Informatiememo raden MH

Informatiememo gemeenteraden Versie 26 november 2021 Aan Dossiernummer Onderwerp Van Datum

Gemeenteraad Waddinxveen Informatiememo regionaal sociaal domein College van burgemeester en wethouders 14 december 2021

Deze memo bevat 2 onderdelen: 1. Een terugblik op de besluitvorming van de regiovisie jeugd en Wmo ‘Samen scherper aan de wind’ met daarbij een toelichting van de colleges op de moties. 2. De afhandeling van één van deze moties, waarbij is toegezegd om de gemeenteraden te informeren over hun positie binnen de regionale samenwerking jeugd en Wmo en in het bijzonder over de inkoop.

1. Besluitvorming regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’ en moties De regiovisie jeugd en Wmo is met 2 amendementen aangenomen in de 5 gemeenten (BodegravenReeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas). De amendementen zijn verwerkt in de definitieve regiovisie en worden in de uitvoering van de regiovisie door de colleges opgepakt. Daarnaast zijn verschillende moties aangenomen, soms met kleine verschillen tussen de gemeenten. In de bijlage zit per motie een kort overzicht van de besluitvorming en de manier waarop de colleges met de motie omgaan. De belangrijkste acties naar aanleiding van de moties zijn:  De gemeenteraden informeren over de ervaringen met de budgetplafonds en deze betrekken bij de nieuwe inkoop.  De gemeenteraden informeren over de stappen die gezet worden in de samenwerking jeugdhulp en passend onderwijs in Midden Holland.  In de lokale gemeenteraden het gesprek starten over afbakening en normaliseren en daarna het samenbrengen op regionaal niveau.  De verantwoording over doelen en indicatoren tot 2025 lokaal oppakken in aansluiting op de eigen planning en control cyclus. Voor de periode daarna een vertaling opnemen naar doelen en indicatoren in de kaderstelling voor de nieuwe inkoop. Het ontwikkelen van deze indicatoren is onderdeel van het inkoopproces 2025.

 Voor de verkiezingen een informele regionale bijeenkomst organiseren voor de gemeenteraden met een focus op het proces.  De taakverdeling tussen de lokale toegang en het regionaal contractmanagement bij afschaling inzichtelijk maken (wie is wanneer verantwoordelijk) en delen met de gemeenteraden.

2. Positie van de gemeenteraden Eén van de aangenomen moties is de motie ‘positie van de raden’. Daarin is gevraagd om de gemeenteraden nog dit jaar op de hoogte te brengen van een aantal zaken. Via deze memo wordt hieraan tegemoetgekomen. In het 1e kwartaal van 2022 krijgt u een voortgangsmemo vanuit het regionale programma sturen op kosten met meer inhoudelijke informatie over de voortgang. 2.1

Inkoop 2025

De huidige overeenkomsten voor jeugdhulp en Wmo lopen met de verlenging tot 1 januari 2025. De regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’ richt zich op de ambities binnen de huidige contractperiode. De visie bevat nog geen kaders voor de nieuwe inkoopperiode. Om met een nieuwe inkoop te starten, moeten eerst kaders vastgesteld worden door de 5 gemeenteraden. Het proces naar een nieuwe inkoop ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:

Verken ning

• Collegebesluit juli 2022 • Regio • Afbakening • Randvoorwaarden • Evaluatie • Vergroten kennis

Kaders

• Raadsbesluit februari 2023 • Visie • Ambitie • Uitgangspunten • Doelen voor de inkoop 2025

Inkoop

• Juli 2023 inkoopplan (collegebesluit) • Jan 2024 publicatie inkoopdocumenten • Juli 2024 contracteren • Jan 2025 start contract

Stap 1. Verkenning door colleges en gemeenteraden De 1e stap is een verkenning met de gemeenteraden. Op basis van deze verkenning besluiten de colleges over de inrichting van het vervolgproces. Denk hierbij aan  de regio (werken we voor de inkoop in dezelfde regio samen);  het participatieproces;  randvoorwaarden;  solidariteit en;  afbakening. Bij afbakening gaat het om de vraag welke taken we vanaf 2025 regionaal in willen kopen en welke taken lokaal of juist bovenregionaal. Hierbij wordt ook de vraag betrokken vanuit de gemeenteraad of verbreding naar werk & inkomen wenselijk is. In deze fase wordt ook een evaluatie van de huidige inkoop uitgevoerd. Deze kan door de gemeenteraden gebruikt worden om vooraf aandachtspunten mee te geven aan de colleges. Ook is er in deze fase aandacht voor het vergroten van de kennis bij (nieuwe) gemeenteraadsleden ter voorbereiding op de besluitvorming. In 2022 worden hiervoor (regionale) raadsbijeenkomsten georganiseerd. Tot slot is een punt van aandacht in de verkenning de samenhang met besluitvorming op aangrenzende terreinen, zoals  de vorming van een gemeenschappelijke regeling (GR);  de kaders volgend uit de opgave rond afbakening en normalisatie en;  de regiovisie voor de periode na 2025. Stap 2.

Kaderstelling door gemeenteraden Op basis van de verzamelde informatie en aandachtspunten van de gemeenteraden stellen de colleges de conceptkaders op voor de inkoop 2025. Hierover wordt advies gevraagd bij de adviesraden sociaal domein. Deze kaders worden ter besluitvorming aan de 5 gemeenteraden voorgelegd. De focus ligt op het vaststellen van de gezamenlijke regionale visie, ambitie, uitgangspunten en doelen. Stap 3. Inkoop & contracteren door colleges Op basis van de kaders gaan de colleges aan de slag met het inkoopproces. Ook worden de doelen en ambities vertaald naar concrete inkoopkeuzes, bekostigingsvormen en contractvormen. Voor de uitvoering van deze fase is 2 jaar berekend. Hierbij is rekening gehouden met een redelijke termijn voor aanbieders om te kunnen reageren op de inkoopdocumenten volgens de vereisten in de Norm voor Opdrachtgeverschap. Ook is gekeken naar voldoende tijd voor de invoering van de nieuwe contracten aan de kant van de aanbieders en de gemeente. De gemeenteraden worden in deze fase op de hoogte gehouden. 2.2

Opgave afbakening en normalisatie

Vanuit de opgave ‘afbakening en normalisatie’ worden gesprekken gestart over normalisatie. Dit kan leiden tot meer helderheid over afbakening van de Jeugdwet en Wmo. Daarmee kan het ook gevolgen hebben voor de diensten die we regionaal inkopen. Volgens het amendement ‘afbakening en normalisering’ start dit proces met een lokale verkenning apart in de gemeenteraden. Hiervoor wordt een regionale gespreksleidraad opgesteld. pagina 2

Bij het opstellen van deze leidraad op dit thema is aandacht voor het verschil tussen lokaal en regionaal beleid. De lokale verkenningen moeten voor de zomer 2022 zijn afgerond. Hierdoor kan de inbreng worden gebruikt bij het vaststellen van de kaders voor de inkoop 2025. In het amendement staat dat de gemeenteraden dit gesprek met de maatschappelijke partners willen voeren. Het verzoek aan de gemeenteraden is om te kijken naar een (regionaal) efficiënte vorm, waarbij aandacht is voor de belasting van regionaal werkende maatschappelijke partners. 2.3

Samenwerkingsovereenkomst

In de regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’ staat dat de colleges een samenwerkingsovereenkomst opstellen. Dit is al opgepakt door de colleges. U wordt apart op de hoogte gebracht over de afspraken die gemaakt worden. 2.4

Gemeenschappelijke regeling (GR)

De verwachting is dat na het aantreden van een nieuw kabinet de wetswijziging ingediend wordt. Op basis van de huidige informatie gaan we ervan uit dat een GR per januari 2024 ingesteld moet zijn. Dit betekent dat de gemeenteraden de GR-regeling midden juli 2023 moeten vaststellen. 2.5

Regionale radenbijeenkomst

In de motie geeft u aan het gesprek als gemeenteraden onder elkaar belangrijk te vinden. In februari 2022 wordt daarom een informele regionale gemeenteradenbijeenkomst georganiseerd. Daar wordt verder ingegaan op de inhoud van deze memo en de vervolgprocessen. Ook wordt dan de gespreksleidraad over afbakening en normalisatie besproken. Die kan daarna door elke gemeenteraad gebruikt worden voor het vormen van een beeld op dit onderdeel (zie punt 2.2).

pagina 3

Bijlage:

Overzicht besluitvorming regiovisie en moties

De regiovisie jeugd en Wmo is met 2 amendementen aangenomen in de 5 gemeenten. De amendementen zijn verwerkt in de definitieve regiovisie en worden in de uitvoering van de regiovisie door de colleges opgepakt. Daarnaast zijn verschillende moties aangenomen. In deze besluitvorming zitten verschillen tussen de gemeenten. Hierna volgt per motie een kort overzicht van de besluitvorming en de manier waarop de colleges met de motie omgaan.

1. Motie ‘budgetplafond’ Inhoud motie  de raad, bij voorkeur in regionaal verband, van een nadere duiding (mogelijke voor- en nadelen) te voorzien van de werking van (slimme) budgetplafonds ter voorbereiding op de nieuwe inkoop;  de raad, bij voorkeur in regionaal verband, te informeren wanneer (slimme) budgetplafonds nadelige (bij)effecten blijken te veroorzaken; Reactie college – proces afhandeling In de kaderstelling voor de nieuwe inkoop wordt door de gemeenteraden besloten over budgetplafonds na 2025. Vooraf aan de besluitvorming wordt de raad geïnformeerd over de werking en ervaring met de budgetplafonds. De gemeenteraad wordt jaarlijks geïnformeerd over de ervaringen (positieve en negatieve) met de budgetplafonds en de eventuele bijstellingen die op basis van die ervaringen gedaan worden.

Besluitvorming Aangenomen in de 5 gemeenten.

Planning Volgens het inkoopproces (zie 2.1). 1e kwartaal 2022. In de voortgangsmemo ‘sturen op kosten’ worden de ervaringen over 2021 opgenomen.

2. Motie ‘jeugdhulp en passend onderwijs’ Inhoud motie  de tekst over aansluiting jeugdhulp en passend onderwijs nogmaals langs de verbeterpunten passend onderwijs en de adviezen in het rapport “Met andere ogen” te leggen om te kijken of kinderen voldoende goed kunnen worden geholpen;  de mogelijkheid te creëren om budgetten en beleid “poreuze randen” te geven om flexibel en snel te kunnen inspelen op klemmende situaties (aanbeveling 6 van het rapport “Met andere ogen”);  de voortgang van de samenwerking op een passende manier voor de raden inzichtelijk te maken. Reactie college – proces afhandeling De gemeenteraad wordt begin 2022 verder geïnformeerd over de stappen, die op regionaal niveau gezet zijn, in de samenwerking tussen jeugdhulp en passend onderwijs. In deze memo wordt ook een relatie gelegd met het rapport ‘Met andere ogen’ en de manier waarop in de regio Midden-Holland gezorgd wordt voor flexibiliteit en snelheid in klemmende situaties. Het invoeren van ‘poreuze randen’ in de budgetten is een ingewikkelde opgave. Aangezien de regionale besluitvorming op dit punt niet hetzelfde was, hechten de colleges er waarde aan om eerst extra informatie te verstrekken en een beeld te geven van de huidige situatie en lopende projecten.

Hierbij is het van belang om in de overwegingen ook een relatie te leggen met de opgave rond afbakening en normaliseren en de noodzaak tot het prioriteren van beleidsopgaven. In de memo wordt opgenomen hoe de colleges ruimte zien om deze motie uit te voeren. Eensluidende besluitvorming door de 5 gemeenteraden is belangrijk. Gemeenten en samenwerkingsverbanden onderwijs werken namelijk regionaal samen aan de gezamenlijke opgaven. Een groot deel van de scholen werkt met meerdere gemeenten samen. Uniformiteit in de afspraken is dan ook nodig.

pagina 4

Besluitvorming Aangenomen in 5 gemeenten. In Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas is dictum 2 geschrapt. In Gouda en BodegravenReeuwijk is deze aangenomen op basis van (mondelinge) interpretatie van het college. Planning 1e kwartaal 2022

3. Motie ‘maatschappelijk effect en kwaliteit’ Inhoud motie  een set van indicatoren te ontwikkelen die het maatschappelijk effect van de jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning inzichtelijk te maken;  indicatoren te ontwikkelen die de mate van effectiviteit (in welke mate wordt het doel bereikt) en kwaliteit van de door de gecontracteerde aanbieders geboden jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning inzichtelijk maken;  deze indicatoren zo op te stellen dat deze bruikbaar zijn om de ontwikkelingen regionaal te monitoren en op hoofdlijnen te rapporteren aan de raden, zodat de raden zo nodig bij kunnen sturen;  zo spoedig mogelijk te starten met dit ontwikkelingsproces, zodat de indicatoren tijdig (31-12-2023) bruikbaar zijn bij de nieuwe inkoopronde in 2024 t.b.v. de jaren 2025 e.v.;  er zo mogelijk in de huidige contractperiode als pilot al mee te beginnen en deze te evalueren;  de gemeenteraden van de regio Midden-Holland bij dit proces te betrekken; Reactie college – proces afhandeling Voor de periode tot 2025 wordt de verantwoording over doelen en indicatoren door elke gemeente lokaal opgepakt in aansluiting op de eigen planning en control cyclus. Regionaal worden ervaringen gedeeld. Voor de periode vanaf 2025 wordt in de kaderstelling voor de nieuwe inkoop een vertaling opgenomen naar doelen en indicatoren.

Het ontwikkelproces van deze indicatoren is onderdeel van het inkoopproces 2025 (zie 2.1).

Besluitvorming Aangenomen in 3 gemeenten, niet ingediend in Waddinxveen en ingetrokken in Krimpenerwaard. In Gouda, Zuidplas en Bodegraven-Reeuwijk is de motie met verschillende interpretaties aangenomen. Het ging daarbij vooral om de samenhang/overlap met lokale indicatoren. Planning Wordt lokaal opgepakt

Volgens het inkoopproces (zie 2.1)

4. Motie ‘positie van de raden’ Inhoud motie  de gemeenteraad nog dit jaar te voorzien van een informatienota waarbij er zicht wordt geboden op de positie van de raden bij de genoemde onderwerpen in deze motie: o uitwerking samenwerkingsafspraken; o voorbereiding nieuwe inkoop inclusief een verkenning van het solidariteitsbeginsel; o verkenning GR indien van toepassing; o verkenning samenwerking werk en inkomen;  in de regio inhoudelijke gesprekken tussen gemeenteraden waar mogelijk nog voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 te laten plaatsvinden. Reactie college – proces afhandeling Deze memo is de gevraagde informatienota. Voor de verkiezingen wordt een informele regionale bijeenkomst georganiseerd voor de gemeenteraden met een focus op het proces (zie 2.5). Regionale inhoudelijke gesprekken zijn niet haalbaar vanuit praktische overwegingen en verschillende wensen van de raden over deze planning.

pagina 5

Besluitvorming Aangenomen in 5 gemeenten. In Waddinxveen is 'dit jaar' in dictum 1 aangepast naar 'in 2022' en is dictum 2 geschrapt. De wens om juist voor of na de verkiezingen inhoudelijke gesprekken te voeren, wisselt per gemeenteraad. Planning Deze memo 1e kwartaal 2022

5. Motie ‘voorbereid op mogelijke afschaling’ Inhoud motie  helderheid te creëren voor alle betrokkenen waar de verantwoordelijkheden voor afschaling liggen: wie wanneer tot actie kan overgaan en daarvoor daadkrachtig (met doorzettingsmacht) kan optreden indien dit nodig mocht zijn;  de raad, bij voorkeur in regionaal verband, over deze verdeling van verantwoordlijkheden te informeren.

Reactie college – proces afhandeling De taakverdeling (wie is wanneer verantwoordelijk) tussen de lokale toegang en het regionaal contractmanagement wordt helder gemaakt. Hierbij is aandacht voor afschaling op 2 niveaus: 1. Afschaling binnen maatwerk van een duur naar een goedkoper product; 2. Afschaling van maatwerk naar voorliggende voorzieningen. De memo wordt een coproductie van lokale en regionale elementen. De memo wordt met de gemeenteraden gedeeld.

Besluitvorming Aangenomen in 4 gemeenten; ingetrokken in Krimpenerwaard. In Waddinxveen een aanpassing bij bullit 2: 'lokaal' in plaats van 'bij voorkeur in regionaal verband' Planning 2e kwartaal 2022

6. Motie ‘vervolgacties Regionaal Afstemmingsoverleg Sociaal Domein (RASD)’ Inhoud motie  onderstaande onderwerpen, thema's uit de beraadslagingen rondom de regiovisie jeugd en Wmo vragen om een vervolgactie: o bezinning op het gewenste aantal en de diversiteit van aanbieders ter voorbereiding op het gesprek over inkoop in 2022; o bezinning op de Jeugdbeschermingstafel, de juridische borging en het mandaat van de gemeente; o bezinning op afstemming en regionale samenhang van de lokale Toegang tot zorg; o bezinning op verplicht stellen van 1Gezin, 1Plan en 1Regisseur alsook gebruik van JeugdMATCH; o wens tot meer verdieping, kennis over Jeugdbescherming en Crisis jeugdhulp; o bezinning op het aantal Uithuisplaatsingen en Terugplaatsingen; o bezinning op het effect van de woonopgave op de zorg; o bezinning op bureaucratie en administratieve last;  de RASD gevraagd wordt om deze vervolgacties te initiëren en deze acties te monitoren;  de genoemde Gemeenteraden over de voortgang hiervan structureel te rapporteren. Reactie college – proces afhandeling De uitvoering van deze motie is aan de gemeenteraden zelf. Het college levert het RASD graag de nodige informatie om de vervolgacties goed te kunnen bepalen. Zo zijn het gebruik van JeugdMATCH en 1 Gezin 1 Plan al opgenomen in de contracten.

pagina 6

Besluitvorming Aangenomen in alle 5 de gemeenten. In Waddinxveen zijn een paar tekstuele aanpassingen gedaan: dictum 1 is verplaatst naar 'is van mening dat'. Onder 'is van mening dat' is aan bullit 2 toegevoegd "De klankbordgroep of de" (RASD …) Onder bullit 3: 'De gemeenteraad Waddinxveen' in plaats van 'de afzonderlijke gemeenteraden'.

Planning Te bepalen door de gemeenteraad/RASD