Jaarverslag commissie bezwaarschriften gemeente Waddinxveen 2020

Jaarverslag commissie bezwaarschriften Gemeente Waddinxveen 2020

Voorwoord Met genoegen bieden wij u het jaarverslag 2020 van de commissie bezwaarschriften Waddinxveen aan. In dit jaarverslag legt de commissie bezwaarschriften verantwoording af over de door haar verrichte werkzaamheden in het jaar 2020. Daarnaast heeft het ook een functie om verbeterpunten in het bezwaarproces en de gemeentelijke besluitvorming te signaleren. Leeswijzer In dit jaarverslag doet de commissie bezwaarschriften verslag van alle bezwaarschriften die zij op een hoorzitting heeft behandeld in de periode van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020. In dit jaarverslag is de datum van de hoorzitting als peildatum gehanteerd. Dat betekent dat bezwaarschriften die zijn ingediend voor 1 januari 2020 ook in het jaarverslag zijn verwerkt mits de behandeling van het bezwaarschrift heeft plaatsgevonden in het kalenderjaar 2020. Bezwaarschriften die in het kalenderjaar 2020 zijn ingediend en waarvan de behandeling van het bezwaarschrift niet heeft plaatsgevonden in hetzelfde jaar, zijn niet verwerkt in dit jaarverslag. Daarnaast zijn in het verslag de bezwaarschriften verwerkt die in genoemde periode zonder hoorzitting zijn afgehandeld, bijvoorbeeld omdat de bezwaarschriften kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond zijn of zijn ingetrokken. De bezwaarschriften die schriftelijk zijn afgehandeld, zonder fysieke hoorzitting, zijn ook opgenomen in het verslag.

Tevens wordt in dit verslag gerapporteerd over de toegekende proceskostenvergoeding en de verbeurde dwangsommen in het kader van de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen over het jaar 2020. Secretariaat bezwaarschriften Juni 2021

1

Inleiding Iedereen die geraakt wordt door een besluit van een bestuursorgaan van de gemeente Waddinxveen (het college, burgemeester of de gemeenteraad) kan hiertegen bezwaar maken. Het besluit moet dan volledig worden heroverwogen. De bestuursorganen laten zich hierover adviseren door een onafhankelijke commissie bezwaarschriften (artikel 7:13 Algemene wet bestuursrecht). Het secretariaat is verantwoordelijk voor het proces. Het proces kan bestaan uit de informele route (pre-mediation) en de formele route, of een combinatie van die twee. De formele route is vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht en de Verordening commissie bezwaarschriften gemeente Waddinxveen 2007. De informele route bestaat uit een bemiddelingsgesprek tussen de betrokken partijen onder begeleiding van een procesondersteuner van de gemeente Waddinxveen. Samenstelling commissie De commissie bestaat uit een voorzitter, een lid en vier plaatsvervangende leden. Gedurende de verslagperiode was de samenstelling van de commissie als volgt: de heer drs. R.M. Groeneweg (voorzitter); mevrouw mr. M. van Straten-Kooistra (lid); de heer mr. P. Plambeck (plaatsvervangend lid); mevrouw mr. S. van Boxel (plaatsvervangend lid); de heer dr. E.O.H.P. Florijn (plaatsvervangend lid); de heer mr. F.W.J. van der Steen (plaatsvervangend lid). De commissie wordt ondersteund door twee ambtelijk secretarissen, mevrouw mr. drs. J.

Kehoe en mevrouw mr. K. Soo. Vergaderingen De vergaderingen van de commissie bestaan uit openbare en besloten hoorzittingen, gevolgd door een raadkameroverleg (intern beraad). De vergaderingen vinden plaats in het gemeentehuis van Waddinxveen. De hoorzittingen van de commissie bezwaarschriften zijn in beginsel openbaar. Dat wil zeggen dat alle geïnteresseerden inzage kunnen verkrijgen in het bezwaardossier en de hoorzitting kan bijwonen. In sommige gevallen leent de aard van het besluit zich niet tot een openbare behandeling. Het secretariaat bezwaarschriften hanteert als uitgangspunt dat alle bezwaarzaken met betrekking tot de beleidsterreinen van het sociaal domein altijd achter gesloten deuren wordt gehouden. Alle overige bezwaarzaken worden per casus beoordeeld. De commissie vergadert in principe eenmaal per drie weken met telkens drie leden (inclusief de voorzitter). De commissie vergaderde in het verslagjaar dertien keer en hield daarbij achtentwintig hoorzittingen. Tijdens een vergadering kunnen maximaal vier bestreden besluiten worden behandeld. Eén bestreden besluit wordt gerekend als één hoorzitting. In deze hoorzittingen zijn zevenendertig bezwaarschriften behandeld. Tegen een besluit kunnen meerdere bezwaarschriften worden ingediend. Deze bezwaarschriften worden gelijktijdig behandeld tijdens een hoorzitting.

Daarom is het aantal hoorzittingen en bezwaarschriften niet noodzakelijkerwijs gelijk. In verband met de coronamaatregelen is een aantal bezwaarschriften schriftelijk afgehandeld door de commissie. Met het oog op de leesbaarheid van dit verslag maken wij in het verslag onderscheid tussen persoonsgerelateerde besluiten (besloten hoorzitting) en objectgerelateerde besluiten (open hoorzitting). Aantal bezwaarschriften 2020 Het aantal behandelde bezwaarschriften verschilt van jaar tot jaar. Met behandelde bezwaarschriften wordt in dit kader bedoeld alle zaken die met of zonder tussenkomst van de commissie zijn behandeld. Op het aantal behandelde bezwaarschriften kunnen verschillende factoren van invloed

2

zijn, zoals de datum van indiening van het bezwaarschrift1, het al dan niet intrekken van bezwaar na bijvoorbeeld een informeel overleg, verhindering van betrokkenen, beschikbare capaciteit binnen het secretariaat bezwaarschriften. In het kalenderjaar 2020 speelde de coronapandemie en de hiervoor getroffen maatregelen een grote rol in de afhandeling van de bezwaarschriften. 2 Afgezien daarvan zijn er ook verschillende factoren die van invloed kunnen zijn op het aantal ingediende bezwaarschriften. Die factoren zijn onder andere wijzigingen in wet- en regelgeving, aanscherping van beleid en besluiten met gevolgen voor grotere groepen mensen 3. In 2020 werden in totaal 77 bezwaarschriften behandeld. Tabel 1 bevat een overzicht van de in 2020 behandelde bezwaarschriften per beleidsthema. Tabel 1: aantal behandelde bezwaarschriften per beleidsthema

Jaar

2020

Beleidsthema Maatschappij Ruimte Publieksplein Bedrijfsvoering Totaal

38 36 1 2 77

Bezwaarschriften per beleidsterrein In 2020 had 42% van de behandelde bezwaarschriften betrekking op objectgerelateerde besluiten en 58% betrekking op persoonsgerelateerde besluiten. Tabel 2 bevat een overzicht van de behandelde bezwaarschriften per beleidsterrein over het jaar 2020. Tabel 2: aantal behandelde bezwaarschriften per jaar en per beleidsterrein

Jaar

2020

Beleidsterrein Participatiewet Wet maatschappelijke ondersteuning Jeugdwet IOAW Huisvestigingsverordening RO / Wro / Wabo Milieu Subsidieverordening Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening Algemene plaatselijke verordening TOZO Wbp WOB Wet BRP Totaal

10 13 1 1 4 33 2 1 1 6 2 1 1 1 77

Afdoening bezwaarschriften De afdoening van bezwaarschriften kan geschieden door middel van: 1 Een bezwaarschrift dat is ingediend in de maanden november en december zal veelal in het daaropvolgend jaar

worden behandeld. 2 14 Bezwaarmakers gingen akkoord met de schriftelijke afhandeling van het bezwaarschrift. 3 In het geval van besluiten waarbij een grote groep belanghebbenden is betrokken, is de statistische kans op een bezwaarschrift vanzelfsprekend groter dan de besluiten die zich tot slechts een persoon richten.

3

-

een commissieadvies na inhoudelijke behandeling in een hoorzitting; geen inhoudelijke behandeling door de commissie4; een ambtshalve herziening van het bestreden besluit door de vakafdeling. Deze categorie bezwaarschriften wordt dus zonder tussenkomst van de commissie afgedaan; een intrekking van het bezwaarschrift door belanghebbende 5.

Tabel 3: Afdoeningswijze bezwaarschriften in 2020

Commissie advies na inhoudelijke behandeling Geen inhoudelijke behandeling door de commissie

Jaar Afdoeningswijze Ongegrond Deels gegrond Gegrond Niet-ontvankelijk6 (Kennelijk) ongegrond (Kennelijk) niet-ontvankelijk Ambtshalve herziening bestreden besluit door vakafdeling Intrekking bezwaarschriften na premediation Intrekking bezwaarschriften zonder premediation Geen procesbelang Totaal

2020 17 1 8 6 0 12 6 11 16 0 77

Het advies van de commissie bezwaarschriften kent een niet-dwingend karakter. Het bestuursorgaan mag het advies daarom gemotiveerd naast zich neerleggen. Uit de beslissingen op bezwaar blijkt dat in 2020 30 van de 32 commissie adviezen zijn overgenomen door het bevoegd orgaan. De overige 45 bezwaarschriften zijn afgedaan zonder commissie advies. Proceskostenvergoeding Bezwaarmakers die worden bijgestaan door een professionele rechtsbijstandverlener kunnen aanspraak maken op een proceskostenvergoeding. Voorwaarde is dat het bestreden besluit wordt herroepen vanwege een onrechtmatigheid van het bestuursorgaan (artikel 7:17 Algemene wet bestuursrecht). Voor zover een proceskostenvergoeding wordt toegekend, wordt daarvoor een vast tarief gehanteerd dat is vastgelegd in het Besluit proceskosten bestuursrecht7. In tabel 4 is het aantal zaken weergegeven waarin een proceskostenvergoeding is toegekend en de hoogte van alle toegekende vergoedingen samen over het jaar 2020. Tabel 4: aantal zaken met proceskostenvergoeding inclusief totaalbedrag in 2020 en in 2019

Verslagjaar Aantal zaken Totale hoogte

2020 2 € 2.231,25

2019 5 € 3.018,00

Termijnen De wettelijke beslistermijn waarbinnen een beslissing op een bezwaarschrift moet worden genomen bedraagt 12 weken na de datum waarop de bezwaartermijn is afgelopen. De beslistermijn kan eenmalig met ten hoogste zes weken worden verdaagd. Verder uitstel is mogelijk door opschorting

4 Hiervan is sprake bij bezwaren die kennelijk niet-ontvankelijk, kennelijk ongegrond zijn, of wanneer door

belanghebbende(n) wordt afgezien van het recht om gehoord te worden. 5 Vaak wordt een het bezwaarschrift door bezwaarmaker ingetrokken naar aanleiding van een informeel overleg (pre-mediation). Ook indien er geen procesbelang meer bestaat door gewijzigde omstandigheden tijdens de bezwaarprocedure kan dit leiden tot intrekking van het bezwaarschrift. 6 Artikel 6:6 Algemene wet bestuursrecht 7 https://wetten.overheid.nl/BWBR0006358/2021-01-01

4

van de beslistermijn mits de indiener van het bezwaarschrift daarmee instemt. De duur van opschorting is afhankelijk van de reden om tot opschorting over te gaan 8. Geconstateerd wordt dat in het verslagjaar 69 van de 77 bezwaarschriften binnen de wettelijke beslistermijn zijn afgehandeld, waarbij rekening is gehouden met verdagingen en opschortingen. Vergeleken met vorig jaar is dit een afname van 8%, zie tabel 5. Tabel 5: percentage afgehandelde bezwaarschriften binnen wettelijke termijn over de jaren 2017 tot en met 2020

Binnen de termijn Buiten de termijn

2020 90% 10%

2019 98% 2%

2018 96% 4%

2017 94% 6%

Deze afname is te verklaren door de maatregelen die zijn getroffen vanwege de COVID-19 pandemie. Hierdoor heeft het secretariaat bezwaarschriften wijzigingen moeten doorvoeren in de werkwijze met betrekking tot de behandeling van bezwaarschriften. Daarbij was er in grotere mate sprake van afhankelijkheid van de medewerking van bezwaarmakers. In het jaar 2020 is in 19 zaken de beslistermijn met zes weken verdaagd en in 25 zaken is de beslistermijn opgeschort. In 4 zaken is de beslistermijn zowel verdaagd als opgeschort. De doelstelling is om alle bezwaarschriften binnen de wettelijke beslistermijn af te handelen. Het tijdig afhandelen van bezwaarschriften is in de eerste plaats van belang voor de bezwaarmaker (en eventuele andere belanghebbenden) uit het oogpunt van rechtszekerheid. In de tweede plaats is tijdige afhandeling van belang gelet op de nadelige financiële gevolgen van de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen (zie volgende paragraaf). Dwangsom bij niet tijdig beslissen Indien er geen beslissing op het bezwaarschrift wordt genomen binnen de wettelijke beslistermijn, kan de bezwaarmaker het bevoegd orgaan in gebreke stellen. Het bevoegd orgaan heeft vervolgens een periode van twee weken om alsnog een besluit te nemen. Blijft het besluit ook dan uit, dan verbeurt er een dwangsom per dag met een maximum van 42 dagen.

In 2020 zijn 3 ingebrekestellingen ontvangen op grond van de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen. Daarbij werd eenmaal de maximale dwangsom van € 1.442,- verbeurd. Eenmaal werd een dwangsom verbeurd van € 602,- en eenmaal is geen dwangsom verbeurd. De overschrijding van de beslistermijn is in één zaak te wijten aan de complexiteit van de bezwaarzaak. Als gevolg daarvan was het nodig om na de hoorzitting nog aanvullende informatie op te vragen en duurde het langer voordat de commissieleden het eens konden worden over het advies. De overschrijding van de beslistermijn in een andere zaak betrof het foutief opschorten van de beslistermijn. In de laatste zaak was de beslistermijn verstreken. Echter werd alsnog een besluit binnen de twee weken, na ontvangst van de ingebrekestelling, verstuurd, waardoor er geen dwangsom was verbeurd. Kwaliteit De commissie heeft in 2020 in een kwart van de uitgebrachte adviezen geconstateerd dat de primaire besluiten niet de vereiste kwaliteit had. Een aanzienlijk deel van de bezwaren is gegrond geacht. In de bestreden besluiten ontbrak het aan een deugdelijke motivering of was de belangafweging niet evenwichtig. Een enkele keer was een besluit niet gebaseerd op de juiste wettelijke grondslag. De aangekondigde slag om te de kwaliteit van primaire besluiten te verbeteren, lijkt nog niet voldoende resultaat te hebben opgeleverd.

De commissie constateert verder dat in 2020 de pre-mediation heeft geresulteerd in het intrekken van tien bezwaarschriften. De commissie is niet bij de pre-mediation betrokken, maar is daar wel voorstander van. Bij sommige zaken die de commissie heeft behandeld, rees de vraag waarom de 8 Aanleiding om tot opschorting over te gaan betreft in veel gevallen het verrichten van een aanvullend onderzoek

of het voeren van informeel overleg. Afgezien daarvan kan ieder redelijk voorstel tot opschorting worden gehonoreerd mits beide partijen daarmee instemmen.

5

pre-mediation niet is geslaagd. Het verdient volgens de commissie aanbeveling om te onderzoeken waarom en in welke gevallen pre-mediation wel heeft geleid tot intrekking van bezwaarschriften en in welke gevallen niet. De commissie constateert dat er in 2020 sprake is geweest van een langere behandeltijd van de bezwaarschriften. Er is sprake van een afname van het aantal bezwaarschriften waarop tijdig is beslist. De commissie is ervan overtuigd is dat de oorzaak van de vertragingen gezocht moet worden in de coronapandemie. Wel wil de commissie erop wijzen dat een te laat genomen besluit niet alleen een risico van het verbeuren van een dwangsom oplevert, maar ook afbreuk doet aan de kwaliteit van dat besluit en de dienstverlening van de gemeente. Een te laat genomen besluit kan bij burgers het gevoel van urgentie van een besluit wegnemen en de naleving ervan doen verminderen. Conclusie Ten aanzien van de doorlooptijden van bezwaarprocedures heeft het secretariaat bezwaarschriften in 2020 minder bezwaarschriften binnen de wettelijke termijn kunnen afhandelen dan het jaar daarvoor. Dit is te wijten aan de coronapandemie en de tijdelijk verminderde bezetting van het secretariaat van de commissie. Het aantal zaken waarin een dwangsom is verbeurd wegens niet tijdig beslissen is nagenoeg gelijk gebleven.

Gelet op de ervaringen van de commissie in 2020 is de benodigde verbetering van de kwaliteit van primaire besluiten nog niet gerealiseerd. Zorgvuldige voorbereiding en motivering van besluiten verdienen nog steeds de aandacht.

6

Afgehandelde bezwaarschriften 2020

Buiten de termijn 10%

Binnen de termijn 90%

Afgehandelde bezwaarschriften 2019

Buiten de termijn 2%

Binnen de termijn 98%

7

Afgehandelde bezwaarschriften 2018

Buiten de termijn 4%

Binnen de termijn 96%

Afgehandelde bezwaarschriften 2017

Buiten de termijn 6%

Binnen de termijn 94%

8