Midterm review Thuis in Waddinxveen 2022-2026 - digitaal toegankelijk
Tekst van het document
INHOUD
1. We maken met alle relevante beleidsvelden een integrale en doelgroepgerichte uitvoeringsagenda bij het Koersdocument Duurzaamheid. We voeren deze ook uit.
1a. Uitvoeringsagenda Koersdocument Duurzaam Waddinxveen opgesteld
• Uitvoeringsagenda Koersdocument Duurzaam Waddinxveen opgesteld en in 2022 vastgesteld door college.
1b. U itvoering projecten uitvoeringsagenda.
• Uitvoering projecten uitvoeringsagenda lopen. De afwijkingen zijn opgenomen in transitiemonitor Duurzaamheid 2023, vastgesteld door college en ter informatie naar de raad. Transitiemonitor wordt ook in 2024 uitgebracht.
2. We maken een integrale afweging, planning (en overlegstructuur) van alle gebiedsgerichte plannen (gebiedsreconstructies, gebiedsontwikkelingen en vanuit maatschappij en duurzaamheid), bij voorkeur mede in samenwerking met Woonpartners en andere maatschappelijke stakeholders.
2. Integrale planning gebieden.
• Integrale planning gebieden is dit jaar de planning opgestart.
3. We zoeken naar pragmatische oplossingen om de belemmeringen weg te nemen (vooruitlopend op actualisatie van deze beleidsdocumenten).
3. Belemmerende (lokale) beleidskaders weggenomen.
• Dit heeft tot op heden niet gespeeld.
4. We voorzien alle college- en raadsvoorstellen van een duiding van de impact van het voorstel op het duurzaamheidskompas (vergelijkbaar met de generatietoets uit landelijk regeerakkoord).
4. Kopje ‘impact duurzaamheids kompas’ bij ieder college- en raadsvoorstel.
• Kopje ‘duurzaamheid’ is per 2024 standaard opgenomen in ieder college- en raadsvoorstel. vertraagd
7
DUURZAAMHEID
90
Uit ‘wat willen we bereiken’ vloeien de volgende opgaven voort: DOEL
ONDERWERP
TOELICHTING
WAT DOEN?
WAT AF?
WANNEER (AF)?
MIDTERM REVIEW
Wat willen we bereiken?
Om welke opgave
Aanleiding/waarom deze
Wat gaan we doen (mede in relatie
Wat is het resultaat? Wat is er
Wanneer gaan we het uitvoeren en
Wat is het resultaat tot nu toe?
Welk (maatschappelijk)
of welk vraagstuk
opgave? Wat is de rol van de
tot wat anderen gaan doen)?
af als het af is?
wanneer is het af?
effect beogen we? Welke
gaat het?
gemeente in relatie tot de rol die
2022
anderen spelen?
waarde voegen we als
2023
2024
2025
2026
gemeente toe? Realiseren toekomst-
Rolduidelijkheid
bestendige samenleving en leefomgeving door in 2030: • 50% CO2 reductie • 50% kringlopen gesloten • Afname biodiversiteit gestopt • Toename impact klimaatverandering
Transities gaan niet vanzelf en kennen veel onzekerheden.
gestopt
Iedereen betrekken bij de transities
INHOUD
Iedereen in de samenleving moet betrokken zijn bij de 4 transities uit de duurzaamheidskoers. Inwoners en ondernemers mogen aan de overheid duidelijkheid vragen over haar rol. De rol van de gemeente moet passend zijn bij de situatie. De rol kan dan ook in de tijd en per transitie verschillend zijn.
De 4 transities zijn niet alleen technische transities, maar bovenal sociale transities.
1. We formuleren de rol die de gemeente wil innemen op de 4 transities uit het koersdocument Duurzaamheid. Dit verwerken we in de uitvoeringagenda bij het Koersdocument.
1. Beschrijving gemeentelijke rol gemeente in de 4 transities (opgenomen in de uitvoeringsagenda koersdocument Duurzaam Waddinxveen).
• Conform planning.
2. We blijven in gesprek met de gemeenteraad of wij en de samenleving verder komen in de transities. Periodiek evalueren of de gekozen rol nog het beste past. Waar we negatieve ontwikkelingen zien (zoals energiearmoede) stellen we beleidsmaatregelen voor of haken we in op landelijke maatregelen.
2a. Transitiemonitoringsinstrument.
• We ontwikkelen een monitorinstrument stap voor stap. We hebben eerst de informatie van energietransitie in een intern dashboard gezet en zijn bezig met circulaire economie en klimaatadaptatie en biodiversiteit. Snelheid en resultaat is afhankelijk van beschikbare data en capaciteit.
2b. Jaarlijks transitievoortgangsdialoog met de gemeenteraad.
• In 2023 transitierapportage vastgesteld, volgt ook in 2024.
1. Om alle inwoners betrokken te krijgen bij de transities werken we het in de duurzaamheidskoers aangehaalde concept ‘bouwen aan de beweging’ verder uit.
1. Groei van het aantal actief betrokken inwoners bij de 4 transities.
• Dit is de rode draad in ieder project en lukt bij inwoners (energiecoaches) en ondernemers (diverse ondernemers initiatieven). Wel is veel meer groei is nodig.
7
DUURZAAMHEID
91
Uit ‘wat willen we bereiken’ vloeien de volgende opgaven voort: DOEL
ONDERWERP
TOELICHTING
WAT DOEN?
WAT AF?
WANNEER (AF)?
MIDTERM REVIEW
Wat willen we bereiken?
Om welke opgave
Aanleiding/waarom deze
Wat gaan we doen (mede in relatie
Wat is het resultaat? Wat is
Wanneer gaan we het uitvoeren en
Wat is het resultaat tot nu toe?
Welk (maatschappelijk)
of welk vraagstuk
opgave? Wat is de rol van de
tot wat anderen gaan doen)?
er af als het af is?
wanneer is het af?
effect beogen we? Welke
gaat het?
gemeente in relatie tot de rol die
2022
anderen spelen?
waarde voegen we als
2023
2024
2025
2026
gemeente toe? Transitie Schone
Onzekerheden
Energie
wegnemen
• 0,435 TWh opwek schone elektriciteit in gemeenten RES-MH • 2.000 woningen in Waddinxveen aardgasvrij in 2030 • Warmtetransitie Glastuinbouw • 400 woningen in Waddinxveen geïsoleerd in 2026
De nationale overheid legt in toenemende mate nieuwe normeringen op. Bijvoorbeeld de verplichting om vanaf 2025 alleen nog hybride warmtepompen te installeren. Er zijn in 2021 nog geen keuzen gemaakt in de alternatieven voor aardgas per buurt. De planning van de warmtetransitie is nog globaal beschreven in de transitievisie Warmte. Dit zorgt voor onduidelijkheid en onzekerheid bij inwoners en bedrijven. In de warmtetransitie op buurtniveau ervaren inwoners mogelijk onzekerheden met betrekking tot planning, warmtealternatief, verplichting, betaalbaarheid en haalbaarheid. Daarom is een gedegen en gedragen aanpak van het proces met daarin voldoende flexibiliteit een belangrijke randvoorwaarde. In de transitievisie Warmte is vastgelegd dat we opdracht per buurt integraal oppakken.
INHOUD
• Hiervoor is een separaat tool gemaakt ‘meer duidelijkheid’. Hier geven we voor een individuele woning een energieadvies, die we koppelen aan de planning van de warmtetransitie. Dit communiceren we aan inwoners.
1. We gaan voor inwoners en verenigingen van eigenaren inzichtelijk maken welke duurzaamheidsmaatregelen voor de warmtetransitie op welk moment zinvol zijn. Bij significante veranderingen en wet- en regelgeving actualiseren we deze inzichten.
1a. Actuele en concrete Buurtplanning Transitievisie Warmte.
2. We nemen als uitgangspunt bij de uitvoering van de warmtetransitie het volgende. We starten de warmtetransitie met inwoners in een buurt en nemen hen continu actief mee in het transitieproces. We informeren inwoners goed en hebben daarbij ook aandacht voor anderstaligen. Onomkeerbare stappen in een buurt zetten we pas als we gemeente en inwoners helderheid hebben over de haalbaarheid en betaalbaarheid voor iedereen. Bij de uitvoering in de buurt kijken we integraal ook naar vraagstukken zoals klimaatadaptatie, biodiversiteit, deelmobiliteit, circulariteit en sociale vraagstukken.
2a. Startnotitie integrale warmtetransitie (start)buurt en nadere invulling via buurtuitvoeringsplan.
• De startnotitie is vastgesteld door de raad in maart 2023.
2b. U itvoering integrale aanpak startbuurt Aardgasvrij.
• Dit is in 2023 tijdelijk stopgezet als gevolg van capaciteitsgebrek. Eind 2023 weer opgepakt en in januari 2024 met een communicatiecampagne en inloopbijeenkomsten opgestart.
1b. A ctieve communicatie naar inwoners op buurtniveau.
7
DUURZAAMHEID
92
Uit ‘wat willen we bereiken’ vloeien de volgende opgaven voort: DOEL
ONDERWERP
TOELICHTING
WAT DOEN?
WAT AF?
WANNEER (AF)?
MIDTERM REVIEW
Wat willen we bereiken?
Om welke opgave of
Aanleiding/waarom deze
Wat gaan we doen (mede in relatie
Wat is het resultaat? Wat is
Wanneer gaan we het uitvoeren en
Wat is het resultaat tot nu toe?
Welk (maatschappelijk)
welk vraagstuk gaat
opgave? Wat is de rol van de
tot wat anderen gaan doen)?
er af als het af is?
wanneer is het af?
effect beogen we? Welke
het?
gemeente in relatie tot de rol die
2022
anderen spelen?
waarde voegen we als
2023
2024
2025
2026
gemeente toe? Transitie Schone
Ruimte voor
Energie
energie- en
• 0,435 TWh opwek
warmtetransitie
schone elektriciteit in gemeenten RES-MH • 2.000 woningen in Waddinxveen aardgasvrij in 2030 • Warmtetransitie Glastuinbouw • 400 woningen in Waddinxveen geïsoleerd in 2026
Tot 2030 maar ook daarna hebben we een grote opgave om energie te besparen en schone energie (elektriciteit en warmte) op te wekken. De plannen in de RES 1.0 zijn daarbij leidend.
1. We continueren onze inzet in de Regionale Energiestrategie en ondersteuning van Servicepunt Energie Transitie bedrijven (SEB) Midden-Holland om ondernemers te helpen verduurzamen.
Glastuinbouw Zuidplaspolder wil verduurzamen voor hun energievoorziening. Maatschappelijke acceptatie van hernieuwbare energieprojecten vinden wij belangrijk. Daarom moeten de lusten en lasten van hernieuwbare energieprojecten goed verdeeld zijn. Er zijn reeds initiatieven vanuit de samenleving voor hernieuwbare energieprojecten. We verwachten dat dit er in de toekomst meer zullen worden. Er zijn een aantal gebieden waar geen gebiedsvisies voor is of de mogelijkheid voor duurzame energie er niet in opgenomen. Per hernieuwbare energieproject willen we kunnen beslissen hoe we concreet met het projectvoorstellen omgaan.
vertraagd
1b. V ergunde energieopwekprojecten.
• Gepland voor 2025.
1c. Verankering in omgevingsvisie en omgevingsplan.
• Gepland voor 2025. vertraagd
1d. Ondersteuning bedrijven via SEB. vertraagd
vertraagd
vertraagd
• Dit loopt via een bijdrage aan RES. In 2023 zijn 8 bedrijven in Waddinxveen begeleid bij het proces om zonnepanelen op dak te krijgen. Dat is veel te weinig in relatie tot de opgave uit de RES 1.0.
2. We voeren de Transitievisie Warmte uit en daarbinnen voeren we de gemeentebrede aanpak energiebesparing uit.
2a. Uitvoeringsagenda energiebesparing.
• Uitvoeringsagenda energiebesparing is in 2022 vastgesteld door het college en aan de raad gestuurd ter info.
2b. 400 woningen geïsoleerd.
• Tot nu toe 180 woningen geïsoleerd. We liggen op schema voor de 400 woningen 2026 via diverse campagnes en subsidies.
3. We continueren onze inzet met het energieakkoord Greenport West-Holland en de Warmte Samenwerking Oostland.
3a. (Onderweg naar) regionale restwarmte infrastructuur Oostland met concrete koppeling aan warmtelinQ.
• Dit loopt continu, inmiddels is een netbeheerder gevonden die geïnteresseerd is op de leiding naar Zuidplaspolder voor Glastuinbouw aan te leggen. Deze partij heeft met onderschrijving steun van gemeenten subsidie bij Rijk aangevraagd.
3b. e n doortrekken B3 Hoekleiding naar Zuidplaspolder met Warmtecooperatie ZPP.
INHOUD
• Concrete zoekgebieden en en Afwegingskader Energiebronnen zijn besproken in de raad (wensen en bedenkingen in januari 2024); dit wordt later vastgesteld door colleges.
1a. Concrete zoekgebieden.
7
DUURZAAMHEID
93
Uit ‘wat willen we bereiken’ vloeien de volgende opgaven voort: DOEL
ONDERWERP
TOELICHTING
WAT DOEN?
WAT AF?
WANNEER (AF)?
MIDTERM REVIEW
Wat willen we bereiken?
Om welke opgave of
Aanleiding/waarom deze
Wat gaan we doen (mede in relatie
Wat is het resultaat? Wat is
Wanneer gaan we het uitvoeren en
Wat is het resultaat tot nu toe?
Welk (maatschappelijk)
welk vraagstuk gaat
opgave? Wat is de rol van de
tot wat anderen gaan doen)?
er af als het af is?
wanneer is het af?
effect beogen we? Welke
het?
gemeente in relatie tot de rol die
waarde voegen we als
2022
anderen spelen?
2023
2024
2025
2026
gemeente toe?
INHOUD
4. We stellen een beleidskader lokaal eigenaarschap op.
4. Beleidskader lokaal eigenaarschap.
• Het Beleidskader lokaal eigenaarschap is in januari 2024 aangenomen door de raad.
5. We stellen enkele gebiedsvisies op zodat toekomstige initiatieven en noodzakelijke ruimte voor energie-opwek in beginsel mogelijk worden. Hiermee kunnen we de dialoog met de provincie starten.
5. Gebiedsvisies opgesteld (zie ook hoofdstuk 3).
• Zie hoofdstuk 3.
6. We stellen een afwegingskader vast om af te wegen welke alternatieve energiebronnen hoe, wanneer en waar in Waddinxveen passend zijn, aansluitend bij de RES 1.0.
6. Afwegingskader Energiebronnen vastgesteld.
• Zie programma 3 (pagina 44).
vertraagd
vertraagd
7
DUURZAAMHEID
94
Uit ‘wat willen we bereiken’ vloeien de volgende opgaven voort: DOEL
ONDERWERP
TOELICHTING
WAT DOEN?
WAT AF?
WANNEER (AF)?
MIDTERM REVIEW
Wat willen we bereiken?
Om welke opgave of
Aanleiding/waarom deze
Wat gaan we doen (mede in relatie
Wat is het resultaat? Wat is
Wanneer gaan we het uitvoeren en
Wat is het resultaat tot nu toe?
Welk (maatschappelijk)
welk vraagstuk gaat
opgave? Wat is de rol van de
tot wat anderen gaan doen)?
er af als het af is?
wanneer is het af?
effect beogen we? Welke
het?
gemeente in relatie tot de rol die
2022
anderen spelen?
waarde voegen we als
2023
2024
2025
2026
gemeente toe? Transitie Klimaat-
Integrale aanpak
verandering en
klimaatadaptatie
Biodiversiteit.
en biodiversiteit
In 2030 is • de afname biodiversiteit gestopt • de toename impact klimaatverandering gestopt
De gevolgen voor klimaatverandering komen sneller en zijn heviger dan gedacht. Klimaatverandering raakt ook gezondheid van onze inwoners en arbeidsproductiviteit van ondernemers. We zullen onze bestaande leefomgeving inclusief bedrijventerreinen daarom moeten aanpassen en onze gebiedsontwikkeling erop moeten voorbereiden. Dit heeft gelijktijdig een positief effect op gezondheidsdoelstellingen. Het vraagstuk biodiversiteitsherstel hangt samen met de opgave van klimaatadaptatie. Enerzijds hebben maatregelen betrekking op dezelfde ‘fysieke’ ruimte en anderzijds speelt ‘groen’ in beide opgaven een belangrijke rol.
INHOUD
1. We verdiepen onze inzichten voor klimaatadaptatie en maken een uitvoeringsagenda hiervoor. We richten ons hierbij op de openbare ruimte, privéterreinen en bedrijventerreinen. We integreren de uitvoeringsagenda in de uitvoeringsagenda koersdocument Duurzaam Waddinxveen. We voeren deze uitvoeringsagenda uit.
1. Beleid en Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie en biodiversiteit inclusief inbedding in (de uitvoering) van het projectenboek 20212024 en basis voor projectenboek 20252028.
• De verdiepende studie (0-metng en maatregelen) klimaatadaptatie en biodiversiteit is in 2022 vastgesteld door het college. Vanaf medio 2023 stellen we planadviezen op in projecten gebiedsontwikkeling en gebiedsreconstructies die onderdeel uitmaken van het projectenboek 2012-2024
2. Via communicatie en initiatieven als operatie steenbreek en samenwerking met maatschappelijke partijen en vrijwilligersorganisaties gaan we aan slag met klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulair leven onder inwoners en ondernemers.
2. Privéterrein 200 extra inwoners (huishoudens) klimaatbestendig en natuurinclusief ingericht. 200 extra inwoners (huishoudens bekend met circulariteit.
• Er zijn diverse acties uitgevoerd om inwoners te stimuleren om hun eigen privéterrein te vergroenen. Zo hebben we meegedaan aan het pientere tuinen project, stonden we op de Lentefair, hebben we een themaavond klimaatadaptatie/biodiversiteit gehouden, hebben we het project bomen voor Waddinxveen uitgevoerd, zijn we gestart met het werven van vrijwilligers. Meten van harde resultaten is door gebrek aan data niet gedaan in 2023.
3. Klimaatadaptieve, natuurinclusieve en circulaire gebiedsreconstructie en gebiedsontwikkeling wordt de norm bij gebiedsontwikkeling.
3a. Adoptie convenant klimaatadaptief bouwen.
• Deze resultaatgebieden pakken we op in het project Duurzaamheid in werkprocessen Ruimte. Dat project is eind 2023 gestart.
3b. H andboek circulaire gebiedsontwikkeling.
7
DUURZAAMHEID
95
Binnen dit onderdeel vergen, naast bovenstaande opgaven, ook onderstaande onderwerpen de komende jaren aandacht: ONDERWERP
TOELICHTING
WANNEER (AF)?
MIDTERM REVIEW
Wanneer gaan we het uitvoeren en
Wat is het resultaat tot nu toe?
wanneer is het af? 2022
2023
2024
2025
2026
Stikstof
Impact Landelijk Programma Gebiedsgerichte Aanpak.
• Hier is vooral de provincie aan zet en hebben wij nog weinig input hoeven te leveren.
Uitvoeringsagenda Koersdocument
Nieuwe projecten uit de uitvoeringagenda.
• Uitvoeringsagenda Koersdocument Duurzaam Waddinxveen is door college vastgesteld eind 2022 en aan de raad toegezonden
Bouwen aan de beweging
Strategisch communicatieplan.
• Strategisch communicatieplan is vastgesteld door portefeuillehouder.
Energietransitie / laadinfrastructuur
Opwek eigen elektriciteit gebruiken voor opladen elektrische voertuigen in openbare ruimte (dus buiten eigen privé-terrein).
Duurzaam Waddinxveen
vertraagd
• De visie laadinfra gaat onderdeel uitmaken van de visie duurzame leefomgeving, zie programma 3.
Energietransitie / voedselverspilling
Voorkomen voedselverspilling; middelen cf. ROB-onderzoek.
• Geen budget beschikbaar gesteld voor uitvoering.
Energietransitie / warmtetransitie
Onderzoeken of we Bedrijventerrein Distripark/Doelwijk kunnen meekoppelen met warmtetransitie glastuinbouw en startbuurt (in koersdocument pas in 2035 gezet).
• Als gevolg van het tempo in de warmte samenwerking Oostland en het tempo bij het project eerste aardgasvrije wijk hebben is dit enigszins getemporiseerd. Verkennen in Q1/Q2 van 2024 of hier interesse bij de ondernemers is.
Bedrijventerrein
vertraagd
Energietransitie / warmtetransitie
Geactualiseerde transitievisie warmte.
Warmtetransitie Geactualiseerd uitvoeringsprogramma Gemeentebrede aanpak.
Klimaatadaptatie bedrijventerreinen
Klimaat- en natuurinclusief inrichten Coenecoop.
Klimaatadaptatie
Onderzoeken naar Droogte, sociale risico’s (bron = koersdocument Duurzaam Waddinxveen).
• (Nog) niet uitgevoerd, geen budget beschikbaar gesteld. vertraagd
• Uitvoering voorzien in 2024.
Actualisatie klimaatstress test en risico dialoog (bron = wettelijk, koersdocument Duurzaam Waddinxveen).
INHOUD
7
DUURZAAMHEID
96
Binnen dit onderdeel vergen, naast bovenstaande opgaven, ook onderstaande onderwerpen de komende jaren aandacht: ONDERWERP
TOELICHTING
WANNEER (AF)?
MIDTERM REVIEW
Wanneer gaan we het uitvoeren en
Wat is het resultaat tot nu toe?
wanneer is het af? 2022
Gebiedsontwikkeling / innovatie-
2023
2024
2025
2026
Beleidskader onderzoeken grondexploitatie.
• Beleidskader onderzoeken grondexploitatie. Dit is geïntegreerd in het project Duurzaamheid in Werkprocessen dat in 2024 loopt.
Selecteren en inzet bureau ondersteuning subsidiemogelijkheden.
• Er is een basisproces opgezet voor een subsidiebureau binnen de gemeente. De organisatorische invulling is nog niet afgerond. Het bureau is met name voor inkomende subsidies voor de gemeente, maar deze zijn uiteindelijk ten behoeve van de inwoners. Verder zijn beschikbare subsidies geïnventariseerd. Er is een overzicht gemaakt van subsidiemogelijkheden voor inwoners en ondernemers in het kader van verduurzamen. Deze overzichten staan op onze website. Tevens is een subsidieoverzicht gepresenteerd tijdens bijeenkomsten met ondernemers.
In samenwerking kabelexploitanten de ondergrondse infrastructuur inzichtelijk maken. We spelen in op de toekomstige behoefte van onze eigen ondergrondse infrastructuur en op de behoefte van de marktpartijen. We reserveren ruimte voor het aanbrengen van nieuwe structuren zoals een warmtenet en het elektrisch laden van auto’s.
• Doorgeschoven naar 2024 wegens gebrek aan capaciteit, inmiddels gestart.
inzichten financieren in grondexploitatie Transities / Ondersteuning subsidietrajecten
Energietransitie / infrastructuur
INHOUD
vertraagd
7
DUURZAAMHEID
97
Onderwerpen die niet in het collegeprogramma stonden, maar wel zijn opgepakt: ONDERWERP
TOELICHTING
WANNEER (AF)? Wanneer gaan we het uitvoeren en wanneer is het af? 2022
Soorten Management Plan
SMP vergunning, In 2025 treedt dit plan in werking als programma onder de Omgevingswet
Netcongestie
Regie/coördinatie ingericht in 2024
Handhaving label C kantoren
Op basis van nieuwe wetgeving moeten gebouwen (niet zijnde woningen) een energielabel c hebben. De gemeente heeft de taak om dit per 2023 te monitoren en hierop te handhaven. Uitvoering wordt door de ODMH gedaan.
INHOUD
2023
2024
2025
2026
7
DUURZAAMHEID
98
INHOUD
99
MIDTERM REVIEW 2022-2024
Thuis in Waddinxveen
INHOUD