Bijlage IV Vervolgnotitie stappenplan en wegingskader geamendeerd

Notitie duurzame opvang vluchtelingen; Stappenplan en wegingskader voor locatieselectie

1

Inleiding In juni heeft de raad de startnotitie ‘Duurzame Opvang Vluchtelingen’ vastgesteld. Deze startnotitie beschrijft de strategie en het plan van aanpak om te komen tot een (zoveel mogelijk) gedragen locatie voor de huisvesting van vluchtelingen en andere lokale spoedzoekers (zoals bijvoorbeeld Waddinxveense spoedzoekers die niet in aanmerking komen voor urgentie, arbeidsmigranten, jongeren en ouderen). Het uitgangspunt van de gemeente Waddinxveen in deze aanpak is een ‘veilig thuis’ voor iedereen; voor vluchtelingen en ook voor andere groepen in de samenleving die moeilijk aan (tijdelijke) huisvesting kunnen komen. Hierbij is draagvlak in de samenleving essentieel. Participatie is daarom één van de belangrijke pijlers van de aanpak. De tweede belangrijke pijler is een transparant en zo objectief mogelijk selectieproces. Daarom hebben we afgesproken dat we – voordat we locaties gaan selecteren - een wegingskader opstellen, op basis van de criteria in de startnotitie. Dit wegingskader wordt vastgesteld door de raad. Deze notitie beschrijft het voorgestelde wegingskader en de overige stappen die nodig zijn om te komen tot een zorgvuldig afgewogen keuze voor één of meerdere locaties.

Participatie We hebben bewust gekozen voor drie momenten van participatie: -

Participatie moment 1 (jul/aug/sept 2023) De vragenlijst op Waddsup: Welke mogelijke locaties zijn er die voldoen aan de criteria uit de startnotitie?

-

Participatie moment 2 (jan/feb 2024) Bijeenkomsten rondom mogelijke locaties (het definitieve besluit is nog niet genomen): Wat is nodig om een locatie goed in te bedden in de structuur en samenleving van de wijk(en)? Zijn er omstandigheden die onvoldoende zijn meegenomen in het afwegingskader en door experts die wel meegenomen moeten worden in de definitieve keuze?

-

Participatie moment 3 (apr 2024) Bijeenkomsten in de wijk van de definitieve locatie(s): Welke randvoorwaarden moeten worden ingevuld in deze wijk(en) om vluchtelingen en andere spoedzoekers prettig samen te laten leven en onderdeel van de lokale gemeenschap te laten zijn? Welke zorgen zijn er? Kunnen we daar als gemeente iets mee doen?

De eerste ronde van participatie is in juli gestart en heeft gelopen tot 20 september. Participatie vond plaats in de vorm van een vragenlijst onder inwoners en ondernemers via het participatieplatform Waddsup. Rondom deze vragenlijst hebben we in juli en augustus via diverse communicatiekanalen bekendheid gegeven.

Respons Op de vragenlijst is goed gereageerd. We hebben 676 ingevulde vragenlijsten teruggekregen. 90% van de respondenten is inwoner van Waddinxveen en 10% is ondernemer.

Sentiment Het sentiment onder inwoners/ondernemers is gematigd positief. -

50% van de respondenten vindt de opvang van vluchtelingen in Nederland goed en noodzakelijk. 23% vindt dat een slecht idee. Een kwart van de respondenten is neutraal. Op de vraag of respondenten een opvanglocatie in Waddinxveen zien zitten, reageert 40% positief en 25% negatief. 20% van de respondenten is neutraal. Komt de opvanglocatie in de buurt, dan daalt het aantal positieve respondenten naar 30% en is 50% van de inwoners negatief. 20% van de respondenten blijft neutraal.

2

Aantal locaties Uit de enquête zijn 117 suggesties voor locaties gekomen. Deze suggesties variëren van algemeen (er staan vast wel ergens kantoorpanden leeg) tot zeer specifiek (locatie, adres en eigenaar).

Het proces van locatiekeuze Stap 1: Eerste selectie op basis van haalbaarheid door de gemeente De adviseurs Ruimtelijke Ordening en de projectgroep Duurzame Opvang van de gemeente doen een eerste beoordeling of een locatie überhaupt aan minimaal de helft van de gestelde criteria voldoet. Vervolgens controleren zij de overgebleven lijst op staand beleid dat voorrang geeft aan andere (bouw) projecten, (tijdelijke) bebouwing of bewoning niet mogelijk maakt en/of er schriftelijke afspraken zijn.

Stap 2: Vervolgselectie op basis van haalbaarheid door provincie en COA De provincie en het COA beoordelen de lijst van locaties. Alleen locaties waar staand beleid voor is dat (tijdelijke) bebouwing/bewoning verbiedt en waarvoor geen uitzondering kan worden gemaakt, worden uitgesloten.

Stap 3: Toepassing wegingskader op overgebleven locaties De overige locaties scoort de beoordelingsgroep ten opzichte van het wegingskader. De wegingsfactor keer het aantal punten bepaalt de totaalscore per locatie. Uit deze totaalscore volgt een top 5.

Stap 4: Beoordeling door experts Het is belangrijk ons te realiseren dat het gebruik van een model goed is voor de objectivering van een keuze. Het haalt ‘de emotie’ uit het proces. Tegelijkertijd weten we ook dat een model nooit alle nuances kan meenemen en dat een beoordeling door experts van de uitkomsten van zo’n model veel waarde kan toevoegen. Daarom is de laatste stap in het selectieproces een beoordeling door de experts; beleidsmedewerkers en projectleiders ruimtelijke ordening van de gemeente, vastgoed experts van het COA en ambtenaren ruimtelijke ordening van de provincie. Zij doen een laatste check op de locaties uit de top 5 en kijken of hier geen onhaalbare locaties tussen zitten. Ook kijken zij naar de locaties die, op basis van het model, net buiten de top 5 zijn gevallen om te zien of we geen goede locaties buiten beschouwing laten.

3

Het wegingskader Welk wegingskader past bij de vraag? Er zijn verschillende modellen die we kunnen gebruiken om een wegingskader te maken. De keuze van een geschikt model hangt af van de complexiteit van de beslissing, de beschikbare gegevens, de voorkeur van besluitvormers en aard van de criteria en alternatieven. De modellen variëren van pragmatisch tot zeer wiskundig. We hebben gekozen voor het ‘gewogen sommodel’. Dit model gebruiken we ook bij Europese aanbestedingen en andere inkooptrajecten. Het gewogen sommodel kent gewichten toe aan de verder uitgewerkte criteria uit de startnotitie op basis van het belang dat een criterium heeft (optellend tot 1). Vervolgens worden de alternatieven (in ons geval locaties) gescoord ten opzichte van de criteria. Het totaal van de wegingsfactor x de scores geeft een aantal punten. De locatie met het hoogst aantal punten is volgens het model het meest geschikt. Het maximale aantal punten dat een locatie met dit model kan halen is 10.

Voorgesteld wegingskader Selectiecriteria

Weging

Toelichting

Eisen vanuit COA

0,2

Locatie is van voldoende omvang en goed ontwikkelbaar

0,2

Eigen criteria

0,8

Geschikt voor meerdere doelgroepen

0,2

Normering Geschikt voor 1 doelgroep = 1 punt Geschikt voor 2 doelgroepen = 5 punten Geschikt voor alle doelgroepen = 10 punten

Straal waarbinnen minimaal 2 basisscholen zijn

0,1

Loop-/fietsafstand tot openbaar vervoer

0,1

Toekomstbestendigheid locatie

0,2

Concentratie verblijfsobjecten rondom locatie

0,2

Normering Afstand > 1 km = 1 punt Afstand 500 m – 1 km = 5 punten Afstand < 500 m = 10 punten Normering Afstand > 1 km = 1 punt Afstand 500 m – 1 km = 5 punten Afstand < 500 m = 10 punten Normering Locatie is na 5 jaar niet geschikt voor herontwikkeling = 1 punt Locatie is na 5 jaar herontwikkelbaar maar niet op korte termijn = 5 punten Locatie is na 5 jaar eenvoudig te herontwikkelen = 10 punten Normering Aantal verblijfsobjecten binnen 400m > 1000 = 1 punt Aantal verblijfsobjecten binnen 400m 1000 - 200 = 5 punten Aantal verblijfsobjecten binnen 400m < 200 = 10 punten

Normering Terrein zonder gebouw < 2 ha = 1 punt Leegstaand vastgoed < 1500 m2 = 5 punten Terrein zonder gebouw > 2 ha = 7,5 punten Leegstaand vastgoed > 1500 m2 = 10 punten

4

Onderbouwing van keuzes Omvang locatie Zonder voldoende grote locatie is ons doel van 150 opvangplekken niet haalbaar. De normering van dit criterium maakt bovendien dat bestaande bouw de voorkeur krijgt boven een kavel. Hiermee zijn minder kosten gemoeid en ook de ontwikkeltijd is korter. De combinatie van een voldoende weging en de normering zorgt ervoor dat bestaand vastgoed voldoende zwaarte krijgt.

Doelgroepen Het primaire doel van het project duurzame opvang vluchtelingen is het huisvesten van vluchtelingen. Bij het beoordelen van de locatie kijken we naar de mogelijkheden om andere mensen die op zoek zijn naar tijdelijke woonruimte te huisvesten. We hechten veel waarde aan het creëren van extra tijdelijke woonruimte voor spoedzoekers en kennen om deze reden de meeste punten toe aan dit criterium.

Straal waarbinnen minimaal 2 basisscholen zijn Omdat na de taalklas de leerlingen verdeeld worden over verschillende basisscholen, is het belangrijk dat er meerdere basisscholen in de omgeving van de locatie zijn. Zo is de kans dat kinderen in de buurt naar school kunnen groter. We vinden dit een belangrijk criterium omdat, zeker in het begin, het nog moeilijk is om te fietsen. Het is dus belangrijk in het begin om dichtbij bijvoorbeeld de locatie van de taalklas of school te zijn. Wij vinden een looptijd van 15 minuten het maximale.

Afstand tot openbaar vervoer Dit is een belangrijk criterium omdat toegang tot openbaar vervoer mensen vrijheid geeft. Eventuele extra afstand tot andere voorzieningen kan hiermee overbrugd worden. Mensen kunnen reizen naar werk, school, arts etc.

Toekomstbestendigheid locatie Wij vinden het van groot belang dat de ontwikkeling na 5 jaar vaste vormen gaat krijgen in de vorm van niet tijdelijke woningbouw voor verscheidene doelgroepen. Om deze reden wegen wij dit criterium zwaar.

Concentratie verblijfsobjecten rondom locatie De opvanglocatie heeft potentieel impact op de directe omgeving van de opvang en daarom is het bepalen van de concentratie van verblijfsobjecten rondom de locatie van belang. Daarnaast is reeds geconcludeerd dat het draagvlak onder inwoners afneemt wanneer de locatie zich in de nabijheid van hun woning bevindt. Om deze reden kennen wij dit criterium een zwaardere weging toe.

5

Vervolgproces De volgende stappen zijn de selectie van een top 5 van locaties op basis van de stappen in het selectieproces en een consultatie van de inwoners in de wijken waar deze locaties zich bevinden.

Planning Stappen Wat? Stap 1 Startnotitie vaststellen gemeenteraad Stap 2 Selecteren gemeente mogelijke locaties o.b.v. criteria Stap 3 Uitvraag bij inwoners en ondernemers voor mogelijke locaties Stap 4 Opstellen wegingskader en voorleggen aan college en raad Stap 5 Selectie van top 5 op basis van wegingskader Stap 6 Voorleggen top 5 aan college en raad Stap 7 Consultatie inwoners/ondernemers in de wijken van de top 5 Stap 8 Opstellen notitie definitieve locatie inclusief financiële aspecten Stap 9 Notitie definitieve locaties voorleggen aan college en raad Stap 10 Bewonersbijeenkomsten in wijk van definitieve locatie(s) • De bovenstaande planning is indicatief.

Deadline 21 juni Jul/Aug Jul/Aug/Sept Okt/Nov Jan Jan Feb Mrt/Apr Mei Jun

Wie? Raad Projectgroep Inwoners/gemeente B&W/Raad Projectgroep ism COA B&W/Raad Inwoners/gemeente Projectgroep/wethouder B&W/Raad Inwoners/gemeente

Samenstellen top 5 Op de lijst van locaties die wij ontvangen hebben in de eerste participatieronde en de lijst van de gemeente zelf, passen we het stappenplan en het wegingskader toe. Elke locatie krijgt een eindscore.

Tweede participatieronde Nadat we het wegingskader hebben toegepast en er een top 5 van mogelijke locaties is overgebleven, organiseren we bewonersbijeenkomsten in de wijken waar deze mogelijke locaties zich bevinden. Het doel van deze bewonersbijeenkomsten is in gesprek gaan met wijkbewoners over wat nodig is om het opvangen van vluchtelingen goed te integreren in de wijk. Hoe kunnen we de nieuwe bewoners zich thuis laten voelen, hoe maken we ze snel wegwijs? Kortom, hoe maken we ze onderdeel van de gemeenschap en wat is daar voor nodig?

Communicatie Na het vaststellen van het wegingskader en de selectie van de top 5 communiceren we breed in de gemeente over deze mogelijke locaties en de criteria die daaronder liggen. Ook organiseren we een consultatie van inwoners en ondernemers in de buurt van deze 5 locaties. Inwoners en ondernemers kunnen dan in gesprek met de gemeente. Dit past bij ons uitgangspunt om open en transparant te zijn waar dat kan. We communiceren eerlijk over de mogelijkheden én de onmogelijkheden, we vertellen waar we wel én waar we geen invloed op hebben. We zijn bereikbaar voor vragen en opmerkingen.

6