Bijlage 3: Programmabegroting 2027 - 2030 zienswijzenversie
Tekst van het document
Titel rapport Ondertitel rapport
Programmabegroting 2027 - 2030
Versienummer: Datum:
Productnummer Omschrijving Status Datum Opdrachtgever Opgesteld door
369602 Programmabegroting 2027 - 2030 Versie voor het verkrijgen van zienswijzen 02-04-2026 Algemeen bestuur Jaqueline Vos / Maaike Swager
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
2 van 48
Inhoudsopgave 1 Inleiding..................................................................................................................................................5 1.1 Leeswijzer.......................................................................................................................................5 2 Begrotingskaders, uitgangspunten en ontwikkelingen..........................................................................6 2.1 Financiële uitgangspunten..............................................................................................................6 2.11 Indexering 2027-2030...............................................................................................................6 2.12 Uurtarief 2027...........................................................................................................................7 2.2 Interne ontwikkelingen....................................................................................................................7 2.21 Groot onderhoud en verduurzaming Midden-Hollandhuis........................................................7 2.22 Datagedreven werken en business intelligence.......................................................................8 2.3 Bestuurlijke ontwikkelingen.............................................................................................................8
2.4 Kwaliteit uitvoering VTHA-taken...................................................................................................11 2.5 Adequaat niveau...........................................................................................................................12 3 Financiën..............................................................................................................................................13 3.1 Staat van baten en lasten 2025 - 2030.........................................................................................13 3.2 Structurele mutaties in de reserves..............................................................................................13 3.3 Programmabegroting 2027...........................................................................................................14 3.4 Toelichting kosten- en opbrengstensoorten.................................................................................15 3.5 Incidentele baten en lasten...........................................................................................................15 3.6 Structureel begrotingssaldo..........................................................................................................16 3.7 Financiële positie ODMH..............................................................................................................16 3.71
Inleiding...................................................................................................................................16 3.72 Vermogensontwikkeling 2025 - 2030.....................................................................................16 3.73 Geprognosticeerde balans......................................................................................................17 3.74 EMU-saldo..............................................................................................................................17 3.75 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen........................................18 3.76 Financiering............................................................................................................................18 3.77 Begrotingsgrondslagen...........................................................................................................19 3.78 Reserves en voorzieningen....................................................................................................19 3.79 Investeringen 2027 – 2030.....................................................................................................20 4 Programma milieu................................................................................................................................21 4.1 Wat willen we
bereiken?...............................................................................................................21 4.2 Wat gaan we daarvoor doen?.......................................................................................................21 4.3 Wat gaat het kosten?....................................................................................................................24
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
3 van 48
5 Programma bouw- en woningtoezicht.................................................................................................25 5.1 Wat willen we bereiken?...............................................................................................................25 5.2 Wat gaan we daarvoor doen?.......................................................................................................25 5.3 Wat gaat het kosten?....................................................................................................................27 6 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien............................................................................28 6.1 Overhead......................................................................................................................................28 6.2 Vennootschapsbelasting...............................................................................................................29 6.3 Onvoorzien....................................................................................................................................29 6.4 Wat gaat het kosten?....................................................................................................................29 7
Paragrafen...........................................................................................................................................31 7.1 Lokale heffingen............................................................................................................................31 7.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................................31 7.3 Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................34 7.4 Financiering..................................................................................................................................34 7.5 Bedrijfsvoering..............................................................................................................................36 7.51 Rechtmatigheid.......................................................................................................................39 7.52 Openbaarheid.........................................................................................................................40 7.6 Verbonden partijen........................................................................................................................40 7.7
Grondbeleid..................................................................................................................................40 8 Vaststelling begroting van baten en lasten 2027 - 2030....................................................................41 Bijlagen...................................................................................................................................................42 Bijlage 1: Bijdragen 2027....................................................................................................................43 Bijlage 2: Provinciale bijdragen 2025 - 2027......................................................................................46 Bijlage 3: Begroting op taakvelden.....................................................................................................47 Bijlage 4: Informatie 2027 voor verbonden partijen............................................................................48
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
4 van 48
1
Inleiding
De programmabegroting is onderdeel van onze Planning en control-cyclus. In de begroting probeert de ODMH alle relevante ontwikkelingen financieel te vertalen. Met behulp van de vastgestelde uitgangspuntennotitie, verwachtingen voor komend jaar en ervaringen van vorige jaren en het lopende jaar, alsmede de meerjarencijfers voor de begroting van de ODMH, wordt een inschatting gemaakt van de benodigde uren per deelnemer. We bevinden ons in een periode waarin veel gebeurt op verschillende schijven. Er zijn diverse grote vraagstukken zoals op woningbouw, energievoorziening, circulariteit, waterkwaliteit of stikstof. Er is druk op de arbeidsmarkt, waar we ons toe moeten verhouden. De oorlogssituatie in Europa en de wereld is merkbaar in ons dagelijkse leven. Ook hebben we te maken met overkoepelende wetgeving zoals het wetsvoorstel Versterking VTH-milieu en de effecten van de Omgevingswet of de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. En voortkomend uit lagere rijksmiddelen voor onze deelnemers is een structurele taakstelling verwerkt op de bijdragen van onze deelnemers. De ODMH probeert de effecten van deze ontwikkelingen zoveel mogelijk in goede banen te leiden. Het is duidelijk dat er een noodzaak is tot een operationele aanscherping en zorgvuldige prioritering van onze werkzaamheden. Wij vragen van onze deelnemers om keuzes te maken, want we gaan scherp aan de wind varen in 2027.
We zetten in op een doelmatige inzet van middelen, een risicogerichte benadering van taken en het borgen van de kernfuncties die bijdragen aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. De uitgangspuntennotitie en de nieuwe nota VTHA waar we naar verwachting vanaf 2027 mee werken benoemen de focuspunten, waar we in de aankomende jaren op in willen zetten. De loon- en prijsontwikkelingen blijven ook de komende jaren een aandachtspunt. Bij het opstellen van de begroting 2027 is bijvoorbeeld nog niet bekend hoe de Cao-onderhandelingen (Cao Gemeenten/SGO) voor 2027 e.v. uitpakken. De huidige Cao heeft een looptijd t/m 31 maart 2027.
1.1
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 beschrijft de begrotingskaders, uitgangspunten en ontwikkelingen voor 2027 - 2030 van de ODMH. Daarna volgt in hoofdstuk 3 een resultaat- en vermogensbeschouwing. Hoofdstuk 4 bevat het programma milieu en hoofdstuk 5 het programma bouw- en woningtoezicht. Hoofdstuk 6 bevat de informatie over met name de overhead van de ODMH. In hoofdstuk 7 volgen alle verplichte paragrafen. Omdat de ODMH een gemeenschappelijke regeling is, zijn niet alle gemeentelijke paragrafen van toepassing. Daar waar dat aan de orde is, is dat in de paragraaf vermeld. De vaststelling van deze programmabegroting is opgenomen in hoofdstuk 8. De programmabegroting eindigt met een viertal bijlagen, waarin de bijdragen van de deelnemers weergegeven worden, de meerjarenbegroting op taakvelden en informatie 2027 voor verbonden partijen.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
5 van 48
2
Begrotingskaders, uitgangspunten en ontwikkelingen
De cijfers uit de meerjarenprogrammabegroting 2027 – 2030 vloeien voort uit de Uitgangspuntennotitie 2027, de gewijzigde programmabegroting 2026 en de jaarrekening 2025. Voorts zijn de productieafspraken 2027 - indien en voor zover bekend - meegenomen in de prognoses. In het vervolg van dit hoofdstuk zetten we de belangrijkste uitgangspunten van deze begroting uiteen.
2.1
Financiële uitgangspunten
2.11
Indexering 2027-2030
Op 31 oktober 2025 is aan de dagelijks besturen van de gemeenschappelijke regelingen in de regio Hollands-Midden een brief gestuurd door de bestuurlijke werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR). In deze brief is voorgesteld de uniforme systematiek voor het bepalen van de jaarlijkse indexering van lonen en prijzen voort te zetten. De ODMH hanteert deze systematiek omdat deze algemeen aanvaard is in de regio. Dit is vastgelegd in de Nota Planning & Control. De voorgestelde prijsindexatie voor het jaar 2027 is opgeknipt in een index voor de beloning van werknemers en in een index voor materieel. Respectievelijk bedragen deze 4,53% en 2,6%. In deze indexcijfers zijn correcties meegenomen voor de jaren 2025 en 2026. Op basis van langjarige gemiddelden is een gewogen indexcijfer bepaald. Dit gewogen indexcijfer bedraagt 4,15%. Vanaf 2027 werkt de FKGR bij het bepalen van de loon- en prijsindex met nieuwe systematiek op basis van prijs Bbp en niet meer op basis van de CPB-indices voor lonen en prijzen overheid. De verwachte loonontwikkeling volgens het CPB voor 2027 bedraagt 5,7% en inclusief de nacalculatie voor 2025 en 2026 totaal 6,3%. Dit percentage wijkt sterk af van de ontwikkeling prijs Bbp. Doordat het verschil meer dan 2% bedraagt corrigeert de FKGR de indexering naar prijs Bbp 2,53% met een maximum opslag van 2%.
Hiermee komt de indexering voor beloning van werknemers uit op 4,53% wat significant lager is dan de verwachting van het CPB. Uitgangspunt binnen de afspraken over de Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR) is dat de gehanteerde indexatie leidt tot een waardevaste compensatie voor loon- en prijsstijgingen. Mocht in de uitvoering blijken dat de feitelijke kostenstijgingen hoger uitvallen dan de geadviseerde indexatie, dan achten wij het noodzakelijk dat het verschil alsnog wordt gecompenseerd. Hiermee voorkomen we dat de ODMH geconfronteerd wordt met een structureel tekort dat buiten onze beïnvloedingssfeer ligt en hiermee een (verkapte) bezuiniging. Daarbij speelt ook mee dat de ODMH, als overheidsorganisatie, in toenemende mate te maken krijgt of heeft gekregen met nieuwe of aangescherpte wet- en regelgeving die vragen om extra inzet en/of investeringen in de bedrijfsvoering, zonder dat daar extra financiering tegenover staat. Daarnaast ontving de ODMH op 28 november 2025 de provinciale kaderbrief voor het jaar 2027. Hierin zijn de (financiële) uitgangspunten en specifieke aandachtspunten voor de begroting 2027 beschreven. In deze brief wordt voorgesteld een gewogen index van 5,0% toe te passen. Per mail van 17 maart 2026 is dit percentage bijgesteld naar 3,7%.
Voor de meerjarenraming 2028-2030 zijn vooralsnog dezelfde indexatiepercentages toegepast als voor de begroting 2027.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
6 van 48
2.12
Uurtarief 2027
Het uurtarief voor 2027 is vastgesteld op basis van het gehanteerde uurtarief voor 2026, vermeerderd met de reguliere indexering conform het advies van de bestuurlijke werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR). De geadviseerde indexatie voor 2027 bedraagt 4,53% voor beloning werknemers en 2,6% voor netto materieel. Voor de ODMH levert dit een gewogen index op van 4,15%. In het uurtarief 2026 is reeds uitvoering gegeven aan de structurele bezuinigingsopdracht die vanaf 2026 van kracht is. Een belangrijk onderdeel hiervan betreft de vervanging van een substantieel deel van de flexibele schil door vaste medewerkers. Deze maatregel leidt tot een kostenbesparing, die aan de deelnemende gemeenten wordt doorgegeven via een tariefsverlaging van 2,5%. Door het uurtarief 2026 als uitgangspunt te nemen, werkt deze tariefsverlaging automatisch door in het uurtarief voor 2027. Dit levert een uurtarief op voor 2027 van € 120,13. In 2026 is het uurtarief € 115,34.
2.2
Interne ontwikkelingen
2.21
Groot onderhoud en verduurzaming Midden-Hollandhuis
Het Midden-Hollandhuis is in 1994 in gebruik genomen. Een groot deel van de installaties is daardoor aan het einde van zijn levensduur. Dit is de aanleiding geweest om een analyse te maken van de keuzes die gemaakt moeten worden ten behoeve van het groot onderhoud. Daarnaast is het door aanscherping van wet- en regelgeving en klimaatverandering noodzakelijk om het Midden-Hollandhuis toekomstbestendig te maken. Het Algemeen Bestuur van de ODMH heeft 26 juni 2025 ermee ingestemd om dit groot onderhoud inclusief verduurzaming te starten. Een aantal stappen om dit te realiseren is reeds gezet. Zo zijn er externe adviseurs betrokken bij het proces om ontwerpen te realiseren die gereed zijn om aan te besteden. Het betreft de ontwerpen voor de klimaatinstallatie, de gebouwschil optimalisatie en het vernieuwde huisvestingsplan. Daarnaast is er nog een aantal stappen te zetten om het Midden-Hollandhuis toekomst- en klimaatbestendig te maken. Om deze opgave effectief te realiseren heeft de ODMH inmiddels een stuurgroep ingericht. Deze stuurgroep bestaat uit leden van het MT, aangevuld met de projectleiders van de drie deelprojecten: Groot onderhoud (klimaatinstallaties en optimalisatie van de gebouwschil) Huisvestingsplan ICT-infrastructuur Voor de deelprojecten groot onderhoud en huisvesting zijn externe adviseurs betrokken.
Zij werken momenteel aan ontwerpen die gereed worden gemaakt voor aanbesteding. Tegelijkertijd heeft de stuurgroep een meervoudig onderhandse aanbesteding uitgezet om een bouwmanager te contracteren. Deze bouwmanager zal het totale proces begeleiden en toezien op optimalisatie, samenhang en kwaliteitsborging binnen alle deelprojecten. In 2026 wordt een volgende belangrijke stap gezet: dan wordt een aanbesteding georganiseerd om een marktpartij te selecteren die verantwoordelijk wordt voor de daadwerkelijke realisatie van de ontwerpen in het Midden-Hollandhuis. Naar verwachting zullen de werkzaamheden eind 2026 – begin 2027 van start kunnen gaan.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
7 van 48
2.22
Datagedreven werken en business intelligence
In 2025 ontwikkelden we een nieuwe visie op onze informatievoorziening, de I-Visie. Begin 2026 werd, als verdere uitwerking, de Data- en BI-Strategie vastgesteld. Dit laatste is gedaan in het kader van de robuustheidscriteria voor omgevingsdiensten, waarin gesteld wordt dat de omgevingsdienst in staat moet zijn om werk, mensen en middelen met elkaar te verbinden en informatie gestuurd te werken. Het jaar 2027 staat in het teken van de uitvoering van de activiteiten uit de I-Visie en de acties die benoemd zijn in de Data- en BI-Strategie. Door uitvoering te geven aan de I-Visie en de Data- en BI-strategie hoopt de ODMH interne en externe vragen en ambities op gebied van informatie gestuurd werken te kunnen blijven beantwoorden, onder andere ter ondersteuning van risicogericht toezicht en sturing. Aan het Algemeen Bestuur wordt voorgesteld om in het kader van de resultaatbestemming jaarrekening 2025 middelen te reserveren voor de incidentele kosten die voortvloeien uit de I-visie.
2.3
Bestuurlijke ontwikkelingen
De Uitgangspuntennotitie beschrijft de externe ontwikkelingen die in de komende jaren belangrijk zijn voor onze deelnemers en is het startpunt van onze planning & controlcyclus. In de volgende alinea's vatten we de autonome ontwikkelingen uit deze notitie samen, die een in meer of mindere mate verplichtend karakter hebben. Hiernaast benoemt de Uitgangspuntennotitie nog diverse andere onderwerpen, waar iedere individuele deelnemer in meer of mindere mate keuzevrijheid heeft. Deze zijn niet opgenomen in het onderstaande. Wetsvoorstel Versterking VTH-milieu De in het InterBestuurlijk Programma VTH ontwikkelde robuustheidscriteria en bijbehorende KPI’s worden verwerkt in wetgeving1. De criteria raken de (financiële) huishouding van iedere omgevingsdienst in Nederland direct vanwege de eisen die worden gesteld. Concreet betekent het dat een verdere vermindering van de begroting van de ODMH op taakgebied milieu consequenties heeft voor de huidige bestaansvorm van de ODMH, omdat we op dit moment net voldoen aan de eis op omvang. Het programma heeft ook diverse producten opgeleverd die een omgevingsdienst in de aankomende jaren mag of moet implementeren. Veel van deze producten heeft de ODMH al verwerkt.
Zoals de implementatie van de Landelijke HandhavingStrategie Omgevingsrecht (LHSO), deelname aan visitaties van OmgevingsdienstNL, de kwaliteitscriteria 3.0 of aanpassing van het mandaat van de ODMH aan het in het IBP VTH ontwikkelde modelmandaat. De Nota VTHA 2027-2030 die naar verwachting per 1 januari 2027 geldt is ontwikkeld conform de in het IBP VTH opgestelde handreiking Regionale BeleidsCyclus. Ook in 2027 geven we uitvoering aan de in 2025/2026 ontwikkelde I-visie 1
https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2025Z22592&did=2025D53655
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
8 van 48
en Data- en BI-strategie. Deze producten sluiten aan bij het gedachtengoed van de producten die in het IBP VTH zijn ontwikkeld. Samen Sterker Onder de noemer ‘Samen Sterker’ werken de vijf Zuid-Hollandse omgevingsdiensten steeds intensiever samen. Om onze taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering effectiever en toekomstbestendig uit te voeren. Door kennis, capaciteit en instrumenten te bundelen, vergroten we onze kwaliteit, continuïteit en slagkracht. In 2026 werken we samen aan 14 projecten, waarvan er drie in ons gezamenlijke innovatieprogramma staan. Een bestuurlijke commissie, bestaande uit de voorzitters van de algemene besturen van de vijf diensten, begeleidt de samenwerking. De intentie is dat de samenwerking plaats vindt zonder extra belasting in de begroting van de ODMH en binnen de bestaande financiële kaders. De programmabegroting 2027 is niet gewijzigd ten gevolge van de samenwerking. Bezuinigingen Onze deelnemers ontvangen vanaf 2026 minder middelen van het rijk. Dit raakt ook de ODMH. In ons algemeen bestuur zijn bezuinigingsscenario’s doorgenomen, er is besloten tot een structurele taakstelling van 4%. Deze is verwerkt in deze begroting. Hiervan is 2,5% reeds structureel gerealiseerd via een korting op het uurtarief ingaande 2026.
Voor de resterende 1,5% wordt in 2026 en 2027 een korting gegeven op de gemeentelijke- en provinciale bijdragen. Het algemeen bestuur heeft ook besloten dat individuele deelnemers de eerstkomende (4) jaren na de taakstelling geen gebruik maken van de mogelijkheid om 2,5% (frictiekostenloos) te bezuinigen. Dit om een stapeling van bezuinigingen tegen te gaan, ervoor te zorgen dat de ODMH zijn taken adequaat kan blijven uitvoeren en te voorkomen dat niet kan worden voldaan aan robuustheidscriteria die aan omgevingsdiensten zijn opgelegd. Dienstverlening, informatiebeveiliging & privacy (IB&P) Wetgeving en richtlijnen op het vlak van IB&P is in de afgelopen jaren flink uitgebreid. Gegeven de complexiteit van de materie trekken we hier met de vijf Zuid-Hollandse omgevingsdiensten gezamenlijk in op. De Wet open overheid (Woo) verplicht ons om informatie gefaseerd actief openbaar te maken. Vooralsnog slaagt de ODMH erin om binnen de huidige begroting te voldoen aan alle eisen. Mogelijk zijn er in de toekomst wel financiële gevolgen. Bevoegde gezagen ontvangen in veel gevallen een tegemoetkoming van het rijk voor de implementatie van bepaalde wetgeving, gemeenschappelijke regelingen niet. Het komende jaar zal ODMH de financiële effecten hiervan in kaart brengen.
Kaderrichtlijn water Vanwege de Kaderrichtlijn water (KRW) die per 2027 ingaat en vanwege aandacht voor zeer zorgwekkende stoffen verwacht de ODMH dat het toezicht op indirecte lozingen van bedrijfsafvalwater met name voor gemeenten meer inzet gaat vragen in de komende jaren. Indirecte lozingen zijn lozingen die niet direct maar indirect (bijvoorbeeld via een riolering) op het oppervlaktewater uitkomen. De ODMH neemt deel aan de provinciale koplopersgroep voor indirecte lozingen. Er is een uitvoeringsagenda met daarin ook benodigde financiële investeringen. Bij de resultaatbestemming van het jaarrekeningresultaat van 2025 wordt aan het algemeen bestuur voorgesteld om een deel van het resultaat te reserveren ter (gedeeltelijke) dekking van de kosten van de KRW in 2026 en 2027. In deze programmabegroting is deze resultaatbestemming reeds verwerkt. Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
9 van 48
Circulaire economie en ketentoezicht Circulariteit wordt in toenemende mate onderdeel van de reguliere VTH-werkzaamheden. Toetskaders liggen vast in het Circulair Materialen Plan (CMP). Werken met het CMP betekent dat de nadruk ligt op de hele keten: grondstof, hergebruik, afval. We zullen in de aankomende jaren een toenemende inzet zien bij vergunningverlening, toezicht en handhaving op deze werkzaamheden die horen tot het takenpakket van een omgevingsdienst. De ODMH wil dit binnen de kaders van de programmabegroting inpassen. Bij gelijkblijvende begroting kan dit andere werkzaamheden verdringen. Nota VTHA 2027-2030 Naar verwachting werken we vanaf 2027 met een nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie voor de jaren 2027 t/m 2030, voor al onze deelnemers: de Nota VTHA 2027-2030. Hierin liggen onze focuspunten vast voor de komende jaren: - Ketentoezicht - Circulaire Economie - Ondermijning - Klimaatverandering en vermindering CO2 - Luchtkwaliteit - Geluid- en geurhinder - Gezondheid en Zeer Zorgwekkende Stoffen - Omgevingsplan - Kaderrichtlijn water Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Zeker tot en met 2032, het moment dat alle gemeenten een gebiedsdekkend omgevingsplan hebben, bevinden we ons in een transitieperiode. De eerste bevindingen zijn dat beide wetten meer administratieve last opleveren voor bevoegd gezag en omgevingsdienst.
De intentie van de ODMH is om dit binnen de huidige begroting op te vangen. Inbreng omgevingsverordening en -plan In hoeverre dit mogelijk is, is ook afhankelijk van onze deelnemers en de regels die zij stellen in omgevingsverordening en -plan. Geharmoniseerde regels over de fysieke leefomgeving dragen bij aan een level playing field: dezelfde regels voor bedrijven, over gemeentegrenzen heen. Ook betekent harmonisatie een efficiënte uitvoering van VTHA-taken. Want als onze vergunningverleners, toezichthouders en adviseurs moeten werken met zes verschillende regelsets, dan stijgen onze kentallen. Omgevingsloket Het Omgevingsloket, waar inwoners en bedrijven na kunnen gaan of en welke verplichtingen er zijn rond een initiatief, is operationeel sinds start Omgevingswet maar nog steeds niet gebruiksvriendelijk. Zo lang hier niets verandert vraagt dit extra inzet van onze frontoffice. Geluid De Omgevingswet legt diverse nieuwe registratie- en monitoringsverplichtingen op voor gemeenten. Deze werkzaamheden vragen meer inzet van de ODMH in 2027, hiervoor is ruimte gereserveerd in de begroting van de ODMH. Bodem Vanwege milieu- en gezondheidsproblemen op locaties waar staalslakken zijn toegepast is in 2025 tijdelijke regelgeving in werking getreden rondom staalslakken. We verwachten definitieve wetgeving
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
10 van 48
medio 2027. Of de ODMH dit binnen begroting af kan handelen wordt onderwerp van gesprek in de werkgroep bodem. Fasering Wet kwaliteitsborging bouwen In 2024 is een bezuiniging doorgevoerd in de programmabegroting van de ODMH voor de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) met als uitgangspunt dat de wet integraal gaat gelden voor ‘gevolgklasse 1’. Dit blijkt niet het geval: de Wkb is wel in werking getreden voor nieuwbouw in gevolgklasse 1, maar niet voor verbouw. De verwachting is dat het onderdeel verbouw in 2027 ook nog niet onder de werking van de wet gaat vallen. Verduurzaming De maatschappij stelt steeds meer eisen als het gaat om een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Onderwerpen zoals energie- en warmtetransitie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit, duurzame landbouw en landgebruik en circulaire economie vragen aandacht. Gemeenten krijgen daarmee ook meer wettelijke taken. Het ministerie van I&W stelt CDOKE gelden beschikbaar aan gemeenten. Voor onderdelen mogen deze gebruikt worden als financiering.
2.4
Kwaliteit uitvoering VTHA-taken
Kwaliteit Het verlenen van kwalitatief goede én betaalbare dienstverlening heeft doorlopend onze aandacht. Er is altijd verbetering mogelijk. We kijken voortdurend of onze controles effectief zijn en onze processen van voldoende niveau zijn. Zo halen we via klanttevredenheidsonderzoeken op welke tips en verbeterpunten inwoners, bedrijven en gemeenten ons meegeven. We organiseren audits, visitaties en voeren collegiale toetsingen uit. Kortom, we hebben continue aandacht voor het borgen, onderhouden en versterken van ons ISO 9001-gecertificeerde managementsysteem, waarbij onze belanghebbenden op de eerste plaats staan. Externe audits De ODMH is sinds 2011 gecertificeerd met de ISO 9001:2015. Jaarlijks wordt de ODMH geaudit door een certificerende instelling. Het doel daarvan is om vast te stellen of het managementsysteem van Omgevingsdienst Midden-Holland voldoet aan de eisen uit de ISO 9001:2015. Interne audits Naast de jaarlijkse externe audits houden interne controle-instrumenten ons scherp. In 2025 volgden acht enthousiaste collega’s de tweedaagse training Interne Auditing waarna ze zich als groep Kwaliteitsverkenners noemen. In duo’s houden ze interne audits, ze interviewen collega's om te verkennen of er in het werkproces van het desbetreffende team kwaliteitsverbetering is te behalen. Collegiale toetsing Daarnaast werken wij met collegiale toetsen.
Alle brieven en adviezen worden door een tweede lezer gecheckt. Dit vier ogen-principe verhoogt de kwaliteit van onze producten. Kennis op peil Ook vinden we het belangrijk dat ons kennisniveau op peil blijft. Daarom monitoren we welke opleiding en scholing onze medewerkers volgen. We organiseren regelmatig kennissessies. Zo zijn we continu bezig met herijken en vernieuwen. Tenslotte nemen we actief deel aan het kennisnetwerk van de OmgevingsdienstNL. Het kennisnetwerk bestaat per kennisthema* uit: 1 kennisregisseur, 6 Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
11 van 48
kennisvertegenwoordigers (één per landsdeel) en 26 kennismakelaars. Er zijn kennisthema’s benoemd waar een kennisnetwerk voor in oprichting is: Zeer Zorgwekkende Stoffen, Waterkwaliteit, Circulaire economie binnen VTH, Bodem en Ondergrond, Actuele VTH-Vraagstukken en Energie. Visitaties Alle omgevingsdiensten in Nederland visiteren elkaar periodiek. De ODMH wordt oktober 2026 gevisiteerd. De uitkomsten zullen effect hebben op onze taakuitoefening in 2027. Het doel van de visitaties is om inzichtelijk te maken hoe de omgevingsdiensten functioneren. Het in beeld brengen van wat goed gaat en beter kan staat centraal. Dat beeld moet de besturen van de omgevingsdiensten helpen om te weten waar de omgevingsdienst staat, waar deze naar toe moet en hoe dit kan worden bereikt. Door het uitvoeren van visitaties worden omgevingsdiensten gestimuleerd tot continu leren en het verbeteren van de VTH-processen en het monitoren van verbeteringen. Zowel voor de individuele omgevingsdienst als het collectief van alle omgevingsdiensten. Kwaliteitscriteria 3.0 Vanuit de Omgevingswet en de vastgestelde kwaliteitsverordening hebben het college van B&W en Gedeputeerde Staten jaarlijks de verplichting om over de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken te rapporteren aan de gemeenteraad, respectievelijk Provinciale Staten. In 2027 zijn de kwaliteitscriteria 3.0 hiervoor de meetlat.
De kwaliteitscriteria zijn een door de samenwerkende overheden ontwikkelde standaard voor de uitvoering van de VTH-taken. De kwaliteitscriteria gelden voor alle organisaties die VTH-taken uitvoeren. De ODMH moet zorgen dat er voor de uitvoering van de werkzaamheden voldoende gekwalificeerd personeel is. De opdrachtgevers van de ODMH moeten daarvoor voldoende middelen beschikbaar stellen. Dit moet worden gewaarborgd in de programmabegroting. Jaarlijks rapporteren we de stand van zaken aan onze opdrachtgevers in de jaarstukken en jaarrapportages.
2.5
Adequaat niveau
De werkzaamheden die de ODMH uitvoert ten aanzien van de milieuhandhaving moeten van een adequaat niveau zijn. De Nota VTHA die door de colleges wordt vastgesteld formuleert de doelen, uitgangspunten en prioriteiten voor de uitvoering. We werken met risico gestuurd toezicht, waarbij de bezoekfrequentie toeneemt, naarmate de risico's voor de leefomgeving toenemen. De ODMH volgt de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). Dit houdt in dat tegen overtredingen passend wordt opgetreden. Het is een landelijke maatstaf voor interveniëren bij milieuovertredingen. De volumes die samenhangen met deze handhavingsstrategie kunnen door middel van deze programmabegroting worden gefinancierd. Ook de omgevingsvergunningen die de ODMH afgeeft dienen adequaat te zijn. We geven deze vergunningen snel af, minimaal binnen de geldende termijnen. Hierbij bedienen we de burgers en bedrijven vanuit een klantgerichte houding. Het aantal toezichthouders en vergunningverleners binnen de dienst baseren we mede op bovenstaande uitgangspunten.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
12 van 48
3
Financiën
3.1
Staat van baten en lasten 2025 - 2030
De prognose met betrekking tot de resultaten over de jaren 2025 tot en met 2030 luidt als volgt: Overzicht van baten en lasten bedragen x € 1.000
Baten en lasten Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Treasury Totaal baten en lasten Mutaties reserves Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Totaal mutaties reserves Resultaat
Lasten
Baten en lasten Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Treasury Totaal baten en lasten Mutaties reserves Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Totaal mutaties reserves Resultaat
Lasten
13.727 7.030 8.285 74 29.118
-20.043 -9.114 -597 -231 -29.985
-6.316 -2.083 7.688 -157 -867
12
5 -47 -42
-
12
-7 -47 -53
29.129
-30.039
-909
-
Overzicht van baten en lasten bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2025 Baten Saldo
Lasten
Begroting 2028 Baten
Saldo
Saldo
Lasten
Begroting 2027 Baten
Saldo
12.481 7.091 8.333 67 27.972
-18.222 -8.608 -499 -200 -27.529
-5.741 -1.517 7.834 -133 443
13.552 6.970 9.508 59 30.088
-19.663 -8.980 -653 -200 -29.496
-6.111 -2.010 8.855 -141 592
12
-266 -130 -47 -443
12 -
12
-278 -130 -47 -454
12
-315 -136 -153 -604
-303 -136 -153 -592
27.983
-27.983
-
30.100
-30.100
Lasten
13.711 7.072 9.906 51 30.740
-20.442 -9.353 -680 -200 -30.674
-6.730 -2.280 9.226 -149 66
13
13 -78 -66
-
13
-78 -78
30.753
-30.753
-
-
Begroting 2026 Baten
Begroting 2029 Baten
Saldo
Lasten
14.281 7.374 10.282 43 31.979
-21.290 -9.741 -708 -200 -31.939
-7.009 -2.367 9.574 -157 40
13
13 -53 -40
-
13
-53 -53
31.992
-31.992
-
Begroting 2030 Baten
-
Saldo
14.888 7.694 10.679 35 33.296
-22.173 -10.145 -738 -200 -33.256
-7.286 -2.451 9.942 -165 40
14
14
-53 -53
14 -53 -40
33.310
-33.310
-
In alle overzichten zijn opbrengsten met een minteken weergegeven.
De meerjarenbegroting toont een meerjarenbeeld dat financieel in evenwicht is. Voor de jaren 2026 en 2027 wordt hiervoor wel een onttrekking uit de bestemmingsreserve Ontwikkelingen gedaan. Deze reserve biedt de gelegenheid om tijd te kopen. Deze tijd wordt gebruikt om de bezuinigingstaakstelling vanaf 2026 in te vullen, zodat met ingang van 2028 de bezuiniging zonder aanvullende dekkingsmiddelen uitgevoerd kan worden. De tijdelijke dekking geeft de ODMH ruimte om onder andere de uitkomsten op pilots met digitalisering/robotisering/AI, de Zuid-Hollandse samenwerking en de hieruit voortvloeiende besparingen te kwantificeren.
3.2
Structurele mutaties in de reserves
De structurele mutaties in de reserves voor de jaren 2027 – 2030 zien er als volgt uit:
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
13 van 48
Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
2027
2028
2029
2030
Structurele stortingen Reserve Bodemkwaliteitskaarten
12.013
12.512
13.031
13.572
Totaal structurele stortingen
12.013
12.512
13.031
13.572
Structurele onttrekkingen Reserve Informatisering/Automatisering Reserve Bodemkwaliteitskaarten Reserve Verbouwing Reserve Digitalisering
6.075 6.765 32.968 7.500
6.075 6.765 32.968 7.500
6.075 6.765 32.968 7.500
6.075 6.765 32.968 7.500
Totaal structurele onttrekkingen
53.308
53.308
53.308
53.308
Totaal structurele reservemutaties
41.295
40.796
40.277
39.736
De structurele storting betreft de jaarlijkse dotatie aan de bestemmingsreserve bodemkwaliteitskaarten ter grootte van 100 uur. Door deze structurele toevoeging blijft de bestemmingsreserve op niveau en wordt gespaard voor actualisaties van de kaarten. Alle structurele onttrekkingen zijn ter dekking van de eveneens structurele afschrijvingslasten op de investeringen.
3.3
Programmabegroting 2027
Naast de organisatiebrede begroting is voor het jaar 2027 een begroting opgesteld, waarin de programma’s milieu en bouw- en woningtoezicht apart gepresenteerd worden. Conform de voorschriften in het vernieuwde BBV wordt ook de overhead apart weergegeven. Programmabegroting 2027
Milieu
Bouw- en Woningtoezicht
Overhead
Totaal
Baten Contractuele bijdragen Overige bijdragen Projectbaten Financieringsbaten Onttrekking reserves
-17.045.703 -96.851 -2.520.518 -315.218
-8.902.943 -30.000 -47.263 -135.578
-652.841 -200.000 -153.308
-25.948.647 -779.692 -2.567.781 -200.000 -604.104
Totaal Baten
-19.978.290
-9.115.784
-1.006.149
-30.100.222
Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Projectlasten Financieringslasten Dotatie reserves
10.403.981 455.559 171.640 2.520.518 12.013
6.685.605 217.599 19.877 47.263 -
6.697.163 2.810.374 58.631 -
23.786.749 3.483.532 191.517 2.567.781 58.631 12.013
Totaal lasten
13.563.711
6.970.344
9.566.167
30.100.222
Saldo baten en lasten
-6.414.579
-2.145.441
8.560.020
Lasten
-
Doordat de overhead op grond van het BBV apart weergegeven wordt, toont het voorgaande overzicht geen zuivere resultaten voor de programma’s milieu en BWT. Het extracomptabel verdelen van de overheadlasten toont een meerjarenbegroting, die zowel voor milieu als BWT budgetneutraal is. Het verdelen van de overheadlasten gebeurt op basis van de bijdragen. Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
14 van 48
3.4
Toelichting kosten- en opbrengstensoorten
In de tabellen van de volgende paragrafen en hoofdstukken worden de baten en lasten weergegeven in diverse kosten- en opbrengstensoorten. Hierna volgt per soort een korte uiteenzetting van de kosten en opbrengsten, die onder deze posten verantwoord worden. Baten: - Contractuele bijdragen: Bijdragen conform de jaarprogramma’s voor zowel milieu als BWT; - Overige bijdragen: Overige inkomsten en bijdragen; - Projectbaten: Projectopbrengsten, deze maken in het algemeen geen onderdeel uit van het exploitatieresultaat; - Financieringsbaten: Rentebaten - Onttrekking reserves: Bijdragen in de exploitatie vanuit de reserves. Lasten: - Personeelskosten: Salarislasten van personeel van de ODMH, inclusief ingehuurd personeel; - Apparaatskosten: Diverse kosten, zoals voor de leaseauto’s, automatiseringskosten, innovatiebudget (1% van de begroting), huisvestingslasten en afschrijvingslasten; - Directe productkosten: Algemene, productiegerelateerde, kosten, zoals werkbudgetten; - Projectlasten: Projectlasten, deze maken in het algemeen geen onderdeel uit van het exploitatieresultaat; - Financieringslasten: Rentelasten - Dotatie reserves: Bijdragen vanuit de exploitatie aan de reserves.
3.5
Incidentele baten en lasten
Het begrip incidenteel wordt in de ‘Notitie incidentele en structurele baten en lasten’ van de commissie BBV omschreven als baten en lasten die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen, waarbij het van belang is dat het gaat om ‘eenmalige zaken’.
De meerjarenbegroting van de ODMH bevat voor de jaren 2029 en 2030 op totaalniveau voor de baten en lasten geen financiële mutaties die een incidenteel karakter hebben. In 2027 zijn incidentele onttrekkingen aan de bestemmingsreserves Ontwikkelingen en Personeel begroot voor in totaal € 551.000. Voor € 395.000 betreft dit de dekking van de korting op de jaarprogramma’s in het kader van de bezuinigingsopdracht. Voor € 100.000 betreft dit de dekking van incidentele kosten voor de Ivisie en personeelskosten. De resterende € 55.000 dekken de kosten die we verwachten te maken
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
15 van 48
voor de Kaderrichtlijn Water (KRW). In 2027 hebben we ook incidentele opbrengsten in de contractuele opbrengsten. Dit betreft 300 uur voor de gemeente Krimpenerwaard voor klimaatadaptatie. In 2028 bedraagt de incidentele onttrekking aan de bestemmingsreserve Ontwikkeling € 25.000 als dekking voor de incidentele kosten voor de I-visie.
3.6
Structureel begrotingssaldo
Het structurele begrotingssaldo van de ODMH ziet er voor de jaren 2027 tot en met 2030 als volgt uit: Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)
Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo
Begroting 2027 592 -592 -432 -432
Begroting 2028 66 -66 -
Begroting 2029 40 -40 -
Begroting 2030 40 -40 -
Het totale structurele begrotingssaldo van de ODMH is in 2027 negatief. Vanaf 2028 komt de begroting meerjarig in evenwicht.
3.7
Financiële positie ODMH
3.71
Inleiding
Jaarlijks wordt een meerjarige financiële analyse uitgevoerd, teneinde een oordeel te kunnen vellen over de ontwikkeling van het eigen vermogen. In deze programmabegroting 2027 - 2030 is deze meerjarige financiële analyse herhaald en geactualiseerd.
3.72
Vermogensontwikkeling 2025 - 2030
De financiële ontwikkeling van een organisatie laat zich goed analyseren aan de hand van de ontwikkeling van het eigen vermogen (EV). De ontwikkeling van het eigen vermogen is namelijk de resultante van zowel het reguliere operationele resultaat als van de directe mutaties in de reserves, voorzieningen en andere balansposten. Van 2025 tot en met 2030 kent het eigen vermogen van de ODMH de volgende geprognosticeerde ontwikkeling:
Eigen Vermogen ODMH
2025 *
2026
2027
2028
2029
2030
Stand 1 januari
2.870
3.418
2.637
2.045
1.979
1.939
Mutatie
548
-781
-592
-66
-40
-40
Stand 31 december
3.418
2.637
2.045
1.979
1.939
1.899
Bedragen x € 1.000,* Onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarstukken 2025 door de accountant en het algemeen bestuur.
In 2025 stijgt het eigen vermogen eenmalig, doordat delen van het positieve resultaat van dat jaar in de bestemmingsreserves Ontwikkelingen en Personeel gestort worden. Vanaf 2026 daalt het eigen vermogen vervolgens weer doordat die gelden ingezet worden als tijdelijk dekkingsmiddel in de jaren
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
16 van 48
2026 tot en met 2028 voor de bezuinigingsopdracht, voor incidentele kosten van de Kaderrichtlijn Water, de I-visie en personele kosten. Regulier is de afname in alle jaren door het inzetten van de diverse bestemmingsreserves ter dekking van de afschrijvingslasten voor diverse investeringen.
3.73
Geprognosticeerde balans
Met het oog op een goede raming en beheersing van het EMU-saldo wordt een geprognosticeerde balans gepresenteerd. Dit betekent dat de werkelijke balans voor het jaar 2025 is opgenomen en geprognosticeerde balansen voor de jaren 2025 tot en met 2030. (bedragen x € 1.000)
ACTIVA
Rekening 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Vaste activa Materiële vaste activa
5.474
5.953
7.193
6.919
6.659
6.411
Totaal vaste activa
5.474
5.953
7.193
6.919
6.659
6.411
9.140
Vlottende activa Uitzettingen met en rentetypische looptijd korter dan één jaar
9.378
9.140
9.140
9.140
9.140
Liquide middelen
507
505
505
505
505
505
Overlopende activa
1.260
1.050
1.050
1.050
1.050
1.050
Totaal vlottende activa
11.145
10.695
10.695
10.695
10.695
10.695
Totaal activa
16.618
16.648
17.888
17.614
17.354
17.106
(bedragen x € 1.000)
PASSIVA
Rekening 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Vaste passiva Eigen vermogen
3.738
2.637
2.045
1.979
1.939
1.899
Voorzieningen
1.762
1.556
1.316
1.257
1.129
1.180
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
2.111
1.877
1.634
1.384
1.125
857
Totaal vaste passiva
7.612
6.070
4.995
4.620
4.193
3.936
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische loopptijd korter dan één jaar Overlopende passiva
862
675
675
675
675
675
8.143
7.815
7.815
7.815
7.815
7.815
Toe- / afname schuldpositie
0
2.088
4.403
4.504
4.671
4.680
Totaal vlottende passiva
9.006
10.578
12.893
12.994
13.161
13.170
Totaal passiva
16.618
16.648
17.888
17.614
17.354
17.106
3.74
EMU-saldo
Conform het BBV is de ontwikkeling van het EMU-saldo voor de drie jaren volgend op het begrotingsjaar vereist in de meerjarenbegroting. De begroting van de ODMH is opgesteld conform een (gemodificeerd) stelsel van baten en lasten. Het EMU saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de overheidsorganisatie, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
17 van 48
Rekening 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
868
-781
-592
-66
-40
-40
+
485
571
560
649
636
623
+
282
45
48
52
56
60
-
522
1.050
1.800
375
375
375
+
-
-
-
-
-
-
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen + verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
+
-
-
-
-
-
-
-
20
251
289
111
184
9
-
-
-
-
-
-
-
1.093
-1.466
-2.073
149
92
260
(bedragen x € 1.000)
1 2 3 4
5
6
7 8 9
10
11
Omschrijving Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) (een nadelig saldo wordt negatief weergegeven) Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4
Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten Boekwinst bij verkoop effecten Berekend EMU-saldo
Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Zoals eerder aangegeven werkt de EMU-systematiek op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeentelijke organisaties hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de afschrijvingslasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Het EMU-saldo voor het jaar 2027 komt uit op € 2.073.000 negatief. Het betekent dat in EMU-termen de inkomsten € 2.073.000 lager zijn dan de uitgaven.
3.75
Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen
Op grond van artikel 20 lid 2 moet de programmabegroting de jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van gelijke volume weergeven. Als gevolg van de invoering van het individueel keuzebudget (IKB) in 2017 heeft de ODMH dergelijke verplichtingen niet meer.
3.76
Financiering
De ODMH heeft een langlopende lening voor het Midden-Hollandhuis. Deze is in 2015 tezamen met het pand in 2015 overgenomen van het toenmalige ISMH. Omdat de ODMH de jaarprogramma’s elk kwartaal vooruit in rekening brengt, is verdere financiering van de exploitatielasten niet noodzakelijk.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
18 van 48
3.77
Begrotingsgrondslagen
In hoofdstuk 2.1 zijn de uitgangspunten weergegeven, die gehanteerd zijn bij het opstellen van deze begroting. Vaste grondslag voor de begroting is de Nota Planning & Control. In die nota zijn de afspraken benoemd, die de ODMH en haar deelnemers overeengekomen zijn. Voorbeelden daarvan zijn afspraken voor indexering, bezuinigingen en de wijze van afrekening. De Nota Planning & Control is in 2024 geactualiseerd. Als addendum op de Nota Planning en Control is in december 2024 door het AB een frictiekostenregeling vastgesteld.
3.78
Reserves en voorzieningen
Het verloop van de reserves en voorzieningen van de ODMH in de periode 2025 tot en met 2030 ziet er als volgt uit: Omschrijving
Rekening 2025 Saldo begin dienstjaar
Toevoegingen
1.400.653 1.400.653
50.000 50.000
Begroting 2026 * Onttrekkingen
Saldo ultimo dienstjaar
Toevoegingen
Onttrekkingen
Saldo ultimo dienstjaar
Algemene reserve Algemene Reserve
Totaal Algemene Reserves
-
1.450.653 1.450.653
-
-
1.450.653 1.450.653
Bestemmingsreserves BR Informatisering/Automatisering BR Bodemkwaliteitskaarten BR Verbouwing BR Digitalisering BR Externe Veiligheid BR Ontwikkelingen BR Personeel Totaal Bestemmingsreserves
60.746 36.704 329.688 75.000 87.307 879.713 1.469.159
6.075 6.765 32.968 7.500
390.000 150.000 551.573
VZ Verlofsparen VZ Personeel VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen
127.305 813.250 940.555
48.587 751.801 41.722 842.110
13.266
Totaal Reserves en Voorzieningen
3.810.367
1.443.683
11.573
53.308
54.671 41.512 296.720 67.500 87.307 1.269.713 150.000 1.967.424
11.534
11.534
6.075 6.765 32.968 7.500 664.327 75.000 792.635
48.596 46.281 263.752 60.000 87.307 605.386 75.000 1.186.323
Voorzieningen
Omschrijving
7.125 20.390
162.627 751.801 847.847 1.762.275
44.851 44.851
250.983 250.983
162.627 751.801 641.715 1.556.143
73.698
5.180.352
56.385
1.043.618
4.193.119
Begroting 2027 Toevoegingen
Onttrekkingen
Begroting 2028 Saldo ultimo dienstjaar
Toevoegingen
Onttrekkingen
Saldo ultimo dienstjaar
Algemene reserve Algemene Reserve
Totaal Algemene Reserves
-
-
1.450.653 1.450.653
-
-
1.450.653 1.450.653
Bestemmingsreserves BR Informatisering/Automatisering BR Bodemkwaliteitskaarten BR Verbouwing BR Digitalisering BR Externe Veiligheid BR Ontwikkelingen BR Personeel Totaal Bestemmingsreserves
12.013
12.013
6.075 6.765 32.968 7.500 475.796 75.000 604.104
42.521 51.529 230.784 52.500 87.307 129.590 594.232
78.308
36.446 57.276 197.816 45.000 87.307 104.590 528.436
51.831 51.831
110.774 110.774
162.627 751.801 342.196 1.256.624
64.343
189.082
3.235.713
12.512
6.075 6.765 32.968 7.500 25.000
12.512
Voorzieningen VZ Verlofsparen VZ Personeel VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen
48.215 48.215
288.791 288.791
162.627 751.801 401.139 1.315.567
Totaal Reserves en Voorzieningen
60.228
892.895
3.360.452
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
19 van 48
Omschrijving
Begroting 2029 Toevoegingen
Onttrekkingen
Begroting 2030 Saldo ultimo dienstjaar
Toevoegingen
Onttrekkingen
Saldo ultimo dienstjaar
Algemene reserve Algemene Reserve
Totaal Algemene Reserves
-
-
1.450.653 1.450.653
-
-
1.450.653 1.450.653
Bestemmingsreserves BR Informatisering/Automatisering BR Bodemkwaliteitskaarten BR Verbouwing BR Digitalisering BR Externe Veiligheid BR Ontwikkelingen BR Personeel Totaal Bestemmingsreserves
13.031
13.031
6.075 6.765 32.968 7.500
53.308
30.371 63.542 164.848 37.500 87.307 104.590 488.158
53.308
24.296 70.348 131.880 30.000 87.307 104.590 448.422
59.897 59.897
8.525 8.525
162.627 751.801 265.581 1.180.009
73.469
61.833
3.079.084
13.572
13.572
6.075 6.765 32.968 7.500
Voorzieningen VZ Verlofsparen VZ Personeel VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen
55.718 55.718
183.706 183.706
162.627 751.801 214.209 1.128.636
Totaal Reserves en Voorzieningen
68.749
237.014
3.067.448
* De mutaties van het jaar 2026 zijn aangepast aan de huidige inzichten.
3.79
Investeringen 2027 – 2030
Voor de jaren 2027 tot en met 2030 zijn investeringen geraamd op het gebied van automatisering, apparatuur en huisvesting. Deze betreffen vervangingsinvesteringen voor apparatuur en automatisering. Voor huisvesting betreft het de herinrichting, groot onderhoud en verduurzaming van het Midden-Hollandhuis. Dit project start in 2026 en zal doorlopen in 2027 en mogelijk ook 2028. Hoe de kosten over de jaren heen verdeeld worden is nu nog lastig in te schatten. Ook de inzet van de door de ODMH ontvangen DUMAVA-subsidie heeft daar invloed op, evenals de inzet van beschikbare middelen in de voorziening voor het meerjaren-onderhoud. Onderstaand overzicht gaat vooralsnog uit van afronding in 2027. In de komende managementrapportages (2026 en 2027) zal de status van de verbouwing uitgebreid toegelicht worden en zullen de budgetten waar nodig verschoven worden. Investeringen
2027
2028
2029
2030
Automatisering Apparatuur milieu Huisvesting / meubilair
250.000 50.000 1.500.000
250.000 50.000 75.000
250.000 50.000 75.000
250.000 50.000 75.000
Totaal
1.800.000
375.000
375.000
375.000
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
20 van 48
4
Programma milieu
4.1
Wat willen we bereiken?
De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doen we door milieutaken in de hele regio en bouw- en woningtoezichttaken in een deel ervan uit te voeren in opdracht van de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland. De ODMH houdt ook toezicht op de kwaliteit en veiligheid van officiële zwemwaterlocaties en badinrichtingen in de gehele provincie Zuid-Holland. De taken van de ODMH omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieu- en bouwregels. Een goed functionerend VTH-stelsel is belangrijk om milieuschade te voorkomen en voor een goede fysieke leefomgeving. De ruimtelijke schaarste neemt toe in Nederland, dit vraagt om integraliteit van beleidskeuzes. De ODMH is hierbij een belangrijke kennispartner voor zijn deelnemers. We voeren (advies)taken uit ten aanzien van bodem en ondergrond, archeologie, externe veiligheid, geluid- en luchtkwaliteit, ecologie en natuur- en duurzaamheidseducatie. We adviseren onze deelnemers bij de ontwikkeling en uitvoering van duurzaamheidsbeleid. De ODMH adviseert ook over milieuaspecten bij ruimtelijke plannen. Bij de uitvoering van deze taken streven wij ernaar een professionele, betrouwbare en vertrouwde organisatie te zijn.
4.2
Wat gaan we daarvoor doen?
De programmabegroting van de ODMH is gebaseerd op een inschatting van het aantal uur dat wij leveren aan de opdrachtgevers. Deze inschatting maken we door het te verwachten aantal producten per opdrachtgever (gemeente/provincie) te vermenigvuldigen met het kental. Daar waar we geen kental hanteren, maken we een inschatting op urenbasis (maatwerk). De realisatie rapporteren we tweemaandelijks aan onze opdrachtgevers. De algemene taken van de ODMH bundelen we in een regionaal budget en verdelen we op basis van een passende verdeelsleutel (meestal inwonertal). De algemene taken zijn juridische en beleidsondersteuning, klachtenbehandeling, milieu-/dronevluchten, onderhoud en beheer van het MBA-registratiebestand, (geografisch) databeheer, energiebesparing gebouwde omgeving, gebiedsgerichte controles en helpdesk. In paragraaf 2.3 Bestuurlijke ontwikkelingen benoemen we de onderwerpen die regionaal extra aandacht vragen in 2027 (en verder). Omgevingsvergunningen Het team vergunningverlening Bedrijven van de ODMH behandelt aanvragen en neemt zelf initiatief tot ambtshalve actualisering of intrekking van vergunningen als dat nodig is. Een omgevingsvergunning milieu heeft als doel om (economische) activiteiten te laten uitvoeren op een manier die milieuhygiënisch verantwoord is, die overlast voor omwonenden beperkt.
Vergunningen voor vergelijkbare activiteiten worden op vergelijkbare wijze verleend, zodat sprake is van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid voor de ondernemers. Hierbij werken wij met een standaard voorschriftenpakket waarbij maatwerk tot de mogelijkheden behoort. De wettelijke procedure die wordt doorlopen, geeft omwonenden de gelegenheid inspraak uit te oefenen en tijdig kennis te nemen van de inhoud van de vergunning.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
21 van 48
Het bevoegd gezag kan leges heffen over milieubelastende activiteiten. De inning van de leges is een verantwoordelijkheid van de betreffende gemeente. Wel levert de ODMH de benodigde informatie voor de legesinning. Toezicht en handhaving De ODMH controleert namens de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland of bedrijven en andere partijen binnen de regio zich houden aan de (milieu-)wet- en regelgeving. We doen dat aan de hand van de geldende regelgeving en op basis van de gestelde doelen en prioriteiten in de Nota VTHA en de jaarprogramma’s. Fysieke controles, administratief toezicht, ketentoezicht Tijdens de fysieke controles houden we toezicht op de impact van milieubelastende activiteiten. We letten op de aanwezigheid, het gebruik en de emissie van gevaarlijke stoffen en kunnen gevaarlijke en of hinderlijke situaties worden onderkend en zo nodig verkleind. Ook zien we toe op de vereiste voorzieningen waarmee overlast van geur, stof en geluid voor omwonenden wordt voorkomen of beperkt. De ODMH maakt bij fysieke controles onderscheid tussen preventieve controles, aspectcontroles en controles naar aanleiding van klachten en meldingen. Hierbij passen wij de risicomethodiek toe zoals omschreven in onze nota VTHA. Naast de fysieke controles houdt de ODMH ook administratief toezicht.
Dan onderzoeken we de juistheid en betrouwbaarheid van de door bedrijven beschikbaar gestelde informatie. Ook omdat circulariteit meer en meer onderdeel wordt van de VTH-werkzaamheden neemt ketentoezicht toe. Bij beide vormen van toezicht werken we samen met andere handhavingspartners. Samen met de andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten werken we in een pool voor administratief en ketentoezicht. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving Wanneer er sprake is van een overtreding zetten we een optimale mix van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke instrumenten in om de overtreding ongedaan te maken. De basis hiervoor is de landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht (LHSO). De ernst van de overtreding (milieu, veiligheid, gezondheid) en het gedrag van de overtreder (proactief, onverschillig, calculerend bewust, structureel negatief) zijn bepalend voor de te kiezen instrumentaria. De ODMH heeft boa’s (bijzondere opsporingsambtenaren) in dienst. Ook hebben de vijf ZuidHollandse omgevingsdiensten een gezamenlijke boa-pool gevormd. Boa’s zetten wij in op diepgaande strafrechtelijke onderzoeken op het gebied van milieuwetgeving. Daarnaast zetten wij boa’s in voor de ‘bestuurlijke strafbeschikking’.
Badinrichtingen en zwemwater Namens Gedeputeerde Staten is de ODMH gemandateerd voor het toezicht en de handhaving op het bieden van gelegenheid tot zwemmen en baden (Besluit activiteiten leefomgeving hoofdstuk 15). De ODMH voert deze taak op het grondgebied van de hele provincie Zuid-Holland uit. Dit betekent dat wij jaarlijks de bad- en zweminrichtingen in Zuid-Holland controleren op hygiëne en veiligheid. We houden toezicht op de zwembaden en de oppervlaktewaterlocaties.
Programmabegroting 2027 - 2030, Omgevingsdienst Midden-Holland
22 van 48
De waterkwaliteit bewaken we aan de hand van monsters die de waterkwaliteitsbeheerders nemen en laten analyseren. De ODMH ontvangt de analyseresultaten en maakt de kwaliteit bekend via www.zwemwater.nl en de zwemwatertelefoon. Als de kwaliteit niet in orde is, volgt een waarschuwing, een negatief zwemadvies of, in ernstige gevallen, een zwemverbod. Duurzaamheid De ODMH ondersteunt bij de uitvoering van duurzaamheidsprogramma’s van zijn opdrachtgevers. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het begeleiden van de energie- en de warmtetransitie. Ook stimuleert en controleert de ODMH bedrijven om bedrijfsgebouwen en –processen te verduurzamen. Nederland wil in 2030 50% minder primaire grondstoffen gebruiken en in 2050 volledig circulair zijn. De ZuidHollandse omgevingsdiensten werken samen om Circulaire Economie een goede plek in de uitvoering te geven en samen kennis op te bouwen en werkwijzen te ontwikkelen. We lopen tegen de grenzen aan van het water- en bodemsysteem. Met de beleidslijn ‘water en bodem sturend’ wil het rijk dat we hiermee rekening houden in de ruimtelijke ordening. Gemeenten en de regio bereiden zich voor op klimaatveranderingen: klimaatadaptatie. De ODMH heeft kennis en expertise in huis om hierbij te ondersteunen. In het verlengde van duurzaamheid werkt de ODMH ook aan natuur- en duurzaamheidseducatie.