Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Waddinxveen 2024-2027
Tekst van het document
Integraal Veiligheidsbeleid Gemeente Waddinxveen 2024-2027
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
1
Inhoud Voorwoord
3
Samenvatting
4
1 Introductie
5
1.1
Inleiding
5
1.2 Kaderstelling, ambitie en uitgangspunten
5
1.3 Betrokken clusters, strategische partners en samenwerkingsverbanden
6
2 Regionale prioriteiten 2.1
8
Maatschappelijk ongenoegen
8
2.2 Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit
9
2.3 Jeugd en veiligheid
9
2.4 Zorg en veiligheid
9
2.5 Ondermijning
10
3 Veiligheidsbeeld Gemeente Waddinxveen 3.1
Veiligheidsanalyse
11
3.2 Bronnen Veiligheidsanalyse
4 Integrale Veiligheidsaanpak Gemeente Waddinxveen 4.1
11
Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit
11 14 14
4.2 Zorg en Veiligheid
15
4.3 Georganiseerde ondermijnende criminaliteit
16
4.4 Jeugd en veiligheid
17
4.5 Overige thema’s
19
5 Randvoorwaarden
20
5.1
Burgemeester
20
5.2 College van Burgemeester en wethouders
20
5.3 Gemeenteraad
20
5.4 Huis op orde
20
5.6 Verantwoording
21
Bijlage:
Veiligheidsanalyse voor IVP 2024-2027
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
2
Voorwoord Voor u ligt het integrale veiligheidsbeleid 2024-2027 van de gemeente Waddinxveen. Waddinxveen is een veilige gemeente en daar mogen we trots op zijn. We zien dat onze gezamenlijke inzet van de laatste jaren loont en willen de koers die we toen hebben ingezet vasthouden en waar nodig focus aanbrengen. We willen dat onze inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven in Waddinxveen. Je veilig voelen en veilig zijn is belangrijk. In ons collegeprogramma benoemen we veiligheid als een belangrijke basisvoorwaarde voor het welzijn van onze inwoners. Veiligheid zou eigenlijk iets vanzelfsprekends moeten zijn. Maar helaas is het dat niet altijd. Als burgemeester ben en voel ik mij verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. Elke dag zet ik mij hier samen met het college, de gemeenteraad en onze veiligheidspartners voor in. We houden toezicht in de openbare ruimte, we handhaven samen met de politie de openbare orde en we sturen op een effectieve (keten) samenwerking met onze belangrijke veiligheidspartners. Veiligheid maken we samen. Daarom hebben we inwoners, ondernemers en onze partners gevraagd mee te denken over voor hen belangrijke veiligheidsonderwerpen. Hun betrokkenheid en inbreng waarderen wij zeer. Wij hopen dat daarmee een goede bodem is gelegd voor een goed beleid op basis van gedeelde verantwoordelijkheid.
Naast de gevoerde gesprekken is er ook een uitgebreid veiligheidsanalyse gedaan op basis van kwantitatieve en kwalitatieve politiecijfers van 2019 tot en met 2023 alsmede de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021, de cijfers van Toezicht en Handhaving, cijfers van de Brandweer en de cijfers van Bureau Halt. De vier thema’s die de komende jaren prioriteit krijgen: zorg en veiligheid, digitale veiligheid, jeugd en veiligheid en ondermijning. Elk jaar vertalen we dit naar een concreet jaarplan met acties.
Veiligheid creëer je samen, gezamenlijk maken we Waddinxveen nog veiliger!
Evert Jan Nieuwenhuis Burgemeester van Waddinxveen
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
3
Samen werken aan veiligheid Ketenpartners
VEILIGHEID
Ketenpartners
ZORG
VEILIGHEID Politie Openbaar Ministerie Veiligheidsregio Hollands-Midden RIEC RSIV
Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit
Zorg en Veiligheidshuis GGZ Rivierduinen Kwadraat/Buurtbemiddeling Veilig Thuis Wadwijzer
Zorg en Veiligheid
GEMEENTE
INWONERS WADDINXVEEN
Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Alle 32.601 inwoners van Waddinxveen denken mee en participeren in dit beleid.
Jeugd en veiligheid
Ketenpartners
JEUGD
Ketenpartners
ONDERNEMERS
Overige thema’s Epic Youth Halt Jeugd preventie team Gro-up Scholen
Waddinxveense ondernemers
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
4
1 Introductie 1.1 Inleiding Veiligheid is een basisvoorwaarde voor prettig wonen en werken in de Gemeente Waddinxveen. Voor u ligt het Integraal Veiligheidsbeleid van de Gemeente Waddinxveen 20242027 (verder IVB). Een IVB is een wettelijk verplicht beleidsplan op hoofdlijnen waarin gemeente(n) en (veiligheids-)partners hun prioriteiten op het gebied van veiligheid vaststellen en afspraken vastleggen voor de komende vier jaar. Het IVB van Waddinxveen sluit aan op het landelijke en regionale veiligheidsbeleid. Op het gebied van sociale veiligheid worden de Landelijke beleidsdoelstellingen één keer per 4 jaar vastgesteld in de Landelijke Veiligheidsagenda. Regionaal is er het Regionaal Beleidsplan (RBP) van de politie-eenheid Den haag. De grote thema’s in de Landelijke Veiligheidsagenda voor 2023-2026 zijn: ondermijning, cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, maatschappelijke onrust en mensenhandel. Deze thema’s komen grotendeels overeen met het Regionaal Beleidsplan van de politie-eenheid Den haag. Hierin staan cybercrime, ondermijning, maatschappelijk ongenoegen, zorg en veiligheid en jeugd en veiligheid als prioriteiten benoemd. Net als het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 is dit Veiligheidsbeleid kort en bondig. Het is voor een groot deel een voortzetting van het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022.
Dit omdat zowel landelijk als regionaal de prioriteiten op het gebied van veiligheid niet of nauwelijks zijn gewijzigd. Alles wat in dit beleid staat is afgestemd met het Coalitieakkoord 2024-2027. In dit Integraal Veiligheidsbeleid zijn de aanbevelingen omtrent het veiligheidsbeleid vanuit het rapport rekenkamerrapport veiligheidsbeleid, januari 2020, meegenomen in de uitgangspunten.
1.2 Ambitie en uitgangspunten In het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027 zijn ook de punten uit het huidige coalitieakkoord opgenomen. Daarom zetten we in op: 1. Vergroting van het veiligheidsgevoel van onze inwoners. 2. Vermindering van overlast en vernielingen Ambitie: In Waddinxveen is het veilig en voelen inwoners en ondernemers zich veilig. Met onze ketenpartners werken we samen verder aan het veilig houden van Waddinxveen!
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
5
De uitgangspunten van dit veiligheidsbeleid: Samenwerken aan veiligheid: met inwoners, ondernemers, veiligheids- en zorgpartners, op lokaal, districtelijk en regionaal niveau en met afdelingen onderling binnen de gemeente. Alleen samen kunnen we een effectieve veiligheidsaanpak realiseren. We hebben elkaar nodig om de informatiepositie te versterken. Inwoners en ondernemers zien veel, maar wordt dit ook gemeld en gebruiken we deze input voldoende? Een integrale benadering vraagt om afgestemde acties. Focus: Binnen het veiligheidsdomein zijn altijd meer vraagstukken dan dat er capaciteit beschikbaar is. Dit maakt dat wij, samen met de ketenpartners en de inwoners, prioriteiten moeten stellen. Er moet ook ruimte zijn om adequaat te kunnen reageren op hetgeen om ons heen gebeurt. Daarom zullen wij ook jaarlijks met de raad onze veiligheidscijfers bespreken en indien nodig onze prioriteiten bijstellen. Als er de komende vier jaar zich een nieuwe ontwikkeling voordoet dan vraagt dat flexibiliteit en creativiteit. Initiatief: ideeën van inwoners en ondernemers om de veiligheid te vergroten ondersteunen we. Eigen kracht stimuleren we. Dit is nodig om weerbaar te zijn tegen criminaliteit. Effectieve interventies en beleidslogica: Het IVB is getrapt opgesteld. Het landelijk beleid, vertaald naar regionaal beleid, leidt tot een causaal logisch lokaal beleid.
Dit komt uitgebreid terug in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma en zal voor een groot gedeelte in samenspraak met de ketenpartners geborgd worden. Meten=weten: de recente Veiligheidsanalyse voorziet hierin. De doelmatigheid is bewaakt tijdens vormgeving van de prioriteiten in dit document. De uitvoering en controle van beleid zal bewaakt worden in relatie tot de kwantitatieve en kwalitatieve informatie.
1.3 Betrokken clusters, strategische partners en samenwerkingsverbanden Binnen de gemeente Waddinxveen leveren verschillende domeinen een bijdrage aan het veiligheidsbeleid:
1. Bouwtoezicht, juridische handhaving 2. Handhaving openbare ruimte 3. Vergunningen 4. Grond, vastgoed en markten
5. Vestigingsklimaat 6. Wijkregie 7. Kinderburgemeester, Kinder comité 8. Sociaal team Waddinxveen
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
6
Belangrijke partners binnen het Veiligheidsbeleid zijn (niet uitputtend): 1. Politie 2. Openbaar ministerie 3. Veiligheidsregio Hollands-Midden 4. Regionaal Informatie en Expertise centrum (RIEC) 5. Zorg en Veiligheidshuis 6. GGZ Rivierduinen 7. Inwoners
8. Ondernemers 9. Epic Youth 10. Halt 11. Jeugd preventie team 12. Jongerenwerk 13. Kwadraat/Buurtbemiddeling 14. Wadwijzer 15. Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid
Afspraken over regionale samenwerking op integrale veiligheidsdossiers worden gemaakt in het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO), waarin onder voorzitterschap van de regioburgemeester de 28 burgemeesters van de (politie)eenheid Den Haag, het OM en de politie zitting hebben. Soms is er behoefte om een onderwerp aan te pakken met een gedeelte van de (politie) eenheid, bijvoorbeeld omdat het verband houdt met een van de veiligheidshuizen, veiligheidsregio’s of met één (of enkele) van de districten. De regionale producten worden op basis van vragen en behoeften ontwikkeld en zijn voor iedereen in de eenheid beschikbaar. Gemeenten en basisteams kunnen dan ook altijd gebruik maken van het regionale aanbod maar beslissen zelf of ze gebruik maken van het aanbod.
REGIO/EENHEID DISTRICT
COLLEGE VAN B&W
LOKAAL
GEMEENTERAAD
DISTRICTSCOLLEGE
RBO
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
7
2 Regionale prioriteiten In verlengde van de doelstelling om regionale verbinding te prioriteren daar waar het gaat om de aanpak van lokale veiligheid is het van belang om de regionale prioriteiten van de politie- eenheid Den Haag en het Openbaar Ministerie (OM) in het Regionaal Beleidsplan (RB) 2023-2026 met de titel ‘Coalitie voor veiligheid’, te benoemen. De missie van de Coalitie is: ‘Gemeenten, politie en OM werken samen om de eenheid Den Haag nog veiliger te maken’. Zoals gezegd gaat de Coalitie voor veiligheid 2023-2026 zich de komende jaren richten op vijf thema’s:
1. Maatschappelijk ongenoegen 2. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit 3. Jeugd en veiligheid 4. Zorg en veiligheid 5. Ondermijning
2.1 Maatschappelijk ongenoegen Het thema maatschappelijk ongenoegen draait om gevoelens van onvrede, wantrouwen, frustratie of woede bij groepen of individuen. Het ongenoegen is vooral gericht tegen de overheid maar ook tegen de wetenschap en de traditionele media.
Ambitie 1. De ambitie van de Coalitie voor veiligheid is om ‘good practices’ over de preventie van ongewenste uitingen van maatschappelijk ongenoegen te delen, een dialoog tot stand te brengen en inwoners weerbaar te maken ten aanzien van desinformatie. 2. Politie, gemeenten en OM gaan nauwer samenwerken om een beter én gedeeld inzicht te krijgen in de problematiek. 3. Er wordt een heldere, integrale visie opgesteld over de rol van het lokaal bestuur en zijn samenwerkingspartners op dit thema.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
8
2.2 Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Bij cybercrime gaat het om delicten die gepleegd worden met informatie- en communicatietechnologie (ICT). Voorbeelden zijn het hacken van een computer, het plaatsen van ransomware. Gedigitaliseerde criminaliteit betreft het plegen van traditionele delicten door middel van ICT. Voorbeelden zijn internetoplichting of online bedreiging, fraude met bankgegevens, misbruik van accounts voor bestellingen, helpdeskfraude, smaad en laster, diefstal van gegevens, cyberstalking afpersing en chantage (ransomware of sextortion).
Ambitie 1. De Coalitie voor veiligheid richt zich op het weerbaarder maken van bewoners en ondernemers. Voor alle ketenpartners wordt helder gemaakt wat ieders rollen, taken en bevoegdheden zijn. 2. De Coalitie voor veiligheid wil niet alleen op landelijk, maar ook op regionaal niveau overzicht hebben en houden van de bestaande interventies, bronnen en ervaringen middels een interventiematrix, zodat gemeenten beschikken over een uitgebreid handelingsperspectief. 3. Gezamenlijke ontwikkeling van een aanpak gericht op bewustwording en preventie.
2.3 Jeugd en veiligheid Jeugd en veiligheid is een breed thema dat bij alle andere regionale veiligheidsthema’s een rol speelt. Het is een rode draad door alle onderwerpen heen. Belangrijk om te benadrukken is dat het met de meeste jongeren in de eenheid Den Haag goed gaat. Er is slechts een klein deel dat overlast veroorzaakt of in de criminaliteit belandt.
Ambitie 1. Inzet op samenwerking tussen onderwijs en het zorgdomein. Inzet op online straatcultuur. 2. Verbeteren van informatiepositie. 3. Vergroten lokale samenwerking tussen onderwijs, sociaal- en veiligheidsdomein.
2.4 Zorg en veiligheid Het Regionaal Beleidsplan was vooral gericht op de veiligheidscomponent van de regionaal geprioriteerde thema’s, waarbij repressie een belangrijke rol speelde. De laatste jaren is hier echter steeds meer verandering in gekomen. Eén van de belangrijkste lessen die is geleerd, is dat wanneer het veiligheidsdomein en het zorgdomein beter met elkaar worden verbonden, criminaliteit en overlast beter zijn te voorkomen en bij vroegtijdige signalering integraal aan te pakken zijn.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
9
Ambitie 1. Realiseren van een sluitende aanpak van verward of onbegrepen gedrag. 2. Op het gebied van huiselijk geweld is de ambitie om de samenwerking tussen gemeenten, Veilig Thuis en politie te versterken met als doel huiselijk geweld eerder en beter te stoppen. 3. Volgens het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) is de bedreiging vanuit terrorisme, extremisme en radicalisering nog altijd voorstelbaar. Daardoor wordt het fenomeen vanuit verschillende invalshoeken zoals jihadisme, rechts terrorisme, extremisme, maatschappelijk ongenoegen opgepakt.
2.5 Ondermijning De afgelopen twee jaar is op basis van het ondermijningsbeeld van de eenheid in de integrale aanpak vooral gefocust op drugscriminaliteit en mensenhandel. Deze focus wordt ook de komende jaren voortgezet.
Ambitie 1. Betekenisvolle integrale casus per district: Per districtelijke ondermijningstafel wordt minimaal een voorbeeldcasus met naar verwachting grote maatschappelijke impact als één overheid integraal opgepakt. Casussen bijvoorbeeld op grote facilitators, criminele families, etc. 2. Ruimte voor lokale buikpijn-casuïstiek: Het is zaak - mede voor het vergroten van vertrouwen in de overheid - om over de volle breedte zichtbaar massa te blijven maken in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. 3. In het verlengde van inzet op casuïstiek wordt er ook samengewerkt op criminaliteitsfenomenen. Meer samen zichtbaar doen: Naar buiten gaan, waar de problematiek zich voordoet, staat hierbij voorop. 4. Het versterken van (interne) weerbaarheid van de eigen organisatie voor criminele invloeden is en blijft onverminderd aandachtspunt. 5. Het vergroten van het bewustzijn van de gevolgen van criminaliteit, het tegengaan van jonge aanwas en het inrichten van barrières tegen ondermijnende criminaliteit in de maatschappij.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
10
3 Veiligheidsbeeld Gemeente Waddinxveen 3.1 Veiligheidsanalyse In bijlage 1 vindt u de veiligheidsanalyse 2019-2023. Geconcludeerd kan worden dat tussen 2019 en 2022 veel werk is verzet. Om de omvang van de analyse beperkt te houden is ervoor gekozen om alleen de vermeldenswaardige acties te benoemen en een selectie aan cijfers op te nemen. Met een goed beeld van actuele problemen kan men gericht maatregelen kiezen, prioriteiten stellen en samenwerkingspartners zoeken. De veiligheidsanalyse is een belangrijke stap bij het ontwikkelen van het lokale veiligheidsbeleid. De veiligheidsanalyse helpt met het inzichtelijk maken van de lokale veiligheidsproblemen. Bronnen voor het opstellen van de veiligheidsanalyse zijn de politiecijfers 2019 tot en met 2023 alsmede de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021, de cijfers van Toezicht en Handhaving, cijfers van de Brandweer en de cijfers van Bureau Halt. De prioriteiten voor de gemeente volgen uit deze veiligheidsanalyse en diverse bestuurlijke gesprekken. Bij iedere prioriteit wordt aangegeven welke effecten beoogd worden in de komende vier jaar. Op basis van deze prioriteitsstelling wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma gemaakt. Ook wordt in het uitvoeringsprogramma een evaluatie gedaan waarbij wordt beschreven hoe de voortgang van het beleid verloopt.
3.2 Bronnen Veiligheidsanalyse Veiligheidsmonitor In 2021 is in heel Nederland de Veiligheidsmonitor uitgezet. In bijlage 1 vindt u de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor voor de gemeente Waddinxveen. De inwoners hebben in de Veiligheidsmonitor 2021 aangegeven zich veilig te voelen in Waddinxveen. De veiligheidsmonitor zal in 2024 nieuwe cijfers uitbrengen. Wij verwachten dat dit geen aanleiding zal zijn voor het herzien van de focuspunten in dit beleid. Het kan wellicht wel effect hebben op de accenten in de jaarplannen. De inwoners beoordelen de veiligheid van hun woonomgeving gemiddeld met een 7.6. Dit is een verbetering ten opzichte van voorgaande jaren. Er is dus sprake van een positieve ontwikkeling. In zowel de bestuurlijke gesprekken, als de Veiligheidsmonitor, hebben de deelnemers aangegeven zich over het algemeen veilig voelen in de gemeente. Uiteraard zijn er inwoners die de eigen buurt sporadisch als onveilig ervaren. Alhoewel de veiligheidsmonitor een positieve stijging laat zien, geven inwoners in de bestuurlijke
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
11
gesprekken aan dat zij het functioneren van de politie in de buurt als minder actief ervaren. Dit heeft vooral te maken met de zichtbaarheid van de politie, het gemeentelijke toezicht en de handhavers.
Inwonersparticipatie Wij vinden het belangrijk om inwoners, ondernemers, jeugd en onze ketenpartners te blijven betrekken bij de aanpak van veiligheid. Zo hebben we (bestuurlijke) gesprekken gehad met de ondernemers, scholenbestuur, jeugdwerk, Bureau Halt en jeugd. Daarnaast is een enquête beschikbaar gesteld voor de inwoners, waarin zij hun prioriteiten konden aangeven. De uitwerking van de bestuurlijke gesprekken vindt u in de bijlage.
Jongeren De gemeente is in gesprek gegaan met een delegatie van jongeren, Jongerenwerk en Epic Youth. In het gesprek gaven de betrokkenen aan zich veilig te voelen in de gemeente Waddinxveen. Wel vragen de jongeren aandacht voor verkeersveiligheid: in de avonduren wordt te hard gereden. Ook verzoeken zij te kijken naar meer licht op straat, op de locaties waar zij bij elkaar komen. Tevens gaf de jeugd aan dat ze open staan voor een gesprek met de ouderen/omwonenden, zodat zij elkaar beter leren kennen. E.e.a. wordt meegenomen in de plaatsing van de JOP’s komend jaar. De kinderburgemeester heeft ook meegedacht. Hij vertelt dat kinderen in Waddinxveen het soms intimiderend vinden dat jongeren de speeltuintjes als “hang gebied” gebruiken. Als tip geeft hij mee dat jongeren een eigen locatie zouden moeten krijgen om te praten met elkaar. Ondernemers Bestuurlijk gesprek heeft plaatsgevonden met de leden van het ondernemersplatform Waddinxveen “samen in business”. Zij hebben aangegeven dat veiligheid een belangrijk onderwerp is voor hen. Ook geven zij aan dat samenwerking tussen de gemeente, winkeliers en ondernemers (zoals Keurmerk Veilig Ondernemen) voor hen zorgt voor voldoende veilige winkelgebieden en bedrijventerreinen. Zij benadrukten dat zij deze samenwerking zeer waarderen en de positieve effecten zien.
De leden geven aan dat de gemeente de veiligheid wel verder kan verbeteren door betere bereikbaarheid van toezicht en handhaving/politie. Het verbeteren en/of onderhoud aan verlichting en camera’s in winkelgebieden kunnen hier ook aan bijdragen. Ook helpt het om de integrale controles op bedrijventerreinen te intensiveren. Burgerpanel We hebben een inwonerpanel uitgevoerd. Uitgangspunt voor het panel zijn de in de startnotitie opgenomen prioriteiten. Inwoners hebben aangegeven welke prioriteiten zij het belangrijkst vonden ten opzichte van elkaar. Deze prioriteiten zijn: Veilige woon- en leefomgeving, Bedrijvigheid en veiligheid, Jeugd en veiligheid, Fysieke veiligheid, Integriteit en veiligheid. Daarnaast hebben wij gevraagd of ze zich in hun gemeente veilig voelen.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
12
De cijfers 369 personen hebben de enquête ingevuld. De eerste vraag, “Wat vindt u belangrijke onderwerpen als het gaat vellige woon- en leefomgeving?” werd door 273 respondenten beantwoord. De tweede vraag, “Wat vindt u belangrijke onderwerpen als het gaat om bedrijvigheid en veiligheid?” werd door 340 respondenten beantwoord. Op de vraag “Wat vindt u belangrijke onderwerpen als het gaat om jeugd en veiligheid?” werd 326 maal gereageerd. De vraag “Wat vindt u belangrijke onderwerpen als het gaat om integriteit en veiligheid?” mocht rekenen op 214 reacties en tot slot de vraag “Hoe veilig voelt u zich in de buurt waar u woont?” kreeg 366 reacties van inwoners. De algemene conclusie uit dit inwonerpanel luidt: Waddinxveen is nog steeds een relatief veilige gemeente, waarin inwoners zich over het algemeen veilig voelen. De ontwikkelingen rond de productie, het vervoer, de verkoop en het gebruik van drugs, alsmede de toename in jeugdoverlast, wordt als zorgelijk ervaren. De overlast door jeugd zal naar verwachting verder toenemen omdat in veel wijken gelijktijdig jongeren in een bepaalde leeftijdscategorie komen en vooralsnog onvoldoende voor hen te doen is in de openbare ruimte. De traditionele geregistreerde criminaliteit neemt in omvang af, maar de online criminaliteit neemt toe. Dit geeft een groter wordende maatschappelijke schade en heeft een grote impact op de slachtoffers.
De weerbaarheid en zelfredzaamheid van onze inwoners wordt op de proef gesteld. Ook de zorg en veiligheid voor kwetsbare inwoners staat onder druk. Tot slot: Waddinxveen is nog steeds een veilige gemeente, waarin inwoners zich over het algemeen veilig voelen.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
13
4 Integrale Veiligheidsaanpak Gemeente Waddinxveen Alle voorgaande landelijke en regionale kaders, de veiligheidsanalyse met alle componenten, de gesprekken met inwoners, ketenpartners en belanghebbenden op lokaal niveau, leiden tot een beeld waar lokale prioriteiten uit gedestilleerd kunnen worden. De thema’s vertonen, zoals verwacht, grote overlap met de landelijke en regionale prioriteiten en worden vertaald naar lokaal niveau. De laatste categorie, “Overige thema’s”, onderstreept dat de maatschappij in beweging blijft en dat er rekening gehouden dient te worden met de actualiteit en ontwikkelingen in de maatschappij en gemeente. Waar mogelijk verwerken we dit in de uitvoeringsplannen. Als bijstelling van het beleid nodig is, dan zal dit worden voorgelegd aan de gemeenteraad.
Speciale vermelding verdient hier de verkeersloverlast. Verkeersoverlast is een verzamelnaam voor alle soorten overlast die wordt veroorzaakt door verkeer. Verkeersveiligheid is in alle gesprekken en in het inwonerpanel steeds teruggekomen als een belangrijke prioriteit voor inwoners. Kernproblemen hierbij zijn o.a. hard rijden, gebrek aan voldoende verkeersborden, te veel auto’s in de gemeente en geen voldoende parkeerplekken. Een belangrijke bijdrage aan de beleefde onveiligheid wordt geleverd door het toenemende aantal ouders dat hun kinderen per auto naar de basisschool brengt en het rijgedrag dat zij daarbij vertonen. Vanuit het veiligheidsdomein zal de focus liggen op handhaving. We handhaven de wet en regelgeving en signaleren knelpunten in de verkeersveiligheid, als input voor onze ketenpartners. De opmerkingen ten aanzien van het parkeren worden meegegeven als input voor het nieuwe parkeerbeleid.
1 Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit 2 Zorg en Veiligheid 3 Georganiseerde ondermijnende criminaliteit 4 Jeugd en veiligheid 5 Overige thema’s
4.1 Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Het is belangrijk om inwoners en de kwetsbare doelgroepen extra te informeren en voor te lichten op dit thema. Onder kwetsbare doelgroepen van dit type delictpleging verstaan wij groepen zoals ouderen, jeugd, ondernemers.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
14
Inwoners van Waddinxveen hebben de afgelopen jaren meer te maken gehad met deze vorm van criminaliteit, volgens de uitkomst van de analyse. Dit strookt met de landelijke monitor. Dit maakt de aanpak van digitale onveiligheid een prioritair thema. Het doel is om bewustzijn van digitale criminaliteit en de weerbaarheid te vergroten, om zo de effectiviteit en de omvang ervan in te perken.
Ambitie Het weerbaar maken van inwoners en kwetsbare doelgroepen in het bijzonder, tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. We werken naar een gestructureerde, preventieve aanpak zodat slachtofferschap wordt beperkt. Daarnaast bieden we interventies bij (potentiële) digitale ordeverstoringen en criminaliteit gericht op deze doelgroepen. Wij treden met de diverse doelgroepen in contact en willen de bestaande platforms zoals onderwijs, ondernemersverenigingen en buurtteams benutten om informatie uit te wisselen met elkaar en gemeente en politie.
Beoogde aanpak Cybercriminaliteit is een complexe vorm van crimineel gedrag, de daders zijn meestal onzichtbaar en werken niet altijd vanuit Nederland. Dat maakt het opsporen en vervolgen van de daders vaak lastig. We gaan onze samenwerkingen met de betrokken veiligheidspartners intensiveren. 1. Meer inzicht krijgen in wanneer, waar en hoe cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit voorkomen en onder welke doelgroep. 2. Focus op meest kwetsbare groepen. 3. Voorlichten en informeren van doelgroepen.
4.2 Zorg en Veiligheid Onze inwoners kunnen kampen met allerlei problemen op het vlak van zorg en veiligheid. Deze domein overstijgende problematiek kan zo hevig zijn dat alle interventies vanuit de soorten van hulpverlening en het veiligheidsdomein niet helpen. Dit is zeker het geval als de domeinen en ketenpartners niet of niet voldoende afstemmen. Voorbeelden hiervan zijn inwoners met onbegrepen gedrag, verslavingsproblematiek, criminele antecedenten etc. Onze samenwerking/ ketenpartners voelen de urgentie om te werken aan een betere verbinding tussen zorg, veiligheid en bestuur. We zien dat veel van onze ketenpartners hun manier van werken anders inrichten dan voorheen om domein overstijgend te kunnen handelen. Onze gemeente moet hier intern en naar buiten, nog een slag in slaan. De ambities in de landelijke Meerjarenagenda Zorg en Veiligheid sluiten aan op bestaande programma’s en focussen op twee doelen: 1. Versterken van de regionale regie.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
15
2. Professionals handvatten geven om domein-overstijgend samen te werken en tijdig op en af te schalen. Binnen het thema Zorg en Veiligheid worden in het RBP van de politie-eenheid Den Haag ook nog genoemd: huiselijk geweld, radicalisering en extremisme en re-integratie van exgedetineerden. Huiselijk geweld heeft lokaal de aandacht. Mocht zorg nodig zijn in een casus huiselijk geweld dan wordt dat neergelegd bij de procesregisseur zorg en veiligheid en/of meegenomen in de Integrale Aanpak Personen. Het Zorg- en Veiligheidshuis coördineert de nazorg aan ex-gedetineerden in onze gemeente en adviseert waar het gaat over de domein overstijgende beleidsthema’s als mensenhandel, ex partner stalking, radicalisering en extremisme. Het devies is hierbij wederom om samenwerkingsverbanden met partners of groepen partners die expertise hebben op bepaalde gebieden, te concretiseren en duurzaam te borgen.
Ambitie 1. Als lokale overheid meer grip krijgen op de verschillende vormen van zorg en veiligheid. 2. Verbeteren van de informatiepositie in de diverse netwerken binnen de gemeente. 3. Regiorol van de gemeente versterken. 4. We gaan zelf de bestuurlijke afstemming tussen OM, gemeenten, politie, justitiële inrichtingen en de zorgaanbieders organiseren. 5. Wij dragen bij aan de randvoorwaarde dat Zorg- en Veiligheidshuizen beschikken over voldoende mandaat en budget om de regie te houden en hun taken goed uit te voeren.
Beoogde aanpak 1. Regiefunctie van de gemeente versterken. Mensen en/of systemen waarbij multidisciplinaire problematiek vastgesteld is en een domein overstijgende aanpak nodig is, begeleiden wij zelf, tenzij de criteria voor opschaling aanwezig zijn. 2. Intensiveren van de samenwerking met de zorg en- veiligheidspartners. 3. Doorontwikkeling Persoonsgerichte aanpak gemeente. Van belang is hier ook het op- en afschaal model en goede strategische, concrete afspraken met onze partners, verenigd onder de convenant structuur van het Zorg en Veiligheidshuis. 4. We zetten blijvend in op zichtbaar zijn in de wijken. Naast gemeentelijk toezicht- en handhaving is een belangrijke rol voor de wijkagenten en gebied gebonden politiezorg weggelegd. 5. Het is absoluut noodzakelijk dat partners hun inzet nog beter op elkaar laten aansluiten om tot duurzame oplossingen te komen. Hiertoe trekken we op met onze ketenpartners. 6. We volgen de landelijk ontwikkelingen nauw en vertalen deze structureel naar lokale acties. 7. Wij zorgen voor het privacyproof uitwisselen van gegevens. Wij werken volgens de laatste inzichten op het gebied van gegevensuitwisseling, geadviseerd door de VNG. 8. De Gemeente Waddinxveen en in het bijzonder de burgemeester en de beleidsadviseurs veiligheid, versterken hun positie verder, waar het gaat over regionaal beleid bepalen.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
16
4.3 Georganiseerde ondermijnende criminaliteit “Georganiseerde ondermijnende criminaliteit is misdaad die maatschappelijke structuren of het vertrouwen daarin schaadt. Deze vorm van criminaliteit gaat niet zelden gepaard met geweld, bedreiging en intimidatie met als doel het verdienen van zoveel mogelijk geld. Zo worden er in de drugsproductie en- handel enorme bedragen verdiend en zijn de belangen groot. Nederland is uitgegroeid tot een van de belangrijkste spelers in de internationale drugsindustrie. Voor het witwassen en veiligstellen van hun criminele winsten grijpen drugscriminelen alle machtsmiddelen aan die zij tot hun beschikking hebben. Via intimidatie, omkoping en excessief geweld, maken ze misbruik van legale logistieke en economische voorzieningen en financiële en juridische adviseurs. Het criminele geld kan zo verdwijnen in onroerend goed en legale bedrijven. Kwetsbare jongeren worden door hen gerekruteerd om het vuile werk te doen, aangetrokken door het snelle geld dat verdiend kan worden” Aldus Openbaar Ministerie. Bij georganiseerde en ondermijnende criminaliteit gaat het dus om crimineel handelen dat de potentie heeft om sluipenderwijs een zodanig sociale en economische invloed te ontwikkelen, dat het de fundamenten van de rechtsstaat kan ondermijnen en daarmee de veiligheid en integriteit van de samenleving.
De ondermijnende criminaliteit is in eerste aanleg onzichtbaar. Alle betrokken overheidspartners willen met de gezamenlijke aanpak beter zicht krijgen op ondermijning.
De aanpak van deze vorm van criminaliteit vergt een lange adem en bovenal integrale samenwerking. De aanpak van ondermijning is al lang geen exclusieve taak meer van de politie en het Openbaar Ministerie. Een effectieve aanpak vraagt om een georganiseerde overheid die alle middelen en instrumenten inzet die tot haar beschikking staan. De gemeente Waddinxveen kan een aantrekkelijk vestigingsklimaat hebben voor potentiele ondermijnde criminele activiteiten. De landelijke en strategische ligging en het feit dat de gemeente een “groeigemeente” is, spelen hier mee als factoren.
Ambitie 1. Vermenging van onderwereld met de bovenwereld zoveel mogelijk verstoren en bestrijden. 2. Versterkte informatiepositie en betere en snellere uitwisseling van informatie. 3. Weerbaarheid van bestuurders, de gemeentelijke organisatie en kwetsbare groepen versterken. 4. Invloed van criminele netwerken in de bovenwereld terugdringen. 5. Verminderen van de aantrekkingskracht van criminele netwerken op jonge aanwas. Laten zien dat misdaad niet loont. 6. Zichtbaar zijn als één overheid en het vertrouwen in de overheid vergroten. 7. Het bewustzijn vergroten van de gevolgen van ondermijnende criminaliteit.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
17
Beoogde aanpak 1. Bewustwording en weerbaarheid zowel bestuurlijk als maatschappelijk vergroten. 2. Speciale aandacht en interventies gericht op jongeren en jonge aanwas. 3. Inzicht in relevante cijfers, de duiding daarvan en het gebruik optimaliseren. 4. Gezamenlijk en zichtbaar optreden met de veiligheidspartners. 5. Integrale controles blijven uitvoeren. Deze controles zullen steeds meer op basis van cijfers en daardoor efficiënter uitgevoerd worden. 6. Voortzetting integrale samenwerking met de veiligheidspartners. 7. Vergroten van weerbaarheid van gemeenten en lokale bestuurders: De weerbaarheid van gemeenten en lokale bestuurders begint bij een goede informatiepositie, zodat onderbouwd (datagedreven) beleid kan worden ontwikkeld om maatschappelijke problemen als ondermijnende criminaliteit aan te pakken. 8. Toepassing wet BIBOB, Damocles.
4.4 Jeugd en veiligheid Blowen in portieken, inwoners lastigvallen, harde muziek afspelen, gillen en hard optrekken met scooters. Probleemgedrag bij jongeren is divers en vaak ook subjectief. Om structurele overlast aan te pakken is het van belang de groepsdynamische processen te kennen en in contact te zijn met de jeugd. Aanpak van jeugdoverlast is van belang voor de veiligheid en leefbaarheid in een buurt én om te voorkomen dat jongeren afglijden in de criminaliteit. Enige mate van jeugdoverlast is van alle tijden en culturen. Jongeren bewegen zich in los-vaste netwerken en ontmoeten elkaar ook vooral online en op social media. We gaan structureel overlastgevend gedrag aanpakken vanuit de verschillende leefgebieden van een jongere. Een aanpak die zich zowel richt op de persoon als de groep, het gezin en de fysieke leefomgeving. Door een aanpak vanuit diverse invalshoeken wordt het sociale systeem van een jeugdgroep ontwricht. Voor veel jongeren valt hiermee het fundament van hun ongewenste gedrag weg. Immers het grootste deel van negatief en crimineel gedrag van jongeren vindt plaats in groepsverband. Voor de aanpak van jeugdoverlast wordt samengewerkt met verschillende netwerkpartners zoals opsporingsambtenaren, de politie, hulpverleningsinstantie, Zorg en Veiligheidshuis.
Voor de jeugdaanpak geld dat repressie niet geschuwd wordt, maar dat de focus op preventie ligt en dat vroegtijdig intervenieren de wens is.
Ambitie 1. Het voorkomen van het ontstaan van problematische jeugd en jeugdoverlast. 2. Met de nadruk op preventie, passen we repressie toe als andere mogelijkheden zijn uitgeput. 3. Verminderen van het aantal overlastincidenten veroorzaakt door jongeren.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
18
4. Versterken sociale positie van jongeren en bieden van perspectief. 5. Voorkomen van jonge aanwas en doorgroei naar criminele netwerken. 6. Risicogedrag tijdig signaleren en aanpakken. 7. Versterken van integrale ketenaanpak: de samenwerking tussen zorg, onderwijs en veiligheid.
Beoogde aanpak 1. Intensieve samenwerking met interne en externe partners. 2. Regionale samenwerking met buurgemeenten. 3. Gerichte communicatie in de taal van de jongeren. 4. Vergroten lokale samenwerking tussen onderwijs, sociaal- en veiligheidsdomein. 5. Verbeteren van informatiepositie. 6. Intensiveren van samenwerking tussen sociaal domein en veiligheidsdomein. 7. In kaart brengen van probleemgebieden. Rondom de probleemgebieden waar jeugdoverlast plaats vindt, gaan jongerenwerk, BOA’s en politie intensief samenwerken. Bij lawaai of vervuiling, intimiderend gedrag op straat of overlast door drugs- of alcoholgebruik treden we gezamenlijk op. 8. De aanpak van jeugdoverlast vraagt om een integrale samenwerking tussen ketenpartners. Het uitwisselen van gegevens is echter lastig vanwege de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). We gaan een lokale aanpak met juridisch getoetste spelregels ontwikkelen. Door informatie te delen over bijvoorbeeld schoolverzuim, gebrek aan stageplaatsen, armoede en schulden, kunnen samenwerkende organisaties voorkomen dat jongeren afglijden in de criminaliteit.
4.5 Overige thema’s Naast de lokale prioriteiten kunnen een aantal onderwerpen bestaan waar we in de komende vier jaar lokaal ook extra aandacht voor moeten hebben. Dit zijn vaak geen onderwerpen waar we op dit moment (ernstige) onveiligheid mee ervaren, maar het is belangrijk dat er preventief aandacht aan wordt besteed om problematiek te voorkomen. Binnen het IVB moeten wij rekening houden met onverwachte wendingen vanuit de samenleving. Denk hierbij aan zaken als het uitbreken van de COVID pandemie enkele jaren geleden, het plotseling stijgen van inbraken, etcetera.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
19
5 Randvoorwaarden 5.1 Burgemeester De burgemeester is wettelijk belast met de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Daarvoor is de burgemeester het eerste aanspreekpunt en tevens bestuurlijk verantwoordelijk.
5.2 College van Burgemeester en wethouders De burgemeester kan zijn regierol niet vervullen zonder een door college en raad gedragen Integraal Veiligheidsbeleid. De onderwerpen die benoemd zijn in dit IVB raken ook andere portefeuilles binnen het college. Denk daarbij aan aanpak van jeugdoverlast, jeugdbeleid, inrichting van openbare ruimte.
5.3 Gemeenteraad De gemeenteraad stelt het IVB en daarmee de prioriteiten vast. De gemeenteraad heeft een controlerende taak. Het IVB 2024-2027 is het kader van lokale veiligheidsbeleid voor de komende vier jaar. De gemeenteraad oefent hiermee direct en indirect invloed uit op het beleid van de politie. De gemeenteraad wordt periodiek geïnformeerd over de veiligheidsontwikkelingen.
5.4 Huis op orde Een speciaal, overstijgend thema wat onze aandacht behoeft de komende jaren is het privacy conform werken. Als gemeente gaan wij om met gevoelige informatie van inwoners. Een belangrijk punt binnen de jaarplanningen zal bestaan uit “huis op orde”. Wij hebben de ambitie en beoogd doel om volgens de meest recente kennis en wetgeving gegevens te delen en op te slaan, altijd afwegend welke belangen prevaleren. Dit is een groot thema in de zorg en (straf) recht keten en onlangs zijn nieuwe richtlijnen uitgegeven door de VNG. Onze medewerkers zijn kundig, kennen de richtlijnen en worden systemisch gefaciliteerd. Onze protocollen zijn vastgelegd in overleg met de ketenpartners welke hier belang bij hebben, samenwerkingsafspraken zijn duurzaam geborgd in convenant structuur, dan wel andersoortige overeenkomst. Volgens aanbeveling van de reencommissie past dit bij een duidelijke strategie naar externe belanghebbenden.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
20
5.5 Verantwoording Verantwoording vindt plaats via de reguliere planning- en control cyclus van de gemeente Waddinxveen. Daarnaast kan de raad, wanneer nodig, worden geïnformeerd middels memo’s of themabijeenkomsten.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID - GEMEENTE WADDINXVEEN 2024-2027
21