Jaarrekening 2022 (Definitief)
Tekst van het document
Dat doen ze door de verantwoordelijkheid en het vakmanschap van hun medewerkers centraal te stellen, te benutten en te stimuleren. Schoon drinkwater is belangrijk voor onze inwoners. De nettowinst van Oasen over 2021 bedraagt circa € 5,6 (2020: circa € 4,5 miljoen). Over 2021 is in 2022 geen dividend uitgekeerd. Het resultaat 2021 is, conform het advies van de RvC, volledig toegevoegd aan de overige reserves van Oasen.
43
Cyclus N.V. Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 4 Leefbaar Dorp. GEM CV Park Triangel Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 3 Dorp in ontwikkeling.
Wat heeft het gekost? Program m a
Begroting 2022
Rekening 2022
voor w ijziging
na w ijziging
Lasten
-1.890
-2.039
-1.751
Baten
2.373
1.950
2.073
483
-89
322
Stortingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
483
-89
322
Saldo baten en lasten
Resultaat
Bedragen x € 1.000
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien In dit onderdeel van de jaarstukken zijn overige baten en lasten verwerkt.
Wat heeft het gekost? Programma
Begroting 2022
Rekening 2022
voor wijziging
na wijziging
Lasten
-1.196
-227
-144
Baten
0
0
62
-1.196
-227
-83
Stortingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
-1.196
-227
-83
Saldo baten en lasten
Resultaat
Bedragen x € 1.000
44
Overhead In dit onderdeel van de jaarstukken zijn de baten en lasten van de overhead verwerkt.
Wat heeft het gekost?
De totale bruto kosten voor overhead zien er in 2022 als volgt uit: Program m a
Begroting 2022
Rekening 2022
voor w ijziging
na w ijziging
Lasten
-9.679
-10.180
-10.590
Baten
0
0
223
-9.679
-10.180
-10.367
Stortingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
13
13
-9.679
-10.167
-10.355
Saldo baten en lasten
Resultaat
Bedragen x € 1.000 Investeringen, grondbedrijf en groot onderhoud Van de totale kosten van overhead is in 2022 toegerekend aan investeringen, groot onderhoud en grondbedrijf: Begroting 2022 voor wijziging Investeringen
Rekening 2022
na wijziging
Groot onderhoud
0 -289
0 -289
-289 0
Grondbedrijf
-312
-312
-358
Totaal Bedragen x € 1.000
-601
-601
-647
Producten met een kostendekkende heffing Van de totale kosten van overhead is in 2022 toegerekend aan kostendekkende heffingen: Begroting 2022 voor wijziging Rioolheffing
Rekening 2022
na wijziging
Afvalstoffenheffing
-325 -182
-368 -222
-443 -244
Begraafplaatsen
-92
-92
-92
Totaal Bedragen x € 1.000
-599
-682
-779
De totale netto kosten voor overhead zien er in 2022 als volgt uit. Dit zijn de bruto kosten overhead verminderd met de toerekening aan investeringen, groot onderhoud en grondbedrijf:
45
Begroting 2022 voor w ijziging Lasten
Rekening 2022
na w ijziging
-9.078
-9.579
-9.943
-9.078
-9.579
-9.720
-9.078
-9.579
-9.720
223
Baten Saldo baten en lasten Stortingen Onttrekkingen Resultaat
Bedragen x € 1.000
Beleidsindicatoren Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe Inhuur Overhead
Jaar 2022 2022 2022 2022 2022
Eenheid fte per 1.000 inwoners fte per 1.000 inwoners kosten per inwoner
W'veen 6,7 6,5 € 688
Trend meerjarig 7,0 7,0 2023: € 722
% van totale kosten personeel % van totale lasten
14,78% 9,27%
2023: 15,0% 2023: 8,7%
Vennootschapsbelasting (Vpb) In dit onderdeel van de jaarstukken is de sinds 2016 wettelijk verplichte Vpb voor overheden verwerkt. De Vpb-last wordt verwacht vanuit de grondbedrijfsfunctie.. Deze Vpb last is verantwoord in paragraaf 7 “Grondbeleid”. Voor de algemene dienst is er alleen sprake van Vpb-druk op reclameopbrengsten.
Programma
Begroting 2022
Rekening 2022
voor wijziging
na wijziging
Lasten
-10
-15
180
Baten
0
0
0
-10
-15
180
Stortingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
-10
-15
180
Saldo baten en lasten
Resultaat
46
Bedragen x € 1.000
Wat heeft het gekost? (TOTAAL) Program m a
Begroting 2022
Rekening 2022
voor w ijziging
na w ijziging
Lasten
-13.201
-12.888
-12.727
Baten
57.192
65.391
67.281
Saldo baten en lasten
43.991
52.503
54.554
Stortingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
331
331
43.991
52.834
54.885
Resultaat
Bedragen x € 1.000
47
Paragrafen
Paragraaf 1 Lokale heffingen Inleiding Lokale overheden dienen ten minste voor een deel van hun inkomsten te beschikken over een eigen belastinggebied. Dit belastinggebied wordt gevormd door heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van algemene dekkingsmiddelen van de gemeente (zoals onroerende-zaakbelastingen en toeristenbelasting) en heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen van de gemeente (dat is afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges). De Paragraaf Lokale heffingen geeft een overzicht in hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een toelichting op de opbouw van heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn. Een overzicht van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
Beleidskaders In het kader van het beleid voor lokale heffingen zijn onder andere de volgende onderwerpen van belang: • • •
Druk van de lokale belastingen en heffingen. Kostendekkendheid Kwijtscheldngsbeleid
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen In dit onderdeel wordt de ontwikkeling van de geraamde opbrengsten van de onroerendezaakbelastingen, de toeristenbelasting, de precariobelasting, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de begraafrechten nader toegelicht. Daarnaast wordt gekeken naar de kostendekkendheid van de heffingen en leges waarop dit van toepassing is, dit als gevolg van de vernieuwing van het BBV. Kostendekkendheid leges Vanaf 1 januari 2013 wordt gestreefd naar een kostendekkingsgraad van 99% per leges titel. Uit de tabellen bij het onderdeel “leges” blijkt dat dit uitgangspunt niet volledig wordt gerealiseerd. Dit heeft onder andere te maken met de tarieven van persoonsdocumenten, deze tarieven worden vastgesteld door het Rijk. Toerekening kosten straatreiniging In 2020 is het Gemeentelijk Riolering Plan geactualiseerd (dit heet hierna Gemeentelijk Waterplan (GWP)). Naar aanleiding van dit plan is de toerekening van kosten straatreiniging geactualiseerd. Van straatvegen wordt 50% naar riolering en 50% naar afval doorbelast. De kosten voor verzorgend onderhoud wegen wordt gelijkmatig verdeeld tussen riolering, afval, wegen en groen.
Precariobelasting Precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen De precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen van nutsbedrijven is per 1 juli 2017 afgeschaft. De gemeente Waddinxveen heeft tot en met het begrotingsjaar 2021 precariobelasting geheven. Vanaf 2022 valt in de periode 2022-2026 de reservering cumulatief vrij dalend met 10%. In 2022 is 50% vrijgevallen.
Onroerendezaakbelastingen en toeristenbelasting In 2022 zijn de tarieven onroerendezaakbelastingen woningen en niet-woningen niet verhoogd. Het tarief toeristenbelasting is met 26% verhoogd. Het volgende overzicht geeft inzicht in de ontwikkeling van de opbrengsten onroerendezaakbelastingen:
48
Begroting 2022 voor wijziging na wijziging
Rekening 2022
Woningen eigenaren Niet woningen gebruikers
3.713 1.423
4.328 1.845
4.330 2.028
Niet woningen eigenaren Totaal Bedragen x € 1.000
2.143 7.881
2.602 8.775
2.979 9.337
De aanslagen OZB zijn gecombineerd met de WOZ-beschikkingen. De waarde van de WOZ-beschikking is de grondslag voor de aanslag OZB. In 2022 heeft de gemeente Waddinxveen 658 (2021: 440) bezwaarschriften ontvangen tegen de WOZ-beschikkingen van 543 (2021: 411) woningen en 115 (2021: 29) bedrijven. Deze bezwaarschriften hebben geleid tot het verlagen van de waarde van 183 (2021: 188) woningen en 13 (2021: 9) bedrijven. Tegen 18 (2021: 4) uitspraken hebben de betreffende belanghebbenden beroep ingesteld. De geraamde opbrengst toeristenbelasting was in het begrotingsjaar 2022 € 33.000. De werkelijke opbrengst is uitgekomen op € 36.000. Het verschil vindt zijn oorzaak in een hogere opbrengst toeristenbelasting 2021 dan verwacht bij het samenstellen van de jaarrekening 2021.
Heffingen die onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen De gemeente Waddinxveen heeft als uitgangspunt dat de tarieven voor afvalstoffenheffing, rioolheffing en begraafrechten 100% kostendekkend dienen te zijn. Indien deze tarieven al 100% kostendekkend zijn, worden de tarieven niet automatisch gecorrigeerd voor inflatie. Dit is op grond van de Gemeentewet niet toegestaan. De tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn inclusief compensabele btw op de kosten van derden. Om schoksgewijze tariefsaanpassing over de jaren te voorkomen zijn voor de heffingen die onderdeel uitmaken van de specifieke dekkingsmiddelen egalisatievoorzieningen in het leven geroepen. Overhead wordt door de vernieuwing van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) met ingang van 2017 niet meer doorbelast naar externe producten, maar mag voor de heffingen nog wel extracomptabel als last worden meegerekend bij de berekening van de kostendekkendheid.
Afvalstoffenheffing Begroting 2022 voor wijziging na wijziging Opbrengst afvalstoffenheffing Bedragen x € 1.000
4.447
Rekening 2022
4.447
4.415
De berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing ziet er voor 2022 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing
4.100 -117 0 3.983
Realisatie 3.957 -455 42 3.544
169 682
213 658
Totale kosten afvalverwerking
4.834
4.415
afvalstoffenheffing Onttrekking egalisatievoorziening Totale opbrengst afvalverwerking
4.447 387 4.834
4.415 4.415
Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000
100%
100%
Kosten afvalverwerking inclusief omslagrente inkomsten afvalverwerking exclusief heffingen Storting egalisatievoorziening Netto kosten afvalverwerking Toe te rekenen kosten afvalverwerking: Overhead Compensabele BTW
Begroting
49
Voor 2022 is de mutatie in de Voorziening egalisatie afvalstoffenheffing een storting van € 42.000. Het saldo van de Voorziening egalisatie afvalstoffenheffing bedraagt per 31 december 2022 € 640.000.
Rioolheffing Bedragen x € 1.000
Begroting 2022 voor wijziging na wijziging
Opbrengst rioolheffing Bedragen x € 1.000
2.722
Rekening 2022
2.917
2.925
De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing ziet er voor 2022 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de rioolheffing Begroting 2.577
Kosten rioleringstaak exclusief heffingen Inkomsten rioleringstaak exclusief heffingen
Realisatie 2.383
-2
-4
2.575
2.379
Overhead
341
341
BTW
352
302
Totale kosten rioleringstaak
3.268
3.022
Rioolheffing
2.917
2.925
351
97
Totale opbrengst rioolstaak
3.268
3.022
Dekkingspercentage
100%
100%
Netto kosten rioleringstaak Toe te rekenen kosten rioleringstaak:
Onttrekking aan de egalisatievoorziening tarieven rioolrechten
Bedragen x € 1.000 Voor 2022 is de mutatie in de Voorziening egalisatie tarieven rioolrechten een onttrekking van € 97.000 (begroot € 351.000) Het saldo van de Voorziening egalisatie tarieven rioolrechten bedraagt per 31 december 2022 € 2.032.000.
Begraafrechten Bedragen x € 1.000 Opbrengst begraafrechten Bedragen x € 1.000
Begroting 2022 voor wijziging na wijziging 300
359
Rekening 2022 402
50
De berekening van de kostendekkendheid van de begraafrechten ziet er voor 2022 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de begraafrechten Begroting
Realisatie
243 24
280
267
310
92
92
-
-
359
402
359
402
359
402
100%
100%
Kosten begraafplaats inclusief omslagrente Storting egalisatievoorziening begraafplaatsen Netto kosten begraafplaats
30
Toe te rekenen kosten begraafplaats: Overhead BTW Totale kosten begraafplaats Opbrensten begraafplaats Totale opbrengst begraafplaats Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000 Voor 2022 is de mutatie in de Voorziening egalisatie begraafplaatsen een storting van € 30.000 (begroot storting € 24.000). Het saldo van de Voorziening egalisatiereserve begraafplaatsen bedraagt per 31 december 2022 € 379.000.
Leges De kostendekkendheid van de leges is als volgt: Kostendekkendheid van leges Titel I: BEGROTING Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Huwelijk
-28.422
27.262
95,92%
Persoonsdocumenten
-263.349
253.810
96,38%
Verstrekkingen en Nasporingen
-15.031
12.854
85,51%
-0
0
0,00%
Handel en (APV-)vergunningen
-3.888
2.203
56,66%
Telecommunicatie
-13.570
18.040
132,94%
Verkeer en vervoer
-2.100
-
0,00%
Rioolaansluiting
- 1.556
2.340
150,36%
-327.916
316.509
96,52%
Huisvesting
Totaal
51
Kostendekkendheid van leges Titel I REALISATIE Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Huwelijk
-27.458
25.897
94,31%
Persoonsdocumenten
-323.149
308.836
95,57%
Verstrekkingen en Nasporingen
-22.398
18.923
84,49%
-0
0
0,00%
Handel en (APV-)vergunningen
-9.229
8.276
89,67%
Telecommunicatie
-37.402
54.657
146,13%
Verkeer en vervoer
-13.769
5.443
39,53%
Rioolaansluiting
- 2.224
4.378
196,83%
-435.629
426.410
97,88%
Lasten
Baten
Kostendekking %
Bouwvergunningen
-1.329.000
1.329.000
100,00%
Totaal
-1.329.000
1.329.000
100,00%
Lasten
Baten
Kostendekking %
Bouwvergunningen
-1.412000
1.412.000
100,00%
Totaal
-1.412.000
1.412.000
100,00%
Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Horeca
-1.985
1.683
84,78%
Organiseren evenementen of markten
-.4.536
3.114
68,65%
-
-
-
-6.521
4.797
73,56%
Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Horeca
-6.380
6.049
94,81%
Organiseren evenementen of markten
-1.783
1.690
94,78%
-
-
-
-8.163
7.739
94,80%
Huisvesting
Totaal Kostendekkendheid van leges Titel II BEGROTING Hoofdstuk
Kostendekkendheid van leges Titel II REALISATIE Hoofdstuk
Kostendekkendheid van leges Titel III BEGROTING
Brandbeveiligingsverordening Totaal
Kostendekkendheid van leges Titel III REALISATIE
Brandbeveiligingsverordening Totaal
52
Kwijtscheldingsbeleid In de begroting 2022 is bij de afvalstoffenheffing € 150.000 geraamd voor het verlenen van kwijtschelding. De werkelijke lasten bedragen € 149.000.
Lokale lastendruk Onderstaande tabellen geven inzicht in de belastingdruk in 2022 in de gemeente Waddinxveen ten opzichte van de gemeenten in de regio Midden-Holland.
Gemeente
Waddinxveen Bodegraven - Reeuwijk Gouda Zuidplas Krimpenerwaard Gemiddelde
Gemiddelde taxatiewaarde 319.000 381.000 276.000 347.000 331.000 330.800
Tarief OZB woningen eigenaren 0,1018% 0,1162% 0,0942% 0,1082% 0,0995% 0,1040%
Tarief afvalstoffenheffing
Tarief rioolheffing
350 330 327 316 277 320
209 328 500 192 257 297
Totale belastingdruk bij regio Midden-Holland gemeenten in 2022: Gemeente
Totale belastingdruk
Waarde 250.000
Waddinxveen 935 812 Bodegraven - Reeuwijk 1.154 1.070 Gouda 1.140 1.073 Zuidplas 940 786 Krimpenerwaard 921 774 Gemiddelde 1.018 903 Bron: Coelo Atlas van de lokale lasten 2022 en Waarderingskamer
Waarde 275.000
Waarde 300.000
834 1.101 1.094 811 795 927
857 1.133 1.115 837 817 952
53
Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het beleid voor het risicomanagement is vastgesteld op 5 juli 2017 middels de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2017 waarin de kaders voor het risicomanagement zijn opgenomen. Risicomanagement is het samenspel van activiteiten om de nadelige gevolgen van risico’s zoveel mogelijk binnen de grenzen te houden. Risicomanagement is een dynamisch proces. De raad bepaalt daarbij de grenzen en de spelregels. Deze liggen vast in het beleidskader. Gedurende het jaar worden de risico’s en beheersmaatregelen geactualiseerd. Hierover wordt gerapporteerd in de jaarstukken en in de programmabegroting. Risico’s met financiële effecten nemen we mee bij de bepaling van het weerstandsvermogen. Deze risico-inventarisatie heeft ook plaatsgevonden tijdens het opstellen van de rekening. De resultaten zijn opgenomen in deze paragraaf. Volgens het beleid zijn risico’s van het grondbedrijf niet in deze paragraaf opgenomen wegens de geheel eigen methodiek. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 7 Grondbeleid. Wel is het weerstandsvermogen van het grondbedrijf gecorrigeerd op de beschikbare weerstandscapaciteit van de algemene dienst, zodat het beschikbare weerstandsvermogen, opgenomen in deze paragraaf, een totaalbeeld geeft. Deze paragraaf is als volgt opgebouwd. Allereerst rapporteren we over de risico-inventarisatie.
Op basis hiervan wordt de benodigde weerstandscapaciteit berekend. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente mogelijke risico’s op kan vangen zonder dat de continuïteit van beleid of bedrijfsvoering in gevaar komt. Daarnaast hebben we de beschikbare weerstandscapaciteit in kaart gebracht. Op basis van de benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit wordt het weerstandsvermogen berekend. Tenslotte worden de kengetallen over de financiële positie van de gemeente weergegeven.
Risico-inventarisatie Het risicoprofiel omvat nu 48 risico’s. Ten opzichte van de vorige actualisatie is er 1 risico verwijderd (Lagere inkomsten uit DIFTAR) en 1 nieuwe risico toegevoegd (Kostenstijgingen en inflatie in investeringskrediet Vredenbrurghzone). Hieronder staan de financiële risico´s met een gewogen risico vanaf € 100.000. Daarbij hebben we ook – conform de nota – de beheersmaatregel weergegeven. Er zijn 5 risico’s met een gewogen risico vanaf € 100.000. Deze golden ook al bij de vorige risico-inventarisatie. De bij dit risico genoemde investeringsbedragen betreffen – conform de afgesproken systematiek - de kalenderjaren 2022 en 2023. Het ‘gewogen risicobedrag’ geeft de vermenigvuldiging van kans en financieel gevolg weer. Dit is het bedrag waar in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit rekening mee wordt gehouden. Positie
1
2
Risico
Hogere uitgaven dan geraamd voor het sociale domein
Kans (in %)
Financieel gevolg (in €)
Gewogen risicobedrag
Programma risico
20%
3.935.000
786.900
Participatie in samenhang
Beheersmaatregelen Een behoudende raming in de begroting dekt een deel van de risico’s al af. Bestuurlijke invloed verbonden partijen Heldere contractafspraken met uitvoerders Interne beheer op uitgaven sociale domein Zo nodig beleidskader en/of regelingen aanpassen Deelneming van € 4.900.000 via 10% 4.900.000 490.000 Commandiet Triangel B.V. in C.V. Triangel.
Algemeen (Tresury)
54
Beheersmaatregel: Invloed via Deelneming Triangel GEM beheer BV. Resultaten vanuit gemeente nauwlettend gevolgd. 3
Mogelijk beroep op gemeentegarantie bij de ingebrekestelling terugbetaling € 15 miljoen (kredietfaciliteit) door C.V. Triangel aan BNG.
4%
8.000.000
320.000
Algemeen (Treasury)
280.000
Algemeen (Treasury)
Beheersmaatregel: 50% contragarantie BPD. Invloed via Deelneming Triangel GEM beheer BV. Resultaten vanuit gemeente nauwlettend gevolgd. 4
5
Stijgende kosten door aanhoudende werkzaamheden betreffende WKB en geen dekkingsmogelijkheden vanwege lagere legesinkomsten.
70%
400.000
Beheersmaatregel: Blijven volgen van de implementatie van de wet en de gevolgen die eruit komen. Deze resultaten worden vanuit de gemeente nauwlettend gevolgd. De gemeente Waddinxveen heeft een buffer in de vorm van een egalisatievoorziening om dit soort tegenslagen op te vangen. Schending van de AVG; zoals 30% 500.000 150.000 Algemeen datalekken, een onjuiste grondslag, (Treasury) onzorgvuldigheden of het niet naleven van het recht van betrokkene. Beheersmaatregel: Privacy beleidskader en verwerkingsregister opgesteld. Er zijn verwerkersovereenkomsten afgesloten. Protocollen opgesteld voor bijvoorbeeld een datalek. Cyberverzekering afgesloten.
Deze 5 risico´s bepalen gezamenlijk voor driekwart het gewogen risico van alle risico’s totaal. Er is een aantal onderwerpen waarvoor (nog) geen financieel gevolg bij de risico-inventarisatie is meegenomen, maar die wel van belang zijn om als risico te herkennen. 1.
2.
3.
4. 5. 6. 7. 8.
Er is nog een aantal beleidsvoornemens op het gebied van circulaire economie en biodiversiteit waarbij nog geen wettelijk kader beschikbaar is en/of ondersteunende rijksmiddelen zijn toegekend. Wel heeft Waddinxveen in 2015 ambitieuze doelen geformuleerd op deze onderwerpen, waarbij met de kennis van vandaag actualisatie van dat beleid verklaarbaar en noodzakelijk is. Omdat er voor wat betreft het wettelijk kader en rijksmiddelen nog geen duidelijkheid is, zijn de financiële risico’s ten opzichte van het geformuleerde beleid niet opgenomen in de tabel. Er is er dus nog geen financieel risico meegenomen in deze risico-inventarisatie. In het kader van de uitvoering van de duurzaamheidsvisie gaat het in 2022 om duurzame woningen en de opwek van duurzame energie. Hier wordt intensief aan gewerkt in de vorm van de Regionale Energie Strategie en de Transitievisie Warmte. We stellen samen met de andere gemeenten en partners de Regionale Energie Strategie 1.0 op. Lokaal stellen we in samenwerking met partners en inwoners de Transitievisie Warmte op. Beide hebben een grote ruimtelijke én maatschappelijke impact. Het is thans nog niet duidelijk of er financiële risico’s zijn – en zo jawelke omvang deze hebben. Gehanteerde index is onvoldoende om de stijging van prijzen op te vangen.
Het gevolg hiervan is dat er overschrijdingen binnen de begroting van Waddinxveen kan optreden en/of zal ingeboet worden op een (lager) kwaliteitniveau door de noodzaak tot bijsturing. Dit kan de imago van diverse projectgebieden schaden en daarmee ook de imago van de gemeente. Schommelingen in accres en ontwikkeling maatstaven zorgen voor lagere Algemene uitkering. Deze lagere inkomsten leiden tot tegenvallers in de begroting. Om structureel tegenvallende inkomsten op te vangen moet de gemeente bezuinigen of inkomsten verhogen. De kosten voor vluchtelingenopvang zijn hoger dan de compensatie vanuit de rijksoverheid. Er ontstaat een nadeel door hogere uitgaven aan opvang dan inkomsten uit compensatie. Maatregelen om dit effect in te dammen kan door een beter budgetbeheer op dit onderdeel ín te zetten en projectcontrol te versterken. Schade aan riolering en wegen als gevolg van klimaatverandering tot maximaal € 145 miljoen euro in 2050. Doordat de duurzaamheidvisie nog in de kinderschoenen staat is het moeilijk om te bepalen welk omvang deze jaarlijkse kosten kunnen bedragen. Het ontbreekt in de gemeente Waddinxveen aan structurele middelen (capaciteit, budget) om de (tussentijdse) doelstelling(en) uit de Klimaatwet te behalen om Waddinxveense woningen en gebouwen aardgasvrij te hebben in 2050.
Eind 2029 is niet voldoende restwarmte gecontracteerd met Gasunie in gemeenten van de WSO (inclusief Waddinxveen). Gasunie doet in 2030 aanspraak op (een deel van) de garantstelling van 60.000 euro.
55
9.
Vertraging in Uitvoeringsprogramma Maatschappelijk Vastgoed. Hierbij wordt gedacht aan latere sloop of verkoop, waardoor lasten langer doorlopen. Het gaat om onderhoudslasten, leegstandsbeheer en belastingen.
In de Paragraaf verbonden partijen worden ook de risico’s voor de verbonden partijen weergegeven. Deze analyse leidt niet tot de opneming van gewogen risico-bedragen van meer dan € 100.000 in de risico-inventarisatie.
Benodigde weerstandscapaciteit Financieel gevolg De ontwikkeling van het aantal risico’s en het totaal aan maximaal financieel gevolg is als volgt. Jaarrekening 2021 Aantal geïnventariseerde risico’s Maximaal financieel gevolg alle risico’s
Begroting 2023-2026
Jaarrekening 2022
48
48
48
€ 20.478
€ 20.635
€ 20.617
Bedragen x € 1.000 Risicosimulatie Natuurlijk zullen de risico´s zich niet allemaal tegelijk voordoen. Van alle risico´s is de kans bepaald dat het risico zich zal voordoen. Volgens een statistische berekening kan vervolgens bepaald worden welk bedrag nodig is om de risico´s af te dekken. Met een zekerheid van 90% kunnen de risico's worden afgedekt met een bedrag van € 3.364.000 (benodigde weerstandscapaciteit). Dit was bij inventarisatie voor de begroting € 3.380.000. Jaarrekening 2021 Benodigde weerstandscapaciteit
€ 3.831
Begroting 2023-2026 € 3.830
Jaarrekening 2022 € 3.863
Bedragen x € 1.000
Beschikbare weerstandscapaciteit Incidentele en structurele weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit kan worden onderscheiden in incidentele weerstandscapaciteit (vermogen om eenmalige financiële gevolgen van risico’s op te vangen) en structurele weerstandscapaciteit (vermogen om structureel de financiële gevolgen van risico’s op te vangen). We gebruiken in eerste instantie de incidentele weerstandscapaciteit om zowel incidentele als structurele tegenvallers te dekken. Indien zich gedurende een jaar structurele tegenvallers voordoen, zonder dat daar meevallers tegenover staan, dan worden deze eerst incidenteel afgedekt vanuit de incidentele weerstandscapaciteit. Vervolgens wordt hiervoor bij de samenstelling van de eerstvolgende begroting structurele dekking gezocht binnen de structurele begrotingsruimte. Indien dit niet lukt dan kan de structurele weerstandscapaciteit ingezet worden als dekkingsmiddel. Incidentele weerstandscapaciteit De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel aan incidentele middelen van de algemene dienst vermeerderd met het saldo in de incidentele weerstandscapaciteit van het grondbedrijf. Dit wordt hieronder weergegeven. Met ingang van de 1e Burap 2020 wordt er bij de bepaling van de hoogte van de algemene bedrijfsreserve rekening gehouden met toekomstige beslagen tot en met het einde van de begrotingsperiode.
56
De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit is als volgt: Jaarrekening 2021
Elementen incidentele weerstandscapaciteit (Bedragen *1000) Vrije algemene bedrijfsreserve algemene dienst
Begroting 20232026
Jaarrekening 2022
19.101
Stille reserve
21.810
10
Totale incidentele weerstandscapaciteit algemene dienst
19.111
21.820
Saldo weerstandscapaciteit Grondbedrijf, zie Par. 7 Grondbeleid
-1.007
-1.087
Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit
18.104
20.259
20.733
In de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen is opgenomen dat ook stille reserves in de beschikbare weerstandscapaciteit wordt meegenomen. De mogelijke stille reserves zijn onderzocht. De stille reserves betreffen het positieve verschil tussen de directe verkoopwaarde (actuele waarde) en de boekwaarde (waardering). Het kan hierbij gaan om materiële bezittingen en/of financiële bezittingen (deelnemingen). Van een stille reserve in materiële bezittingen kan pas worden uitgegaan als de bijbehorende activa niet duurzaam aan de bedrijfsuitoefening zijn verbonden en dat de activa vrij verhandelbaar zijn. Voor de gemeente doet dat zich alleen voor bij onroerende zaken die in eigendom zijn van de gemeente en niet meer benodigd zijn voor de bedrijfsuitoefening. De stille reserves zijn geactualiseerd met de jaarrekening 2022. Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit van onze gemeente wordt toegelicht in de paragraaf Kengetallen.
Benodigde versus beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt een relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en daarbij benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening maakt het mogelijk om een ratio voor het weerstandsvermogen te bepalen. Om de ratio van het weerstandsvermogen te beoordelen wordt gebruik gemaakt van normen die ontwikkeld zijn in samenwerking met de Universiteit Twente en bij meerdere gemeenten worden toegepast. ratio
>2.0
Betekenis
uitstekend
1.4-2.0 ruim voldoende
1.0-1.4
0.8-1.0
Voldoende
matig
0.6-0.8
<0.6
onvoldoende
ruim onvoldoende
Jaarrekening 2021
Begroting 2023-2026
Jaarrekening 2022
18.104
20.259
20.733
Benodigde weerstandscapaciteit
31
3.830
3.863
Ratio weerstandsvermogen
4.7
5.3
5.4
Uitstekend
Uitstekend
Uitstekend
(Bedragen *1000) Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit
Ratio betekenis
Kengetallen financiële positie De kengetallen moeten worden opgenomen in deze paragraaf om de raad in onderlinge samenhang eenvoudig inzicht te verschaffen in de financiële positie van de gemeente en daarmee een bijdrage te leveren aan de (verdere) invulling van de kaderstellende en controlerende rollen van de raad. Ze moeten inzichtelijker maken over hoeveel (financiële) ruimte een gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Door de Provincie Zuidper kengetal zijn groen, oranje (volgens website geel) en rood (volgens website oranje). Bij de toelichting op de kengetallen
Het verloop van de kengetallen kan als volgt worden samengevat:
57
Toelichting: Netto schuldquote Kengetal dat een indicatie geeft van de hoogte van de schuld. Daarmee kan een oordeel worden gevormd over de mate waarin de baten, exclusief reservemutaties, van de gemeente toereikend zijn om de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Het percentage komt tot stand door de aangetrokken gelden minus de uitgezette gelden te delen door de jaarinkomsten. Volgens de bij een ratio van < 90% groen, bij 90% - 130% oranje (volgens website geel) en bij > 130% rood (volgens website oranje). De netto schuldquote is in 2022 sterk verbeterd. De schuldquote is de verhouding tussen schulden en het totaal van de baten. De schuldquote verbetert door hogere baten. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij dit kengetal worden de doorgeleende gelden van de financiële activa gecorrigeerd op de netto schuldquote. Verder is de toelichting op de netto schuldquote van toepassing, inclusief referentiewaarden. Solvabiliteitsratio Kengetal dat weergeeft in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd vanuit het eigen vermogen. De ratio wordt ij een ratio van > 50% groen, bij 20% - 50% oranje (volgens website geel) en bij < 20% rood (volgens website oranje). De solvabiliteit is in 2022 toegenomen.
Grondexploitatieratio Kengetal dat een indicatie geeft van de hoogte van de voorraad bouwgrond en de stand van het onderhanden werk bouwgrondexploitatie. De balanswaarde hiervan minus de voorzieningen voor negatieve grondexploitaties wordt gedeeld door de jaarinkomsten om tot deze ratio te komen. De hoogte van dit kengetal geeft aan wat het terugverdienrisico is op is de kleur bij een ratio van < 20% groen, bij 20% - 35% oranje (volgens website geel) en bij > 35% rood (volgens website oranje). Volgens de eerdergenoemde website is de bandbreedte van deze ratio bij de diverse gemeenten groot. Of een gemeente een beheers- of een ontwikkelgemeente is heeft een grote invloed op deze ratio. Ten opzichte van de jaarrekening 2021 is deze ratio gedaald en daarmee verbeterd. Ook deze ratio verbetert, net als de schuldquote door hogere baten. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten. Dit kengetal brengt de structurele weerstandscapaciteit of robuustheid van de meerjarenbegroting tot uitdrukking. De structurele exploitatieruimte heeft een positieve invloed op de solvabiliteit als hiermee het een ratio van > 0% groen, 0% oranje (volgens website geel) en bij < 0% rood (volgens website oranje).
De score is positief (groen) en toegenomen ten opzichte van jaarrekening 2021. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk (jaar t) in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde (jaar tratio van < 95% groen, bij 95% 105% oranje (volgens website geel) en bij > 105% rood (volgens website oranje). De tarieven zijn bij de gemeente Waddinxveen hoger dan gemiddeld in Nederland.
58
Financiële kengetallen begroting 2022 – 2025 in samenhang De gemeente Waddinxveen is een ontwikkelgemeente. Dit betekent dat de financiële begroting jaarlijks sterk kan wisselen. Dit is van invloed op het verloop van de Netto schuldquote, de Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, de Solvabiliteit en de Grondexploitatieratio, die hierdoor een grillig karakter kunnen vertonen. Door hogere baten, verbeteren de schuldquote en de grondexploitatieratio. De hogere baten worden onder meer veroorzaakt door hogere opbrengsten uit grondverkoop.
59
Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen 3.1 Inleiding Kapitaalgoederen maken een groot deel uit van het kapitaal van een gemeente. De kapitaalgoederen in eigendom van de gemeente Waddinxveen bestaan uit wegen, bruggen, openbare verlichting, openbaar groen en bomen, speelplaatsen, het rioolstelsel, watergangen, sportvelden, gemeentelijke gebouwen en begraafplaats Thijmhof. De gemeente heeft de taak deze kapitaalgoederen in stand te houden. De kwaliteit en het onderhoud van onze kapitaalgoederen is bepalend voor de (jaarlijkse) lasten. Om het beoogde beheerniveau te waarborgen, stellen we voor de verschillende kapitaalgoederen beheerplannen op. Bij het in stand houden van de kapitaalgoederen maken we een onderscheid tussen jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De budgetten voor jaarlijks onderhoud zijn per jaar op een gelijkblijvend niveau opgenomen binnen de exploitatiebegroting van het programma. Deze paragraaf richt zich op het groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Groot onderhoud vindt plaats om de levensduur van een kapitaalgoed te verlengen. Om het groot onderhoud zonder fluctuaties te bekostigen treffen we voorzieningen. Jaarlijks wordt een evenredig bedrag gestort in de voorzieningen vanuit de exploitatie. De uitgaven voor groot onderhoud in een bepaald jaar onttrekken we uit de voorzieningen.
Als kapitaalgoederen aan het eind van de levensduur zijn, vindt een vervangingsinvestering plaats. De kosten van de vervangingsinvesteringen worden geactiveerd en afgeschreven met ingang van het jaar na realisatie op basis van de levensduur van het nieuwe kapitaalgoed. Openbare Ruimte We zetten in op kwalitatief goed beheer en onderhoud van onze kapitaalgoederen voor de disciplines wegen, groen en riolering. De kwaliteit van onze kapitaalgoederen moet zo goed zijn dat we ze kunnen blijven gebruiken. We beheren en onderhouden de openbare ruimte daarom volgens gedifferentieerde beheerniveaus, zoals vastgesteld in de Visie Beheer Openbare Ruimte. Dit zijn de verschillende niveaus waarop de kapitaalgoederen bijgehouden worden. Hierbij spelen we in op de wensen van onze partners en voldoen we aan onze zorgplichten. De beheerniveaus zijn als volgt onderverdeeld: Jaarlijks onderhoud Groot onderhoud Vervangingsinvesteringen
Centra A A A
Hoofdwegen B B B
Woonwijken B B B
Bedrijven B B B
Buitengebied C C C
Deze beheerniveaus kunnen als volgt worden toegelicht: Code A B C
Kwaliteit Hoog Basis Laag
Technische staat Weinig op aan te merken Lichte schade, een en ander op aan te merken Duidelijke schade, veel op aan te merken
Verzorging Schoon Matig schoon, niet storend Vuil, storend
Gemeentelijke Gebouwen Voor het beheer en onderhoud van onze gebouwen wordt eens in de vier jaar een Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) opgesteld. Hiervoor worden de gebouwen geïnspecteerd en de gegevens ingevoerd onderhoudsprogramma, waarbij het beheerniveau ‘sober en doelmatig’ uit de NEN2767 wordt aangehouden.
in
het
Begraafplaats Thijmhof Gemeente Waddinxveen beheert en exploiteert de algemene begraafplaats Thijmhof, gelegen aan de Alberdingk Thijmlaan 8. Door de begraafplaats in kwalitatief goede staat te houden, dragen we bij aan het welzijn van onze samenleving. Voor de begraafplaats geldt daarom het beheerniveau A.
60
3.2 Onderhoud kapitaalgoederen Binnen de kapitaalgoederen zijn onze beheerdisciplines onderverdeeld in wegen, groen, riolering, gemeentelijke gebouwen en begraafplaatsen. Om de kapitaalgoederen te beheren en onderhouden stellen we beheerplannen op. De disciplines wegen, groen en riolering hebben we verwerkt in het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024. Bij herinrichting van de openbare ruimte worden werkzaamheden aan verschillende disciplines zo veel mogelijk aan elkaar gekoppeld. Daarom heeft het college integrale projecten vastgelegd in het Projectenboek Openbare Ruimte 2021-2024. Voor de discipline gemeentelijke gebouwen en begraafplaatsen hanteren we een meerjaren onderhoudsplan. Wegen Onder de beheerdiscipline wegen vallen de disciplines wegen, civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. We beheren en onderhouden deze disciplines op basis van het beleid uit de Visie Beheer Openbare Ruimte. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en de richtlijnen die worden opgesteld door het CROW, zoals de richtlijnen van Duurzaam Veilig. Ook het politiekeurmerk Veilig Wonen is een richtlijn die we voor openbare verlichting hanteren. Het beheer van deze disciplines is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024.
In 2022 hebben we naast de integrale projecten ook groot onderhoud gepleegd aan onze asfaltwegen op de Dreef, Willem de Zwijgerlaan en de rotonde Beijenrinklaan-Zuidelijke Rondweg. We hebben voetpaden op bedrijventerrein Coenecoop herstraat en groot onderhoud gepleegd aan de spoorwegovergangen. Ook hebben we zes bruggen vervangen. Op de Plasweg hebben we een deel van de openbare verlichting vervangen.
Groen Onder de beheerdiscipline groen vallen de disciplines openbaar groen, spelen en buitensport. We beheren en onderhouden deze disciplines op basis van het beleid uit de Visie Beheer Openbare Ruimte. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en de richtlijnen uit het Handboek Bomen 2018 van het Norminstituut Bomen. Ook hanteren we voor onze speeltoestellen de eisen van het Warenbesluit Attractie- en speeltoestellen. Voor spelen geldt dat veiligheid leidend is en niet de beeldkwaliteit. Voor buitensport geldt een minimale cultuurtechnische en sporttechnische kwaliteit met betrekking tot de buitensportvelden. Het beheer van deze disciplines is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024. In 2022 hebben we naast integrale projecten ook uitvoeringsactiviteiten uit het Uitvoeringsplan Groen 2021-2024 gerealiseerd. Het gaat om de deelprojecten Groene lijnen Stedelijk Landschap, Nationale Boomfeestdag, Opfleurplekken en Kansen voor Biodiversiteit. We hebben 2 speelplekken vervangen en voor 3 speelplekken de vervanging voorbereidt. Daarnaast hebben we verschillende watergangen gebaggerd, waardoor deze weer voldoende bergingscapaciteit hebben. Ook zijn we gestart met de voorbereiding van de vervanging van twee kunstgrasvelden bij C.V.V. Be Fair op sportpark ’t Suyt.
61
In de Vredenburghzone hebben we de eerste fase uitgevoerd. Het bestaande waterrijke gebied is aangepast om de waterkwaliteit te verbeteren. Ook is er ruimte voor waterberging in dit gebied. Voor de verdere inrichting van de Vredenburghzone hebben we de deeluitwerking van de gebiedsvisie vastgesteld en zijn we begonnen met de voorbereiding van de werkzaamheden voor de tweede fase. Daarnaast hebben we grond aangekocht in de Vredenburghzone.
Riolering Voor het beheer en onderhoud van de riolering sturen we op twee aspecten, namelijk de technische staat en de afvoercapaciteit. Beheer op basis van verschillende beheerniveaus is dan ook niet aan de orde. We beheren en onderhouden de riolering op basis van het beleid uit het Gemeentelijk Waterplan (GWP). In het GWP wordt voor de periode 2021-2025 ingegaan op de manier waarop we invulling geven aan onze zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater. In dit plan is tevens op beschreven hoe we ons rioolstelsel in stand houden. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). In 2022 hebben we naast integrale projecten ook het hemelwater vanaf het grondstoffenplein en omgeving afgekoppeld. Daarnaast hebben we extra persleidingen aangebracht om de bedrijfszekerheid van ons stelsel te verbeteren. We hebben voorbereidingen getroffen om de afwatering langs de Henegouwerweg te optimaliseren, maar uit onderzoek blijkt dat een extra persleiding hier niet nodig is. Verder zijn we begonnen met de voorbereiding voor het relinen van de riolering.
Gemeentelijke gebouwen Voor het beheer en onderhoud van onze gebouwen hanteren we het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) 2020-2023. Hiervoor zijn de gebouwen geïnspecteerd en de gegevens ingevoerd in het onderhoudsprogramma, waarbij het beheerniveau ‘sober en doelmatig’ uit de NEN2767 is aangehouden. Door de vaststelling van het Uitvoeringsprogramma Maatschappelijk Vastgoed zijn in 2024 en 2025 renovaties gepland voor de sportzalen Groenswaard en De Duikelaar. Als gevolg van deze geplande renovaties zullen beschikbare middelen spaarzaam en alleen indien noodzakelijk worden
62
ingezet, waardoor enige achterstand in het onderhoud kan ontstaan. Dit heeft geen gevolgen voor het aan te houden beheerniveau. Daarnaast hebben we een Energy Service Company (ESCO) aanbesteding uitgevoerd met als doel het gasloos maken van onze vastgoedportefeuille. De aanbesteding is geslaagd en er is een contract afgesloten met de winnende partij. Eind 2022 zijn de eerste werkzaamheden gestart. Tevens is aan dezelfde partij opdracht gegeven de biomassacentrale bij het zwembad versneld te vervangen door een elektrische warmteopwekinstallatie. Deze werkzaamheden zijn in volle gang.
Begraafplaats Thijmhof Het Beheerplan Begraafplaats Thijmhof 2022-2026 is opgesteld vanuit de behoefte aan een meerjarenperspectief op het beheer en onderhoud van begraafplaats Thijmhof. Met dit beheerplan geven we inzicht in de capaciteit op onze begraafplaats, waarbij we rekening houden met de groei van ons inwonersaantal, het sterftecijfer en landelijke trends. Het beheerplan bevat de kosten die nodig zijn om te voldoen aan de Wet op de Lijkbezorging. In 2022 zijn nog geen vervangingsinvesteringen gedaan. Deze zijn later gepland.
63
Paragraaf 4 Financiering Inleiding Bij de opstelling van de paragraaf Financiering is rekening gehouden met het rentebeleid op basis van de Notities Grondexploitaties 2016 en Rente 2017 van de commissie BBV. Het hierbij behorende rentebeleid voor de gemeente Waddinxveen is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2017 die op 5 juli 2017 door de raad is vastgesteld. Met ingang van 2017 komt in de gemeente Waddinxveen, met één uitzondering, alleen nog maar het saldo rentelasten dat samenhangt met het vreemd vermogen tot uitdrukking in de exploitatie.
Renteomslag 2022 De renteomslag kan voor het jaar 2022 als volgt worden samengevat: Rentelasten kort- en langlopende geldleningen Rentebaten kort- en langlopende vorderingen Saldo rentelasten en baten Doorberekende rente aan grondexploitatie Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury
Begroting 2022 -1.956 -1.873 257 -1.616 -1.616 1.646 30
Jaarrekening 2022 -1.665 -1.665 279 -1.386 -1.386 1.676 290
Bedragen x € 1.000 Doorberekende rente aan grondexploitatie Bij de grondaankopen Bouwfonds Property Development (BPD) in het kader van het actief grondbeleid gemeentelijke grondexploitatie Triangel is er sprake van ‘projectfinanciering’ door een langlopende geldlening van BPD voor hetzelfde bedrag. Hiervoor wordt met ingang van 2021 een rentepercentage gehanteerd van 1,5%. Deze rentelast wordt doorberekend aan de gemeentelijke grondexploitatie Triangel. Bij de overige langlopende geldleningen is er sprake van ‘integrale financiering’. Bij deze vorm van financiering worden alle activa van de gemeente beschouwd bij het aantrekken van een langlopende geldlening. Het in de grondexploitaties actief grondbeleid te hanteren rentepercentage wordt bij ‘integrale financiering’ bepaald uit het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente, naar verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen. Hierbij blijven de eerdergenoemde langlopende geldlening BPD en de uitgestelde betalingsregeling Centrum dus buiten beschouwing. De rente aan een grondexploitatie actief grondbeleid wordt toegerekend over de boekwaarde van de actieve grondexploitaties per 1 januari van het betreffende boekjaar, waarbij rente tijdens het boekjaar met ingang van de begroting 2017 – 2020 is komen te vervallen.
Er wordt gekozen voor een stabiel rentepercentage in de meerjarenprognose actief grondbeleid. Bij een afwijking van 0,5% van dit rentepercentage moet volgens de Notitie Grondexploitaties 2016 het percentage worden bijgesteld. Rente over eigen vermogen Met ingang van 2017 komt in de gemeente Waddinxveen, met één uitzondering, alleen nog maar het saldo rentelasten dat samenhangt met het vreemd vermogen tot uitdrukking in de exploitatie. Er wordt bij het belegde eigen vermogen, op basis van de Nota kostenverhaal 2017, alleen rente toegevoegd aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen. De besluitvormende raad heeft op 13 december 2017 ingestemd met deze afwijking van de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2017. Doorberekende rente aan taakvelden De aan de taakvelden (programma’s en overzicht Overhead), als onderdeel van de kapitaallasten (Staat van vaste activa) toe te rekenen rente is met ingang van 2017 de sluitpost van de renteomslag. Indien de werkelijke rentelasten in Euro’s die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten in Euro’s die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie.
64
Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) zijn de kaders gesteld voor een verantwoorde, prudente en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van decentrale overheden. De Wet fido heeft een gezonde financiering van openbare lichamen, waaronder gemeenten, als centrale bedrijfseconomische doelstelling. -budgettaire doelstelling. Dit betreft de beheersing van de grenswaarde van het zogenoemde EMU-tekort van 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP).
Wet Houdbare overheidsfinanciën De Wet Houdbare overheidsfinanciën (Hof) regelt in essentie twee zaken die voortvloeien uit Europese verplichtingen. De eerste is dat het nationale systeem van begrotingsvoorbereiding en de toepassing van vaste uitgavenkaders wettelijk worden vastgelegd. Ten tweede worden gemeenten gebonden aan een maximaal begrotingstekort (macronorm) op kasbasis. Gemeenten mogen een tekort hebben van 0,5%.
Verloop financieringstekort/overschot In de onderliggende investerings- en financieringsstaat wordt het verloop van het financieringsoverschot in 2022 inzichtelijk gemaakt en de mutaties hierin: Investerings- en financieringsstaat
1-1-2022
Mutaties
31-12-2022
Activa Boekwaarde vaste activa Boekwaarde grondexploitaties Totaal activa
111.729 20.040 131.769
19.269 - 6.568 12.701
130.998 13.472 144.470
Passiva Algemene Reserves Bestemmingsreserves Voorzieningen Langlopende geldleningen (boekwaarden) Totaal passiva Financieringssaldo
23.169 37.672 9.416 76.981 147.238 15.469
3.518 5.752 532 -3.644 6.158 -6.543
26.687 43.424 9.948 73.337 153.396 8.926
1.000
Risicobeheer renterisico van de korte termijnfinanciering, het renterisico voor de lange termijnfinanciering en het kredietrisico voor uitgezette gelden. In de Wet fido zijn voor het beperken en kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Deze worden in het vervolg verder uitgewerkt. Kasgeldlimiet Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Daarom is voor het bepalen van de liquiditeitspositie dit is de mate waarin op korte termijn (ten hoogste 12 maanden) aan de opeisbare verplichtingen kan worden voldaan de zogenaamde kasgeldlimiet van belang. Dit is het bedrag dat maximaal als kasgeld mag worden opgenomen. Voor 2022 ziet het verloop van de kasgeldlimiet er als volgt uit: Kasgeldlimiet Omvang begroting per 1 januari 2022 (=grondslag) (1) Toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de grondslag - in bedrag (2) Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld (3) Vlottende middelen Contante gelden in kas
Bedragen per kwartaal Kw. 1 Kw. 2 102.537 102.537
Kw. 3 102.537
Kw. 4 102.537
8,5 % 8.716
8,5 % 8.716
8,5 % 8.716
8,5 % 8.716
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
15
14
13
13
65
Kasgeldlimiet Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Toets kasgeldlimiet (4) Totaal netto vlottende schuld (2) – (3) Toegestane kasgeldlimiet (1) Ruimte (+) / Overschrijding (-); (1) – (4) Bedragen x € 1.000
Bedragen per kwartaal Kw. 1 Kw. 2 257 226 11.827 20.958 -12.099 8.716 20.815
-21.198 8.716 29.914
Kw. 3 225 21.979
Kw. 4 213 14.179
-22.217 8.716 30.933
-14.405 8.716 23.121
Renterisiconorm De renterisiconorm is van belang om de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de gemeente te beperken. Met de renterisiconorm stelt de Wet fido een limiet aan dat deel van de vaste schuld waarover het rentepercentage in een zeker jaar moet worden aangepast aan de dan geldende markttarieven. Dergelijke aanpassingen doen zich voor bij herfinanciering en renteherziening. De jaarlijks verplichte aflossingen en renteherzieningen voor gemeenten mogen volgens deze norm niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm is een nuttig instrument bij het beheersen van renterisico’s. Dit betekent niet dat deze norm alle risico’s van de organisatie bestrijkt. Bijvoorbeeld de renterisico’s op nieuw af te sluiten leningen voor zover deze niet worden aangegaan om andere leningen af te lossen, maken geen deel uit van de berekening van de renterisiconorm. Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld
Begroot
Werkelijk
1
Renteherziening op vaste schuld o/g
0
0
2
Te betalen aflossingen
5.514
3.729
3
Renterisico op vaste schuld (1+2)
5.514
3.728
102.537
124.676
Renterisiconorm 4a
Begrotingstotaal (lasten) jaar 2022
4b
Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage
4
Renterisiconorm (minimumbedrag)
20%
20%
20.507
24.935
14.993
21.207
Toets renterisiconorm 5a
Ruimte onder renterisiconorm (indien 4>3)
5b
Overschrijding renterisiconorm (indien 3>4)
Bedragen x € 1.000
66
Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Wat is bedrijfsvoering? De gemeente Waddinxveen speelt in op vragen en ontwikkelingen van het dorp en levert producten en diensten voor het dorp. Bedrijfsvoering zorgt dat deze taken zo goed mogelijk kunnen worden uitgevoerd.
Meer zicht en grip op onze werkzaamheden In 2022 hebben we de concernplanning verder uitgebouwd met de onderwerpen die in het collegeprogramma 2022-2026 ‘Thuis in Waddinxveen’ staan. Zo houden we goed zicht op ons werk en voorkomen we bijvoorbeeld een te hoge werkdruk.
We werken aan een organisatie die toekomstbestendig is In 2022 hebben we onze medewerkers bewust gemaakt wat nodig is om een toekomstbestendige organisatie te zijn en te blijven. Alle medewerkers hebben deelgenomen aan deelsessies waarin we ingingen op de 3 onderdelen van een toekomstbestendige organisatie. Dit zijn: het toevoegen van publieke waarde voor de samenleving, het op 4 manieren naar een vraagstuk kunnen kijken en het werken als één gemeente. De opbrengsten en conclusies uit deze deelsessies nemen we mee in het vervolg van dit traject.
We zorgen dat onze medewerkers klaar zijn voor de toekomst In lijn met het nieuwe collegeprogramma hebben we dit vertaald in “We zorgen dat onze medewerkers duurzaam inzetbaar zijn en blijven”. Medewerkers zijn duurzaam inzetbaar als ze kunnen en willen werken tot hun pensioen. Daarbij gaat het om gezond blijven, en het behouden van kennis en ervaring. Naarmate een hogere werkdruk wordt ervaren, zijn medewerkers minder positief over hun duurzame inzetbaarheid. Daarom hebben we in 2022 ’zelfleiderschap’ bij medewerkers gestimuleerd met gerichte cursussen. Zo kunnen zij hun werkdruk beter managen en hun welzijn vergroten. In 2022 is het aantal vacatures bij gemeenten verdubbeld ten opzichte van 2020. Het is dus (veel) moeilijker om talentvolle medewerkers aan te trekken. Daarom zijn we in 2022 begonnen in beeld te brengen waarin we ons (in positieve zin) onderscheiden als werkgever. Ook hebben we een programma opgezet waarmee nieuwe medewerkers zich snel onderdeel gaan voelen van onze organisatie.
Het Nieuwe Werken vernieuwd In 2022 hebben we het gemeentehuis aangepast om hybride te kunnen werken. Dat betekent niet meer óf op kantoor óf vanuit elders (waaronder vanuit huis), digitaal of fysiek, maar én-én. Er zijn nu plekken waar je kan samenwerken, plekken om in stilte te werken en plekken voor digitaal overleg.
We werken nog slimmer en meer digitaal We hebben een nieuw zaaksysteem in gebruik genomen en het uitvoeren en bewaren van zaken verbeterd. Aanvragers kunnen steeds meer eigen zaken online bekijken. We hebben meer processen beschreven en zoveel mogelijk verbeterd. Met de beste programma’s en betrouwbare gegevens.
We werken aan een open en toegankelijke gemeente We hebben een plan opgesteld voor de invoering van de Wet open overheid, voor het actief openbaar maken van documenten en gegevens. Persoonsgegevens worden zoveel mogelijk automatisch en anders handmatig anoniem gemaakt. En we hebben meer digitale kaarten en openbare gegevens online gedeeld. Onze websites en het participatieplatform Waddsup zijn zoveel mogelijk toegankelijk gehouden voor mensen met beperkingen.
We vinden de bescherming van persoonsgegevens en de veiligheid van alle informatie belangrijk Hoe houden we de bescherming van persoonsgegevens vast We controleren regelmatig of de maatregelen in processen nog voldoende zijn. En passen processen aan als dat nodig is. We hebben bij medewerkers het belang van privacy onder de aandacht gebracht door trainingen. We hebben een missie, visie en doelen opgesteld op het gebied van privacy en gegevensbescherming over vijf jaar. En er zijn voorbereidingen getroffen om actief openbaar te delen welke persoonsgegevens we verwerken en waarom.
67
Hoe houden we alle informatie veilig We hebben maatregelen getroffen voor de grootste risico’s. Ons netwerk is beschermd tegen dreigingen en we controleren op vreemde gegevens en gebeurtenissen. We hebben voorbereidingen getroffen om beter te regelen wie toegang krijgt tot welke informatie. Tot slot hebben we onze maatregelen uitgelegd aan de verschillende toezichthouders. Hoe voorkomen we dat persoonsgegevens komen waar ze niet horen Wij krijgen ook allerlei kwaadaardige mails om gegevens te stelen of misbruiken. Deze mails hebben niet tot vervelende gebeurtenissen geleid. Ze werden door technologie tegengehouden. Of ze werden als kwaadaardig herkend dankzij de aandacht die we hieraan hebben besteed. Als persoonsgegevens kwamen waar ze niet horen, hebben we dat volgens afspraken afgehandeld. En als dat nodig was hebben we dat met de Autoriteit Persoonsgegevens en betrokken personen besproken.
We verbeteren onze communicatiekanalen voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties Iedereen moet goed geïnformeerd kunnen zijn over de producten, diensten en activiteiten van de gemeente. Hiervoor zetten we verschillende kanalen in, zowel digitaal als fysiek. In 2022 maakten we een verbeterslag voor de digitale kanalen. We stelden ons social mediabeleid vast. Hierin maakten we afspraken over wat we op onze sociale media plaatsen, hoe we reageren en hoe we de uitingen online in de gaten houden. Eind 2022 vernieuwden we onze website, www.waddinxveen.nl. We sloten aan bij het beheersysteem dat al door 25 andere gemeenten (waaronder Gouda) wordt gebruikt. Zo leren we van elkaar en delen we onderling nieuwe functionaliteiten. Het zoeksysteem doorzoekt nu ook het raadsinformatiesysteem, Wadwijzer en bekendmakingen. De bezoeker vindt de website vindt nog beter op 1 plek alle informatie van Waddinxveen. Daarnaast is alle inhoud op de website digitaal toegankelijk.
Jaarverslag Ondernemingsraad gemeente Waddinxveen 2022 De OR wordt vroegtijdig betrokken bij relevante ontwikkelingen in de organisatie. De inbreng van de OR wordt na afstemming in de voorstellen verwerkt en dat leidt tot een snelle en efficiënte besluitvorming. In 2022 hebben 6 overlegvergaderingen plaatsgevonden met de WOR-bestuurder (gemeentesecretaris). De belangrijkste onderwerpen waar de OR over heeft geadviseerd of mee heeft ingestemd zijn: • Verbouwing gemeentehuis, ict-ondersteuning hybride werken,arbo middelen thuiswerken • Aanbestedingsleidraad arbodienstverlening • Beloning bij aandragen nieuwe medewerker • Aanpassingen in Personeelshandboek op het gebied van hybride werken • Harmonisatie verlofdagen per 1-1-23 • 12 medewerkers van het zwembad krijgen een vaste arbeidsovereenkomst De onderwerpen die ter informatie zijn besproken: • Campagne ”zet de knop om”: temperatuur in gemeentehuis op 19 graden Celsius • HR deel van de paragraaaf bedrijfsvoering van het collegeprogramma 2022-2026 • Traject erkenning mantelzorg Overige onderwerpen die aan de orde zijn gekomen: • Werken in Waddinxveen in tijden van corona • Aanbesteding Arbodienst • Werkdruk • Benoeming externe vertrouwenspersoon • Vluchtdeur bij receptie • Vacature concernmanager en gemeentesecretaris • Uitvoeren Preventief Medisch Onderzoek Tot slot heeft op basis van artikel 24 van de Wet op de
Ondernemingsraden op 30 november overleg plaatsgevonden met de WOR-bestuurder en de burgemeester over de algemene gang van zaken in de “onderneming”. In dit overleg is onder andere gesproken over het collegeprogramma en de programmabegroting 2022-2026 en de toename van het verzuimpercentage.
Vertrouwenspersoon In 2022 heeft de externe vertrouwenspersoon 4 meldingen ontvangen. Deze meldingen hadden betrekking op de relatie met de (naasthogere) leidinggevende. Met deze medewerkers zijn ondersteunende, adviserende gesprekken gevoerd en
68
is nazorg gegeven. Met instemming van de melders het contact afgesloten. De interne vertrouwenspersonen hebben in 2022 2 meldingen ontvangen. Deze meldingen gingen over integriteit en arbeidsrelatie.
Bereikte resultaten op doelstellingen en inspanningen Indicator Personeel Verzuimpercentage / meldingsfrequentie
Doel/inspanning 2022
Resultaat 2022
5,5%, inclusief langdurig verzuim (2021 verzuim 5,8%, landelijk beeld 2021 5,8%)
Medewerkers <35 jaar Medewerkers >55 jaar Mannen Vrouwen Instroom Uitstroom Voltijd Deeltijd Aantal fte per 1000 inwoners Financiën Goed budgetbeheer
-
11,3% totaal verzuim 1 0,83% kort (≤7 dagen) 0,84% middel (8-42 dagen) 9,6% lang (43 t/m 365 dagen) Meldingsfrequentie 1,1 21,7% 33,6% 47,0% 53,0% 14,1% 10,5% 54,9% 45,1% 6,5
Maximale afwijking van € 500.000 tussen het voorspelde resultaat in de 2e Burap en de verantwoording in de jaarrekening. (exclusief resultaat op openeinde regelingen).
In de jaarrekening over 2022 blijkt een voordelig saldo van € 11.547.000. Ten opzichte van de Burap-2 betekent dit een voordeel van € 4.368.000. Hieruit blijkt dat we dit niet gehaald hebben.
De computers, programma’s en netwerk zijn voor 99,5% beschikbaar met uitzondering van vooraf geplande werkzaamheden. We voldoen aan de belangrijkste regels van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), zoals de technische regels. En we regelen dat iedereen weet waarom informatieveiligheid belangrijk is.
De computers, programma’s en netwerk waren voor 99,5% beschikbaar, met uitzondering van vooraf geplande werkzaamheden. We hebben maatregelen getroffen voor de grootste risico’s. Ons netwerk is beschermd tegen dreigingen en we controleren op vreemde gegevens en gebeurtenissen. We hebben voorbereidingen getroffen om beter te regelen wie toegang krijgt tot welke informatie. Tot slot hebben we onze maatregelen uitgelegd aan de verschillende toezichthouders..
We proberen zoveel mogelijk ingekomen bezwaren op te lossen met pre-mediation. In minimaal 20% van de ingekomen bezwaarschriften voeren we pre-mediation gesprekken, waarbij vervolgens in minimaal 30% het meningsverschil wordt opgelost met pre-mediation. Onze inkopende medewerkers hebben kennis van MVI en circulair inkopen.
In 2022 zijn er 126 bezwaren ontvangen. Bij 30% van deze bezwaren is een pre-mediation gesprek gevoerd. Bij 8% van deze gesprekken is het meningsverschil opgelost met pre-mediation.
Informatie Beschikbaarheid van computers, programma’s en netwerk Informatiebeveiliging
Juridisch advies Zorgvuldige juridische procedure
Inkoop
Het digitale inkoopproces is, inclusief een aantal verbeterpunten, ingevoerd in het nieuwe zaaksysteem Djuma. Ook zijn inkooptrainingen over het
1 Van het langdurig verzuim is 20% werk gerelateerd, 10% van dit verzuim heeft een gedeeltelijke relatie met het werk en 70% heeft een
medische oorzaak (fysiek of psychisch). Van het langdurig verzuim van 9,6% wordt 8% veroorzaakt door 26 medewerkers, die 120 dagen of langer ziek zijn. Waar sprake was van werk gerelateerd verzuim is bij de betreffende teams een maatwerk aanpak ontwikkeld tussen bedrijfsarts, HR, leidinggevende en verzuimcoach. De 70% langdurig medisch verzuim is volgens onze Arbodienst uniek. Mogelijk spelen de gevolgen van de coronapandemie hierbij een rol. De plannen van aanpak voor langdurig zieken worden gevolgd door de bedrijfsarts.
69
Duurzaamheid
We maken al onze gebouwen uiterlijk in 2025 CO2 neutraal.
Gebouwen
Er is een aantal samenhangende ontwikkelingen op het gebied van gebouwen met een maatschappelijk doel. Daarvoor is een totaalaanpak nodig.