definitieve memo 2mrt2021 raad aanvullende huisvesting scholen 141548 1

MEMO Van:

het College

Aan:

Gemeenteraad

CC:

Schoolbesturen basisonderwijs

Onderwerp:

Memo voor commissie Maatschappij en Financiën 9 maart 2021: Aanvullende huisvesting scholen Park Triangel

Zaaknummer:

Z/21/064074-141548

Datum:

2 maart 2021

Inleiding In de raadsvergadering d.d. 17 februari 2021 heeft de wethouder, mevr. B. Leferink, toegezegd op 9 maart 2021 de raadscommissie Maatschappij en Financiën nader te informeren over de achtergrond en stand van zaken van het project “Aanvullende huisvesting basisonderwijs Park Triangel”, in samenhang met het gymnastieklokaal en eventuele ruimte voor de kinderopvang. Deze notitie is de uitwerking van deze toezegging. Vertegenwoordigers van de beide schoolbesturen, schooldirecties, Quadrant Kindercentra en de medezeggenschapsraden / oudercommissies hebben daarbij via de inspraakmogelijkheid en ook schriftelijk, opmerkingen gemaakt en vragen gesteld. Ook de raadsleden hebben diverse vragen gesteld. Deze zijn overigens deels al via de antwoorden op de vragen van de VVD fractie beantwoord. De nog resterende vragen en opmerkingen willen wij zo goed mogelijk hierbij beantwoorden. Het overleg met alle partijen moet uiteindelijk leiden tot een raadsvoorstel en -besluit. Dit wordt in een later stadium aan de raad voorgelegd, want het overleg met de schoolbesturen is nog niet afgerond en een aantal zaken moet nog verder worden uitgewerkt. N.B. In de “Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Waddinxveen 2017” (verordening) wordt de ruimtebehoefte uitgedrukt in m2 bruto vloeroppervlakte (bvo).

Om een duidelijker beeld van de omvang te geven spreken wij in deze notitie meestal over het aantal lokalen, waar het ongeveer om gaat.

Leeswijzer Deze notitie is als volgt opgebouwd: A. Wat is er gebeurd in dit dossier? B. Wat is de stand van zaken? C. Brieven schoolbesturen (en anderen), inspraakreacties raadsvergadering 17 februari 2021 D. Uitwerking keuze (extra) noodlokalen of medegebruik Kerkstraat 13 Hierbij vragen wij (via de raadscommissie M & F) de gemeenteraad standpunt te bepalen over het toepassen van de verwijsafstand (2 kilometergrens) E. Globale inhoud 2e plan F. Tenslotte / vervolg

1

A. Wat is er gebeurd in dit dossier? In deze paragraaf willen wij aangeven in welk perspectief deze notitie moet worden geplaatst en wat er de afgelopen jaren al is gebeurd in het proces van het zoeken naar een oplossing. I.H.P. PO 2016; structurele huisvesting Om te voorzien in de structurele (15 jaar of langer) huisvestingsbehoefte van cbs TOV en D. Bruna is in Park Triangel een schoolgebouw gerealiseerd van ca. 3900 m2 bvo. Dit is een van de projecten van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2016 (IHP). De omvang van de structurele huisvestingsbehoefte is in het IHP bepaald op basis van prognoses januari 2016. Daarnaast heeft Quadrant Kindercentra zelf ook ruimte voor de kinderopvang bekostigd. Dit is in samenhang met de scholenbouw gerealiseerd. Het gebouw Parklaan 3-7 is in april 2020 in gebruik genomen. In elke nieuwe wijk is naast de structurele altijd ook tijdelijke (minder dan 15 jaar) huisvesting nodig. Dit viel buiten het perspectief van het IHP. Aanvullende tijdelijke huisvesting (plan 1) De schoolbesturen en de gemeente zijn al enige tijd in overleg over de omvang en vorm van de benodigde aanvullende tijdelijke huisvesting van de scholen in Park Triangel. Omdat er signalen waren dat de prognoses 2016 achterhaald waren, zijn ook in 2019 leerlingenprognoses opgesteld. In deze prognoses werd de aanvullende tijdelijke ruimtebehoefte berekend op 14 lokalen.

Het overleg over de invulling van deze ruimtebehoefte met de schoolbesturen is begin 2019 opgestart. 3 scenario’s werden uitgewerkt, waarvan het voorkeursscenario (2) van de schoolbesturen ter besluitvorming aan de raad werd voorgelegd. Dit voorstel hield in: - 5 schoolwoningen (met 10 lokalen) op de locatie ten zuidoosten van het hoofdgebouw Parklaan - deze 10 ruimten worden in gebruik gegeven aan de schoolbesturen; gemeente blijft eigenaar - na het vervallen van de noodzaak voor onderwijsgebruik worden deze ruimten in fases omgebouwd en herbestemd tot woningen - alternatief “noodlokalen” is voor de schoolbesturen acceptabel, mits op deze locatie - geplande realisatie augustus 2022 - de schoolbesturen gaan akkoord met de invulling van een grotere aanvullende huisvestingsbehoefte (toen werd uitgegaan van 4 lokalen boven genoemde 10) buiten de wijk Park Triangel Op 26 juni 2019 zijn de schoolbesturen hiermee akkoord gegaan. De gemeenteraad heeft via de kadernota en vaststelling programmabegroting 2020-2023 de benodigde financiële middelen vrijgemaakt. Gymnastieklokaal In 2019 is definitief besloten om bij het scholencomplex aan de Parklaan ook een gymnastieklokaal te realiseren. Via de kaderbrief 2019 is in samenhang met het “Uitvoeringsprogramma Maatschappelijk Vastgoed” het benodigde budget in de begroting 2020 – 2023 opgenomen.

Uitwerking plan 1 In 2019 en 2020 is dit verder uitgewerkt. Daarbij liepen we tegen 2 problemen aan. a. Uit de verdere uitwerking en concretisering van de financiële onderbouwing van het voorstel bleek, dat de beschikbare budgetten (structurele lasten € 160.000 per jaar) voor 10 lokalen (in 5 schoolwoningen) niet voldoende zouden zijn om de werkelijke kosten te dekken. Via een memo d.d. 23 september 2020 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. Daarbij werd aangegeven dat “schoolwoningen” om financiële redenen niet mogelijk zouden zijn. De scope is toen gewijzigd naar 10 tijdelijke lokalen, mogelijk in augustus 2021 te realiseren. Dat is (zie ook b) nu niet haalbaar meer b. Er kwamen nieuwe signalen van de schoolbesturen, dat de (deels op basis van aanmeldingen te verwachten) stijging van het werkelijke aantal leerlingen veel sneller verliep dan in de prognoses 2019 was voorzien. De aanvullende ruimtebehoefte zou daarmee veel hoger zijn dan in “scenario 2 van plan 1” was meegenomen. Eind 2020 zijn er nieuwe leerlingenprognoses opgesteld met inderdaad andere uitkomsten. Gebleken is, dat we rekening moeten houden met veel hogere leerlingenaantallen dan in eerdere prognoses was voorzien. Een overzicht van de uitkomsten van deze prognoses treft u aan het einde van deze notitie aan.

Het belangrijkste verschil: in tegenstelling tot de prognoses februari 2019 bleek een deel van de extra ruimtebehoefte, 8 lokalen, structureel (15 jaar of meer) van aard. Ook dat betekent een scopewijziging met gevolgen voor de planontwikkeling. 2

B. Wat is de stand van zaken? De hiervoor bij A. omschreven ontwikkelingen zijn verwerkt in een nieuw “plan 2”. Ruimtebehoefte Op basis van de leerlingenprognoses december 2020 zijn voor de scholen in Park Triangel nieuwe ruimtebehoefte berekeningen gemaakt. Piek, incl. structurele huisvestingsbehoefte

Structureel: ca. 8 lokalen (ca. 886 m2 bvo) Tijdelijk: ca. 16 lokalen (ca. 1926 m2 bvo = 2812 minus 886)) Inhoud concept nieuw “plan 2” Op basis van deze nieuwe gegevens is een nieuw plan (met meerdere scenario’s) gemaakt. Dit plan bevat voor het onderwijs: - ca. 8 structurele schoollokalen locatie Parklaan - ca. 10 tijdelijke lokalen locatie Parklaan (incl. schoolplein) - ca. 6 lokalen medegebruik locatie Kerkstraat 13 en: - een nieuw gymnastieklokaal locatie Parklaan - ruimte voor kinderopvang locatie Parklaan De ruimtebehoefte tijdelijke huisvesting kan in 2 delen worden gesplitst: 1. ca. 10 lokalen ca. 10 tot 15 jaar nodig 2. ca. 6 lokalen a. voor het schooljaar 2021-2022, omdat de aanvullende voorziening in Park Triangel niet eerder dan augustus 2022 bruikbaar is b. later nog ca. 5 schooljaren, als de dan aanwezige capaciteit in Park Triangel niet voldoende is (afvlakking piek ruimtebehoefte). Naar verwachting zijn de ca. 6 lokalen zeker niet allemaal in die schooljaren nodig.

Met deze uitgangspunten is een nieuwe studie gedaan naar de mogelijkheden. Daarvoor moesten eerst afspraken worden gemaakt met de GEM Park Triangel over het eventuele gebruik van de zgn. kavels 1 en 2 (beide ten zuidoosten van het hoofdgebouw). Kavel “0” (de “scouting – locatie”; ten noordwesten van het hoofdgebouw) bleef daarbij buiten beeld, omdat de GEM Park Triangel daar de groene bestemming wil handhaven. Bovendien past het bouwvolume niet op kavel 0. Zie het overzicht van de locatie Parklaan op blz. 10. 3

Overleg over “plan 2” met de schoolbesturen Deze nieuwe studie (meerdere scenario’s plan 2) is uitgewerkt en aan de schoolbesturen ter bespreking voorgelegd. De schoolbesturen hebben op 10 februari 2021 aangegeven alleen over de invulling van de locatie Parklaan verder te willen praten als de gemeente afziet van het gebouw Kerkstraat en daarvoor in de plaats “noodlokalen” wil plaatsen naast het hoofdgebouw. Als de gemeente dat al wil, dan kan dat niet zonder instemming van de gemeenteraad, omdat dit: - of een uitzondering op de verordening (verwijsafstand 2 kilometer) zou zijn. Met waarschijnlijk precedentwerking en behoorlijke financiële gevolgen voor de gemeente op korte en lange termijn. - of een wijziging van de verordening (intrekken bepalingen verwijsafstand). De consequenties hiervan gaan veel verder dan een eventuele uitzondering op de verordening. Aan de schoolbesturen is toegezegd dat (ook) de keuze Kerkstraat 13 (uitvoering huidige verordening) of ca. 6 extra noodlokalen (afwijking en/of wijziging verordening) binnenkort aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Deze keuze is uitgewerkt bij paragraaf D en wordt dus nu aan de raad voorgelegd.

C. Brieven en inspraakreacties raadsvergadering 17 februari 2021 Zoals bekend heeft het vorenstaande geleid tot meerdere brieven en inspraakreacties. Op de hoofdlijnen van deze reacties willen wij hierna ingaan. Visie gemeente De bepalingen uit de verordening onderwijshuisvesting (en dan met name die over “verwijzing”, de 2 kilometergrens en bevoegdheid college vordering van leegstaande ruimten) is het resultaat van een afweging van de voor- en nadelen die de gemeenteraad eind 2016 heeft gemaakt. Dit is dus na de vaststelling van het IHP. De rol van de gemeente bij de huisvesting van andere maatschappelijke instellingen dan onderwijs (zoals kinderopvang) is door de raad vastgesteld in de “vastgoednota” (raad juni 2016) en de nota “maatschappelijke voorzieningen en accommodatiebeleid” (raad mei 2017). Deze nota is uitgewerkt in het “Uitvoeringsprogramma Maatschappelijk Vastgoed” (raad juli 2020). De gemeente is niet verantwoordelijk voor de huisvesting van kinderopvang. Het huidige beleid is “indien mogelijk: alleen faciliteren”. Resultaten hiermee zijn behaald bij de 2 onderwijs – nieuwbouwprojecten. Er zijn ook diverse andere instellingen kinderopvang die zelf hun huisvesting hebben geregeld en bekostigd. Een heroverweging van de rol van de gemeente bij de huisvesting van kinderopvang is onderdeel van een nog op te stellen “brede visie kinderopvang”.

Kinderopvang is een bedrijfsmatige activiteit. Bij een eventuele grotere rol van de gemeente moet hiermee ook rekening worden gehouden. Een verruiming van de mogelijkheden kinderopvang in schoolgebouwen (wijziging verordening) is aan de gemeenteraad (maart 2021) voorgelegd. Keuze zeker niet alleen uit financieel oogpunt Financiën spelen bij bijna alle beslissingen van de gemeente een rol. Maar het is niet een allesbepalende factor. De grote investeringen die de gemeente tussen 2016 en 2023 heeft gedaan en nog gaat doen in het basis- en voortgezet onderwijs zijn hiervan het bewijs. De gemeente heeft ook veel andere taken en verantwoordelijkheden. Ieder keer is het een afweging waaraan de beperkte gemeentelijke middelen worden besteed. We kunnen niet alles wat we willen, realiseren. Zie hierna ook bij paragraaf D Gebruikmaken van leegstand binnen 2 kilometer is altijd een optie. Het feit dat leegstand binnen 2 kilometer altijd 1 van de opties is vloeit voort uit de verordening. Zowel in het IHP als in de diverse bouw realisatieovereenkomsten is opgenomen, dat na de realisatie van de (betreffende) IHP – projecten de verordening weer helemaal van toepassing is. Dit kan dus ook geen verrassing zijn voor de schoolbesturen. Een toezegging, dat er volgend schooljaar al noodlokalen komen aan de Parklaan, is niet gedaan.

Zonder apart raadsbesluit kan zo’n toezegging ook nooit worden gedaan. In de stuurgroep vergadering is ook gezegd, dat de gemeente de mogelijkheid binnen het gemeentelijk vastgoed (Kerstraat 13) gaat onderzoeken. 4

Kerkstraat 13 heeft voldoende ruimte Het komend schooljaar zijn in het gebouw Kerkstraat, 5 lokalen (later 6) beschikbaar. Volgens onze berekeningen is dat voor komend schooljaar voldoende. Voor eventuele extra instroom gedurende het schooljaar, is het wellicht ook noodzakelijk om een gedeelte van deze (extra) leerlingen op te vangen in het hoofdgebouw Parklaan. Uiteraard “zoveel mogelijk”, zoals we dat in juni 2019 ook met de besturen hebben afgesproken. Vanaf ca. oktober 2021 is ook een andere uitwijk beschikbaar. Dan is de renovatie Sperwerhoek 4/6 (Rehoboth) gereed en kan leegstand daar desgewenst worden ingezet. Voor BSO en TSO is misschien extra ruimte gewenst maar naar onze mening niet strikt noodzakelijk (medegebruik bestaande ruimten). Kerkstraat en het onderwijsconcept Het gebouw wijkt inderdaad af van de indeling van het hoofdgebouw aan de Parklaan en past daarom minder bij de manier waarop beide scholen willen lesgeven. Voor een deel geldt dit waarschijnlijk ook bij “extra noodlokalen”. Voor “tijdelijke huisvesting” is dit volgens ons ook acceptabel. Elke vorm van tijdelijke huisvesting vraagt om flexibiliteit van de gebruikers. De gemeente is verantwoordelijk voor het aantal m2 bvo dat noodzakelijk is voor het basisonderwijs.

Het heeft grote gevolgen voor de onderwijshuisvesting als we rekening moeten houden met elke (ook bestaande bouw) wens voor de indeling van een gebouw. De gemeente vergoedt ook geen aanpassingen van het gebouw als scholen een andere onderwijsmethode kiezen Ruimte kinderopvang Het gebouw Kerkstraat is inderdaad geen oplossing voor de kinderopvang. In de plannen Parklaan proberen we de uitbreiding van de capaciteit onderwijs te combineren met de uitbreiding van capaciteit voor de kinderopvang. Net als bij de beide nieuwbouwprojecten gaan we proberen dit te faciliteren. Maar huisvesting van kinderopvang is geen wettelijke taak van de gemeente. Het huidige gemeentelijk vastgoed- en accommodatiebeleid is dan ook “zo mogelijk faciliteren”. Ook investeringen moeten de betreffende organisaties zelf doen. Kinderopvang dient een groot maatschappelijk belang. Wij proberen om hiervoor oplossingen te vinden. Ook het komend schooljaar 2021-2022 is er waarschijnlijk nog geen oplossing voor de ruimtebehoefte van de kinderopvang beschikbaar. Buitenschoolse opvang kan overigens in medegebruik van bestaande accommodaties gebeuren. Die ruimten staan buiten schooltijd meestal leeg. Leerlingenprognoses Bijna per definitie wijken leerlingenprognoses af van de werkelijke leerlingenaantallen.

Op korte termijn geven de scholen een hoger aantal leerlingen te verwachten dan in de prognoses december 2020 is opgenomen. Het komend schooljaar kan dat, zoals gezegd, worden opgevangen in het hoofdgebouw, Kerkstraat 13 en zo nodig Sperwerhoek 4/6. De aanvullende capaciteit in Park Triangel is volgens planning augustus 2022 beschikbaar. De gemeentelijke prognoses worden door een deskundig bureau opgesteld, overeenkomstig de methode zoals vastgelegd in onze verordening. Dit is een landelijk gebruikt model, dat ook staat in de VNG – modelverordening. In de Triangel worden meer en sneller woningen gerealiseerd dan in 2016 werd aangenomen. Daarnaast is onzeker hoe “richtingstrouw” de schoolkeuze is; gaan bijvoorbeeld de in Park Triangel wonende “rooms katholieke ouders” naar de K. Alfrinkschool in Zuidplas of zoeken zij een school in Park Triangel? Pas op langere termijn is wellicht een duidelijke lijn te ontdekken in de belangstellings-percentages. De nieuwe “onderwijs-infrastructuur” is nieuw. Oude locaties zijn verdwenen, nieuwe locaties zijn in gebruik genomen. Welke structurele invloed dit heeft op de voedingsgebieden zal waarschijnlijk pas over een aantal jaren duidelijker worden. Ook de “gemiddelde woningbezetting” en “bevolkingsprognoses” zijn gegevens die kunnen wijzigen. Dat is ook moeilijk te voorspellen.

Gebruik dislocaties, afstand tot hoofdlocatie en veiligheid Dislocaties zijn misschien ongewenst, maar zeker niet ongebruikelijk in het onderwijs. Redenen daarvoor zijn elders in deze memo genoemd. Er kan dan ook nooit een garantie worden gegeven dat leerlingen altijd les kunnen krijgen in het (hoofd)gebouw, naar de keuze van de ouders.

5

In dit geval wordt ook maar een zeer beperkt aantal groepen voor een zeer beperkte periode in een dislocatie gehuisvest. Zeker indien dit nadeel wordt verdeeld over de beide scholen en wisselende groepen (keuze schoolbestuur) is dit effect volgens ons gering. Hoewel de ambitie voor “zo min mogelijk dislocaties” bestaat, zijn dislocaties niet altijd te vermijden. Voor Park Triangel is dit ook nog in het IHP zelf opgemerkt. De verwijzing naar het gebouw Kerkstraat valt binnen de afstandsnorm van de verordening. Bij de vaststelling van de verordening in 2017 is in een afweging van voor- en nadelen de verwijsafstand (opnieuw) opgenomen. Deze bepaling stond overigens ook al in de eerste verordening uit 1997. Daarmee worden door de raad dislocaties als acceptabel gezien. Hemelsbreed is de afstand gebouw Parklaan – Kerkstraat 13 ca. 1,9 km. Over de weg gemeten is dat ongeveer 2,5 km. In de verordening is bewust voor “hemelsbreed” gekozen, omdat discussies over via welke route je “over de weg” meet, tot verschillende uitkomsten kunnen leiden. “Hemelsbreed” is niet voor meerdere uitleg vatbaar. Gelijkstelling is hiermee het beste gediend. . De route wordt niet als “onveilig” beschouwd. In alle gevallen blijven de ouders verantwoordelijk voor het veilig brengen van hun kinderen naar en weer ophalen van school.

Zowel aan de Parklaan als aan de Kerkstraat is de verkeerssituatie niet ideaal. Dat gaat vooral om autogebruik en niet om gebruik van de fiets. Overigens waren in het verleden de werkzaamheden aan de weg (reconstructie Kerkweg - West / Kerkstraat / Dorpsstraat) een belemmerende factor. Die werkzaamheden zijn afgerond. Gemeente is vroegtijdig aan de slag gegaan. In de inspraakreactie raad 17 februari 2021 wordt door de besturen opgemerkt dat het proces (voorzien in aanvullende huisvesting) pas een jaar na voorjaar 2019 is opgestart. Dit is niet juist. Uit de paragraaf A (blz. 2) blijkt welke stappen er vanaf 2019 zijn gezet en waarom er nu nog geen concreet plan ligt. De gemeente heeft niet gewacht met het opstarten van het proces. Verwijzing past niet in de geest van de verordening Onduidelijk is wat hiermee precies wordt bedoeld. Zoals elders in deze memo ook is opgemerkt is de verwijsafstand om diverse redenen in de verordening opgenomen, zoals: - efficiënt gebouwengebruik - voorkomen leegstand - financiële redenen - duurzaamheid - ruimtelijke aspecten Leegstand Kard. Alfrink en Rehoboth Het raadsvoorstel om de mogelijkheid van een meerjarige vrijstelling van het vorderingsrecht in de verordening mogelijk te maken wordt in de raadsvergadering van maart 2021 behandeld. Alle schoolbesturen hebben hiermee ingestemd. Als hiervan gebruik gemaakt wordt (alleen de Kard.

Alfrinkschool heeft plannen aan de gemeente voorgelegd) geeft een verruiming van de mogelijkheden voor kinderopvang inderdaad een beperking van de mogelijkheden voor onderwijsgebruik. Bewuste keuze voor school dichtbij en de vorm van onderwijs De gemeente heeft de intentie om zoveel mogelijk de kinderen in de eigen wijk naar de school van hun (ouders) keuze te laten gaan. Om meerdere redenen is het onmogelijk om dit volledig te realiseren en ook te garanderen. Allereerst is het niet mogelijk om in elke wijk een school te hebben van de gewenste richting. Er is onvoldoende vraag (aantal leerlingen) om het wettelijk vereiste minimum aantal leerlingen per school te halen. Veel leerlingen zijn daarom “aangewezen” op een school buiten de eigen wijk. Daarnaast is “verwijzing naar leegstand” een in de verordening vastgelegd sturingsinstrument. Ook zijn niet alle richtingen (en onderwijsvormen) in Waddinxveen aanwezig. Ook deze leerlingen zijn aangewezen op scholen buiten de eigen wijk en soms zelfs in andere gemeenten.

6

Onderdeel gemeenschap, interactie met andere leerlingen Dit is inderdaad een van de nadelen van dislocaties. Wij merken wel op dat in dit geval verreweg de meeste groepen in een locatie aan de Parklaan onderwijs zullen krijgen. Als de beide scholen dit voldoende afwisselen, maakt slechts een klein deel van alle groepen 1 of 2 schooljaren gebruik van een dislocatie buiten de wijk Park Triangel. Wij vinden dat niet onredelijk.

D.

Uitwerking keuze (extra) noodlokalen of medegebruik Kerkstraat 13.

In perspectief Om de discussie in perspectief te zetten is het goed om eerst aan te geven om hoeveel groepen en schooljaren het nu eigenlijk gaat. Op de locatie Parklaan (hoofdgebouw en dislocatie daarnaast) kunnen over ca. 1 - 2 jaar ca. 36 groepen onderwijs krijgen in de structurele huisvesting (28 nu aanwezig en 8 permanente uitbreiding) en 10 groepen onderwijs krijgen in de te bouwen tijdelijke huisvesting. Totaal dus huisvesting aan de Parklaan voor ca. 46 groepen. Daarboven maken slechts ca. 6 groepen gebruik van Kerkstraat 13, gedurende het schooljaar 2021 – 2022 en later nog ca. 5 schooljaren (afvlakking piek ruimtebehoefte). Naar verwachting zijn de ca. 6 lokalen zeker niet allemaal in die 5 schooljaren nodig. Er maken twee scholen gebruik van de dislocatie en bovendien kunnen de scholen besluiten niet telkens dezelfde groepen te huisvesten in de dislocatie. Onze conclusie is, dat slechts een zeer gering deel van de beide scholen korte tijd nadeel heeft van onderwijs in een dislocatie. Heroverweging Het gebruik van Kerkstraat 13 stuit op de nodige weerstand. Dit is niet alleen gebleken uit het overleg over “plan 2”, de brief van schoolbesturen, Quadrant Kindercentra en directies maar natuurlijk ook uit de inspraakreacties tijdens de raadsvergadering 17 februari 2021.

Wij hebben kennisgenomen van alle inspraak reacties en hiervoor ook een reactie gegeven op de hoofdpunten daaruit. Wij hebben het voornemen “medegebruik Kerkstraat 13” nog eens heroverwogen en zijn daarbij tot de volgende conclusie gekomen. Algemene gegevens gebouw Kerkstraat 13. - voormalig schoolgebouw openbaar onderwijs - vroeger ook huisvesting muziekschool, Kreater en stichting Vonk - volledig gerenoveerd in 2016 en geschikt gemaakt voor tijdelijke huisvesting onderwijs en andere gebruikers - 2 delen: > de school: 7 lokalen en voormalige lerarenkamer > naast de school: voormalig gymnastieklokaal, 2 verdiepingen huidige gebruiker GGD. - bij voortgezet gebruik wordt de verwarmingsinstallatie vernieuwd en de ventilatie verbeterd (regulier onderhoud)

7

Wij geven uitvoering aan de in de verordening opgenomen verwijsafstand. Wij zien onvoldoende redenen om u een voorstel te doen om éénmalig een uitzondering te maken op de betreffende bepalingen uit de verordening of deze te wijzigen (vervallen verwijsafstand) en daarmee (ca.) 6 extra noodlokalen te plaatsen aan de noordwest kant van locatie Parklaan De toelichting volgt hierna. Het college gaat een totaalvoorstel “Aanvullende huisvesting Park Triangel” voorbereiden. Als uw raad een andere mening heeft toegedaan, dan verzoeken wij u dit duidelijk aan te geven. Dat heeft namelijk diverse consequenties voor het uiteindelijk te realiseren plan. Uiteraard leggen we dit, samen met het gehele plan, nog ter definitieve besluitvorming aan uw raad voor. Waarom wordt wel gekozen voor Kerkstraat 13 in plaats van ca. 6 extra noodlokalen. Het gebruik van dislocaties is voor een school niet de meest ideale oplossing. Diverse nadelen staan hiervoor aangegeven. Dislocaties zijn weliswaar minder gewenst, maar niet ongebruikelijk in het onderwijs. In het IHP 2016 wordt ook opgemerkt dat het zeker in Park Triangel mogelijk is dat er nieuwe dislocaties komen. a. Correcte uitvoering verordening. De mogelijkheid van verwijzing naar leegstand staat in de verordening. Overigens hebben de schoolbesturen ook ingestemd met het voorstel van vaststelling van deze verordening (2017).

Daarmee heeft de raad (voor- en nadelen afwegende) ook aangegeven dit een redelijk instrument te vinden. Het college kan niet zonder instemming van de gemeenteraad hiervan afwijken, ook omdat dit flinke (ook financiële) consequenties heeft. b. Afwijken van de verordening heeft precedentwerking De financiële en materiële gelijkstelling in het basisonderwijs is wettelijk geregeld en ook een belangrijk uitgangspunt van bekostiging. Wij kunnen en willen niet éénmalig afwijken van de verordening, omdat ons college de basisscholen onder gelijke omstandigheden gelijk willen behandelen. Wij zullen de raad ook geen voorstel doen om de verordening op dit punt te wijzigen (vervallen mogelijkheid verwijzing), omdat: - het in strijd is met het algemene accommodatiebeleid (medegebruik is uitgangspunt) - leerlingenstromen regelmatig wijzigen (b.v. door “uitstraling’ school, directie en team, stichting nieuwe scholen of opheffen daarvan, wijziging aantal en plaats onderwijslocaties, wijziging voedingsgebieden, toelatingsbeleid schoolbesturen). Dit betekent dat de gemeente regelmatig uitbreidingen moet bekostigen, terwijl er op redelijke afstand leegstand is - een dislocatie niet onredelijk is - dit grote financiële consequenties heeft c. Efficiënt gebouwen gebruik / voorkoming leegstand Het schrappen van de verwijsafstand gaat meer leegstand veroorzaken.

In verschillende opzichten is dit niet gewenst. d. Duurzaamheid. Uitbreidingen realiseren terwijl er bestaande alternatieven zijn is niet “duurzaam”. e. Wettelijk vastgelegde financiële en materiële gelijkstelling In het (ook recente) verleden hebben meerdere scholen gebruik gemaakt van dislocaties, om verschillende redenen (renovaties, kort of langer, formeel ruimtetekort): - Bethelschool (lange tijd ook in Lindengaarde 17a) - Regenboog (lange tijd op twee locaties P. Zuidlaan en Jac. Catslaan) - K.W. Alexander (lange tijd op twee locaties P. Zuidlaan en Oranjelaan) - D. Brunaschool (Zuidplashof, Sperwerhoek en Essengaarde) - D. Brunaschool (Kerkstraat 13, ruimtetekort Sperwerhoek 6) - Rehobothschool (renovatie, uitwijk naar Mauritslaan 55) - Kard. Alfrinkschool (renovatie, uitwijk naar Kerkstraat 13) - Theo Thijssenschool (renovatie, uitwijk naar Kerkstraat 13) - Theo Thijssenschool, uitwijk naar Kerkstraat 13, ruimtetekort Kerkweg – Oost 230) 8

In meerdere gevallen verzochten de schoolbesturen ook hier om bij het hoofdgebouw noodlokalen te plaatsen. Die verzoeken zijn toen niet ingewilligd. Nu een uitzondering maken voor de scholen in Park Triangel, betekent dat de gemeente (zonder juridische basis) scholen in gelijke omstandigheden verschillend behandeld.

f. Financiële consequenties. Deze zijn in 3 delen uit te splitsen: I. De financiële consequenties van het vervallen van de verwijsafstand 2 kilometer voor een structurele en tijdelijke huisvestingsbehoefte en de precedentwerking hiervan, zijn moeilijk inzichtelijk te maken. Voor een globaal beeld kunnen we de komende 10 jaar rekening houden met ca. 5 uitbreidingen met b.v. 2 lokalen. Globaal geschatte investeringskosten zijn € 2.500.000 tot € 3.000.000. Daarbij zijn de eventuele gevolgen voor het voortgezet onderwijs niet meegerekend. De eerste aanvraag (huisvestingsprogramma 2022) waarop dit van toepassing zou zijn (uitbreiding capaciteit Th Thijssenschool), is al bij de gemeente ingediend. II. De extra kosten van de realisatie van noodlokalen in Park Triangel voor het schooljaar 2021 - 2022 in plaats van het in gebruik nemen van Kerkstraat 13 hiervoor. Er is een tijdelijke ruimtebehoefte voor het schooljaar 2021- 2022. Dit in afwachting van de realisatie van een tijdelijke huisvestingsbehoefte in Triangel. Voor het schooljaar 2021 – 2022 kan gebruik worden gemaakt van het bestaande gebouw Kerkstraat 13 of huur noodlokalen op kavel 0 (“scouting locatie”). De huur van 6 noodlokalen voor 1 jaar (incl. btw, bouwrijp maken, plaatsing en verwijdering) bedraagt circa € 460.000. Voor twee schooljaren zijn de kosten ca. € 620.000.

De gevolgen voor de reeds begrote exploitatielasten van het gebruik van Kerkstraat 13 hiervoor zijn gering. III. De extra kosten van de realisatie van 6 extra tijdelijke lokalen in Park Triangel in plaats van het in gebruik nemen van Kerkstraat 13 hiervoor. Op pagina 11 van deze memo worden de scenario’s 1 en 2 van plan 2 nader toegelicht. Scenario 1a is de realisatie op kavel 1 en 2 van 8 permanente lokalen, 10 tijdelijke lokalen, 1 gymzaal en 1 kinderopvang. Kerkstraat 13 wordt gebruikt voor de piekbehoefte van 6 tijdelijke lokalen. Kavel 2 wordt gebruikt voor de realisatie van de 10 tijdelijke lokalen. Dit kavel wordt na 15 jaar omgezet naar woningbouw. Scenario 2a is de realisatie op kavel 1 en 2 van 10 tijdelijke lokalen, 1 gymzaal en 1 kinderopvang. De 8 permanente lokalen worden gerealiseerd aan het reeds bestaande gebouw. Kerkstraat 13 wordt gebruikt voor de piekbehoefte van 6 tijdelijke lokalen. Kavel 2 wordt gebruikt voor de realisatie van de 10 tijdelijke lokalen. Dit kavel wordt na 15 jaar omgezet naar woningbouw. Scenario 1b is de realisatie op kavel 1 en 2 van 8 permanente lokalen, 16 tijdelijke lokalen (incl. piekbehoefte 6 lokalen), 1 gymzaal en 1 kinderopvang. Kavel 2 wordt gebruikt voor de realisatie van de 16 tijdelijke lokalen. Dit kavel wordt na 15 jaar omgezet naar woningbouw. Scenario 2b is de realisatie op kavel 1 en 2 van 16 tijdelijke lokalen (incl.

piekbehoefte 6 lokalen, 1 gymzaal en 1 kinderopvang. De 8 permanente lokalen worden gerealiseerd aan het reeds bestaande gebouw. Kavel 2 wordt gebruikt voor de realisatie van de 16 tijdelijke lokalen. Dit kavel wordt na 15 jaar omgezet naar woningbouw

9

De structurele gevolgen per jaar van deze scenario’s zijn hieronder samengevat. Tevens zijn de beschikbare structurele middelen in de begroting 2021 – 2024 weergegeven. Structurele jaarlasten eerste 5 jaar jaar 5-15 jaar 15-40 Begroring 2021 - 2024 € 187.063 € 173.944 € 39.776 Scenario 1a € 269.091 € 374.144 € 92.884 Scenario 2a € 284.312 € 399.287 € 105.823 Scenario 1b

€

323.908 €

455.954 €

94.267

Scenario 2b

€

337.444 €

478.431 €

105.746

exclusief k osten k inderdagverblijf

De verschillen tussen de scenario’s 1b en 1a, 2b en 2a geven de extra structurele lasten weer tussen de realisatie van 6 extra tijdelijke lokalen in Triangel ten opzichte van het voortgezet gebruik van Kerkstraat 13. Na jaar 15 zijn de verschillen gering, omdat dan de tijdelijke huisvesting niet meer in gebruik is. Meerkosten piekopvang eerste 5 jaar jaar 5-15 jaar 15-40 Scenario 1b t.o.v. 1a € 54.817 € 81.810 € 1.383 Scenario 2b t.o.v. 2a € 53.132 € 79.144 € -76 In de financiële doorrekening van de diverse scenario’s is voor de investeringen in Triangel alleen rekening gehouden met de kapitaallasten (rente en afschrijving). In de scenario’s 1a en 2a, waarin voor de piekbehoefte gebruik wordt gemaakt van Kerstraat 13, is voor dit pand alleen rekening gehouden met de kapitaallasten voor vervangingsinvesteringen en gemiddelde kosten groot onderhoud. Dit voor zover dit betrekking heeft op het verlengde gebruik van het schoolgedeelte van dit pand. In het Uitvoeringsprogramma maatschappelijk vastgoed is afstoting van de Kerkstraat 13 voorzien in 2023. Het pand wordt naast als tijdelijke school ook voor andere doeleinden gebruikt, zoals door de GGD. Zowel het verlengd gebruik van de Kerkstraat 13 door andere gebruikers als het zoeken naar andere huisvesting voor deze gebruikers heeft financiële gevolgen die niet in de begroting 2021 – 2024 zijn verwerkt.

In deze memo blijven deze gevolgen verder buiten beschouwing. Naast de eerder genoemde kapitaallasten en groot onderhoud is er sprake van exploitatielasten, waar scholen een rijksvergoeding voor krijgen. Echter in alle scenario’s is sprake van leegstand in de tijdelijke behoefte van 16 (10 + 6) lokalen, waar dus geen huur/rijksvergoeding door de scholen tegenover staat. De met de leegstand samenhangende exploitatielasten zijn voor rekening van de gemeente en zijn geen onderdeel van de bovenstaande tabellen opgenomen structurele gevolgen. Voor de 6 lokalen Kerkstraat 13 hebben we dit globaal doorgerekend. De gemiddelde niet begrote lasten van leegstand in de periode van verlengde gebruik van dit pand als school zijn gemiddeld € 59.000 per jaar. Conclusie:

de extra kosten van een uitzondering op de verwijsafstand of zelfs helemaal vervallen van de bepalingen over de vordering en verwijsafstand, zijn aanzienlijk.

g. Ruimtelijk; kwaliteit woonomgeving Het aanwezig zijn van 2 gebouwen terwijl er maar 1 nodig is, is een nadeel uit het oogpunt van ruimtelijke ordening en kwaliteit leefomgeving (in casus aan de Parklaan). Conclusie: De voordelen van het handhaven van de verwijsafstand (2 kilometergrens) en het gebruik Kerkstraat 13 in dit geval, wegen zwaarder dan de nadelen. De voorgenomen afstoting van het gebouw Kerkstraat 13 (Uitvoeringsprogramma Maatschappelijk Vastgoed) moet worden uitgesteld.

10

E. Globale inhoud 2e plan Het voert hier te ver om volledig inzicht te geven in de inhoud en financiële consequenties van het huidige, “2e plan”. Een aantal zaken moet bovendien nog worden uitgewerkt. En het plan is weliswaar bekend bij de schoolbesturen, maar nu nog niet besproken. Locaties:

- kavel “0”; de locatie ten noordwesten van het hoofdgebouw (oude “scouting-locatie”, nu groen) - kavel “1”; ten zuidoosten van het hoofdgebouw - kavel “2”; verder ten zuidoosten van het hoofdgebouw (beoogd voor woningbouw) Het belangrijkste verschil tussen scenario’s 1 en 2 is de plaats van de permanente uitbreiding. In scenario 1 wordt dit op de kavels 1 en 2 gerealiseerd; in scenario 2 wordt het hoofdgebouw Parklaan uitgebreid. Dit moet nog worden besproken met de schoolbesturen. In beide scenario’s is medegebruik Kerkstraat 13 uitgangspunt. Plan 2, scenario 1 - locaties: kavels 1 en 2 - permanente onderwijsvoorziening (ca. 8 lokalen), incl. schoolplein - tijdelijke onderwijsvoorziening (ca. 10 lokalen) - gymzaal (gebouwoppervlakte ca. 500 m2; 1 oefenzaal ca. 300 m2 bvo) - kinderopvang ca. 430 m2 Fasering: aug. 2022: voorziening 10 lokalen tijdelijke huisvesting gereed aug. 2023: permanente onderwijsvoorziening (8 lokalen) gereed gymzaal gereed ruimte kinderopvang gereed ca. 2038: tijdelijke voorziening onderwijs verwijderen start ontwikkeling kavel 2 voor woningbouw Plan 2, scenario 2 - locaties: huidige schoolterrein hoofdgebouw, kavels 1 en 2 - permanente onderwijsvoorziening (uitbreiding huidig hoofdgebouw met ca. 8 lokalen), - tijdelijke onderwijsvoorziening (ca. 10 lokalen) incl. schoolplein - gymzaal (gebouwoppervlakte ca. 500 m2; 1 oefenzaal ca.

300 m2 bvo) - kinderopvang ca. 430 m2 Fasering: aug. 2022: voorziening 10 lokalen tijdelijke huisvesting gereed aug. 2023: gymzaal gereed ruimte kinderopvang gereed 2023-2024 permanente onderwijsvoorziening (8 lokalen) gereed ca. 2038: tijdelijke voorziening onderwijs verwijderen start ontwikkeling kavel 2 voor woningbouw 11

F. Tenslotte / vervolg Via de raadscommissie Maatschappij & Financiën 9 maart 2021 wil het college graag weten of de gemeenteraad (evt. besluitvormende raad d.d. 24 maart 2021) ons voorstel om de verwijsafstand uit de verordening volledig toe te passen, steunt. Na het overleg met de schoolbesturen volgt een raadsvoorstel over de te realiseren extra capaciteit en de financiële consequenties daarvan. Deze zullen via de kaderbrief ook in de programmabegroting 2022-2025 moeten worden opgenomen.

Het college

12