e. Draagvlakanalyse onderdoorgang Hazerswoude-Dorp

DRAAGVLAKANALYSE ONDERDOORGANG HAZERSWOUDE-DORP 24 januari 2024

1

Inhoud 1.

Inleiding .......................................................................................................................................... 3

2.

Samenvatting en conclusies ........................................................................................................... 6

3.

Participatieproces en informatiebronnen ...................................................................................... 8

4.

Draagvlakanalyse varianten onderdoorgang Hazerswoude-Dorp................................................ 10 Variant 1: enig draagvlak ................................................................................................................... 10 Variant 2: er is draagvlak ................................................................................................................... 10 Variant 3: er is draagvlak ................................................................................................................... 11 Variant 4: weinig draagvlak ............................................................................................................... 12

5.

Media-analyse .............................................................................................................................. 13

Bijlage 1: Visualisaties varianten ........................................................................................................... 19

2

1. Inleiding In deze draagvlakanalyse staat verwoord hoe de mensen in de omgeving (bewoners, bedrijven en belangenorganisaties) aankijken tegen de vier varianten voor de onderdoorgang in HazerswoudeDorp. Deze draagvlakanalyse maakt onlosmakelijk deel uit van de rapportages ter ondersteuning van het advies van de Bestuurlijke Afstemgroep (wethouders, gedeputeerden) en het besluitvormingsproces door de volksvertegenwoordigers (gemeenteraden en Provinciale Staten) van de kernpartners, zijnde de opdrachtgevers van het programma Beter Bereikbaar Gouwe.

Voor het onderzoek ‘oeververbindingen Gouwe’ is een aparte draagvlakanalyse beschikbaar. Deze draagvlakanalyse begint met een hoofdstuk Samenvatting en conclusies. Daarna volgt een beknopt overzicht van het participatieproces en de bronnen die we voor deze draagvlakanalyse hebben gebruikt. Vervolgens is het draagvlak per variant beschreven waarbij we een zo compleet en getrouw mogelijk beeld van de opvattingen, meningen en reacties van de mensen in de omgeving weergeven. Tot is een media-analyse opgenomen over de periode januari tot en met december 2023. In fase 2 van Beter Bereikbaar Gouwe (BBG) (2019-2021) publiceerden we ook draagvlakanalyses, na elk van de vier stappen voordat eind 2021 een maatregelenpakket werd aangeboden aan gemeenteraden en Provinciale Staten (zie website onder Documenten fase 2). Deze draagvlakanalyse toont een kwalitatieve beoordeling van de ingebrachte reacties, opgesteld door het omgevingsteam Beter Bereikbaar Gouwe. Met de opgehaalde reacties is geen kwantitatieve analyse te maken. Er is bijvoorbeeld geen beeld van de zogenaamde ‘zwijgende meerderheid’. Ongeveer 70 mensen hebben het webinar inzake de onderdoorgang gevolgd en ongeveer 60 mensen hebben de inloopbijeenkomsten bezocht. Dit aantal is te laag om kwantitatieve oordelen te geven. Een enquête maakte geen deel uit van het onderzoek.

Een argument van één persoon kan kwalitatief sterker zijn dan van een groep. We trekken daarom geen conclusies op basis van kwantitatieve afwegingen of inbreng. Participatie- en communicatiestrategie De draagvlakanalyse is onderdeel van de participatiestrategie en het omgevingsmanagement van BBG. Het plan voor omgevingsmanagement in fase 3A is vastgesteld in de Bestuurlijke Afstemgroep (BAG, bestaand uit wethouders en gedeputeerden) van 7 juli 2022. De volgende doelen zijn geformuleerd voor omgevingsmanagement: -

Beslissers (bestuurders, raads- en statenleden) ondersteunen met informatie over de belangen en positie van stakeholders bij diverse maatregelen om zodoende te kunnen komen tot een zorgvuldige afweging van belangen, kwalitatief goede besluitvorming en een zo groot mogelijk draagvlak. 3

-

Stakeholders te informeren en te raadplegen over te onderzoeken maatregelen waarbij hun belangen in het geding zijn. Stakeholders zijn bewoners-, bedrijven- en andere belangenorganisaties en individuele bewoners, bedrijven en andere zakelijke organisaties (bijv. (semi-)overheden).

Participatie gaat in dit programma om het creëren van een zo groot mogelijk draagvlak voor het gevolgde proces en de maatregelen. Daarnaast halen we expertise uit het gebied op. Het participatieniveau in de huidige fase 3A bouwt voort op dat van fase 1 en 2 (2018, 2019-2021) zoals hieronder in beeld gebracht.

Participatie 2018 – 2021

Naast het samenspel met kernpartners (beslissers) gaat het ook in fase 3A weer om het informeren en raadplegen van stakeholders. Voor de onderdoorgang is een ander proces gevolgd dan bij de oeververbindingen. Het gaat om een klein geografisch gebied en een overzichtelijke groep stakeholders -

Er is een klankbordgroep gevormd met leden die zijn geworven via een advertentie in samenwerking met het Dorpsoverleg Hazerswoude-Dorp Er is meer co-creatie toegepast De rol van de klankbordgroep was het voorbereiden van varianten en de opzet van de bredere participatie met aanwonenden en andere dorpelingen Daarna zijn de varianten voorgelegd aan voornoemde brede groep. Eerst aanwonenden en daarna alle dorpelingen.

Het participatieniveau ‘raadplegen’ houdt in dat stakeholders wordt gevraagd aandachtspunten, zorgpunten, kansen, ideeën en omgevingskennis aan te dragen. De BAG neemt suggesties en adviezen vanuit de omgeving over of wijkt hiervan af. Keuze voor opties en/of een samenhangend pakket worden beargumenteerd vanuit zowel inhoud (effectbeoordeling) als draagvlak (participatieproces). De beslissing ligt uiteindelijk bij de volksvertegenwoordigers van de kernpartners van Beter Bereikbaar Gouwe (gemeenteraden Alphen aan den Rijn, BodegravenReeuwijk, Waddinxveen en Provinciale Staten van Zuid-Holland).

4

Communicatiestrategie BBG kent een uitgebreide communicatie-aanpak. Met bewoners, belangenorganisaties en bedrijven wordt het gesprek aangegaan, individueel en in georganiseerd verband, via werkbijeenkomsten, informatieavonden, webinars en fysieke of online overleggen of in sommige gevallen een persoonlijk huisbezoek. Ook wordt geïnformeerd met een uitgebreide website, nieuws- en persberichten, informatiebrieven, huis aan huis brieven en advertenties. Geïnteresseerden kunnen reageren naar een specifiek BBG-e-mailadres.

5

2. Samenvatting en conclusies Beter Bereikbaar Gouwe bestaat uit 3 fasen. Fase 1 (2018) en 2 zijn afgerond in december 2021 met als doel om een besluit te nemen over het maatregelenpakket Boog en Noord. Over de voorstellen voor de lokale weginfrastructuur in dat pakket (W20-1 en W20-2) is toen geen besluit genomen, met name omdat uit de toenmalige draagvlakanalyse bleek dat er veel voorstanders waren van een oeververbinding en een onderdoorgang in Hazerswoude-Dorp. Deze laatste twee maatregelen maakten geen onderdeel uit van dit pakket Boog en Noord, omdat er een financieel kader was meegegeven waarbinnen deze maatregelen niet pasten. Met name de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn heeft verzocht om de studie uit fase 2 te verlengen met onderzoek naar drie oeververbindingen en een onderdoorgang in Hazerswoude-Dorp. De andere kernpartners (Waddinxveen, Bodegraven-Reeuwijk, Provincie Zuid-Holland en Regio Midden-Holland) hadden geen bezwaar tegen verlenging van de studie. Dit betekende dat fase 3 van BBG is gestart met ‘een aanvullende studieopdracht’. Om die reden spreken we van Fase 3A. De varianten W20-1 en W20-2 uit fase 2 dienen ter vergelijking. Participatieproces Hazerswoude-Dorp Er is met een klankbordgroep van bewoners gewerkt aan vier varianten voor een onderdoorgang.

In twee informatiebijeenkomsten op 29 maart en 5 april (webinar) zijn aanwonenden en anderen geïnteresseerden geïnformeerd over de vier varianten. In een inloopbijeenkomst op 24 april konden zij suggesties aandragen en hun voorkeur uitspreken. Op 30 mei werden de optimalisaties met de klankbordgroep besproken. In bijgevoegde afbeelding is een visueel overzicht opgenomen van de vier varianten. Later in het verslag is een grotere afbeelding per variant te zien. Voor de schetsontwerpen verwijzen we naar de website: https://www.beterbereikbaargouwe.nl/nieuws/vier-varianten-onderdoorganghazerswoude-dorp/

6

Uit de participatieronde blijkt dat er bij belanghebbenden draagvlak bestaat voor een onderdoorgang in Hazerswoude-Dorp. Hieronder volgt een samenvatting van het draagvlak in kleur per variant. Variant Variant 1 Ook wel de ‘minimale’ variant. Hier wordt de kruising Dorpstraat en N209 ongelijkvloers, wat betekent dat de N209 onder de Dorpstraat door duikt. Variant 2 Het verkeer van de N209 gaat net voor de Zuidvaart de onderdoorgang in en komt er net ten noorden van de Noordvaart weer uit. De onderdoorgang is 250 meter lang. Verschil met variant 3 en 4 is vooral de ligging van de parallelwegen. Variant 3 Het verkeer van de N209 gaat net voor de Zuidvaart de onderdoorgang in en komt er net ten noorden van de Noordvaart weer uit. De onderdoorgang is 250 meter lang. Verschil met variant 2 en 4 is name in de ligging van de parallelwegen. Variant 4 Het verkeer van de N209 gaat net voor de Zuidvaart de onderdoorgang in en komt er net ten noorden van de Noordvaart weer uit. De onderdoorgang is 250 meter lang. Het verschil van variant 4 met variant 2 en 3 is met name de afwezigheid van een parallelbaan aan de noordzijde.

Draagvlak Enig draagvlak

Er is draagvlak

Er is draagvlak

Weinig draagvlak

Media-analyse In de plangebieden zijn veel belangengroepen die met hun standpunten de media opzoeken. De meeste berichten over Beter Bereikbaar Gouwe verschenen via sociale media en het grootste (potentiële) bereik behaalden we via online media. Wat betreft printmedia verschijnen er voornamelijk artikelen in het Leidsch Dagblad. Hent sentiment in print en online media is veelal positief. Sociale media heeft een groter aandeel neutrale berichtgeving, maar ook een groter aandeel negatieve berichtgeving ten opzichte van de andere media. Bij print en online media heeft het programmateam het sentiment meer in de hand door het voorzien van feiten (via persberichten) en het bijhouden van de website.

Conclusies Uit deze participatieronde blijkt dat er in de omgeving een sterke behoefte is aan een oplossing voor de verkeersproblematiek in Hazerswoude-Dorp. Er bestaat veel draagvlak voor een onderdoorgang. Een duidelijke voorkeur is door de omgeving uitgesproken voor een combinatie van variant 2 en 3. Belanghebbenden vinden het positief dat er veel ruimte wordt gecreëerd op het tunneldak, wat de leefbaarheid van het dorp ten goede komt. Enkele belanghebbenden zijn enigszins sceptisch over de haalbaarheid van een lange onderdoorgang (variant 2, 3 en 4), in verband met de kosten. Vanuit die gedachte hebben enkele belanghebbenden een voorkeur voor variant 1. Daarbij wordt er wel op gewezen dat de voordelen van variant 1 beperkt zijn waar het bijvoorbeeld gaat om kansen voor gebiedsontwikkeling, sociale cohesie en de verbinding van de oost- en westzijde van het dorp. Hierop scoren variant 2 en 3 aanmerkelijk beter. Voor een volledig beeld van de te verwachten effecten verwijzen we naar de effectenrapportage. Tijdens de bijeenkomsten is door enkelen de optie van een rondweg om het dorp benoemd als haalbare, realistische en effectieve optie. 7

3. Participatieproces en informatiebronnen Het programma BBG is gestart in 2018. In het schema in hoofdstuk 1 staat het participatieproces tot eind 2021 in een oogopslag. December 2021 lag één eindpakket (Boog en Noord) met maatregelen voor ter besluitvorming bij de kernpartners. De kernpartners kozen voor een verlenging van de studie omdat de draagvlakanalyse uit fase 2 uitwees dat belanghebbenden graag meer zicht wilden hebben op de mogelijkheden voor een oeververbinding en een onderdoorgang. Deze draagvlakanalyse betreft de vier varianten voor een onderdoorgang in Hazerswoude-Dorp. Uit onderstaande activiteiten is informatie geanalyseerd en opgenomen in deze draagvlakanalyse. Klankbordgroep Hazerswoude-Dorp Een belangrijk onderdeel van het participatieproces was de voorbereidingsstap om te komen tot vier varianten. Dit voorwerk is verricht door een klankbordgroep bestaande uit bewoners en medewekers van het programmateam BBG. Kort gezegd: het was een proces van co-creatie waarin ook veel lokale expertise van bewoners een plek kon krijgen. In samenwerking met het Dorpsoverleg en via een advertentie hebben zich 16 inwoners van Hazerswoude-Dorp aangemeld voor deze klankbordgroep. Het doel van de klankbordgroep was om gezamenlijk tot realistische varianten te komen voor een onderdoorgang.

Er zijn in totaal vijf bijeenkomsten geweest met de klankbordgroep, in de periode september 2022 tot juni 2023. Begin februari 2023 heeft de klankbordgroep vier varianten opgeleverd. Zij konden hier nogmaals reflecteren op de eigen inbreng in aanloop naar de informatie- en raadpleegbijeenkomsten. Eind mei 2023 was de laatste bijeenkomst, waarbij nog ingebrachte optimalisaties zijn besproken en heeft de klankbordgroep een voorkeur kunnen uitspreken voor één van de vier varianten. Variant 1, 2 en 3 (lange onderdoorgang) zijn ingebracht door de leden van de klankbordgroep. Variant 4 (een korte en daarmee goedkopere onderdoorgang) is ingebracht door het de opdrachtgevers/team BBG. Informeren De omgeving is geïnformeerd over de vier varianten voor de onderdoorgang. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen direct aanwonenden en overige geïnteresseerden. De aanwonenden zijn via een huis-aan-huisbrief uitgenodigd voor een fysieke bijeenkomst op 29 maart 2023. Er zijn 80 aanwonenden uitgenodigd. 25 aanwonenden hebben de informatiebijeenkomst bijgewoond. Overige geinteresseerden zijn geïnformeerd via een webinar op 5 april. Een advertentie voor het webinar is verspreid via lokale kranten en online kanalen van de gemeente Alphen a/d Rijn. Een aankondiging werd ook verspreid via de nieuwsbrief. Ongeveer 65 geïnteresseerden hebben het webinar bijgewoond.

Na afloop van het webinar zijn de varianten (tekeningen en uitleg) op de website geplaatst. Raadplegen Nadat aanwonenden en geïnteresseerden waren geinformeerd, konden zij hun aandachtspunten, suggesties en zorgen delen op een inloopbijeenkomst op 24 april. Dit was een fysieke bijeenkomst in Hazerswoude-Dorp. De bijeenkomst bestond uit twee shifts, in totaal zijn er ongeveer 50 personen naar de inloopbijeenkomst gekomen.

8

Op de inloopbijeenkomst stonden vier tafels met op elke een variant. Aan de tafels konden de aanwezigen in gesprek met experts van Movares/P2. Hun suggesties werden verzameld via formulieren die zij konden invullen. In november en december 2023 zijn bijpraatsessies gehouden met belanghebbenden naar aanleiding van de bijeenkomst voor raden en staten op 14 november 2023 en de berichtgeving in de pers daarover. Ervaring van proces Het overgrote merendeel van de belanghebbenden heeft het participatieproces voor de onderdoorgang als waardevol ervaren. Vooral de co-creatierol van de klankbordgroep konden zowel de klankbordgroepleden zelf, als de omgeving erg waarderen. Na het webinar ontvingen we via de chat complimenten over het proces. Een belangrijke observatie is echter dat er relatief weinig aanwezigen waren ten opzichte van het aantal genodigden. In de omgeving is er verminderde interesse omdat de verwachting is dat de onderdoorgang er niet zal komen of nog erg lang op zich laat wachten.

9

4. Draagvlakanalyse varianten onderdoorgang Hazerswoude-Dorp In dit hoofdstuk gaan we per variant dieper in op het draagvlak en de voor- en tegenargumenten van mensen in de omgeving. We geven per variant aan welke groepen zich hebben uitgesproken en welke reacties (op hoofdlijnen) zijn binnengekomen. We sluiten steeds af met een conclusie en een kleurenscore. Groen is groot draagvlak, oranje is beperkt (voor- en tegenstanders) draagvlak en rood is (bijna) geen draagvlak. Daarmee ontstaat een kwalitatieve beoordeling van de ingebrachte reacties, opgesteld door het omgevingsteam Beter Bereikbaar Gouwe. Deze draagvlakanalyse geeft een getrouwe indruk op hoofdlijnen. Omwille van de leesbaarheid zijn niet alle reacties tot in detail weergegeven. Alle reacties zijn wel integraal vindbaar op de website www.beterbereikbaargouwe.nl

Variant 1: enig draagvlak Deze variant is ingebracht door de kernpartners van BBG omwille van vergelijkbaarheid met de andere varianten en wordt door bewoners ook wel de ‘minimale’ variant genoemd. Hier wordt de kruising Dorpstraat en N209 ongelijkvloers, wat betekent dat de N209 onder de Dorpstraat door duikt. Opmerkingen van stakeholders (veelal letterlijke citaten uit het e-mails of reactieformulieren): -

“Simpele oplossing, logisch, minste asfalt, goedkoop, minimale bouwtijd en weinig risico's.” “Meest eenvoudig optie met minste inbreuk op het landschap.” “Niet veel extra wegen. Korte tunnel, meeste kans van slagen door geringe investering. Kruispunt met alle mogelijke afslagen.” “Geen voorkeur voor variant 1: steile onderdoorgang, veel rem en optrek lawaai; geen parkeerplaatsen genoeg voor de winkels.” “ Luchtkwaliteit en verkeersveiligheid zijn aandachtspunten”

Conclusie: De belanghebbenden zien dat dit een haalbare variant is en een aantal spreekt daarom ‘strategisch’ hun voorkeur uit voor deze variant. Er worden vraagtekens geplaatst of deze variant echt de overlast voor direct aanwonenden oplost en een echte verbetering is voor de leefbaarheid in het dorp. Voor toekomstige gebiedsontwikkeling biedt deze variant nauwelijks kansen. Doorsnijding van het dorp blijft intact en daarmee weinig kansen voor verbetering van de sociale cohesie.

Oranje: enig draagvlak

Variant 2: er is draagvlak Het verkeer van de N209 gaat net voor de Zuidvaart de onderdoorgang in en komt er ten noorden van de Noordvaart weer uit. De onderdoorgang is 250 meter lang. Verschil met variant 3 en 4 is vooral de ligging van de parallelwegen.

10

Opmerkingen van stakeholders (veelal letterlijke citaten): -

“Beste verhouding kosten en doorstromingsmogelijkheden” “Vaart niet verleggen, dit is niet nodig” “Het lange tunneldak zie ik als een positief punt voor het dorp” “Voorkeur voor variant 2, hierdoor minder geluidshinder van lokaal verkeer Hoogeveenseweg” “De lange tunnelbak geeft voor het lokale verkeer meer ruimte”

Conclusie: De meeste belanghebbenden zien de voordelen van deze variant, met name omdat er aan de noordkant veel ruimte ontstaat voor ruimtelijke invulling en gebiedsontwikkeling. Ook wordt de verkeersoverlast aan de noordkant aanzienlijk minder. Aanwonenden aan de zuidkant van de Dorpsstraat (Provinciale weg) vragen zich wel af welk voordeel zij hebben van deze oplossing. Aandachtspunt is ook de (verwachtte) lange periode van uitvoeringshinder. Vaak geven belanghebbenden aan een voorkeur te hebben voor een combinatie van de voordelen van variant 2 en 3. Dat kan eventueel in een volgende stap worden uitgewerkt.

Groen: er is draagvlak voor deze variant

Variant 3: er is draagvlak Het verkeer van de N209 gaat net voor de Zuidvaart de onderdoorgang in en komt er net ten noorden van de Noordvaart weer uit. De onderdoorgang is 250 meter lang. Verschil met variant 2 en 4 is name in de ligging van de parallelwegen. Opmerkingen van stakeholders (veelal letterlijke citaten): -

“Voorkeur voor variant 3, mits de Ringvaart niet verplaatst wordt.” “Overzichtelijke paralelweg.” “Ruimte voor woningbouw.” “AH en parkeerplaatsen blijven in tact.” “Biedt mogelijkheden voor mooie oost-west verbinding van de dorpskern.” “Het dak behoudt het centrum van het dorp. Een tunnel schept verkeersveiligheid.”

Conclusie: De meeste belanghebbenden zien de voordelen van deze variant, met name omdat er aan de noordkant veel ruimte ontstaat voor ruimtelijke invulling en gebiedsontwikkeling. Ook wordt de verkeersoverlast aan de noordkant aanzienlijk minder. Aanwonenden aan de zuidkant van de Dorpsstraat (Provinciale weg) vragen zich wel af welk voordeel zij hebben van deze oplossing. Aandachtspunt is ook de (verwachtte) lange periode van uitvoeringshinder. Vaak geven belanghebbenden aan een voorkeur te hebben voor een combinatie van variant 2 en 3. Dat kan eventueel in een volgende stap worden uitgewerkt.

Groen: er is draagvlak voor deze variant

11 Variant 1

Variant 2

Variant 4: weinig draagvlak Het verkeer van de N209 gaat net voor de Zuidvaart de onderdoorgang in en komt er net ten noorden van de Noordvaart weer uit. De onderdoorgang is 250 meter lang. Het verschil van variant 4 met variant 2 en 3 is met name de afwezigheid van een parallelbaan aan de noordzijde. Om dan vanuit het dorp naar de N11 te rijden moet eerst een stuk worden afgelegd naar het zuiden om vervolgens op een keerrotonde weer koers naar het noorden en de N11 te zetten. Dat geldt ook voor het openbaar vervoer. Opmerkingen van stakeholders (veelal letterlijke citaten): -

''Iedereen moet omrijden, dat is niet zo handig.'' ''Deze variant heeft mijn voorkeur! Het wordt veel rustiger in de omgeving van de kruising en het omrijden stelt niks voor.'' ''Ik zie alleen voordeel voor de bewoners bij de kruising, de rest van het dorp heeft er nadeel van'' ''Dit is een gedrocht, ik kan mij niet voorstellen dat een bewoner hiervoor kiest.'' ''We hebben bij de N207 Zuid al zo veel discussie gehad over omrijden en keerrotondes, daar gaan we niet weer aan beginnen.''

Conclusie: Belanghebbenden benadrukken dat alleen direct aanwonenden voordeel hebben van deze oplossing, terwijl de rest van het dorp moet omrijden en een lange periode uitvoeringshinder ervaart. Voordelen van deze variant die werden benoemd gelden ook voor variant 2 en 3

Rood: er is weinig draagvlak voor deze variant

Rondweg Tot slot is door enkelen tijdens de publieksbijeenkomsten geopperd om nog eens naar een rondweg om het dorp te kijken. Dit kan volgens hen een goedkope, realistische en effectieve oplossing zijn zonder de uitvoeringsnadelen van een onderdoorgang. Rondwegen zijn in deze stap niet verder beschouwd. In fase 2 is een oostelijke en westelijke rondweg globaal beschouwd maar afgevallen voor nader onderzoek.

12

5.

Media-analyse

Deze media-analyse gaat over de periode januari tot en met december 2023. In deze periode richtte communicatie zich veelal op de schetsontwerpen van de onderdoorgang in Hazerswoude-Dorp. Het doel was om de direct omwonenden en andere geïnteresseerden te informeren over deze schetsontwerpen. Daarnaast werd deze doelgroep ook geraadpleegd over de schetsontwerpen en hun visie op deze schetsen, voor deze bijeenkomst werden zij uitgenodigd via verschillende kanalen. Leidend in dit traject was dat geïnteresseerden correct en duidelijk geïnformeerd moesten zijn, zodat zij passende input konden leveren. Communicatie kan hierbij zorgen voor begrip en bijdragen aan draagvlak voor het proces en het vergroten van betrokkenheid. De volgende communicatiemomenten zijn ingezet rondom Hazerswoude-Dorp in 2023: -

8 maart: bewonersbrief direct omwonenden: uitnodiging 28 maart 13 - 22 maart: nieuwsbrief, site artikelen, lokale kranten: uitnodiging 5 en 24 april 28 maart: bewonersbijeenkomst direct omwonenden 5 april: webinar informeren over schetsontwerpen onderdoorgang 6 april: interview Leidsch Dagblad over schetsontwerpen onderdoorgang 24 april: participatiebijeenkomst onderdoorgang 2 mei: Vraag en Antwoord webinar op website

De volgende hoofdstukken van de analyse gaan over de algemene communicatie vanuit Beter Bereikbaar Gouwe. Dit gezien de data niet te splitsen valt per onderwerp. Print berichtgeving periode januari t/m april 2023 In deze periode verschenen 27 artikelen waarin Beter Bereikbaar Gouwe wordt genoemd of die over het project gaan. In 15 van deze berichten wordt Beter Bereikbaar Gouwe bij naam genoemd. Deze berichten verschenen voornamelijk in het Leidsch Dagblad. Daarnaast verschenen er artikelen in AD Het Groene Hart. Over de huis-aan-huisbladen is weinig bekend, deze informatie wordt niet meegenomen in de data. In totaal is er met deze artikelen een potentieel bereik behaald van 455.000 mensen. Potentieel bereik houdt in dat dit een schatting is van het aantal mensen dat deze artikelen heeft kunnen lezen, dit wordt onder andere berekend aan de hand van het aantal abonnees van de kranten. Het aantal artikelen piekt in maart 2023. Dit is vlak voor de (inloop)bijeenkomsten, daarnaast werd ook veel geschreven over of gerefereerd aan andere maatregelen zoals de Bodegravenboog. Onderstaand een beknopt overzicht: Januari 2023 De gemeente Alphen aan den Rijn beloofde bij de Raad van State een pas op de plaats te maken met de aanleg van een fietspad en -brug tussen Hazerswoude-Dorp en Boskoop.

Het omstreden ‘fietspad’ in het kader van het project Beter Bereikbaar Gouwe is een serieuze optie voor een nieuwe doorvoerroute van de N455, met een bocht naar de N207. Buurtschap Voorweg bij Hazerswoude-Dorp wil dat één van de plannen om de bereikbaarheid van Boskoop te verbeteren zo snel mogelijk van tafel gaat. Het is volgens hen totaal onhaalbaar. Het gaat hier niet om de onderdoorgang maar om een studievariant oeververbinding. Maart 2023 Langs de aan te leggen Verlengde Bentwoudlaand achter het Noordeinde tussen Waddinxveen en 13

Boskoop komt een extra grondwal. De provincie denkt op die manier tegemoet te komen aan de vele bezwaren van bewoners tegen de komst van de weg langs het Bentwoud. De hoop op aanleg van de Bodegravenboog is nog niet opgegeven. De Alphense verkeerswethouder blijft optimistisch dat het Rijk haast gaat maken met de komst van de aansluiting. Komende maand worden er twee bijeenkomsten (op 5 en 24 april) voor bewoners, bedrijven en belangengroepen georganiseerd. Onderwerp is een onderdoorgang in Hazerswoude-Dorp. Er is voorlopig geen geld voor de aanleg van de Bodegravenboog en er zijn ook geen ‘handjes’ voor noodzakelijk (stikstof)onderzoek. Daarom heeft de komst van de directe verbinding geen prioriteit, meldt het ministerie van Infrastructuur. Vrachtwagens worden deels geweerd uit de kern Hazerswoude-Dorp door het instellen van eenrichtingsverkeer voor vracht- en landbouwverkeer in de kern. April 2023 Voorstellen voor 4 plannen voor een tunnel onder de Dorpsstraat zijn aan het begin van de maand gepresenteerd. Het publiek mag 24 april tijdens een inloopavond zijn mening geven over de plannen. Nieuw Elan in Alphen brengt o.a.

de problemen rond de bereikbaarheid in de regio onder de aandacht in een brandbrief aan de formateur in Zuid-Holland: de Bodegravenboog, de doorstroming en de veiligheid rond de kruising Gemeneweg-Dorpsstraat in Hazerswoude-Dorp en het onderzoek naar een onderdoorgang daar. Mei 2023 Provincie heeft geen geld op de plank voor tunnel N209. Financiering zou betekenen dat andere plannen in de regio afvallen of doorschuiven. Een verkeerskundig bureau werkt aan een onderzoek naar de gevolgen voor het verkeer als er aan de noordkant van de A12 tussen Nieuwerbrug en de Bodegraafse bedrijventerreinen Groote Wetering en Broekvelden een parallelbaan komt, als aanvulling op de gewenste Bodegravenboog. Om echt haast te kunnen maken met de komst van de Bodegravenboog moet er duidelijkheid komen over de financiering. Dit zegt de Alphense verkeerswethouder Relus Breeuwsma. Zo’n zestig inwoners van Hazerswoude-Dorp hebben 24 april de inloopavond bezocht over de ontwerpen voor een tunnel onder de Dorpsstraat. Uit de eerste reacties bleek het plan met een kort tunneldak nog helemaal niet zo slecht te scoren. De variant waarbij alle verkeer eerst naar de zuidkant van de tunnel wordt geleid voordat het verder kan, leek voorlopig het minst populair. Juni 2023 De Bodegravenboog zal er de komende vier jaar niet komen blijkt uit de plannen van het nieuwe provinciebestuur.

Eerder meldde minister Harbers de Tweede Kamer dat het Rijk geen geld heeft voor de aanleg van een Bodegravenboog. De Alphense verkeerswethouder Relus Breeuwsma is 'buitengewoon teleurgesteld' in het nieuwe provinciebestuur van Zuid-Holland, dat voorlopig geen prioriteit geeft aan de Bodegravenboog. Juli 2023 Zorg nou voor betere verbindingen om Boskoop en omgeving beter te ontsluiten. Hiervoor pleit Michel Gerritsen (voorzitter SBGB) in het jaarverslag van de Stichting Belangenbehartiging Greenport Regio Boskoop (SBGB) over 2022. Hij pleit, samen met het Dorpsoverleg Boskoop en het regionale 14

bedrijfsleven, voor een tweede oeververbinding in Boskoop. Later in 2023 volgt ook een pleidooi voor een onderzoek naar een oeververbinding in Waddinxveen-Noord. September 2023 In de MIRT 2024 wordt met geen woord gerept over de Bodegravenboog. Oktober 2023 Wybren van Haga, Kamerlid namens BVNL, vindt de beslissing van het demissionair kabinet om de Bodegravenboog de komende vier jaar niet aan te leggen onbegrijpelijk. Er komt geen parallelweg aan de noordkant van de A12 tussen Nieuwerbrug en de Bodegraafse bedrijventerreinen Groote Wetering en Broekvelden. Dat heeft het college van B en W van Bodegraven bekendgemaakt. “De verhouding tussen bouwkosten en het verwachte gebruik lijkt ongunstig te zijn”. Alphen is aan het lobbyen voor een viaduct bij Leidse schouw, maar wil ook de Bodenbravenboog. Waarom krijgt Alphen wél een tunnel bij de Gnephoek en pleit Boskoop er al jaren vergeefs voor? Daarover trekt het Dorpsoverleg Boskoop aan de bel. Wethouder Gert-Jan Schotanus had op een bijeenkomst voor inwoners geen goed nieuws voor de Boskopers. Er is geen geld voor hele dure oplossingen zoals tunnels in Boskoop en HazerswoudeDorp. Een extra brug over de Gouwe bij de Noordkade en deze door een deel van het Gouwebos verbinden met een randweg tussen Waddinxveen en Boskoop (Verlengde Bentwoudlaan) lijkt steeds meer aan draagvlak te winnen.

November 2023 Het CDA Zuid-Holland maakt zich zorgen over het uitstel van de aanleg van de Bodegravenboog tussen de A12 en N11 De voltallige Waddinxveense raad heeft in een motie opnieuw vastgelegd dat een weg door het Gouwebos en de Voorofsche Polder 'onbespreekbaar' en 'geen optie' is. Wethouder Vleij is verzocht in alle regionale of provinciale besprekingen over de maatregelen van het project BBG telkens opnieuw te benadrukken dat Waddinxveen geen weg of oeververbinding Waddinxveen-Noord door het Gouwebos wil. De provincie gaat door met het uitwerken van de ambitie voor een Bodegravenboog, ook al heeft zijzelf net als het Rijk de komende jaren geen geld voor de aanleg. Een bewoner van de Voorweg maakte tijdens een zitting bij de RvS duidelijk dat bewoners van buurtschap Voorweg niet naast een fietspad ook nog een “snelweg” in hun achtertuin willen. De rechter maakt duidelijk dat hij niet in kan gaan op de eis van bewoner dat de komst van een fietsbrug en de aanleg van een fietspad tussen Voorweg en PCT-terrein voorlopig wordt opgeschort, maar bleek het wel eens te zijn met de bewoner dat de manier waarop de aanleg is voorbereid door Alphen zorgvuldiger had gekund. De provincie heeft op 14 november 2023 een bijpraatsessie gehouden voor raads- en Statenleden. Een tweede oeververbinding staat momenteel niet tussen de haalbare maatregelen.

Frederik Zevenbergen: “Een proces zonder ruimte om een gezamenlijke oplossing te vinden heeft geen zin.” Als iedereen blijft vasthouden aan de eigen ge- en verboden, komt er geen nieuw onderzoek. Na tientallen jaren praten is er nog steeds geen oplossing voor het verkeersinfarct in Boskoop. “Ik weet het nu even niet", zegt Johan van der Laan, voorzitter van Dorpsvereniging Boskoop. “Ik ben er helemaal klaar mee. Ga eens aan de gang, geen gelul'', zegt oud-raadslid Peter Bontekoe. CDA15

raadslid Helma van der Louw ziet de problemen, maar is het niet eens met de kritiek. Je hoort ook constant: 'niet in mijn achtertuin' bij alle keuzes." December 2023 Omdat de hefbruggen over de Gouwe geen eeuwig leven hebben, moet er nu al worden nagedacht over de levensduur en een mogelijk andere functie van deze rijksmonumenten vindt VVD-raadslid Rob Jongkind uit Waddinxveen. Volgens hem komt de discussie over een nieuwe vaste oeververbinding daarmee in een heel ander licht te staan. De maatregelen in het programma BBG zijn niet gericht op het oplossen van verkeersknelpunten op lange termijn, aldus het raadslid Verder is er gekeken naar het sentiment van deze printberichten. Het sentiment wordt bepaald door een technologie die werkt op het herkennen van bepaalde woorden en termen die het kenmerk negatief of positief meekijken. Zaken als sarcasme worden echter niet meegenomen door deze AI. Voor de printberichten is het overgrote deel van de artikelen neturaal, met een kleiner aantal positieve artikelen. Het aantal negatieve artikelen is miniem. Online media 2023 In deze periode verschenen online 50 berichten verschenen. De hoeveelheid artikelen piekt in maart, rondom de aankondiging van de bijeenkomsten in Hazerswoude-Dorp. In april zwakt de piek langzaam af, maar is het aantal berichten nog hoog.

De geplaatste berichten zijn als volgt (Vanaf mei werken de linkjes naar de artikelen helaas niet): Januari 2023 Buurtschap Voorweg Hazerswoude voelt zich gegijzeld door een ‘onhaalbaar’ wegenplan: “Bewoners kunnen straks helemaal niets meer. Dit moet van tafel.” Ingezonden brief: Boskoopse organisaties verbaast over oprakelen weg Gouwebos. Februari 2023 Ongelijkvloerse kruising Zoeterwoude: Weipoort vreest sluipverkeer. Maart 2023 Bodegravenboog nog steeds niet opgenomen in meerjarenplan Rijksoverheid. Bewoners mogen meepraten over schetsen van mogelijke onderdoorgang Hazerswoude-Dorp tijdens 2 bewonersbijeenkomsten. De hoop op de aanleg van de Bodegravenboog is nog niet opgegeven. De Alphense verkeerswethouder Relus Breeuwsma blijft optimistisch. Het ministerie bevestigt: geen geld en ‘handjes’ voor noodzakelijk (stikstof)onderzoek voor de komst van de Bodegravenboog. Steeds meer stemmen gaan op voor de komst van een tunnel onder het kruispunt van de Gemeneweg in Hazerswoude-Dorp. April 2023 Vrachtverkeer mag binnenkort alleen nog maar van oost naar west rijden over de Dorpsstraat in Hazerswoude-Dorp. Alphen wil fietsgemeente van de randstad worden. Beter Bereikbaar Gouwe: “Dat geldt ook over fietsbereikbaarheid”, aldus gedeputeerde Zevenbergen.

16

Tijdens een inloopavond zijn vier varianten voor een onderdoorgang gepresenteerd aan bewoners uit Hazerswoude-Dorp. Mei 2023 Een tunnel in Hazerswoude-Dorp? Daar is volgens de provincie geen geld voor. Juni 2023 De Bodegravenboog gaat er ook in de komende vier jaar niet komen. Dit blijkt uit de plannen van het nieuwe provinciebestuur. Provincie zet geen geld apart voor Bodegravenboog, Alphen zwaar teleurgesteld. Oktober 2023 Boskoop vraagt al jaren vergeefs om tunnel, maar Gnephoek krijgt die wél: ‘Praten al jaren tegen muur’. Het dorpsoverleg Boskoop is ‘verbijsterd. Er komt geen parallelweg aan de noordkant van de A-12 tussen Nieuwerbrug en de Bodegraafse bedrijventerreinen Groote Wetering en Broekvelden. Áls er al extra brug over de Gouwe komt, dan waarschijnlijk niet tussen Boskoop en Alphen, maar tussen Waddinxveen en Boskoop> dit is de boodschap tijdens een bewonersavond. Bodegravenboog komt er (nog) niet, maar hoe pakken we dan de files op N11 en A12 aan? ZuidHolland gaat praten met ministerie. Toen wethouder Gert-Jan Schotanus kwam vertellen dat er geen geld is voor een brug over of tunnel onder de Gouwe, werd dat met veel zalvende woorden gebracht. Columnist Dennis Captein schrijft er een column over. November 2023 Een tunnel in Hazerswoude-Dorp? Daar is volgens de provincie geen geld voor.

December 2023 Inwoners van Hazerswoude-Dorp hebben vergeefs geprobeerd de aanleg van een fietspad tussen de Voorweg en het ITC-terrein bij Boskoop tegen te houden. De Raad van State vindt het niet nodig de gemeente Alphen op de vingers te tikken Op basis van technologie die bepaalde woorden herkent als positief of negatief is het sentiment van de artikelen bekeken. Ongeveer de helft van de artikelen heeft een positief sentiment. Slechts enkele artikelen hebben een negatief sentiment. De rest van de artikelen is neturaal, dit is het meerendeel. Sociale mediaberichten 2023 Voor het ophalen van de data van social media is gebruik gemaakt van de content van het programma Coosto. Berichten die niet door dit programma worden opgepakt zijn niet meegenomen in de analyse. Op sociale media zijn 128 berichten verschenen. In 2 van deze berichten werd Beter Bereikbaar Gouwe bij naam genoemd. De berichten zijn verschenen op verschillende sociale media platformen. Hiervan zijn 88 berichten geplaatst op X (voormalig Twitter), 27 op Facebook, 2 op LinkedIn en 1 op Instagram. De berichtgeving op sociale media piekte, net als print media en online media, in maart. Dit was rondom de bijeenkomsten over de onderdoorgang in Hazerswoude-Dorp. Echter valt op dat op sociale media voornamelijk bericht wordt over de Bodegravenboog. 17

Gebaseerd op het aantal actuele volgers dat de sociale media auteurs hebben op het moment van plaatsing van het bericht, geeft dat een bereik van 197.937 lezers. De enige uitzondering hierbij is Facebook, dit wordt meegenomen in het bereik op basis van het aantal likes op het bericht. Wederom is er gekeken naar het sentiment van de berichten op sociale media. Het overgrote deel van de berichten is neutraal qua sentiment. Daarnaast zijn het negatief en positief sentiment vergelijkbaar in het aantal berichten. Websitebezoek geheel 2023 In 2023 is de website 20.256 keer bezocht. De top 10 meest bezochte pagina’s staan in de tabel hieronder.

Tabel 1: Pagina weergaven en unieke bezoekers per pagina Wat opvalt is dat in december de bezoekersaantallen van de documenten- en nieuwspagina het meest bezocht van alle pagina’s. De homepagina staat op plek drie van meest bezochte pagina’s. Dit betekend dat bezoekers dus niet altijd via de homepage terecht komen bij de documenten en nieuwspagina. Dit kan verklaard worden door direct bezoek vanuit de nieuwsbrief en andere artikelen waarin URLs naar documenten en onze nieuwsberichten worden opgenomen. Conclusie media-analyse In het plangebied zijn veel belangengroepen die met hun standpunten de media opzoeken. De meeste berichten over Beter Bereikbaar Gouwe verschenen via sociale media en het grootste (potentiële) bereik behaalden we via online media. Ook in de printmedia werd aandacht besteed aan het programma, waar voornamelijk het Leidsch Dagblad over het programma schrijft. De print en online media zijn veelal positief in hun berichtgeving over Beter Bereikbaar Gouwe, terwijl sociale media een overgroot deel aan neutrale berichten bevat. Voornamelijk print en online media kunnen we wat betreft sentiment zelf bijhouden en van feiten voorzien door persberichten te sturen en de website bij te houden.

18

Bijlage 1: Visualisaties varianten Variant1

Variant 2

19

Variant 3

Variant 4

20