Bijlage 1 Detailhandelmonitoring
Tekst van het document
Detailhandelsmonitoring 2023 Monitoring van de detailhandel in gemeente Waddinxveen Augustus 2023
1
Inhoudsopgave Inleiding..................................................................................................................................................3 Achtergrond....................................................................................................................................3 Aanpak............................................................................................................................................3 Leeswijzer.......................................................................................................................................3 H1 | Schets per winkelgebied.................................................................................................................5 Gouweplein........................................................................................................................................6 Koningin Wilhelminaplein...................................................................................................................7 Groensvoorde.....................................................................................................................................8 Zuidplas..............................................................................................................................................9
Brugcentrum.....................................................................................................................................10 Passage en omgeving........................................................................................................................11 Dorpstraat........................................................................................................................................12 Ieplaan..............................................................................................................................................13 Luifelbaan.........................................................................................................................................14 H2 | Algemene schets..........................................................................................................................15 Conclusie..............................................................................................................................................17 Bijlagen.................................................................................................................................................19 Bijlage a............................................................................................................................................19
Gesprekspunten...........................................................................................................................19
2
Inleiding Achtergrond Vier jaar geleden is de detailhandelsstructuurvisie (2019-2030) opgesteld voor de gemeente Waddinxveen. Dit document heeft tot doel te zorgen voor een optimale winkelstructuur voor de gemeente. Zoals aangegeven in de visie, moeten de winkelgebieden “met perspectief elkaar aanvullen en een optimale spreiding over de gemeente hebben in het kader van de leefbaarheid”. In de visie is toen een aantal vertrekpunten en randvoorwaarden geformuleerd. Ondanks het feit dat een “optimale winkelstructuur” deels subjectief bepaald is, is er toch geprobeerd een objectieve middenweg te bewandelen en daarmee de wensen van verschillende partijen tegemoet te komen. Deze objectieve middenweg is vertaald in een heldere, door de consument begrijpelijke winkelstructuur. Eén sterk en herkenbaar hoofdcentrum dat als centrum dient voor de gehele gemeente, aangevuld met ondersteunende winkelcentra. Dit betekent dat in de huidige/toekomstige structuur het Gouweplein als het hoofdcentrum moet functioneren, ondersteund door Zuidplas als wijkcentrum voor Waddinxveen Zuid en de combinatie van het Koningin Wilhelminaplein (het KWplein) en Groensvoorde (twee dichtbij elkaar gelegen centra die elkaar in branchering aanvullen) als wijkcentrum voor Waddinxveen Noord. Waddinxveen beschikt ook over een aantal winkelgebieden die buiten dit “tweeslagstelsel” vallen.
Hierbij kan je denken aan winkelstrips zoals de Luifelbaan, de Ieplaan en de Dorpstraat. In de visie is de Luifelbaan omschreven als een onvolledig buurtwinkelcentrum. De Ieplaan en de Dorpstraat zijn daarentegen omschreven als kleine winkelgebieden met bijzondere functie. Omdat beide soorten winkelgebieden eigenlijk niet goed passen in de gewenste winkelstructuur, stuurt de detailhandelsstructuurvisie erop dat deze regelmatig gemonitord dienen te worden. Hierbij letten we op indicatoren zoals leegstand en mutatie. Mochten bepaalde winkels in een winkelgebied bijvoorbeeld te lang leeg staan, dan zoeken we samen met de eigenaar naar een optimale alternatieve invulling. Kortom, de monitoring is bedoeld om te kijken of de winkelgebieden die buiten de winkelstructuur vallen goed functioneren of niet. Hierin wordt de monitoring als richtinggevend instrument gebruikt.
Aanpak In de detailhandelsstructuurvisie staat dat monitoring met name wenselijk is voor de winkelstrips die geen onderdeel uitmaken van de hoofdwinkelstructuur. Toch hebben we ervoor gekozen om alle winkelgebieden te betrekken in deze monitoring. Dus ook het Gouweplein en de wijkcentra voor Waddinxveen Noord en Zuid. Hiermee kunnen we een totaalbeeld schetsen over de staat van de detailhandel in de verschillende winkelstrips binnen de gemeente. Om vorm te geven aan de monitoring hebben we gekozen voor zowel een kwantitatieve als kwalitatieve aanpak. Om het aantal winkels, leegstanden en mutaties per winkelstrip inzichtelijk te maken, is aan de hand van de data van Locatus een overzicht samengesteld in Excel. Deze data geven inzicht voor een periode van 1zeven jaar (2017-2023). Hiermee hebben we een dynamisch beeld van de detailhandel gekregen. Hoewel cijfers al een redelijk overzicht kunnen bieden, is het wenselijk deze aan te vullen met aanvullende kwalitatieve data. Hiervoor hebben we contact opgenomen met de ondernemers van de verschillende winkelstrips. Per winkelstrip is gekozen om het gesprek aan te gaan met op zijn minst één ondernemer (zie bijlage a voor de gesprekspunten). De te spreken ondernemers zijn in samenspraak met het Ondernemersplatform Waddinxveen (OPW) geselecteerd. De gesprekken hebben plaatsgevonden van eind mei tot en met eind juli/ begin augustus 2023.
Leeswijzer De monitoring is als volgt vormgegeven. Eerst volgt er een schets per winkelgebied. We bespreken elke winkelstrip aan de hand van zowel kwantitatieve als kwalitatieve data. Hierna presenteren we een totaalbeeld, met als doel om veelvoorkomende aspecten en algemene signalen aan te kaarten. Het verslag eindigt met een conclusie. 1
De data van Locatus gaan terug tot 2017, vandaar een tijdsspanne van zeven jaar.
3
4
H1 | Schets per winkelgebied
Figuur 1. Overzicht van de verschillende winkelstrips in Waddinxveen. Bron: Detailhandelsstructuurvisie Waddinxveen 2019-2030, Augustus 2019.
Hieronder volgt een schets per winkelgebied. Eerst bespreken we de kwantitatieve data aan de hand van een tabel (om voor 2023 een zo actueel mogelijk beeld te geven wordt 1 augustus als peildatum gebruikt). Daarna geven we een samenvatting van de gevoerde gesprekken met de ondernemer(s).
5
Gouweplein Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 62
2018 63
2019 62
2020 61
2021 58
2022 57
2023 59
17
17
14
10
12
10
12
Het aantal verkooppunten wisselt over de jaren heen en is afgenomen van 62 naar 59. Dit wisselen heeft te maken met het samengaan dan wel splitsen van panden. Voor de leegstand is er een dalende trend te zien met een schommeling tussen 2020-2023. De mutaties gingen over 14 verkooppunten. De 2branchering is niet van deze tijd Voor het Gouweplein is er sprake van relatief veel leegstand. Verder sluit de branchering niet goed aan bij de huidige ontwikkelingen. Hoewel de komst van een winkel in zekere zin goed is in het bestrijden van leegstand, komt dit het Gouweplein (kwalitatief) niet altijd ten goede. Zeker als we kijken naar het Gouweplein als verblijfsplek. “Etalages kijken” wordt hierdoor steeds minder leuk. Diversiteit in winkelaanbod is dus een belangrijke voorwaarde voor de levendigheid van het centrum. Dit staat ook aangegeven in de detailhandelsstructuurvisie (“meer aandacht voor alternatieve invulling”). Verder gaven ondernemers aan dat het wenselijk is geen nieuwe winkelmeters aan te bieden voordat het Gouweplein gevuld is. Ondernemers zien dit als prioriteit. De parkeerdruk neemt toe Een andere zorg van ondernemers die hiermee samenhangt, is de toename van de parkeerdruk met de komst van nieuwe winkels. Ook met het oog op de nieuw te realiseren woningen zal de druk op het parkeren toenemen. Ondernemers maken zich hierover zorgen.
Ondernemers ervaren een cultuur van ‘ieder voor zich’ De ondernemers kijken positief naar de bijeenkomsten die twee keer per jaar plaatsvinden (georganiseerd vanuit de winkeliersvereniging). Vanuit deze vergaderingen worden er weer activiteiten georganiseerd. Dit gebeurt vooral tussen de kleinere en meer lokaal gewortelde ondernemers. In die zin heerst er meer een cultuur van ‘ieder voor zich’, wat ondernemers als jammer ervaren. De huidige locatie voldoet nog steeds Wat betreft een verplaatsing of blijven op de huidige locatie, was het duidelijk dat de huidige locatie nog steeds voldeed. Voornamelijk vanwege de loop die het centrum bezorgd. De huurontwikkelingen zien ondernemers wel als zorgelijk.
2
Bij branchering wordt er gekeken naar een zo divers mogelijk winkelaanbod.
6
Koningin Wilhelminaplein Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 17
2018 17
2019 16 1
2020 16
2021 16
2022 16
2023 16
2
Het aantal verkooppunten is afgenomen van 17 naar 16. Er is op dit moment geen sprake van leegstand. Wat betreft mutaties, gaat dit om drie panden en is daarmee relatief laag. De omgeving voorziet in alles Tijdens de gesprekken gaven ondernemers aan dat de omgeving in alles voorziet. Klanten die hierheen komen kunnen alles halen wat ze nodig hebben. Het zijn over het algemeen gerichte klanten. Ook gaven ondernemers aan dat meer verbinding met het Gouweplein interessant zou zijn. Het KWplein voelt in de huidige situatie wat meer geïsoleerd. De ondernemers hebben onderling contact met elkaar Dit is destijds wat uit elkaar gevallen, maar ondernemers proberen steeds meer met elkaar op te trekken. Zij organiseren niet echt evenementen met elkaar in de straat. Ondernemers doen dit liever in de eigen winkel, omdat het lastig is om een vergunning te krijgen. Ondernemers zien een tekort aan parkeermogelijkheden als zorgpunt Door een tekort aan parkeermogelijkheden lopen sommige ondernemers potentiële klanten mis. Dit verschilt per ondernemer. Sommige klanten komen gericht voor een ondernemer en vinden het daarom niet erg verderop te parkeren. Maar er zijn ook ondernemers die afhankelijk zijn van klanten die “gewoon rond willen lopen en kijken”. Het tekort aan parkeerplaatsen is in die zin het meest nadelig voor die laatste specifieke ondernemer.
Een andere zorg die ondernemers deelden, waren te snel rijdende auto’s. Dit zorgt regelmatig voor gevaarlijke situaties.
7
Groensvoorde Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 11
2018 11
2019 11
2020 11
2021 11
2022 11
1
2023 11 2
Het aantal verkooppunten is gelijk gebleven. De leegstandsgraad is laag, dit heeft zich maar twee keer voorgedaan en betrof in totaal drie leegstaande verkooppunten. Wat betreft mutaties, gaat dit maar om drie panden en is daarmee dus ook aan de lage kant. Op de Groensvoorde is er weinig ervaring met leegstand De winkels zijn bijna altijd wel gevuld. Dit is ook terug te zien in de tabel hierboven. Ondernemers hebben weinig contact onderling Voorheen organiseerden ondernemers nog weleens het een en ander. Dat is nu veel minder en ondernemers ervaren dat als jammer. Dit is ook te merken aan het adverteren. De Groensvoorde adverteert niet als winkelstrip. Dit werd in het verleden wel gedaan. Het is nu voornamelijk ondernemers voor zich. Ondernemers gaven geen parkeertekorten aan Een opvallend verschil met de andere winkelstrips.
8
Zuidplas Zuidplashof en Zuidplaslaan Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 13
2018 13
2019 12
2020 12
2021 12
2022 12
2023 12
1
Het aantal verkooppunten is erg stabiel gebleven. Van 13 verkooppunten in de periode 2017-2018 is het vervolgens stabiel gebleven op 12 verkooppunten in de periode 2019-2023. Er is een keer leegstand geweest in 2019. Qua mutaties betreft het enkel één verkooppunt. Ondernemers hebben weinig onderling contact Zuidplas verloopt prima. Wat betreft het contact met de andere ondernemers, is dit weinig. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het grote verschil tussen de branches, gaf de ondernemer aan. In andere woorden: de ondernemers hebben weinig overlap en dus is er geen behoefte aan overleg met elkaar. Ondernemers ervaren druk op parkeren op zaterdagen en zondagen Het algemene signaal is een wens naar meer parkeergelegenheden. Ook gaf de ondernemer aan dat er een wens is voor een toename van het aantal laadpalen. Op dit moment is er maar één laadpaal. Dit lijkt gezien de ontwikkelingen wat aan de lage kant.
9
Brugcentrum Kerkweg-Oost, Zuidkade (exclusief horeca) en de Oranjelaan Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 19 4
2018 15
2019 15
2020 16
1
1
2021 15
2022 16
2023 14
1
1
Het aantal verkooppunten is afgenomen van 19 naar 14. Vanaf 2018 is het aantal verkooppunten vrij stabiel en schommelt tussen de 16 en 14 verkooppunten. De leegstand was het hoogst in 2017. Vanaf 2018 schommelde dit tussen de 0 en 1. Qua mutaties betreft het enkel twee verkooppunten. Het Brugcentrum functioneert nog steeds prima Zo blijkt uit het gesprek met een ondernemer. Wel is het zo dat alle ondernemers voornamelijk “voor zich” werken. Het zijn in die zin dus losse winkels die elkaar niet per se versterken. De uitgangspositie is dat de losse ondernemer zelf de klant moet trekken en dat ze het hierbij moeten hebben van hun eigen bekendheid, niet van “toevallige passanten/ toevallig langslopende mensen”. Klanten weten de ondernemer wel te vinden, bleek uit het gesprek. De bereikbaarheid van het gebied blijft wél van belang In het gesprek gaf de ondernemer aan dat de Hefbrug cruciaal is als ontsluitingsweg. Ook kaartte de ondernemer een tekort aan parkeermogelijkheden aan. De parkeerdruk wordt steeds serieuzer door een toename aan bestemmingen en ontwikkelingen, waarbij de mogelijkheid om te parkeren achterblijft. Ondernemers ervaren de locatie als toekomstbestendig Als het gaat om verplaatsen of blijven op de huidige locatie, was het duidelijk dat de huidige locatie nog steeds voldeed.
Het beter regelen van de ontsluiting en het parkeren zou wel zorgen voor een meer hoogwaardige kwaliteit. Het is belangrijk dat er dienstverlenende en maatschappelijke voorzieningen aanwezig blijven Daarbij is het belangrijk dat niet alle locaties naar wonen worden ontwikkeld. Dit zorgt voor een bruisend winkelgebied dat succesvol en rendabel kan blijven. Dienstverlenende en maatschappelijke voorzieningen zorgen namelijk voor een “verplaatsing van mensen”. Dat draagt bij aan de levendigheid. Deze gedachte past bij de Ontwikkelvisie van het Sleutelkwartier zoals aangegeven in de detailhandelsstructuurvisie. Een alternatieve invulling moet “nieuw, innovatief en creatief” zijn.
10
Passage en omgeving De Passage, Kerkweg-Oost en de Kanaalstraat Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 20
2018 19
2019 17
2020 15
2021 15
2022 17
2023 18
8
5
3
1
1
1
1
Het aantal verkooppunten is afgenomen van 20 naar 18. De leegstandsgraad laat een duidelijke daling zien. Wat betreft mutaties gaat het om twee verkooppunten. Passage en omgeving functioneert als winkelgebied nog prima Maar de sfeer is niet meer wat het was. Voorheen kwam men naar de Passage om rond te lopen en te winkelen. Nu komt men voornamelijk heel gericht. Daarmee is de beleving weg. Dit zorgt er ook voor dat ondernemers voornamelijk ‘voor zich’ werken. Dit alles heeft uiteraard te maken met het feit dat de Passage op termijn getransformeerd wordt en daarmee een alternatieve invulling krijgt, zoals aangegeven in de detailhandelsstructuurvisie. Zittende ondernemers worden niet actief wegbestemd Pas als zijzelf vertrekken kijken we samen naar een alternatieve invulling, zoals aangegeven in de nieuwe visie van het Sleutelkwartier. Ondernemers ervaren deze nieuwe ontwikkelingen (lees: transformatie van de Passage) daarom positief. De ontwikkelingen zullen meer leven brengen in de omgeving. Juist die levendigheid is zo belangrijk. Met deze gedachten in het achterhoofd voldoet de huidige locatie nog steeds. De vindbaarheid is alleen niet altijd ideaal. Voor het verkeer hebben ondernemers zorgen over de rotonde Het gaat hier te vaak fout met fietsers. Er is hierdoor spanning in het verkeer. Dit zorgt er ook voor dat klanten erg zenuwachtig over komen.
Zij weten niet waar ze moeten parkeren als ze bij de winkel aankomen en voelen zich ‘gehaast’. Er is een tekort aan prullenbakken in de omgeving Uit het gesprek met de ondernemer kwam het signaal naar voren dat hij het opmerkelijk vindt dat er weinig prullenbakken op straat aanwezig zijn. Meer prullenbakken zou juist aangemoedigd moeten worden in verband met vuil op straat.
11
Dorpstraat Dorpstraat, Kerkstraat en Kerkweg-West Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 26
2018 25
2019 24
2020 23
2021 22
2022 22
2023 22
1
4
2
1
1
3
Het aantal verkooppunten is afgenomen van 26 naar 22. De leegstandsgraad is relatief laag, met een piek (4 leegstaande verkooppunten) in 2019. Wat betreft mutaties gaat het om maar twee verkooppunten. Ondernemers ervaren de Dorpstraat nog steeds als een succesvol winkelgebied Wel merkte de ondernemer op dat klanten vooral specifiek voor de individuele ondernemer komen, niet voor de ‘winkelstraat’. De visie omschrijft de Dorpstraat officieel als winkelgebied (“klein winkelgebied met bijzondere functie”). We kunnen de Dorpstraat niet als verblijfsgebied kenmerken. Dit ervaren de ondernemers niet als probleem. Ondernemers doen het goed en hebben “wil voor de onderneming”. Wel geeft het iets meer beleving als je met meerdere ondernemers samen zit. Meer actie, ‘reuring’ en samenhang kunnen geen kwaad De winkeliersvereniging organiseerde in het verleden braderieën; dit soort evenementen waren zeer succesvol. De winkeliersvereniging is tegenwoordig niet heel actief meer, vooral na Corona. Tussen de ondernemers onderling is er wel een app-groep. Ondernemers maken hier minimaal gebruik van. Het verkeer is een zorgpunt Auto’s rijden te hard en er is geen duidelijke stoep. Dit zorgt regelmatig voor gevaarlijke situaties. Dit komt het winkelgebied niet ten goede. Verder benoemde de ondernemer ook het tekort aan parkeermogelijkheden als aandachtspunt.
Er was begrip voor het feit dat niemand hier een pasklare oplossing voor heeft. Samenspraak tussen bewoners, de ondernemer en de gemeente zou hierbij worden gewaardeerd. De huidige locatie voldoet nog steeds Als het gaat om verplaatsen of blijven op de huidige locatie, was het duidelijk dat de huidige locatie nog steeds voldeed. Zorgen over de transformatie naar wonen waren er niet, zolang de ‘statigheid’ van de straat hier niet onder lijdt. Hierbij is het ook belangrijk dat de straat er mooi en netjes uitziet. Een toename aan woningen zou er wel aan bijdragen dat de status van ‘winkelgebied’ steeds verder vervaagt. Je moet hier als ondernemer niet naïef in zijn. Dit soort ontwikkelingen horen er nu eenmaal bij, gaf de ondernemer aan (lees: periodes met een toegenomen vraag naar woningen). Mocht er dúsdanig sprake zijn van een ombouw van winkelgebied naar wonen, dan gaf de ondernemer aan dat nauw contact met de ondernemer en gemeente wenselijk is. De gemeente kan de ondernemer namelijk voorzien van duidelijkheid en mogelijkheden. Dit staat ook aangegeven in de detailhandelsstructuurvisie. Kortom, de Dorpstraat functioneert goed en wordt als toekomstbestendig ervaren.
12
Ieplaan Ieplaan en de Eikenlaan Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
8
7
8
8
8
8
8
Het aantal verkooppunten is stabiel op acht verkooppunten gebleven, met één “dal” in 2018 (7 verkooppunten). Er is verder nooit sprake van leegstand geweest. Qua mutaties gaat het hier om maar één verkooppunt. De Ieplaan is onlangs opgeknapt Zo is er onder andere een groenvlak toegevoegd tussen de twee rijbanen in. De ondernemers waarderen dit. Ondernemers hebben behoefte aan meer parkeerplaatsen in de directe omgeving Het opknappen van de Ieplaan heeft ervoor gezorgd dat er minder parkeervlakken vóór de winkels zijn. Deze zijn teruggekomen, maar verspreid over het gebied. Nu zijn ze dus beschikbaar voor zowel klanten als bewoners. Het directe gevolg is dat er tien parkeervlakken minder zijn in de directe omgeving van de winkels. Niet alle ondernemers waarderen dit. Sommige klanten komen niet meer als zij regelmatig meemaken niet dichtbij te kunnen parkeren. Ondernemers spreken hier hun zorgen over uit. Ondernemers die op afspraak werken ondervinden hier minder last van. Maar ook zij ervaren hinder, voornamelijk op de drukkere dagen. Denk hierbij aan de weekenden. Klanten parkeren hun auto op de stoep, maar Boa’s spreken hen daarna aan om hun auto te verplaatsen. Ondernemers ervaren de winkelstraat als positief Men is tevreden over de locatie. Tegenwoordig wordt het alleen niet als “winkelstraat Ieplaan” geprofileerd, dit was vroeger wel het geval.
Dit heeft niet per se negatieve gevolgen voor het trekken en behouden van klanten. Klanten weten de ondernemer wel te vinden. Het is dan ook, zoals omschreven in de detailhandelsstructuurvisie, een ‘klein winkelgebied met bijzondere functie’ en deze functie vervult het nog steeds. Wel is er minder aanloop is dan vroeger.
13
Luifelbaan De Brederolaan Aantal verkooppunten Waarvan leegstaand
2017 10
2018 10
2019 10 1
2020 10
2021 11
2022 11
2023 11
3
1
2
Het aantal verkooppunten is erg stabiel gebleven en is toegenomen van 10 verkooppunten van 20172020 naar 11 verkooppunten van 2021-2023. De leegstand was het hoogst in 2021 (3 leegstaande verkooppunten). Het aantal mutaties is wel aanzienlijk hoog, namelijk 9 verkooppunten. Dit is opvallend. Een toekomstbestendige locatie met het oog op de ontwikkeling van de Noordkade Waar de Luifelbaan in de detailhandelsstructuurvisie wordt omschreven als “de meest kwetsbare winkelstrip door de combinatie van perifere ligging, beperkte omvang, leegstand/mutaties en verouderde uitstraling”, lijkt dit in de werkelijkheid niet volledig op te gaan. Ondernemers ervaren de locatie nog steeds als passend en wenselijk. Ook al is er inderdaad sprake van een hoge mutatiegraad, zowel aangegeven in de data als in de detailhandelsstructuurvisie, voldoet de winkelstrip in het voorzien van verschillende doelgroepen. Ook de leegstandsgraad is aan de lage kant. Verder staat ook in de detailhandelsstructuurvisie aangegeven dat er te veel winkelmeters aanwezig zijn in Noord. Maar met het oog op de ontwikkeling van de Noordkade zien de ondernemers de Luifelbaan juist als een toekomstbestendige winkelstrip. De komst van de supermarkt heeft een positieve invloed op de winkelstrip De komst van de Supermarkt op de Luifelbaan heeft een positieve invloed op de winkelstrip.
De komst van de supermarkt zorgt namelijk voor meer loop en trekt verschillende doelgroepen. Dit draagt bij aan de levendigheid van de winkelstrip. Ondernemers hebben weinig contact onderling Men spreekt elkaar wel, maar ‘echt’ contact ontbreekt. Ondernemers zien dit verder niet als probleem. Ondernemers ervaren geen parkeerdruk Wel gaven ze aan dat er weleens ongelukken gebeuren in het verkeer.
14
H2 | Algemene schets Op basis van de individuele omschrijvingen per winkelgebied geven we hier een algehele schets van de detailhandel binnen de gemeente. Het doel hiervan is om algemene signalen en trends aan te kaarten. Brugcentrum Passage omgeving Dorpstraat
en
Ieplaan Koningin Wilhelminaplein Groensvoorde Gouweplein Luifelbaan Zuidplas Totaal
Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand Verkooppunten Leegstand
2017 19 4 20 8 26
2018 15
8
19 5 25 1 7
17
17
11 62 17 10
11 1 63 17 10
13
13
186 29
180 24
2019 15 1 17 3 24 4 8
2020 16 1 15 1 23 2 8
2021 15
2022 16 1 17 1 22 1 8
2023 14 1 18 1 22 3 8
16 1 11
16
16 2 11
16
16
11
12
58 12 11 3 12
57 10 11 1 12
11 1 59 12 11 2 12
62 14 10 1 12 1 175 25
61 10 10
172 14
168 19
170 14
171 20
11
15 1 22 1 8
Wanneer we kijken naar de kwantitatieve data van Locatus, kunnen we de volgende conclusies trekken: Het aantal verkooppunten per winkelstrip is vrij stabiel gebleven We zien wel een afname in sommige winkelstrips, maar dit is over het algemeen minimaal. De grootste afname zien we op Brugcentrum (binnen 2017-2023, een afname van vijf verkooppunten). Het meest stabiel zijn de Ieplaan en de Groensvoorde. Als we naar het totaal kijken is er een afname te zien van 186 naar 171 verkooppunten. Het aantal leegstanden is erg verschillend per winkelstrip, met een afname over het totaal Zo zijn er winkelstrips die binnen de zeven jaar (2017-2023) een minimaal aantal leegstanden hebben meegemaakt (het KW-plein, Groensvoorde en Zuidplas), tot winkelstrips die meer dan 10 leegstanden hebben meegemaakt (Passage en omgeving en de Dorpstraat). Als we naar het totaalbeeld kijken is er een afname van de leegstandscijfers te zien, namelijk van 29 naar 20 leegstaande panden. Groensvoorde en het Koningin Wilhelminaplein als wijkcentrum voor Waddinxveen Noord en Zuidplas als wijkcentrum voor Waddinxveen Zuid voldoen goed Deze winkelstrips hebben te maken met een minimale leegstand en een minimale afname (Groensvoorde zelfs helemaal geen afname) van verkooppunten als we deze vergelijken met winkelstrips die niet binnen dit tweeslagstelsel vallen.
Zie bijvoorbeeld: Brugcentrum, Passage en omgeving en de Dorpstraat. Hierbij moet wel worden aangegeven dat de Dorpstraat nog steeds voldoet als “klein winkelgebied met bijzondere functie” op basis van het gevoerde gesprek. Ook is de afname van het aantal verkooppunten relatief laag (4 verkooppunten in totaal over een periode van 7 jaar). Ook de Ieplaan, dat ook in de visie gekenmerkt wordt als “klein winkelgebied met bijzondere functie” voldoet goed op basis van de cijfers. Er is namelijk nooit sprake van leegstand geweest en het gaat hier om een stabiel aantal verkooppunten. Ook de Luifelbaan, in de visie gekenmerkt als “onvolledig buurtcentrum”, kent een stabiel aantal verkooppunten. Daarnaast blijkt uit het gevoerde gesprek dat de Luifelbaan voldoende toekomstperspectief heeft, onder andere met het oog op de ontwikkeling van de Noordkade.
15
Als laatst, wat betreft het Gouweplein is er een schommeling in het aantal verkooppunten te zien. Dit heeft te maken met het samengaan dan wel splitsen van panden, zoals eerder omschreven. Op het Gouweplein is er ook relatief veel leegstand te zien. We kunnen op basis van de omschreven inzichten stellen dat Groensvoorde, het Koningin Wilhelminaplein en Zuidplas goed voldoen. Deze winkelstrips staan dan ook aangegeven als wijkcentra voor Waddinxveen Noord en Zuid. We kunnen op basis van de omschreven inzichten stellen dat de Luifelbaan, de Ieplaan en de Dorpstraat nog steeds prima functioneren. Zij hoeven dus niet in aanmerking te komen voor grootschalige transformatie. Tenminste niet op de korte termijn. Het Gouweplein verdient extra aandacht. Er is een combinatie van wisselingen met leegstand te zien. Kijken we naar de gevoerde gesprekken met de ondernemers, dan kunnen we de volgende drie algemene conclusies trekken: 1. Het klantenbestand van bijna alle winkelstrips reikt breder dan alleen Waddinxveen Dit onderstreept het belang voor een goede ontsluiting van de gemeente en voldoende parkeergelegenheid. Voorbeelden van veelvoorkomende gemeenten waar klanten vandaan komen, zijn: Boskoop, Reeuwijk, Gouda, Leiden, Alphen aan den Rijn, Zevenhuizen, Moerkapelle en Schoonhoven.
Ook de wijk Triangel werd herhaaldelijk benoemd als een impuls wat betreft het aantal winkelbezoekers. 2. Ondernemers ervaren een parkeerprobleem Bijna alle gesproken ondernemers spraken hun zorgen uit over te weinig parkeerplaatsen en de negatieve gevolgen die dit met zich mee zou kunnen brengen. Naast parkeertekorten werd ook het verkeer zelf regelmatig benoemd als probleem. Te hard rijdende auto’s en gevaarlijke verkeerssituaties werden hierbij vaak als voorbeeld benoemd. 3. De meeste winkelstrips treden niet op als collectief of adverteren niet samen Winkeliers werken voornamelijk voor zich en hebben geen tot weinig contact met buurondernemers. Vaak gaven ondernemers aan dat men vroeger wel meer samen optrad en dat dit tegenwoordig óf gemist werd óf niet nodig werd gevonden.
16
Conclusie In dit verslag is de monitoring van de detailhandel in Waddinxveen behandeld. Aanleiding hiervoor was de detailhandelsstructuurvisie (2019-2030). Dit document heeft tot doel te zorgen voor een optimale winkelstructuur voor de gemeente. Deze optimale winkelstructuur heeft zich vertaald in een heldere, voor de consument begrijpelijke winkelstructuur. Eén sterk en herkenbaar hoofdcentrum (het Gouweplein) dat als centrum dient voor de gehele gemeente, aangevuld met ondersteunende winkelcentra (Wijkcentrum Noord bestaande uit Groensvoorde en het Koningin Wilhelminaplein en wijkcentrum Zuid bestaande uit Zuidplas). Waddinxveen beschikt ook over een aantal winkelgebieden die buiten dit tweeslagstelsel vallen. Hierbij kan je denken aan winkelstrips zoals de Luifelbaan, de Ieplaan en de Dorpstraat. Omdat deze winkelgebieden eigenlijk niet goed passen binnen de gewenste winkelstructuur, stuurt de detailhandelsstructuurvisie erop dat deze regelmatig gemonitord dienen te worden. Hierbij letten we onder andere op indicatoren als leegstand en mutatie. Mochten bepaalde winkels in een winkelgebied bijvoorbeeld te lang leeg staan, dan zoeken we samen met de eigenaar naar een optimale alternatieve invulling. Kortom de monitoring is bedoeld om te kijken of de winkelgebieden die buiten de winkelstructuur vallen goed functioneren of niet.
In de detailhandelsstructuurvisie staat dat monitoring met name wenselijk is voor de winkelstrips die geen onderdeel uitmaken van de hoofdwinkelstructuur. Toch hebben we ervoor gekozen om alle winkelgebieden te betrekken in deze monitoring. Dus ook het Gouweplein en de wijkcentra voor Waddinxveen Noord en Zuid zijn in deze monitoring opgenomen. Dit is bewust gedaan, omdat we op deze manier een totaalbeeld krijgen van de staat van de detailhandel in de verschillende winkelstrips binnen de gemeente. Deze monitoring is uitgevoerd aan de hand van zowel kwantitatieve als kwalitatieve data. Voor de kwantitatieve data is het databestand van Locatus geraadpleegd. Locatus beschikt over data van alle verkooppunten binnen de gemeente. Denk hierbij aan: het aantal verkooppunten per winkelstrip, het aantal leegstaande panden, mutaties, etc. Voor het verkrijgen van kwalitatieve data is het gesprek met op zijn minst één ondernemer per winkelstrip aangegaan. Op basis van beide soorten data trekken we de volgende conclusies: Het aantal verkooppunten is bij alle winkelstrips vrij stabiel gebleven. Het totaalaantal verkooppunten binnen de gemeente is met 15 verkooppunten afgenomen. Wat betreft leegstand is dit erg verschillend per winkelstrip.
Een minimaal aan leegstanden is te zien bij de winkelcentra die binnen de gewenste winkelstructuur vallen: wijkcentrum Noord (het KW-plein en Groensvoorde) en wijkcentrum Zuid (Zuidplas). In totaal is het aantal leegstanden binnen de gemeente afgenomen met 9 verkooppunten. Op basis van de cijfers kan men concluderen dat het KW-plein, Groensvoorde en Zuidplas goed voldoen. Deze winkelstrips hebben allen te maken met minimale leegstand en een minimale afname aan verkooppunten. Ook de Ieplaan, de Luifelbaan en in mindere mate de Dorpstraat, voldoen goed op basis van de cijfers. Ook op basis van de gesprekken bleken deze winkelstraten het nog goed te doen. Op basis hiervan kan de aanname worden gedaan dat ook deze winkelstrips, die buiten de beoogde winkelstructuur vallen, nog steeds prima functioneren en dus niet in aanmerking hoeven te komen voor grootschalige transformatie. Tenminste niet op de korte termijn. Wat betreft het Gouweplein verdient dit wel extra aandacht. Het Gouweplein heeft namelijk te maken met een schommeling in het aantal verkooppunten en relatief hoge leegstandscijfers. Op basis van de gesprekken konden drie conclusies getrokken worden, namelijk: 1. Het klantenbestand van bijna alle winkelstrips reikt verder dan de gemeentegrenzen. Dit onderstreept het belang voor een goede ontsluiting van de gemeente en voldoende parkeergelegenheid. 2.
Bijna alle ondernemers maakten zich zorgen over het tekort aan parkeerplaatsen. Ook gevaarlijke verkeerssituaties werden regelmatig benoemd.
17
3. Als laatst bleek dat de meeste winkelstrips niet als collectief optreden of adverteren. Ondernemers werken voornamelijk voor zich en hebben niet tot weinig contact met buurondernemers.
18
Bijlagen Bijlage a Gesprekspunten De onderstaande gesprekspunten zijn alleen als leidraad gebruikt. Uiteindelijk was het vooral een gesprek met de ondernemer. 1. Hoe ziet u voor de komende vijf jaar de toekomst van uw onderneming? Denk hierbij bijvoorbeeld aan stoppen, overname, opvolging of verplaatsing (of geen van allen). a. Wat zijn uw motieven om op de huidige locatie gevestigd te blijven? 2. Hoe zit het met de ontwikkelingen in uw specifieke branche, waaronder een toe- of afname van het aantal klanten? a. Wat voor klanten/ wie is de doelgroep? 3. Hoe functioneert de winkelomgeving waar u gevestigd bent? a. Staat van de openbare ruimte. Denk bijvoorbeeld aan: onderhoud, verkeer, overlast (jeugd), vervuiling.
19