Bijlage: Memo beantwoording motie urgentieplan groen

Memo beantwoording motie urgentieplan groen Inleiding In de gemeenteraadsvergadering van 9 november 2022 is een motie aangenomen waarin wordt gesteld dat Waddinxveen laag scoort voor wat betref groen binnen de bebouwde kom, vergeleken met andere gemeenten. Het college wordt verzocht om een urgentieplan groen op te stellen waarin particulier en openbaar groen fors wordt uitgebreid in deze raadsperiode. In deze memo wordt toegelicht wat de acuele omvang is van het openbaar en particulier groen, hoe dit zich verhoudt tot het groen in andere gemeenten en welke acties er zijn ondernomen in deze raadsperiode.

Collegeprogramma In het collegeprogramma zijn de volgende doelstellingen opgenomen: 1. We streven naar 48m2 openbaar groen per inwoner. Dit betekent een toename van 3m2 per inwoner. Om de omvang van het openbaar groen realtime te kunnen raadplegen wordt een monitor ‘omvang openbaar groen’ ontwikkeld. Stand van zaken: 48m2 was de omvang van het openbaar groen in 2020. In 2022 was dit gedaald naar 45m2. De monitor is ontwikkeld en laat per juni 2025 zien dat de omvang van het openbaar groen in de bebouwde kom 49m2 is per inwoner.

Dit is exclusief het groen van Prorail en Waterschappen en exclusief de natuurgebieden. 2. We geven uitvoering aan het Uitvoeringsplan Groen 2021-2024. Hierin staan concrete projecten om het groen in waddinxveen te versterken. Stand van zaken: In het Uitvoeringsplan Groen staan de uitvoeringsactiviteiten voor openbaar groen in Waddinxveen in omvang, planning en kosten voor de realisatie van de ambities en doelstellingen uit het Groenbeleid. Uitvoering vindt projectmatig plaats, waarbij ruimte is voor koppelkansen met andere beleidsvelden. Onerstaande activiteiten uit het Uitvoeringsplan Groen zijn gerealiseerd. Enkele activiteiten lopen door in 2025: Jaar Activiteit A.1 Groene lijnen in het stedelijk 2021 landschap A.1 Groene lijnen in het stedelijk landschap A.1 Groene lijnen in het stedelijk landschap B.3 Nationale Boomfeestdag

Locatie

Putteringsdijk Noordeinde herstel houtkade Houtsingel Be Fair (Sniepweg-Plasweg) Kuyperhoeve Willem de Zwijgerlaan (achterkant school Koning Willem Alexanderschool)

B.3 Nationale Boomfeestdag C. Kansen voor biodiversiteit D.1 Opfleurplekken 2022 B.3 Nationale Boomfeestdag C. Kansen voor biodiversiteit C. Kansen voor biodiversiteit 2023 D.2 Plukbosje B. Zorg voor bomen D.1 Opfleurplekken D.3 Hondenlosloopgebieden A.2 Foerageergebied vleermuizen A.1 Groene lijnen in het stedelijk 2024 landschap A.1 Groene lijnen in het stedelijk landschap B.3 Nationale Boomfeestdag C. Kansen voor biodiversiteit C. Kansen voor biodiversiteit D.1 Opfleurplekken D.1 Opfleurplekken D.2 Plukbosje

Willem de Zwijgerlaan (achterkant school Koning Willem Alexanderschool) Omvormen beplanting naar kruidenrijke berm Juliana van Stolberglaan Peuleyen Boomfeestdag IJssermanweg/Poolster Insectenhotel Vijverlaan Aanbrengen faunatrappen Noordeinde Aanbrengen faunatrappen Noordeinde Putteringdijk Boomfeestdag Park Triangel Diederik van Schagenplantsoen Molenbuurt Inventariseren en digitaliseren Hondenlosloopgebieden Actualisering en digitalisering

Burgemeester Trooststraat Beschoeiing Winterdijk (uitvoering 2024/2025) Plukbos 't Suyt II Geveltuintjes gemeentehuis Inzaaien Marga Klompehoeve Kanaaldijk-Coenecoop (geld gereserveerd voor 2025) Zonnehof (geld gereserveerd voor 2025) Speelplek Eikenlaan

Project Groene tuinen De gemeente stimuleert inwoners om hun tuin te vergroenen doormiddel van het Groene Tuinen project. Het doel van het project is o.a. om een beweging en bewustwording onder inwoners tot stand te brengen. Zo’n transitie heeft een lange aanloop nodig voordat je effect ziet. Het project is recent geëvalueerd en het doel dat voor deze periode gesteld was, is gerealiseerd. Sinds 2022 zijn er 170 Waddinxveense tuinen vergroend en er is 1.308m2 aan tuintegels opgehaald door de tegeltaxi. Er zijn twee kanttekeningen te maken bij deze 170 tuinen: 1) In dezelfde periode is er een gelijk aantal tuinen juist méér versteend geraakt; 2) van de 170 vergroende tuinen is ruim de helft opgewaardeerd van 'vrijwel volledig versteend' naar 'overwegend versteend', waardoor deze tuinen nog steeds niet de kenmerken hebben van een groene tuin. Onderstaande tabel laat zien in welke staat de tuinen verkeren in Waddinxveen per maart 2025.

Van de ongeveer 8500 particuliere tuinen in Waddinxveen veranderen er jaarlijks zo'n 2% (n~170) substantieel van inrichting. In de coronajaren lag dit tijdelijk hoger (à 4%). In het decennium 20102019 werden er in totaal ongeveer 1200 tuinen versteend en 500 tuinen vergroend. In de coronajaren 2020-2021 werden er juist ongeveer 160 versteend en 300 vergroend. Sinds de coronajaren liggen trends van vergroening en verstening ongeveer gelijk. Dit wordt weergeven in onderstaande tabel.

Omgevingsprogramma duurzame leefomgeving Groen wordt in de praktijk vaak uitgedrukt als percentage van een gebied. Zo is vergelijking met andere gebieden mogelijk op basis van openbare data. In het Omgevingsprogramma duurzame leefomgeving (2025) hanteren we een groennorm van 40%. Hoe de verschillende wijken van Waddinxveen scoren volgens deze norm is te zien op onderstaande kaart:

Verder zijn in het Omgevingsprogramma duurzame leefomgeving de volgende principes uitgewerkt die een relatie hebben met de omvang en de kwaliteit van het openbaar en particulier groen binnen de bebouwde kom: - 1 boom per huishouden - Openbaar groen wordt met elkaar verbonden - Oevers worden natuurvriendelijk aangelegd - Zorg voor een juiste afweging tussen inheemse en uitheemse vegetarie - Vorm gazons om tot groenstroken - Zorg voor een habitatverbetering voor Waddinsveense icoonsoorten - Gebruik hagen als erfafscheiding - Beheer bermen, watergangen en oevers ecologisch conform het Uitvoeringsprogramma ecologisch beheer - Hanteer voor de aanleg van tuinen de Steenbreek richtlijn

Richtlijn Stichting Steenbreek

Vergelijking met andere gemeenten In nieuwsberichten wordt meestal een grove vergelijkingen gemaakt op basis van een landelijk gemiddelde. Uit zo’n vergelijking komt dat Waddinxveen lager scoort dan andere gemeenten:

Dit is echter niet representatief omdat hier ook gebieden in worden meegenomen zoals de Utrechtse Heuvelrug die het gemiddelde beïnvloeden:

Het is zinvoller om een vergelijking te maken met omliggende gemeenten binnen Zuid Holland, bijvoorbeeld met de regio Midden-Holland. Als we daarnaar kijken dan krijgen we een beter beeld van hoe Waddinxveen scoort: Nederlands gemeenten Waddinxveen Bodegraven-Reeuwijk Gouda Krimpenerwaard Zuidplas Alphen aan den Rijn

46.8 37.4 31 34.6 33.3 29.7 31.1

% % % % % % %

Om te zien hoe een wijk scoort, of meerdere wijken binnen de bebouwde kom, is onderstaande kaart uit de Klimaateffectatlas handig: https://www.klimaateffectatlas.nl/nl/basiskaart-groen-en-grijs Per wijk is te zien wat het percentage groen is.

Bij het aanklikken van de wijk komt er meer detailinformatie. Bijvoorbeeld over de verdeling tussen particulier en openbaar groen. Hieronder staat de wijk Centrum als voorbeeld:

Er is nog veel steen te vinden in Waddinxveense tuinen, net als in buurgemeenten. Dit blijkt uit onderstaande Steenbreek rapportage uit 2024:

Conclusies 1. De gemeente Waddinxveen scoort in vergelijking met omliggende gemeenten niet lager als het gaat om groen binnen de bebouwde kom. 2. De doelstelling vanuit het Collegeprogramma (48m2 groen per inwoner) is behaald. 3. In deze collegeperiode zijn verschillende acties uitgevoerd om het groen uit te breiden/ te verbeteren vanuit Project groene tuinen en Uitvoeringsplan Groen 2021-2024. 4. Maar niet alle wijken in Waddinxveen voldoen aan de groennorm van 40% die we nastreven. Dit zijn vooral de Oostpolderwijk, Bedrijventerrein Mercuriusweg, Triangel, Coenecoop en Zuid. 5. Ontwerp- en ontwikkelprincipes die zorgen voor vergroening van de particuliere en openbare ruimte zijn uitgewerkt in het Omgevingsprogramma duurzame leefomgeving. Dit is het beleidskader dat van toepassing is op uit het uitwerken van concrete acties voor de komende periode in het IBOR en het Projectenboek 2026-2029.