Bijlage 2 Onderzoeksrapport bij regionale woonzorgvisie Midden-Holland 285019
Tekst van het document
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave Onderzoeksrapport wonen en zorg regio Midden-Holland 29 januari 2025
2
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
Inleiding
3
1.1 1.2 1.3
3 3 3
Aanleiding Uw vragen Leeswijzer
Huidig en verwacht zorggebruik
4
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
4 5 6 7 12 14
Huishoudens en zorgvraag nemen toe in Midden-Holland Stelselwetten als uitgangspunt voor zorggebruik Zorgverzekeringswet (Zvw) Wet langdurige zorg (Wlz) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo2015) Jeugdwet
Wonen en zorg voor ouderen (65-plus)
16
3.1 3.2 3.3
16 17 17
Forse toename 65-plussers zorgt voor vergrijzing Verschuivingen binnen de oudere doelgroep zichtbaar Woonzorgopgave voor 65-plussers
Aandachtsgroepen
19
4.1 4.2
19 20
Meer aandacht voor aandachtsgroepen Verdieping aandachtsgroepen met zorgvraag
Woonzorgopgave per gemeente
24
Gemeente Bodegraven-Reeuwijk Gemeente Gouda Gemeente Krimpenerwaard Gemeente Waddinxveen Gemeente Zuidplas
24 25 26 27 28
Bronnen aandachtsgroepen
29
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
1. Inleiding 1.1 Aanleiding Om tot een goede regionale samenwerking te komen, is het van belang de opgaven in beeld te hebben. Denk aan demografische veranderingen zoals vergrijzing, maar ook aan de omvang en uitstroom van aandachtsgroepen. Het Rijk heeft de opgave geformuleerd om tot en met 2030 290.000 extra woningen te realiseren voor de doelgroep ouderen, waarvan 170.000 nultredenwoningen, 80.000 geclusterde woonvormen en 40.000 zorggeschikte woningen. Daarnaast is bij inwerkingtrede van de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) het in beeld brengen van de (uitstroom van) aandachtsgroepen belangrijk. Op basis hiervan kunnen regiogemeenten samen toewerken naar de fair share afspraken. Voorliggend onderzoeksrapport gaat in op deze opgaven voor de regio Midden-Holland en haar gemeenten. Het rapport dient daarmee als cijfermatige basis voor de regionale woonzorgvisie.
1.2 Uw vragen Naast inzicht in ontwikkelingen rondom zorg en welzijn, bent u ook benieuwd naar de koppeling met wonen. Daarom heeft u de volgende vragen voor dit onderzoeksrapport: • Hoe ziet de woon- en zorgvraag van verschillende zorgdoelgroepen er in Midden-Holland uit tot 2040? • Hoe verhoudt de woonzorgvraag zich tot de regionale woningbouwprogrammering? Komen vraag en aanbod met elkaar overeen? • Welke specifieke woonzorgproducten, naast individueel voldoende toegankelijke woningen, zijn regionaal nodig? En wat zijn de kenmerken van deze woonzorgproducten? • Welke spreiding over de vijf gemeenten is gewenst gezien de vraaganalyse? En welke spreiding is haalbaar gezien de mogelijkheden in de woningvoorraad en de woningbouwplannen in de vijf gemeenten?
1.3 Leeswijzer De (woon)zorgvraag pellen we per zorgvraag en doelgroep af. In hoofdstuk 2 is de huidige en verwachte zorgvraag uitgesplitst aan de hand van vier stelselwetten. Dit zijn: Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg, Wet maatschappelijke opvang en de Jeugdwet. Vervolgens staat in hoofdstuk 3 de opgave benoemd voor specifiek 65-plussers. Tot slot is de omvang en uitstroom benoemd voor de aandachts- en urgentiegroepen zoals benoemd door het Rijk. In de bijlagen staat achtergrondinformatie.
‘De zorgvrager’ of ‘de oudere’ bestaat niet Bij het lezen van dit onderzoeksrapport is het steeds belangrijk om te beseffen dat ‘de zorgvrager’ of ‘de oudere’ niet bestaat. Ieder mens verschilt op individueel niveau. Het doel van dit onderzoek is dan ook om op regionaal schaalniveau uitspraken te doen over de woonzorgopgave in MiddenHolland. In hoofdstuk 3 is bij benadering een leeftijdsgrens getrokken voor ouderenhuisvesting. De doelgroep vanaf 65 jaar heeft namelijk een grotere kans is op een (gestapelde) zorgvraag en maakt veelal woonkeuzes gekoppeld aan deze zorgvraag.
3
4
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
2. Huidig en verwacht zorggebruik 2.1 Huishoudens en zorgvraag nemen toe in Midden-Holland Midden-Holland groeit tot 2041 met bijna 20.000 huishoudens, vooral groep ouderen groeit Op dit moment wonen er ongeveer 108.685 huishoudens in de regio Midden-Holland. In 2040 is het huishoudensaantal waarschijnlijk gestegen naar 128.515 (+19.830 huishoudens). Deze toename wordt voor een belangrijk deel verklaard door dubbele vergrijzing (zie tabel 14). Hierdoor stijgt niet alleen het aantal huishoudens, maar ook het aantal huishoudens dat zorg gebruikt; in 2041 maakt een op de vijf huishoudens gebruik van zorg.
Tabel 1: Aantal huishoudens in regio Midden-Holland Niveau
Naam
2024
2031
2024-2031
2041
2024-2041
Aantal
Aantal
Ontw.
Aantal
Ontw.
%
Regio
Midden-Holland
108.685
117.700
+9.015
128.515
+19.830
+18%
Gemeente
BodegravenReeuwijk
15.255
16.145
+890
17.390
+2.135
+14%
Gouda
35.395
38.590
+3.195
41.730
+6.335
+18%
Krimpenerwaard
24.475
25.625
+1.150
26.755
+2.280
+9%
Waddinxveen
14.075
16.020
+1.945
18.680
+4.605
+33%
Zuidplas
19.485
21.315
+1.830
23.960
+4.475
+23%
Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024)
Figuur 1: Aandeel huishoudens dat zorg gebruikt per gemeente 25% 20%
19%
21%
21% 18%
23% 20%
19%
22% 18% 19%
18%
20%
15%
2024
10%
2041
5% 0%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021). Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024)
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
2.2 Stelselwetten als uitgangspunt voor zorggebruik Leidende principes voor een eerlijke toegang tot zorg en ondersteuning Het Nederlandse zorgstelsel legt de basis voor de zorg in Nederland en biedt daarmee het kader waarnaar overheden en zorgaanbieders handelen. Het zorgstelsel is gebaseerd op de principes: • toegang tot zorg voor iedereen; • solidariteit via een voor iedereen verplichte zorgverzekering; • een goede kwaliteit van zorg. Het zorgstelsel in Nederland is geregeld aan de hand van vijf stelselwetten: Zorgverzekeringswet (Zvw), Wet langdurige zorg (Wlz), Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet en Wet publieke gezondheid (Wpg). 1 Onderzoek wonen en zorg Midden-Holland gaat in op vier van de vijf stelselwetten In dit hoofdstuk gaan we in op het zorggebruik vanuit vier van de vijf stelselwetten. Geen onderdeel van deze verkenning is het zorggebruik vanuit de bredere Wet publieke gezondheid.
Figuur 2: Vijf stelselwetten die de zorg in Nederland regelen
Bron: Stec Groep, 2024
1
Andere wetten raken hieraan, zoals de Participatiewet, Wet zorg en dwang en de Wet forensische zorg.
5
6
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
2.3 Zorgverzekeringswet (Zvw) Zorgverzekeringswet is voor iedereen De zorgverzekeringswet (Zvw) stelt een ziektekostenverzekering (basispakket) verplicht voor alle Nederlandse ingezetenen en mensen die in het buitenland wonen maar uit Nederland inkomsten uit arbeid ontvangen. De zorg die via de Zorgverzekeringswet geleverd wordt kan bestaan uit een behandeling, dienst of product. In het Besluit zorgverzekering (Bzv) staan de vormen van zorg opgesomd die in het basispakket van de zorgverzekering vallen. Dit zijn onder meer sommige eerstelijnszorg zoals een huisarts, maar ook wijkverpleging. Andere eerstelijnszorg, zoals de kosten van een bezoek aan een tandarts of fysiotherapeut, vallen (gedeeltelijk) buiten dit basispakket. Focus op de zorg vanuit de Zvw die invloed heeft op de woningbehoefte In dit onderzoek richten we ons met name op personen en/of huishoudens voor wie hun zorggebruik invloed heeft op hun woningbehoefte. Het gebruik van wijkverpleging is daarbij een cruciale factor. Dit betekent immers dat deze personen ondersteuning nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen. Deze personen hebben vaak echter geen 24-uurszorg nodig, doordat ze een groot deel van de tijd zelfredzaam zijn. We nemen in dit onderzoek alle personen en/of huishoudens mee die in 2021 wijkverpleging hebben ontvangen. Dit kan in sommige gevallen ook van tijdelijke aard zijn geweest.
Behoefte aan wijkverpleging in de regio Midden-Holland groeit aankomende jaren met circa 40% Met CBS Microdata hebben we inzicht in het aantal personen en huishoudens dat in 2021 zorgkosten heeft gehad voor wijkverpleging. Op basis van verwachte demografische ontwikkelingen maken we een inschatting van het aantal huishoudens dat in de periode 2024 tot en met 2040 wijkverpleging nodig heeft. We zien dat het aantal huishoudens dat naar verwachting wijkverpleging wil gebruiken fors toeneemt met 3.450 huishoudens (+43%) tot en met 2040. Dit komt met name door een sterke toename van oudere huishoudens. Dat zijn namelijk de huishoudens die relatief vaak wijkverpleging gebruiken (zie ook tabel 2 op de volgende pagina). De relatieve toename in de gemeenten is redelijk vergelijkbaar met die in de regio. In de gemeente Krimpenerwaard ligt de ontwikkeling zo’n 10% lager (met +32%) dan de regionale groei en in de gemeenten Zuidplas en Waddinxveen ligt dit 7% hoger (met 50%).
Tabel 2: Ontwikkeling huishoudens die gebruik maken van wijkverpleging via Zvw in periode 2024-2041 in regio Midden-Holland Niveau
Naam
2024
2031
2024-2031
2041
2024-2041
Aantal
Aantal
Ontw.
Aantal
Ontw.
%
Regio
Midden-Holland
8.060
9.350
+1.290
11.510
+3.450
+43%
Gemeente
BodegravenReeuwijk
1.135
1.325
+190
1.645
+510
+45%
Gouda
2.680
3.165
+485
3.830
+1.150
+43%
Krimpenerwaard
1.855
2.040
+185
2.440
+585
+32%
Waddinxveen
1.090
1.290
+200
1.640
+550
+50%
Zuidplas
1.300
1.530
+230
1.955
+655
+50%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
7
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Grootste behoefte aan wijkverpleging bij oudere huishoudens We delen de ontwikkeling van het aantal huishoudens met wijkverpleging in naar leeftijdsklassen. Zo is in beeld door welke leeftijdsgroepen de verwachte toename van wijkverpleging veroorzaakt wordt. Tot 2041 is te zien dat met name de wijkverpleging aan de huishoudens tussen 75 en 85 jaar (+1.205) en ouder dan 85 jaar (+1.830) toeneemt. Dit gaat om hoge aantallen doordat ruim de helft van de 75-plussers op dit moment wijkverpleging gebruikt (circa 56%) en deze groep de komende jaren naar verwachting sterk toeneemt. Voor jongere huishoudens verwachten we eveneens een toename van wijkverpleging, maar deze toename is minder sterk. Dit komt omdat het aantal jongere huishoudens ook toeneemt tot 2041, ook al hebben zij minder vaak behoefte aan wijkverpleging dan oudere huishoudens. Ten slotte zal een groot deel van jongere huishoudens slechts tijdelijk gebruik maken van wijkverpleging, bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname.
Tabel 3: Ontwikkeling huishoudens met wijkverpleging naar leeftijd in de regio Midden-Holland, 2024-2041 Leeftijd
2024
2031
Aantal
Aantal
2024-2031 Ontw.
2041
%
Aantal
2024-2041 Ontw.
%
<65 jaar
1.965
2.030
+65
+3%
2.135
+170
+9%
65-75 jaar
1.570
1.800
+230
+15%
1.815
+245
+16%
75-85 jaar
2.695
3.295
+600
+22%
3.900
+1.205
+45%
>85 jaar
1.830
2.225
+395
+22%
3.660
+1.830
+100%
Totaal
8.060
9.350
1.290
+16%
11.510
+3.450
+43%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
2.4 Wet langdurige zorg (Wlz) Zorg vanuit de Wlz is 24 uur per dag bereikbaar en nabij De Wet langdurige zorg (Wlz) regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) beoordeelt of iemand in aanmerking komt voor zorg uit de Wlz. Dit is het geval wanneer iemand intensieve zorg of toezicht nodig heeft. Deze persoon kan vervolgens een keuze maken over de leveringsvorm van de zorg, bijvoorbeeld thuis in de eigen (zorggeschikte/geclusterde) woning of in een instelling. De ontwikkeling van het aantal personen dat gebruik maakt van Wlz is zeer relevant voor de verwachte huisvestingsvraag van zorgbehoevenden. Hieronder hebben we op basis van CBS Microdata (personen met Wlz-indicatie) en de Primos-prognose een inschatting gemaakt van de verwachte vraag naar Wlz-zorg. Naar verwachting +2.720 (+55%) Wlz-cliënten tot 2041 in de regio Midden-Holland Het aantal Wlz-cliënten gaat over personen met een Wlz-indicatie. Dit betreft zowel personen in een instelling (intramuraal) als personen die langdurige zorg thuis ontvangen (extramuraal). Voor de regio Midden-Holland neemt het aantal Wlz-cliënten toe tot en met 2040. Ten opzichte van 2024 gaat het om een toename van circa 55%. Met name vergrijzing ligt hieraan ten grondslag.
De grootste absolute en relatieve stijging wordt verwacht in de gemeente Gouda. Het gaat om een toename van zo’n 1.160 cliënten, goed voor een toename van 60% in 2041 ten opzichte van 2024.
8
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Tabel 4: Ontwikkeling Wlz-cliënten in regio Midden-Holland, 2024-2041 Niveau
Naam
2024
2031
2024-2031
2041
2024-2041
Aantal
Aantal
Ontw.
Aantal
Ontw.
%
4.940
6.030
+1.090
7.660
+2.720
+55%
605
730
+125
935
+330
+55%
Gouda
1.930
2.415
+485
3.090
+1.160
+60%
Krimpenerwaard
1.045
1.240
+195
1.545
+500
+48%
Waddinxveen
530
640
+110
815
+285
+54%
Zuidplas
830
1005
+175
1.275
+445
+54%
Regio
Midden-Holland
Gemeente
BodegravenReeuwijk
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2022), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
Sterke relatieve groei van zo’n 65% bij huishoudens met Wlz-indicatie in de gemeente Wanneer we kijken naar de ontwikkeling van het aantal Wlz-cliënten naar huishoudens, dan stijgt in de regio Midden-Holland het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de WIz tot en met 2040 met bijna 1800 huishoudens. Dit staat gelijk aan een stijging van circa 65% in 2041 ten opzichte van 2024. De gemeentelijke ontwikkelingen variëren ten opzichte van het regionale gemiddelde: in de gemeente Gouda gaat het bijvoorbeeld om een relatieve groei van zo’n 80%, tegenover een relatieve groei van circa 50% in de gemeente Krimpenerwaard. In absolute zin groeit het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de Wlz het meest in de gemeente Gouda (+885). Belangrijk om te noemen is dat de huishoudens hieronder alleen betrekking hebben op extramurale zorg. Dit is in lijn met de trend van extramuralisering, waarbij langdurige zorg aan huis naar verwachting sterk toeneemt, wat de behoefte aan zorggeschikte woningen vergroot.
Tabel 5: Ontwikkeling aantal huishoudens dat gebruik maakt van de Wlz, 2024-2041 Niveau
Naam
2024
2031
2024-2031
2041
2024-2041
Aantal
Aantal
Ontw.
Aantal
Ontw.
%
2.715
3.370
+655
4.505
+1.790
+66%
355
410
+55
555
+200
+56%
1.105
1.435
+330
1.990
+885
+80%
Krimpenerwaard
555
660
+105
840
+285
+51%
Waddinxveen
335
405
+70
510
+175
+52%
Zuidplas
365
460
+95
610
+245
+67%
Regio
Midden-Holland
Gemeente
BodegravenReeuwijk Gouda
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
9
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Toename van het aantal Wlz-cliënten landt vooral in leeftijdsklasse 75 jaar en ouder Van de circa 4.940 personen die in 2024 gebruik maken van de zorg uit de Wlz, zijn er 1.885 jonger dan 65 jaar (38%). Daarnaast zijn circa 1.485 personen ouder dan 85 jaar (30%). Als we vooruitkijken, dan neemt de komende jaren naar verwachting het aantal personen dat gebruik maakt van zorg uit Wlz toe. Door de toenemende vergrijzing landt deze zorgvraag vooral bij ouderen vanaf 75 jaar. Tot 2041 is de absolute groei is het sterkst bij personen vanaf 85 jaar, goed voor een toename van in totaal 2.720 personen (+107%).
Tabel 6: Ontwikkeling Wlz-cliënten naar leeftijd in regio Midden-Holland, 2024-2041 2024
2031
Aantal
Aantal
<65 jaar
1.885
2.085
+200
+11%
2.410
+525
+28%
65-75 jaar
345
485
+140
+41%
410
+65
+19%
75-85 jaar
1.225
1.570
+345
+28%
1.760
+535
+44%
>85 jaar
1.485
1.890
+405
+27%
3.080
+1.595
+107%
Totaal
4.940
6.030
+1.090
+22%
7.660
+2.720
+55%
Leeftijd
2024-2031 Ontw.
%
2041 Aantal
2024-2041 Ontw.
%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2022), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
Tot 2041 sterkste toename in de Wlz-cliënten met psychogeriatrische en somatische grondslag Van de circa 4.940 personen die in 2024 gebruik maken van de zorg uit de Wlz, hebben er 1.745 een psychogeriatrische grondslag en 1.645 een verstandelijke handicap. Daarmee zijn deze doelgroepen momenteel het grootst. Vanwege een toename van 1.365 personen blijven cliënten met een psychogeriatrische aandoening de grootste groep in 2041. Tot 2041 verdubbelt eveneens het aantal Wlz-cliënten met een somatische grondslag. Relatief gezien is dit de sterkste groei van alle grondslagen (88%). De toename van het aantal cliënten met een psychogeriatrische en somatische grondslag is met name toe te schrijven aan de al ingezette vergrijzing (zie hiervoor hoofdstuk 3 voor de algehele huishoudensontwikkeling in de regio). Bij alle andere grondslagen is ook een toename zichtbaar van 25% of meer. Een uitzondering is de ontwikkeling van het aantal personen in de Wlz met een psychiatrische grondslag. Hier is de toename 5%.
Indicatie versus verzilvering Iemand met een Wlz-indicatie hoeft niet per definitie de Wlz-zorg ook daadwerkelijk te verzilveren. In 2022 waren er 2.500 personen met een Wlz-indicatie verpleging en verzorging (VV), waarvan 140 personen deze zorg niet verzilverd hebben (bron: VGZ). In totaal wordt dus ongeveer 95% van de zorg daadwerkelijk verzilverd.
10
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Tabel 7: Wlz-cliënten naar dominante grondslag in regio Midden-Holland, 2024-2041 2024
2031
Aantal
Aantal
Ontw.
Lichamelijke handicap
435
490
+55
13%
545
+110
+25%
Psychiatrisch
205
210
+5
2%
215
+10
+5%
1.745
2.265
+520
30%
3.110
+1.365
+78%
880
1.140
+260
30%
1.655
+775
+88%
Verstandelijke handicap
1.645
1.890
+245
15%
2.095
+450
+27%
Zintuigelijke handicap
30
35
+5
17%
40
+10
+33%
4.940
6.030
+1.090
22%
7.660
+2.720
+55%
Grondslag
Psychogeriatrisch Somatisch
Totaal
2024-2031
2041
%
2024-2041
Aantal
Ontw.
%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2022), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
Toename van het aantal Wlz-cliënten tot 2041 landt voor groot deel ’thuis’ Van het totaal aantal personen dat in 2024 gebruik maakt van zorg uit de Wlz, wonen 2.760 binnen een instelling (circa 55%). De andere helft ontvangt de zorg ‘thuis’. Vanwege de beperking van de uitbreiding in het aantal instellingsplekken zal het groeiende aantal Wlz-cliënten tot 2041 in toenemende mate ‘thuis’ zorg ontvangen. ‘Thuis’ zal in veel gevallen echter geen reguliere woning betekenen, maar een woning die geschikt is om zware zorg te kunnen ontvangen. CBS Microdata geeft geen verdere specificering van de leveringsvorm. Hierdoor baseren we onze prognose op dit onderscheid (instelling of thuis). De toename van het aantal Wlz-cliënten binnen een instelling hangt samen met de verwachte toename van het aantal personen met een Wlzindicatie in de regio Midden-Holland. Tegelijkertijd wonen mensen met een Wlz-indicatie steeds vaker (langer) thuis. Die trend is al een aantal jaren gaande en is ook zichtbaar in de data (+86%).
Tabel 8: Ontwikkeling Wlz-cliënten naar leveringsvorm in regio Midden-Holland, 2024-2041 2024
2031
Aantal
Aantal
Instelling
2.760
3.195
+435
+16%
3.600
+840
+30%
Thuis
2.180
2.835
+655
+30%
4.060
+1.880
+86%
Totaal
4.940
6.030
+1.090
+22%
+7.660
+2.720
+55%
Leveringsvorm
2024-2031 Ontw.
%
2041 Aantal
2024-2041 Ontw.
%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2022), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
11
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Figuur 3: Verdieping: groei Wlz-cliënten met psychiatrische, psychogeriatrische en verstandelijke handicap grondslag (intramuraal en extramuraal), periode 2024-2041 2.000 1.800 1.600 1.400 1.200 1.000 800 600 400 200 WLZ intramuraal
WLZ extramuraal
WLZ intramuraal
Psychiatrisch 2024
2031
WLZ extramuraal
Psychogeriatrisch
WLZ intramuraal
WLZ extramuraal
Verstandelijke handicap
2041
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
Figuur 4: Verdieping: groei psychiatrische en psychogeriatrische Wlz-cliënten per gemeente, periode 2024-2041 1.400 1.200 1.000 800 600 400 200 0 2024 2031 2041 2024 2031 2041 2024 2031 2041 2024 2031 2041 2024 2031 2041 BodegravenReeuwijk
Gouda
Krimpenerwaard
Waddinxveen
Zuidplas
Psychogeriatrisch WLZ extramuraal
Psychogeriatrisch WLZ intramuraal
Psychiatrisch WLZ extramuraal
Psychiatrisch WLZ intramuraal
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
12
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Figuur 5: Verdieping: groei verstandelijke handicap per gemeente, periode 20242041 350 300 250 200 150 100 50 0 2024 2031 2041 2024 2031 2041 2024 2031 2041 2024 2031 2041 2024 2031 2041 BodegravenReeuwijk
Gouda
Krimpenerwaard
Waddinxveen
Zuidplas
Verstandelijk gehandicapt WLZ extramuraal Verstandelijk gehandicapt WLZ intramuraal
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
2.5 Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo2015) Gemeenten verantwoordelijk voor de zorg vanuit de Wmo2015, net zoals voor de Jeugdwet De Wet maatschappelijke ondersteuning is een gedecentraliseerde wet sinds 2015. Dit houdt in dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de aanspraak die op deze wet gemaakt wordt. Deze wet moet het mogelijk maken dat personen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Hiervoor worden verschillende voorzieningen aangeboden, waarbij onderscheid wordt gemaakt in algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen. De maatwerkvoorzieningen (denk aan hulp bij het huishouden of een rolstoel) worden via een indicatie aan personen afgegeven. Uitgangspunt: het aantal huishoudens dat gebruik maakt van één of meer Wmo-voorzieningen In onderstaande tabel staat de verwachte ontwikkeling van het aantal huishoudens dat gebruik maakt van een Wmo-voorziening. Huishoudens kunnen daarbij gebruik maken van meer dan één voorziening uit de Wmo. We kiezen ervoor deze zorg op het niveau van huishoudens (personen die samen in een woning wonen) weer te geven, omdat dit het sterkste raakt aan de huisvestingsvraag die deze zorgbehoefte oplevert. We brengen het huidige Wmo-gebruik in beeld op basis van data van CBS Microdata. Voor de ontwikkeling gaan we uit van eenzelfde aandeel Wmo-gebruik door de diverse leeftijdsklassen.
Vergrijzing leidt tot toename Wmo-gebruik van huishoudens met ruim 40% tot en met 2040 In totaal zien we dat het aantal huishoudens dat gebruik maakt van Wmo2015 (onder de huidige voorwaarden) toeneemt met 3.820 tot 2041 in de regio Midden-Holland. Dit is een stijging van 42% ten opzichte van 2024. In elke Midden-Hollandse gemeente is een stijging zichtbaar, variërend van circa 30% in de gemeente Krimpenerwaard tot ruim 50% in de gemeenten Waddinxveen en Zuidplas.
13
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Tabel 9: Ontwikkeling huishoudens met Wmo (excl. verblijf en opvang), 2024-2041 Niveau
Naam
2024
2031
2024-2031
2041
2024-2041
Aantal
Aantal
Ontw.
Aantal
Ontw.
%
Regio
Midden-Holland
8.995
10.345
+1.350
12.815
3.820
+42%
Gemeente
BodegravenReeuwijk
1.100
1.280
+180
1.605
+505
+46%
Gouda
3.375
3.930
+555
4.735
+1.360
+40%
Krimpenerwaard
2.135
2.320
+185
2.805
+670
+31%
895
1.055
+160
1.355
+460
+51%
1.490
1.760
+270
2.315
+825
+55%
Waddinxveen Zuidplas
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
Forse toename van het aantal huishoudens van 85 jaar en ouder dat gebruik maakt van de Wmo Van de circa 8.995 huishoudens die in 2024 gebruikmaken van de Wmo, zijn er circa 6.185 (69%) 65 jaar en ouder. Ongeveer 2.165 huishoudens zijn ouder dan 85 jaar (24%). De toename van het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de Wmo zit voornamelijk in de categorie 85-plus. Deze groep neemt absoluut (+2.170) en relatief (+100%) het sterkst toe tot 2041. In de categorie jonger dan 65 jaar is de relatieve stijging in diezelfde periode het kleinst (+8%).
Tabel 10: Ontwikkeling van huishoudens die gebruik maken van Wmomaatwerkvoorzieningen naar leeftijd in regio Midden-Holland, 2024-2041 Leeftijd
2024
2031
Aantal
Aantal
2024-2031 Ontw.
2041
%
Aantal
2024-2041 Ontw.
%
<65 jaar
2.810
2.900
+90
+3%
3.030
+220
+8%
65-75 jaar
1.275
1.455
+180
+14%
1.455
+180
+14%
75-85 jaar
2.745
3.360
+615
+22%
3.995
+1.250
+46%
>85 jaar
2.165
2.630
+465
+21%
4.335
+2.170
+100%
Totaal
8.995
10.345
+1.350
+15%
12.815
+3.820
+42%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
Grote toename verwacht van gebruik hulpmiddelen en diensten en hulp bij het huishouden Er zijn in 2024 circa 18.525 maatwerkvoorzieningen verstrekt in de regio Midden-Holland. Omdat huishoudens meer dan één voorziening uit de Wmo kunnen gebruiken, ligt het aantal huishoudens in onderstaande tabel hoger dan het totaal aantal huishoudens dat gebruik maakt van de Wmo. Van alle afgegeven voorzieningen in 2024 zijn er 10.310 (circa 55%) ingedeeld als hulpmiddelen en diensten. Deze type voorziening neemt absoluut gezien het sterkst toe tot 2041 (+4.865), gevolgd door hulp bij het huishouden (+2.650). Ondersteuning thuis stijgt minder snel. Dit komt doordat dit type voorziening relatief vaak door jongere personen wordt gebruikt. In totaal neemt naar verwachting het gebruik van de Wmo toe met circa 7.765 voorzieningen in de periode 2024 tot 2041. In de regio Midden-Holland heeft een huishouden dat Wmo gebruikt in 2024 toegang tot gemiddeld 2,1 voorzieningen. Dit blijft nagenoeg gelijk in 2041.
14
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Tabel 11: Ontwikkeling type voorzieningen (exclusief verblijf en opvang) in regio Midden-Holland, 2024-2041 Type voorziening
2024
2031
2024-2031
Aantal
Aantal
Ontw.
Ondersteuning thuis
3.070
3.270
+200
+7%
3.500
+430
+14%
Hulp bij het huishouden
5.145
6.100
+955
+19%
7.795
+2.650
+52%
Hulpmiddelen en diensten
10.310
11.930
+1.620
+16%
14.995
+4.685
+45%
Totaal
18.525
21.300
+2.775
+15%
26.290
+7.765
+42%
%
2041 Aantal
2024-2041 Ontw.
%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
2.6 Jeugdwet Jeugdigen tot 18 jaar, met uitloop tot 23 jaar, ontvangen zorg vanuit de Jeugdwet Via de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk voor hulp die aan jeugdigen (tot achttien jaar met uitloop tot 23 jaar) geleverd wordt. Deze hulp betreft ondersteuning en zorg aan jeugdigen en of hun ouders/verzorgers. Ook het bevorderen van zelfstandig maatschappelijk functioneren valt hieronder. Jeugdhulp kan onderverdeeld worden in jeugdhulp zonder en met verblijf. Bij jeugdhulp met verblijf woont de jeugdige niet meer bij de ouders, maar bijvoorbeeld in een pleeggezin, gezinshuis of instelling. Aantal personen met jeugdzorg neemt toe tot 2041 In onderstaande tabel staat de verwachte ontwikkeling van het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van de Jeugdwet. We maken hiervoor gebruik van CBS Microdata. Vervolgens gebruiken we een prognose van het aantal gezinnen in de regio Midden-Holland om een inschatting te kunnen maken van het aantal jeugdigen dat in de toekomst jeugdhulp nodig heeft. We houden er in deze prognose dus rekening mee dat het aandeel jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdhulp niet toeneemt. In werkelijkheid zien we echter lange wachttijden in de jeugdzorg. Wanneer wordt ingezet op het inlopen van deze wachttijden, dan kan de vraag naar jeugdhulp hoger uitvallen. Het aantal personen met jeugdzorg neemt in 2031 toe ten opzichte van 2024 met 85 in de regio.
Kijkend naar 2041 in vergelijking met 2024, dan zet de stijging verder door. Dit effect is sterker in de gemeenten Waddinxveen (+28%) en Zuidplas (+17%) dan het regionale gemiddelde (+11%).
15
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Tabel 12: Ontwikkeling personen die gebruik maken van jeugdhulp, in 2024-2041 Naam
Niveau
2024
2031
2024-2031
2041
2024-2041
Aantal
Aantal
Ontw.
Aantal
Ontw.
%
Regio
Midden-Holland
7.430
7.630
+200
8.220
+790
+11%
Gemeente
BodegravenReeuwijk
1.015
1.025
+10
1.070
+55
+5%
Gouda
2.385
2.435
+50
2.595
+210
+9%
Krimpenerwaard
1.520
1.485
-35
1.510
-10
-1%
Waddinxveen
1.010
1.105
+95
1.290
+280
+28%
Zuidplas
1.500
1.585
+85
1.760
+260
+17%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
Grootste deel van de jeugdhulp wordt aangeboden zonder verblijf Uit het onderscheid naar jeugdhulp met en zonder verblijf blijkt dat jeugdhulp zonder verblijf met 90% de grootste groep is in 2024. Absoluut gezien neemt jeugdhulp zonder verblijf ook het sterkst toe tot en met 2040. Het gaat om zo’n 720 extra jeugdigen die hier naar verwachting gebruik van gaan maken. De totale vraag naar jeugdhulp is in tabel 13 hoger dan in tabel 12 hiervoor. Dit komt omdat iemand zowel ergens kan verblijven (met verblijf) en tegelijkertijd een voorziening kan ontvangen die onder ‘zorg thuis’ valt.
Tabel 13: Ontwikkeling jeugdhulp naar vorm in regio Midden-Holland, 2024-2041 Vorm van jeugdhulp Zonder verblijf Met verblijf Totaal
2024
2031
2024-2031
Aantal
Aantal
6.710
6.890
+180
+3%
7.430
+720
+11%
720
735
+20
+3%
790
+70
+10%
7.430
7.630
+200
+3%
8.220
+790
+11%
Ontw.
2041
%
Aantal
2024-2041 Ontw.
%
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen en hele percentages
16
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
3. Wonen en zorg voor ouderen (65-plus) 3.1 Forse toename 65-plussers zorgt voor vergrijzing Aankomende jaren gaat de regio Midden-Holland groeien. Tot 2041 komen er circa 19.830 huishoudens bij. Het gaat hier vooral om meer huishoudens van 65 jaar en ouder. Tabel 14 toont dat de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas het meest vergrijzen. Deze vergrijzing is dubbel: de oudste ouderen worden ook steeds ouder. Tot 2041 is er met name sprake van toename aantal 75+-huishoudens. Dit speelt in alle onderzochte gemeenten.
Tabel 14: Huishoudensontwikkeling per leeftijdsklasse Midden-Holland, 2024-2041 2024
2031
Aantal
Aantal
Tot 35 jaar
18.325
18.760
+435
+2%
18.580
+255
+1%
35 tot 55 jaar
36.105
38.860
+2.755
+8%
44.300
+8.195
+23%
55 tot 65 jaar
20.500
19.785
-715
-3%
18.500
-2.000
-10%
65 tot 75 jaar
17.030
19.570
+2.540
+15%
19.735
+2.705
+16%
75 tot 85 jaar
12.600
15.535
+2.935
+23%
18.560
+5.960
+47%
85 jaar en ouder
4.125
5.190
+1.065
+26%
8.840
+4.715
+114%
108.685
117.700
+9.015
+8%
128.515
+19.830
+18%
Leeftijd
Totaal
2024-2031 Ontw.
2041
%
2024-2041
Aantal
Ontw.
%
Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024)
Tabel 15: Groei aantal 65-plussers, 2024-2041 Niveau
Naam
2024
2031
20242031
2041
2024-2041
Aantal
Aantal
Ontw.
Aantal
Ontw.
%
Regio
Midden-Holland
33.755
40.290
+6.540
47.140
+13.385
+40%
Gemeente
BodegravenReeuwijk
5.070
6.015
+945
6.970
+1.900
+37%
Gouda
10.390
12.705
+2.315
14.960
+4.570
+44%
Krimpenerwaard
8.280
9.460
+1.180
10.880
+2.600
+31%
Waddinxveen
4.125
4.945
+820
5.890
+1.765
+43%
Zuidplas
5.890
7.170
+1.280
8.440
+2.550
+43%
Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024)
17
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
3.2 Verschuivingen binnen de oudere doelgroep zichtbaar Vooral stijging in aantal huishoudens ouder dan 75 jaar Binnen de doelgroep 65+ treden verschuivingen op. Er is sprake van ‘dubbele vergrijzing’ zoals eerder genoemd. Er zijn in 2041 naar verwachting niet enkel meer huishoudens ouder dan 65 jaar, ook binnen deze doelgroep worden de huishoudens ouder. Zo blijft het aantal huishoudens tussen de 65 en 75 jaar redelijk stabiel. Dit terwijl we juist een sterke stijging verwachten van het aantal huishoudens ouder dan 75 jaar (en later ook 85 jaar, zie paarse pijl). Dit heeft ook gevolgen voor de woon- en zorgopgave. Met name ouderen boven de 75 jaar doen namelijk een beroep op (intensieve) zorg. Hier dienen ook de woningen en woonomgeving op ingericht te worden.
Figuur 6: Ontwikkeling particuliere 65-plushuishoudens 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041
0
65 tot 75 jaar
75 tot 85 jaar
85 jaar en ouder
Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024)
Prognoses geven richting, maar zijn geen blauwdruk Aangezien prognoses op de lange termijn omgeven zijn met een grote mate van onzekerheid, richten we ons in dit onderzoek op de perioden tot en met 2030 en tot en met 2040. Verdere doorkijk brengt meer onzekerheid met zich mee. Ook voor de doorkijk tot 2030 en 2040 geldt dat prognoses richting geven, maar geen blauwdruk zijn. Regelmatige monitoring is daarom nodig.
3.3 Woonzorgopgave voor 65-plussers De groei van het aantal 65-plussers in de regio Midden-Holland valt samen met de daaraan gekoppelde woonzorgopgave. In samenhang met de landelijke opgave voor ouderenhuisvesting geformuleerd door het Rijk staat hieronder de opgave voor de regio Midden-Holland naar regulier nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen (verpleegzorgplekken). In de regio Midden-Holland is de bruto opgave voor 65-plussers in totaal 10.875 nultreden-, geclusterde en zorggeschikte woningen. Hiervan zijn 6.085 regulier nultredenwoningen, 3.845 geclusterde woningen en 945 verpleegzorgplekken. Voor de regio is het inlopen van de opgave
18
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
voor ouderenhuisvesting hard nodig voor alle drie de woningtypen. Er is namelijk onvoldoende planaanbod om in deze drie categorieën te voorzien tot 2041. Vooral meer geclusterde woningen zijn nodig.
Figuur 7: Woonzorgopgave in de regio Midden-Holland, 2024-2041
Opgave - Regulier nultreden
3.070
880 170
950
1.015
-
95 Opgave - Geclusterd
2.450
Opgave - Verpleegzorgplek -
Middenhuur
415 360-
945
Sociale huur
520
1.000 Dure huur
2.000
3.000
4.000
Betaalbare koop (tot € 390.000)
5.000
Figuur 8: Confrontatie opgave 2024-2041 met plannen, regio Midden-Holland
6.085
Planaanbod nultreden
3.655
Opgave - geclusterd
3.845
Planaanbod geclusterd
460
Opgave - verpleegzorg Planaanbod verpleegzorg
945 405 0
Opgave
2.000
Planaanbod
Bron: Stec Groep (2024) en gemeentelijke planlijsten in regio Midden-Holland
4.000
7.000
Dure koop (vanaf € 390.000)
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2018-2022), LMW (2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
Opgave - regulier nultreden
6.000
6.000
19
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
4. Aandachtsgroepen 4.1 Meer aandacht voor aandachtsgroepen De Rijksprogramma’s ‘Langer Thuis’ en ‘Een thuis voor iedereen’ richten zich op de groeiende groep ouderen en aandachtsgroepen. Het geeft op nationaal schaalniveau richting voor de manier waarop wonen voor deze doelgroepen (al dan niet met een zorg- en ondersteuningsvraag) georganiseerd moet worden. De groeiende groep ouderen (zie hoofdstuk 3) is vooral een lokaal vraagstuk, waarbij voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen een meer regionaal vraagstuk is. Een evenwichtige toedeling over gemeenten van aandachtsgroepen met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding is het doel van het programma ‘Een thuis voor iedereen’. In het kader van deze programma’s en de fair share afspraken staat hieronder de omvang en uitstroom van de verschillende aandachtsgroepen die het Rijk onderscheidt.
Tabel 16: Overzichtstabel omvang en uitstroom van aandachtsgroepen met voornamelijk een zorgvraag Standcijfer
Uitstroom
1. Wlz-cliënten (u*)
2.075 (personen in 2022)
15 (personen in 2022)
2. Beschermd wonen (u) Beschut wonen
104 (plekken in 2023)
44 (personen in 2023)**
49 (plekken in 2023)
26 (personen in 2023)**
3. Jeugdhulp met verblijf (u)
645 (personen in 2022)
85 (in 2021)
4. Forensische zorg (u)
2 (plekken in 2024)
Onbekend
- Vrouwenopvang
16 (plekken in 2023)
39 (personen in 2023)
- Dak- en thuislozen
52 (plekken in 2023)
43 (personen in 2023)***
6. Mantelzorgers (u)
21.676 (personen, inschatting 2021)
n.v.t.
7. Mantelzorgontvangers (u)
8.470 (personen, inschatting 2023)
n.v.t.
5. Maatschappelijke opvang (u)
Bronvermelding staat in bijlage 2 * (u) staat voor urgentie. Om ervoor te zorgen dat bepaalde categorieën urgent woningzoekenden overal in Nederland een gelijke kans hebben op woonruimte, wordt in de Wet versterking regie volkshuisvesting voor gemeenten de verplichting opgenomen om een huisvestingsverordening vast te stellen, met daarin in ieder geval een urgentieregeling. Daarin moeten de doelgroepen met een (u) in ieder geval opgenomen worden. Deze urgent woningzoekenden moeten met voorrang worden gehuisvest. ** Het gaat om cliënten waarvan de indicatie voor beschermd en beschut wonen is beëindigd. Er wordt niet bijgehouden waar deze mensen naartoe uitstromen. Dit kan zijn naar familie, naar een reguliere woning (eventueel via de HBD regeling), maar ook naar de maatschappelijke opvang. Ook kan het gaan om een omzetting van Wmoindicatie, naar Wlz-indicatie. De uitstroom naar reguliere woningen zal daarom waarschijnlijk lager zijn dan 70. *** Deze uitstroom blijkt uit data van Het Leger des Heils over personen die positief en duurzaam zijn uitgestroomd (extern). Hieronder wordt verstaan: zelfstandig wonen, intrek bij stabiel netwerk, Regionale Instelling voor Beschermd Wonen (RIBW) en begeleid wonen en opname. Het aantal personen dat naar een zelfstandige woning verhuist ligt daarom naar alle waarschijnlijkheid lager. Diepgaandere informatie is echter niet voorhanden.
20
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
4.2 Verdieping aandachtsgroepen met zorgvraag Figuur 9: Verdieping beschermd wonen: uitstroom naar leeftijd (in 2021)
20%
80%
< 35 jaar
35 tot 55 jaar
55 tot 75 jaar
> 75 jaar
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2024)
Tabel 17: Verdieping vrouwenopvang: instroom en uitstroom over 2019-2023 Jaar
Instroom volwassenen
Instroom kinderen
Andere opvang
2019
44
40
6
9
6
2020
44
56
13
9
2021
48
58
9
2022
40
46
2023
42
47
Bron: Kwintes, 2024
Eigen woning Gouda
Eigen woning regio
Eigen woning buiten regio
Anders
Totaal vertrokken volwassen
8
14
43
2
7
11
42
14
3
3
16
45
8
18
3
0
12
41
9
11
2
2
14
39
21
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Tabel 18: Overzichtstabel omvang en uitstroom van aandachtsgroepen met voornamelijk een huisvestingsvraag Standcijfer
Uitstroom
8. Uitstroom detentie ≥ 3 maanden (u)
15 (personen in 2022)
15 (personen in 2022)
9. Stoppende sekswerkers (u)
Onbekend
Onbekend
10. Statushouders
800 (in 2021)
501 (taakstelling in 2024)
11. Oekraïense vluchtelingen
1.715 (personen in 2023)
600* (personen in 2023)
12. Arbeidsmigranten
1.800 (personen in 2021)
n.v.t.
13. Studenten
12.000 (personen in 2021)
n.v.t.
Hiervan woont 1.075 zelfstandig Bronvermelding staat in bijlage 2 * Dit zijn mensen die nog niet in een woning met een woonfunctie wonen.
Figuur 10: Verdieping statushouders: jaarlijkse taakstelling per gemeente 2021-2024 200 180
163 151
160 140
126
120
103 99
100 79
80 60
116
49
101 80
73
76
70
47
42
66
62
61
42
40 20 0 Bodegraven-Reeuwijk 2021
Gouda 2022
Krimpenerwaard
Waddinxveen
2023
Bron: Rijksoverheid. Taakstelling vergunninghouders (2021-2024). Bewerking: Stec Groep (2024)
2024
Zuidplas
95
22
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Figuur 11: Verdieping statushouders: taakstelling 2024 en realisatie (01/08/24) per gemeente
Bodegraven-Reeuwijk
27
Gouda
73 46 121
30
Krimpenerwaard
116
18
Waddinxveen
151
98 66
4
62
Zuidplas
95
18
77
0
50
Taakstelling 1e + 2e helft
100 Al gerealiseerd
150
200
Opgave
Bron: Rijksoverheid. Taakstelling vergunninghouders (2021-2024). Bewerking: Stec Groep (2024)
Figuur 12: Verdieping Oekraïners: woonsituatie per gemeente (2021) 400
365 335
350 300
260
250 200
200
190 130
150 100 50
60
45
40
30
0 Bodegraven-Reeuwijk Met woonfunctie
Gouda
Krimpenerwaard Zonder woonfunctie
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2024)
Waddinxveen
Zuidplas
23
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Figuur 13: Verdieping studenten: aantallen studenten per gemeente (2021)
355
BodegravenReeuwijk
655 715 845
Gouda
1.555 1.500 415
Krimpenerwaard
1.015 1.340 235
Waddinxveen
525 660 465
Zuidplas
885 835 0 WO
200
400 HBO
600
800
MBO
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2024)
1.000
1.200
1.400
1.600
24
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Woonzorgopgave per gemeente Gemeente Bodegraven-Reeuwijk In de gemeente Bodegraven-Reeuwijk is de bruto opgave voor woningen voor 65-plussers in totaal 945 regulier nultredenwoningen, 595 geclusterde woningen en 105 verpleegzorgplekken. Voor de gemeente Bodegraven-Reeuwijk is het inlopen van de opgave voor ouderenhuisvesting hard nodig voor alle drie de woningtypen. Er is namelijk nog onvoldoende planaanbod om in deze drie categorieën te voorzien tot 2041. Zo zijn er nu in totaal plannen voor 10 extra verpleegzorgplekken, ten opzichte van een opgave van 105 verpleegzorgplekken.
Figuur 14: Woningbehoefte door ontwikkeling 65-plus huishoudens 2024 tot 2041, Bodegraven-Reeuwijk
Opgave - Regulier nultreden
475
Opgave - Geclusterd
375
Opgave - Verpleegzorgplek
Sociale huur
135
80 15 65
25
155
155
60
105
Middenhuur
200 400 600 Dure huur Betaalbare koop (tot € 390.000)
800 1.000 Dure koop (vanaf € 390.000)
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2018-2022), LMW (2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
Figuur 15: Confrontatieopgave 2024-2041 met plannen, Bodegraven-Reeuwijk
Opgave - regulier nultreden
945
Planaanbod nultreden
315
Opgave - geclusterd
595
Planaanbod geclusterd
35
Opgave - verpleegzorg
105
Planaanbod verpleegzorg 10 Opgave
200
400
Planaanbod
Bron: Stec Groep (2024) en gemeentelijke planlijsten in regio Midden-Holland
600
800
1.000
25
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Gemeente Gouda In de gemeente Gouda is de bruto opgave voor woningen voor 65-plussers in totaal 1.840 regulier nultredenwoningen, 1.230 geclusterde woningen en 525 verpleegzorgplekken. Voor de gemeente Gouda is het inlopen van de opgave voor ouderenhuisvesting hard nodig voor alle drie de woningtypen. Er is namelijk nog onvoldoende planaanbod om in deze drie categorieën te voorzien tot 2041. Er zijn vooral meer geclusterde woningen nodig aankomende jaren. Verder zijn er nu in totaal plannen voor 125 extra verpleegzorgplekken.
Figuur 16: Woningbehoefte door ontwikkeling 65-plus huishoudens 2024 tot 2041, Gouda
Opgave - Regulier nultreden
905
Opgave - Geclusterd
760
Opgave - Verpleegzorgplek
Sociale huur
290
60
270
315
175 30 150 115
525
Middenhuur
Dure huur
500 1.000 Betaalbare koop (tot € 390.000)
1.500 2.000 Dure koop (vanaf € 390.000)
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2018-2022), LMW (2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
Figuur 17: Confrontatieopgave 2024-2041 met plannen, Gouda
Opgave - regulier nultreden
1.840
Planaanbod nultreden
1575
Opgave - geclusterd
1.230
Planaanbod geclusterd
180
Opgave - verpleegzorg
525
Planaanbod verpleegzorg
125 -
Opgave
200
400
600
800
1.000 1.200 1.400 1.600 1.800 2.000
Planaanbod
Bron: Stec Groep (2024) en gemeentelijke planlijsten in regio Midden-Holland
26
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Gemeente Krimpenerwaard In de gemeente Krimpenerwaard is de bruto opgave voor woningen voor 65-plussers in totaal 1.335 regulier nultredenwoningen, 835 geclusterde woningen en 165 verpleegzorgplekken. Voor de gemeente Krimpenerwaard is het inlopen van de opgave voor ouderenhuisvesting nodig voor de woningtypen regulier nultreden, geclusterd én verpleegzorgplekken. De gemeente heeft 7 nieuwe ontwikkellocaties in beeld die hieraan moeten bijdragen (bovenop het bestaande planaanbod van 965 nultredenwoningen, 60 geclusterde woningen en 105 verpleegzorgplekken). In figuur 9 is in drie scenario’s geschetst hoe groot de opgave is/blijft na invulling van (een deel van) deze planlocaties.
Figuur 18: Woningbehoefte door ontwikkeling 65-plus huishoudens 2024 tot 2041, Krimpenerwaard
Opgave - Regulier nultreden
755
165 25
205
185
20 Opgave - Geclusterd
Opgave - Verpleegzorgplek
Sociale huur
Middenhuur
585
105 65 60
165
200 Dure huur
400 600 800 1.000 1.200 1.400 1.600 Betaalbare koop (tot € 390.000) Dure koop (vanaf € 390.000)
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2018-2022), LMW (2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
Figuur 19: Confrontatie opgave 2024-2041 met plannen, Krimpenerwaard
Opgave - regulier nultreden
1.335
Planaanbod nultreden
965
Opgave - geclusterd
835
1.040
1.940
1.000
1.500
Planaanbod geclusterd 60 Opgave - verpleegzorg
165
Planaanbod verpleegzorg 105
Opgave
-
500
2.000
Planaanbod zonder de 7 ontwikkellocaties Planaanbod met ontwikkellocaties Stolwijds, Haastrecht-Zuid en Polderland Planaanbod met alle 7 ontwikkellocaties Bron: Stec Groep (2024) en gemeentelijke planlijsten in regio Midden-Holland
2.500
27
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Gemeente Waddinxveen In de gemeente Waddinxveen is de bruto opgave voor woningen voor 65-plussers in totaal 790 regulier nultredenwoningen, 470 geclusterde woningen en 35 verpleegzorgplekken. Voor de gemeente Waddinxveen is het inlopen van de opgave voor ouderenhuisvesting hard nodig voor reguliere nultredenwoningen en geclusterde woningen. Er is namelijk nog onvoldoende planaanbod om in deze categorieën te voorzien tot 2041. Zo zitten er op dit moment geen geclusterde woningen in de plannen. In totaal zijn er nu plannen voor 80 extra verpleegzorgplekken. Dit is meer dan waar behoefte aan is (35).
Figuur 20: Woningbehoefte door ontwikkeling 65-plus huishoudens 2024 tot 2041, Waddinxveen
Opgave - Regulier nultreden
370
Opgave - Geclusterd
285
Opgave - Verpleegzorgplek
Sociale huur
120
25
125
150
65 10 60 50
35
200 400 600 Middenhuur Dure huur Betaalbare koop (tot € 390.000)
800 1.000 Dure koop (vanaf € 390.000)
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2018-2022), LMW (2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
Figuur 21: Confrontatieopgave 2024-2041 met plannen, Waddinxveen
Opgave - regulier nultreden
790
Planaanbod nultreden
270
Opgave - geclusterd
470
Planaanbod geclusterd 0 Opgave - verpleegzorg
35
Planaanbod verpleegzorg
80 -
Opgave
100
200
300
400
500
Planaanbod
Bron: Stec Groep (2024) en gemeentelijke planlijsten in regio Midden-Holland
600
700
800
900
28
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Gemeente Zuidplas In de gemeente Zuidplas is de bruto opgave voor woningen voor 65-plussers in totaal 1.165 regulier nultredenwoningen, 720 geclusterde woningen en 115 verpleegzorgplekken. Voor de gemeente Zuidplas is het inlopen van de opgave voor ouderenhuisvesting hard nodig voor alle drie de woningtypen. Er is namelijk nog onvoldoende planaanbod om in deze drie categorieën te voorzien tot 2041. Vooral geclusterde woningen zijn nodig. Er zijn nu plannen voor 185 extra geclusterde woningen, ten opzichte van een opgave van 715 verpleegzorgplekken.
Figuur 22: Woningbehoefte door ontwikkeling 65-plus huishoudens 2024 tot 2041, Zuidplas
Opgave - Regulier nultreden
565
Opgave - Geclusterd
445
Opgave - Verpleegzorgplek
Sociale huur
170 30
190
210
100 20 80 75
115
-
200
Middenhuur
Dure huur
400
600
800
1.000
Betaalbare koop (tot € 390.000)
1.200
1.400
Dure koop (vanaf € 390.000)
Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2018-2022), LMW (2021), Primos2023. Bewerking Stec Groep (2024)
Figuur 23: Confrontatie opgave 2024-2041 met plannen, Zuidplas
Opgave - regulier nultreden
1.165
Planaanbod nultreden
450
Opgave - geclusterd
720
Planaanbod geclusterd
185
Opgave - verpleegzorg
115
Planaanbod verpleegzorg
85 -
Opgave
200
400
600
Planaanbod
Bron: Stec Groep (2024) en gemeentelijke planlijsten in regio Midden-Holland
800
1.000
1.200
1.400
29
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Bronnen aandachtsgroepen Tabel 19: Overzichtstabel bronvermelding omvang en uitstroom Standcijfer
Uitstroom
Aandachtsgroepen met voornamelijk een zorgvraag 1. Wlz-cliënten (u)
CBS Microdata, d.d. 3112-2022
CBS Microdata, d.d. 3112-2022
2. Beschermd wonen (u)
Digitaal Dashboard Tableau regio MiddenHolland, over jaar 2023
Digitaal Dashboard Tableau regio MiddenHolland, over jaar 2023
3. Jeugdhulp met verblijf (u)
CBS, d.d. 31-12-2022
CBS Microdata, d.d. 3112-2021
4. Forensische zorg (u)
Excodus, 2024
n.v.t.
5. Maatschappelijke opvang (u)
Kwintes, over jaar 2023
Kwintes, over jaar 2023
Leger des Heils, over jaar 2023
Leger des Heils, over jaar 2023
6. Mantelzorgers (u)
CBS, d.d. 31-12-2023
n.v.t.
7. Mantelzorgontvangers (u)
CBS, d.d. 31-12-2021
n.v.t.
- Vrouwenopvang
- Dak- en thuislozen
Aandachtsgroepen met voornamelijk een huisvestingsvraag 8. Uitstroom detentie ≥ 3 maanden (u)
MHA, d.d. 31-12-2022
MHA, d.d. 31-12-2022
9. Stoppende sekswerkers (u)
n.v.t.
n.v.t.
10. Statushouders
CBS Microdata, d.d. 3112-2021
Rijksoverheid, d.d. 0108-2024
11. Oekraïense vluchtelingen
CBS Microdata, d.d. 3112-2023
CBS Microdata, d.d. 3112-2023
12. Arbeidsmigranten
Woonbase ABF, d.d. 3112-2021
n.v.t.
13. Studenten
CBS Microdata, d.d. 3112-2021
n.v.t.
Zicht op de Midden-Hollandse woonzorgopgave
Colofon Datum: 29 januari 2025 Projectnummer: 24.155 Opdrachtgever: regio Midden-Holland Opdrachtnemer: Stec Groep Adviseurs: Luuk Lentferink, Maartje Lucassen, Casper van Rietbergen en Arlinde Dul Stec Groep Onderzoek en advies over wonen, werken en leefomgeving Postbus 217, 6800 AE Arnhem Willemsplein 5, 6811 KA Arnhem 026 - 751 41 00 info@stec.nl www.stec.nl
30