Bijlage 1. Ambitiedocument de Passage 29112021
Tekst van het document
GEBIEDSONTWIKKELING DE PASSAGE AMBITIEDOCUMENT 1
1 2 3
Analyse & Diagnose Wat is er aan de hand? 7 leidmotieven voor ruimtelijke kwaliteit Hoe werken we toe naar kwaliteit? Het stedenbouwkundig plan Wat voegen we toe en hoe ziet dat eruit?
Dit ambitiedocument is met zorg samengesteld door het project- en kwaliteitsteam Sleutelkwartier, in samenwerking met De Zwarte Hond Architecture Urbanism Stategy en RHDHV. Er zijn geen rechten aan te ontlenen.
Aan de Passage gaat het gebeuren Openbare ruimte Passage
Openbare ruimte Kerkweg-Oost Lorem ipsum ipsum Lorem Kerkweg-Oost 226 Kerkweg-Oost 155-157a
KER
KWE G-O
Stationsstraat 5
OST
Openbare ruimte Beukenhof
Raadhuisplein
Het Sleutelkwartier heeft grote ambities. Het wil een jonge, meer stadse, kleurrijke en creatieve doelgroep behouden, terughalen en aantrekken om meer levendigheid, gezelligheid en dynamiek te brengen in het Sleutelkwartier. Dit ambitie document beschrijft de randvoorwaarden voor de ontwikkeling van de Passage. Het vormt daarmee een inspiratie voor zowel nieuwe partijen (ontwikkelaars) als gevestigde ondernemers, bewoners en andere betrokkenen.
W A D D I N X V E E N
S L E U T E L K W A R T I E R
–
P A S S A G E
De meeste projectlocaties in het Sleutelkwartier herstellen wat stuk was. Ze brengen weer kwaliteit, eenheid en samenhang. Maar niet persé de gewenste levendigheid. Op slechts een beperkt aantal locaties in het Sleutelkwartier kunnen we het verschil maken en de ambities waarmaken. De Passage vervult daarbij een sleutelpositie.
A M B I T I E S
3
De opdracht
Is er voldoende ruimte om te groeien? De vraag die we ons bij dit ambitiedocument stellen is:
Studio’s, lofts, atelierwoningen, mogelijk een gezamenlijke dakakker of een
Kunnen we met het in dit document beschreven kader ruimte bieden voor nieuwe woning typologieën en voorzieningen die iets nieuws brengen in Waddinxveen, en de nieuwe doelgroep binden aan het Sleutelkwartier?
W A D D I N X V E E N
S L E U T E L K W A R T I E R
–
keuken waar je samen met buren kunt koken, plug & play werkplekken zoals SK WRKS biedt of werkplaatsen voor meubel-ontwerpers. Het Sleutelkwartier is nog maar net begonnen en heeft behoefte aan fysieke plekken waar je elkaar kunt ontmoeten, inspireren en de mogelijkheid krijgt te experimenteren en te groeien. En het vraagt ook flexibiliteit voor de toekomst. We creëren met dit plan een klimaat waar initiatieven gaan ontstaan en dingen gebeuren die je nu nog niet kunt voorspellen, maar waar we straks wel plekken voor nodig, én dus beschikbaar hebben!
P A S S A G E
A M B I T I E S
4
1. ANALYSE & DIAGNOSE
Wat is er aan de hand?
De Passage anno 2021, met zicht op de Hefbrug
WA D D I N X V E E N
S L EU T E L K WA R T I E R
–
PA S S AG E
A M B I T I E S
5
Inleiding
Aanleiding en voorgeschiedenis
Van oudsher was de Passage één van de oudste en meest belangrijkste straten van Waddinxveen. Al sinds de aanleg van de brug over de Gouwe vormde de Pas sage, toen nog Kerkstraat geheten, de belangrijkste verbinding tussen de westkant en de oostkant van het dorp, waar de Gouwe en de spoorlijn van noord naar zuid doorheen snijden. De kerk, winkels en het naburi ge station zorgden voor reuring en ontmoeting. In 1975 werd een overdekt winkelgebied opgeleverd waarmee de voormalige kerkstraat een gebied voor voetgangers werd: de Passage. Sinds de opening van het winkelcentrum Gouweplein in 2014 zijn veel winkels vertrokken naar het nieuwe winkelgebied en is de oude winkelpassage afgebroken.
Daarmee is de reuring grotendeels verdwenen. Door de jaren heen is het gebied meerdere keren van kleur veranderd, waardoor de samenhang en kwaliteit van het gebied is zoekgeraakt. De ooit statige centrale as van het dorp levert geen bijdrage meer aan de kwali teit van het dorp. Een ruimtelijke en programmatische kwaliteitsimpuls is gewenst. Anno 2021 liggen er nieuwe uitdagingen voor Waddinx veen, die een impuls kunnen geven aan het gebied rondom de Passage. Er wordt voortgebouwd op de gemeentelijke ontwikkelvisie uit 2017, waarin diverse ontwikkellocaties zijn aangewezen. Deze locaties samen staan inmiddels bekend als het Sleutelkwartier. Voor het openbaar gebied is in 2020 een ontwerp opgesteld
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
door Delva Landscape Architects, waarmee de kwaliteit en samenhang van de buitenruimte in het gebied wordt versterkt. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat voor de Passage een verdichting gewenst is, zodat een mix van meer woningen (huur, koop, grondgebonden en gestapeld) en ondersteunende functies (gericht op dienstverlening, ambacht en zorg) het gebied in en rondom de Passage kan versterken. Een doordachte ontwikkeling kan de Passage de impuls geven die de kwaliteit van de huidige en nieuwe bebouwing in het Sleutelkwartier gaat versterken, en de levendigheid extra stimuleert.
6
Historische analyse
Van Kerkweg naar Passage 1900
1950
1980
2020
In de jaren 1900-1940: opkomend industrialisatie met schaalvergroting van ambacht naar industrie aan de belangrijkste structuren: Gouwe, Kerkweg en Dorpsstraat. Anno 2021: Waddinxveen als dorp en Waddinxveen als stad: kleine én grote gebaren. In het centrum mag die spanning best voelbaar zijn. Dat Waddinxveen méér is dan alleen een provinciedorp.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
7
Historische analyse
Het monument: ‘Poort der bevrijding’
Waddinxveen is klein én groot:
De westzijde van de Passage wordt gemarkeerd door het monument ‘Poort der Bevrijding’, ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog. Dit monument kan met de impuls voor de Passage wederom een belangrijke plek in Waddinxveen worden.
Ondanks dat de Spijsfabriek er niet meer is, staat het gebouw nog steeds symbool voor de industriële, monumentale kant van Waddinxveen. De grote fabriek vormde een sterk contrast naast het kleine woongebouw. Dit contrast tussen groots en klein mag ook vandaag de dag nog voelbaar zijn in Waddinxveen. Is het mogelijk om op de locatie van de oude Spijsfabriek een knipoog naar het verleden te maken?
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
8
Historische analyse
Van Kerkweg..
..naar Passage..
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
..naar een nieuwe bestemming.
9
Historische analyse
Het projectgebied Voor dit ambitiedocument is het gebied rondom de Passage onderzocht, afgebakend door de Stationsstraat aan zuidzijde, Pr. Beatrixlaan aan westzijde; Kanaalstraat en Juliana van Stolberglaan aan oostzijde en het wooncomplex Souburgh aan noordzijde. Binnen het gebied liggen drie kavels, met woningbouw te ontwikkelen, die volgen uit de gebiedsvisie van Station tot Brug: kavels 7, 8 en 9. De leegstaande supermarkt is als extra ontwikkellocatie meegenomen in het onderzoek: daarover later meer. De ontwikkelingen aan de Passage moet de huidige omgeving een impuls en meer kwaliteit geven. De nieuwe woningen worden hoogwaardig en passen zorgvuldig in de bestaande omgeving. Samen met het ontwerp voor de openbare ruimte moet de nieuwbouw van de Passage een fijne plek maken om te wonen, werken en te verblijven.
Gouwe
Projectgebied De Passage
Leegstaande supermarkt Hefbrug Kavel 7 Gemeentehuis Kavel 8
Kavel 9
Station Waddinxveen
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
10
Historische analyse
Gemeentelijk beleid, ontwikkelingen en visies
Branding en kavels binnen het Sleutelkwartier W A D D I N X V E E N
S L E U T E L K W A R T I E R
–
H E T
De in 2017 vastgestelde Ontwikkelvisie Station tot Brug-gebied
C O M M U N I C A T I E C O N C E P T
Sleutelkwartier De kavels aan de Passage vallen binnen het program ma Sleutelkwartier, het gebied tussen de Hefbrug en het station. Daar zullen conform de ontwikkelvisie 10 locaties ontwikkeld worden en het doel is om meer een heid, samenhang en kwaliteit te maken.
In het Sleutelkwartier wordt ook een stevige verdichting van het woonprogramma gezocht. De kavels aan de Passage hebben hier een belangrijk aandeel in. In 2020 heeft de gemeenteraad de ambitie uitgesproken om ook een substantieel aantal woningen in de middenhuur categorie toe te voegen aan het gewenst programma.
Daarbij wordt, met respect voor het dorpse karakter, een meer stedelijke sfeer opgezocht in Waddinxveen. Ontmoeting en reuring staan daarbij centraal, om een meer stedelijke doelgroep te behouden en/of aan te trekken.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Leeswijzer document In dit document zijn de ambities van de gemeente Waddinxveen voor de gebiedsontwikkeling verzameld. Er wordt uitspraak gedaan over onder meer de volgen de punten: → de stedenbouwkundige structuur → de organisatie van gewenste woonprogramma en bijzondere functies → overgangen tussen private en openbare ruimtes → ambities voor een duurzame toekomst → mobiliteitsaanpak, waaronder parkeren → architectonische sfeer
11
Historische analyse
Schets van het inrichtingsplan voor het openbaar gebied van de Passage door Delva Landscape Architects. De getoonde nieuwe bebouwing is suggestief en geen onderdeel van deze studie geweest.
Stationsgebied
Huidig beleid gemeente Waddinxveen
De Passage ligt binnen 400 meter van het station Waddinxveen. De ontwikkelingen aan de Passage kunnen dan ook bijdragen aan de ontwikkeling van het station en stationsgebied. In 2013 zijn tussen de gemeente Waddinxveen en R-Net afspraken gemaakt over de mobiliteitstransitie in de gemeente, met als doel het OV-net beter te benutten.
Bij het opstellen van dit document is voortgeborduurd op het huidige beleid van de gemeente Waddinxveen. Daarbij is rekening gehouden met de volgende visie- en beleidsdocumenten: → Ontwikkelvisie Station tot Brug-gebied (2017) → Marktonderzoek Station tot Brug-gebied (2016) → Brandletter Sleutelkwartier → Welstandsnota gemeente Waddinxveen (2015) → Inrichtingsplan openbaar gebied door Delva Landscape Architects (2021).
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
In de ontwikkelvisie Station tot Brug-gebied zijn de ontwikkellocaties 7, 8 en 9 vastgesteld. Dit document geeft daar uitwerking aan.
12
Stedenbouwkundige analyse
Gebouwen
Nieuw
Achterkanten staan vol in het zicht
Gebouwen met duidelijk adres
Leegstaande supermarkt zonder invulling Gesloten anonieme gevels
Oud
De verschillende tijdsgeesten en bijbehorende aanpassingen aan het gebied hebben tot een onsamenhangend karakter geleid.
De Passage als straat of als stedelijke ‘ruimte’ wordt gemaakt door de gebouwen, zoals woningen, winkels of een kerk, die aan de straat staan. De manier waar op deze gebouwen geörienteerd zijn en ‘aan’ de straat staan, bepalen voor een belangrijk deel het karakter van de Passage. De Passage is een gebied met bouwstijlen van ver schillende tijdsgeesten. De oudste gebouwen dateren van voor de oorlog, zoals de kerk. De naoorlogse be bouwing bestaat voornamelijk uit jaren 70 flats aan de noordzijde van de Passage en de jaren 60 winkelstrip die onderdeel is geweest van het winkelcentrum.
Historisch gezien kenmerkt bebouwing van voor de jaren 70 zich door duidelijke openbare ruimtes en adressen, aan wat toen nog de Kerkweg heette. De naoorlogse hoogbouw kenmerkt zich door losse gebouwen omringd door groen. De winkelstrip is ook naoorlogs, maar kenmerkt zich door de duidelijke structuur en adressen aan de Passage.
een openbare ruimte te staan. De sloop zorgde daarnaast voor veel open ruimtes, wat leidt tot een onsamenhangend karakter van de straat. De meeste gebouwen aan de Passage missen architec tonische kwaliteit en kampen met achterstallig onder houd, wat afbreuk doet aan de uitstraling op straat.
Het karakter van de Passage is in de loop van de jaren vaak veranderd, met gebouwen die zijn toegevoegd en gesloopt. De sloop heeft bijvoorbeeld geleid tot achter kanten die in het zicht zijn komen te staan en onduidelij ke situaties, met gevels die nooit zijn ontworpen om aan
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
13
Stedenbouwkundige analyse
Voorkanten en voordeuren Weinig uitnodigende entree Verstopte entrees
Souburgh
Passage
Gebouwen missen duidelijke of aantrekkelijke voorkanten aan de Passage
Duidelijke entree voor de winkels
Van meerdere gebouwen aan de Passage is onduide lijk of zij met een voorkant, zijkant of achterkant aan de straat staan, of hebben een weinig uitnodigende en tree. Dit maakt het gebied minder levendig. Een positieve uitzondering is het blok wat onderdeel heeft uitgemaakt van de gesloopte winkelpassage: dit blok heeft duidelijke voorkanten en uitnodigende en trees.
Beneden de reuring, boven het wonen. Gemengd maakt levendig.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
14
Stedenbouwkundige analyse
Enkele gebouwen hebben architectonische kwaliteit, maar er is ook veel van mindere kwaliteit.
Er is weinig samenhang tussen de verschillende gebouwen.
Hier stond vroeger de Spijsfabriek: hoe verleden plek geven?
Zicht op de Passage: op de voorgrond de appartementengebouwen (links) en de Kruiskerk (rechts) met het terrein waaar vroeger de Spijsfabriek heeft gestaan. In de achtergrond is de Hefbrug zichtbaar.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Vanuit dit standpunt is het moeilijk voor te stellen dat deze straat ooit een duidelijke en voorname structuur van Waddinxveen is geweest. De verschillende panden geven onvoldoende samenhang aan de Passage, waardoor onduidelijk is waar de straat begint of eindigt.
15
Stedenbouwkundige analyse
Openbaar gebied Souburgh
Aan de Noordzijde van de Passage ligt een groenstrook tussen de straat en wooncomplex Souburgh. Het is één van de groene kwaliteiten in de openbare ruimte van het gebied, maar is nog onvoldoende benut.
Het autoluwe karakter biedt veel potentie om een goede verblijfs- en ontmoetingsplek te worden
Het openbaar gebied van de Passage is sinds de transformatie naar winkelpassage autoluw en dit is de afgelopen jaren versterkt met de aanleg van het fiets pad. Dat maakt van het openbaar gebied een kans om goede verblijfskwaliteit te maken.
ongewenste hoekjes ontstaan, zonder functie en met achterstallig onderhoud. Ondanks het autoluwe karak ter is er veel parkeergelegenheid in het zicht van het openbaar gebied, wat de verblijfskwaliteit op dit mo ment niet ten goede komt.
Zoals eerder benoemd is het openbaar gebied echter onduidelijk afgebakend en zijn er in de loop der jaren
Aan de noordzijde van de Passage ligt een grotere groenstructuur, passend bij de moderne structuur
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Het monument ‘Poort der Bevrijding’ markeert de westzijde van de straat Passage. Het monument bestaat uit een kwart-rond en bestaat naast een stenen naald ook uit een kenmerkende bomenrij.
van de appartementenblokken en het wooncomplex Souburgh. Hoewel er zichtrelaties zijn, is het gebied ruimtelijk niet bij de Passage betrokken. Een bijzonder element is zichtbaar aan de stationszijde van de Passage: het oorlogsmonument ‘Poort der Be vrijding’.
16
Stedenbouwkundige analyse
Verkeersstructuur Ontsluiting aan de noordkant Parkeren voor de entree
Schematische weergave van ontsluiting van het gebied voor voetganger, fietser, auto’s en huidige parkeerplaatsen.
Auto’s parkeren in het zicht.
De hoofdstructuur van de Passage bestaat uit een fietspad wat vanaf de rotonde bij de Kerkweg-Oost tot aan de spoorwegovergang naar de Kerkweg-West loopt. Dit is een belangrijke fietsroute in Waddinxveen.
Kerkweg-West
Kerkweg-Oost
Passage
Deze fietsroute wordt aan de westzijde gedeeld met een auto-toegang tot het gebied, waarvandaan een aantal parkeerterreinen worden ontsloten. Overige par keerplaatsen zijn toegankelijk vanaf de Stationsstraat of de Juliana van Stolberglaan. Deze structuur biedt ruimte voor het autoluwe karakter en is een kans voor het ontwikkelen van verblijfskwaliteit. Het gebied ligt dicht bij het station Waddinxveen, wat een stationsgeörienteerde ontwikkeling mogelijk kan maken.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
17
Stedenbouwkundige analyse
Conclusie: De samenhang in de Passage en de omgeving is zoek geraakt.
Diagnose De combinatie van de verschillende bouwstijlen en stedelijke structuren maakt het gebied rondom de Passage onsamenhangend. De ruimte ‘loopt weg’, om het in ruimtelijk vakjargon te beschrijven. De kwaliteit van gebouwen en openbare ruimte is niet hoog, er is leegstand en sprake van een rommelig gevelbeeld.
Als hier nieuwbouw komt, hoe doen we dat dan zo, dat de Passage weer kwaliteit en samenhang krijgt?
Ambities voor de Passage
De Passage mist stedelijke hiërarchie en architect onische kwaliteit. De autoluwe en groene openbare ruimte biedt potentie voor kwaliteit.
De situatie in de Passage vraagt om hiërarchie en leesbaarheid, met duidelijke rooilijnen en goede overgangen tussen privé en openbaar. Er ligt al een plan voor de buitenruimte, die uitgaat van het doorgaande karakter van de Passage als fiets en wandelgebied, met een versterking van de verblijfs kwaliteit. De centrale ambitie zit in het versterken van de Passage als ‘plek’ en als onderdeel van het Sleu telkwartier. Er wordt gezocht in het toevoegen van een substantieel aantal woningen en voorzieningen, passend in de ambities van het Sleutelkwartier. Met goede nieuwbouw kan de openbare ruimte van de Passage beter worden afgebakend, worden ge activeerd en van kwaliteit worden voorzien. Hier ligt een kans om met nieuwbouw kwaliteit te maken!
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
18
vw
2. Z EVEN LEIDMOTIEVEN
voor kwaliteit en levendigheid in de Passage Nieuwe bebouwing gaat de bestaande ruimte versterken. Heldere rooilijnen kunnen de ruimtes in het gebied afbakenen en organiseren, zodat er een duidelijke straat met pleinruimtes ontstaat.
1
Gebruik de gebouwen om een goede straat te maken
2 Maak duidelijk welke ruimte voor wie bedoeld is 3 Zorg voor een verrassende vanzelfsprekendheid 4 Ontwerp voor voetgangers en fietsers, zij maken het gezellig
Met eenvoudige gebouwvolumes krijgt de straat weer helderheid. Vervolgens zit de kwaliteit in het detail en de verfijning van gevelindeling en materialisering.
5 Ontwerp een levendig en aantrekkelijk straatbeeld 6 Eigentijds Waddinxveens | Stoer en verfijnd 7 Ontwerp Tijdloos & duurzaam
WA D D I N X V E E N
S L EU T E L K WA R T I E R
–
PA S S AG E
A M B I T I E S
7 leidmotieven
1 Gebruik de gebouwen om een goede straat te maken In de Passage ontbreken de duidelijke rooilijnen die voor een heldere en duidelijke straat zorgen. De nieuwe gebouwen moeten gebruikt worden om voor die helderheid te gaan zorgen, zodat de Passage weer een goede straat kan worden met een duidelijke openbare ruimte. Naast heldere rooilijnen heeft een goede straat ook voldoende voorkanten en adressen, hierdoor wordt de straat levendig.
Fredrikstad, Noorwegen - Mad AS
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
20
7 leidmotieven
1.1 Binnen het bouwblok is er één heldere rooilijn
1.1) Rooilijnen De rooilijn is één van de belangrijkste instru menten voor een goede openbare ruimte. In de Passage wordt de rooilijn gebruikt om een duidelijke en compacte openbare ruimte af te bakenen en de bestaande plekken te versterken.
De rooilijn aan de openbare ruimte ligt vast. Uitgiftegrenzen hoeven niet op de rooilijn te liggen.
→ Gebruik heldere en eenduidige rooilij nen om de openbare ruimte zo duide lijk mogelijk af te bakenen. → De rooilijnen grenzend aan de open bare ruimte liggen vast en worden zorgvuldig bepaald in aansluiting op de omgeving. → Verspringingen in de rooilijn zijn al leen toegestaan tussen verschillende bouwbokken en vinden nooit binnen één bouwblok plaats.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
→ Vanuit het historische perspectief van de voormalige Spijsfabriek wordt er voor kavel 8 één verspringing in de rooilijn toegestaan, waarmee wordt verwezen naar het oude volume. → De rooilijnen grenzend aan de binnenzijde van een bouwblok en de parcelering van de bebouwing liggen niet vast.
A M B ITIES
Voordeuren liggen aan de straat
1.2) Adressen en oriëntatie aan de Passage Alle woningen gelegen aan de Passage krijgen een adres aan de Passa ge. Zo wordt de structuur en levendigheid van de openbare ruimte ver sterkt.
→ Waar het mogelijk is hebben alle woningen en woongebouwen hebben hun adres en voordeur aan het open baar gebied. → Gebouwen die aan de Passage staan hebben ook hun adres en en tree aan de Passage. → Er zijn voldoende voor deuren (gemiddeld elke 10 meter) aan de straat.
21
7 leidmotieven
2 Maak duidelijk welke ruimte voor wie bedoeld is Door voor een heldere afbakening van openbare, collectieve en private ruimtes te zorgen onstaat er duidelijkheid over welke ruimte wie toebehoort. Zo wordt er voor elke ruimte verantwoordelijkheid genomen en wordt er geen vergeten. Door in te zetten op een duidelijke voor en achterkant zorgen we ervoor dat de logistieke en rommelige functies als parkeren en bergingen uit het zicht van de openbare ruimte geplaatst kunnen worden.
De Deeltuin, Utrecht - Delva
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
22
7 leidmotieven
Niet-wonen functies zijn geclusterd in de plinten.
2.1) Programma Een goede wijk is een gemengde wijk. Met het toevoegen van aanvul lende woonvormen wordt het diverse karakter van de Passage versterkt. De straat biedt straks in eerste instantie ruimte aan diverse flexibele woonconcepten en een breed palet aan wonin gen (waaronder Atelier woningen), en in tweede instantie biedt ze flexibi liteit voor een mogelijke verandering in functies.
→ Samengestelde bouw blokken bevatten een diversiteit aan wonin gen in verschillende segmenten en wo ningbouwcategorieën. Eén gebouw kan uit meerdere woningtypen bestaan, maar die zijn dan wel in hetzelfde segment. → Niet-wonen functies zo als werken aan huis en commerciële of maat schappelijke voorzie ningen vinden zoveel
Boven een parkeeroplossing kan een daktuin een ontmoetingsplek voor bewoners worden.
mogelijk plaats in de plinten, met een entree aan de Passage. → Gebouwen, en met name de plinten, wor den zo ontworpen dat ze aangepast kunnen worden aan verande rende (woon)wensen, zoals het splitsen of samenvoegen van wo ningen of, in het geval van de plinten, het toe kennen van een andere functie.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
2.2) Collectieve en private voorzieningen Om een zo prettig moge lijke openbare ruimte te maken, wordt ervoor gekozen om het auto parkeren en de bergingen collectief of privaat per kavel op te lossen, uit het zicht van de openbare ruimte.
Parkeren en bergingen vinden buiten het zicht van de openbare ruimte plaats.
→ Parkeren wordt gezien als collectieve voorzie ning en wordt collectief per ontwikkeleenheid opgelost op de daar voor aangewezen plek. Bezoekersparkeren en minder-valideparkeren krijgt een plek in de openbare ruimte. → Parkeren als collectie ve voorziening is nooit zichtbaar vanuit de openbare ruimte in de Passage.
→ Fietsparkeren voor bewoners wordt collec tief of privaat opgelost binnen het kavel. → Fietsparkeren voor be zoekers krijgt een plek in het openbaar gebied van de Passage. → Schuurtjes en bergin gen worden privaat of collectief per ontwik keleenheid opgelost. Private oplossingen zijn altijd uit het zicht t.o.v de Passage.
23
7 leidmotieven
De overgangszone tussen woning en straat vormt een buffer tussen het publieke en het private en kan ook een ontmoetingsplek zijn.
2.3) Overgangszone Voor een fijne overgangszone tussen de private woningen en de openbare ruimte is een geleidelijke overgang nodig. Dit zorgt voor een prettig straat beeld waar de gevels niet ‘hard’ op de straat staan en voor voldoende privacy voor bewoners. Geveltuinen of een Delftse stoep zijn mooie com pacte voorbeelden daarvoor.
→ Voor elk gebouw wordt de overgang met de publieke ruimte met zorg ont worpen middels een overgangszone. Deze overgangszone is ten minste 0,5 meter diep, is per zijde van het bouwblok gelijk en bestaat uit een kleine voor- of geveltuin of een zgn. Delftse stoep.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Voorbeeld van een Delftse stoep
Voorbeeld van een geveltuin met zitje
24
7 leidmotieven
3 Zorg voor een verrassende vanzelfsprekendheid Wij zetten in op een verrassende vanzelfsprekendheid. Dat wil zeggen dat we de Passage met precisie willen verweven met de omgeving. Door de basis goed en vanzelfsprekend te maken onstaat er ruimte voor verrassing. Deze zit in de details en uitwerking van de gevels en de goed ontworpen openbare ruimte. Voor Waddinxveen betekent dit dat we graag willen aansluiten bij de rijke diversiteit aan korrelgroottes en bebouwingstypen uit de omgeving. De nieuwbouw voegt een nieuwe laag toe en zoekt tegelijkertijd op verschillende manieren contact met de omgeving: in volume, in maatvoering, in materiaal. Daarnaast helpt de nieuwbouw om van de openbare ruimte een fijne, vanzelfsprekende ruimte te maken. Groeseind, Tilburg - De Zwarte Hond
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
25
7 leidmotieven
Een blok is samengesteld uit meerdere eenheden met een eigen entree. Geschakelde rijwoningen vormen één eenheid.
3.1) Een stedelijke korrel met dorpse zorgvuldigheid De samenhang in het plan wordt ge maakt met een heldere en zorgvuldige structuur, bestaande uit samengestelde blokken. De afzonderlijke gebouwen of een serie geschakelde rijwoningen zijn losse en herkenbare architectonische eenheden met een eigen architectuur, adres en hoofdentree. Ze worden familie van elkaar en hebben een samenhan gende materialisering.
Combinatie van stadswoningen met een hoger hoekgebouw. Kolenkithuis, Amsterdam – Heren 5
→ Een architectonische eenheid bestaat uit een serie geschakelde woningen of één appartementengebouw → Elke eenheid heeft een eigen onder scheidende architectuur, passend binnen het materiaalpalet beschreven in Leidmotief 6. → Aangrenzende eenheden zijn ongelijk in architectuur, korrelgrootte en bouw hoogte.
Aansluitende gebouwen hebben verschillende bouwhoogtes. Bij appartementengebouwen is de plint ten minste 4 meter hoog om functieverandering in de toekomst eenvoudig te maken.
3.2) Bouwhoogte De bouwblokken zijn ver schillend en bestaan soms uit meerdere pan den. De bouwhoogtes van naastgelegen of aansluitende architecto nische eenheden is nooit hetzelfde. De maximale bouwhoogte is zorgvuldig bepaald in aansluiting op de directe omgeving en wordt weergegeven op de kaart op pagina 52 van dit document.
Voorbeeld waarbij het hoekgebouw een onderscheidende bouwhoogte heeft. Whitmore Rd, London - Trevor Horne
→ De maximale bouwhoogtes zijn vastgelegd in de kaart op pagina 39 van dit document. → Aanpalende gebouwen (architectonische eenheden) hebben alleen bij uitzondering, bijvoorbeeld in het geval van eengezinswoningen, dezelfde hoogte of hetzelfde aantal verdiepingen. → De hoogte van de plint is altijd 4 meter, met uitzon dering van grondgebonden woningen. → Voor kavel 8 geldt één gelijke bouwhoogte van 10 meter. Dit komt voort uit de verwijzing naar de historische Spijsfabriek, die op deze locatie heeft gestaan. → Hoogteaccenten zijn rank vormgegeven en voorzien van een nette afwerking aan de dakrand, zodat in stallaties niet zichtbaar zijn in het straatbeeld.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
26
7 leidmotieven
4 Ontwerp voor voetgangers en fietsers, zij maken het gezellig Een autoluwe, goed verbonden woonwijk maken die uitnodigt tot verblijven en ontmoeten.
Bad Salzuflen - Scape Landschaftsarchitekten
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
27
7 leidmotieven
Sfeerimpressie van de openbare ruimte door Delva Landscape Architects
4.1) Ruim baan voor de voetganger en fietser Met de keuze voor een samenhangend ontwerp met de buitenruimte van het Sleutelkwartier is een belangrijke stap gezet naar het creëren van verblijfs kwaliteit voor voetgangers en fietsers. De manier waarop gebouwen zijn ont worpen kan deze stap nog verder ver sterken. Zo wordt de keuze voor lopen en fietsen logischer dan de auto.
→ Woningen krijgen aan de voorzijde overgangszones die interactie tussen bewo ners en voetgangers stimu leren. → Overgangszones die niet direct aan een woning ge legen zijn nodigen uit om door passanten als zitplaats gebruikt te worden.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
→ Voordeuren van woningen komen uit op de straat en openbare ruimte en niet direct naar het parkeren. In de appartementen gebouwen gaat de loop route van woning naar parkeerplaats altijd via de lobby of de openbare ruimte, niet rechtstreeks.
→ Fietsparkeren wordt gefaci liteerd aan de straat, niet aan de achterzijde. Een collectieve voorziening is mogelijk als deze met de fiets toegankelijk is vanuit de Passage
28
7 leidmotieven
5 Ontwerp een levendig en aantrekkelijk straatbeeld Aan de Passage ontbreekt de levendigheid. In het nieuwe woonmilieu draagt een hoge frequentie aan voordeuren bij aan een levendig maaiveld. De bebouwing activeert de openbare ruimte door bijvoorbeeld een Delftse Stoep, waar buren en voorbijgangers elkaar treffen. Dit ademt de sfeer van een stedelijk woonmilieu. Passend bij een levendig gebied bestaat het plan uit diverse woningtypen naast elkaar.
Eddington Lot 1, Cambridge - Mole Architects
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
29
7 leidmotieven
Voorbeeld van rijk vormgegeven gevels en interactie met de straat. Abode, Great Kneighton, Cambridge - Proctor and Matthews Architects
5.1) Plint & opbouw Een levendige straat maken door zoveel moge lijke interactie tussen het private en het openbare.
Voorbeeld van een helder herkenbare entree.
→ Gevels zijn rijk vormgegeven om een optimale interactie met de straat en het leven op straat te faciliteren. Bijvoorbeeld door erkers en loggia’s. → Alle gebouwen dragen bij aan een goede binnenbuiten relatie ten opzichte van de openbare ruimte, met name op de eerste 3 bouwlagen. → Woningen op de begane grond hebben altijd een voordeur en een adres aan de straat en een private buitenruimte. Deze woningen hebben geen entree vanuit de lobby van het appartementencomplex. Deze woningen hebben de kwaliteiten van een grondgebonden woning, ook wanneer de woning onderdeel is van een groter appartementengebouw.
Voorbeeld van balkons aan de openbare ruimte.
5.2) Buitenruimtes Buitenruimtes dragen bij aan een levendige inter actie tussen de woningen en de openbare ruimte. Woningen aan de Passage krijgen aan die zijde ook een buitenruimte.
→ Elke woning die aan de Passage is gelegen heeft een buitenruimte aan de voorzijde in de vorm van een Frans balkon, erker, loggia, dakterras of zitele ment. De buitenruimtes dienen bij te dragen aan de relatie met het openbaar gebied en de diversiteit in gevelbeeld. Woningen mogen daarnaast aan de achterzijde ook nog buitenruimtes hebben. → Buitenruimtes worden zorgvuldig mee ontworpen met het gevelbeeld.
→ Er zijn zo weinig mogelijk blinde gevels. → Elk gebouw heeft een duidelijk herkenbare hoofd entree en adres grenzend aan de openbare straat.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
30
7 leidmotieven
6 Eigentijds Waddinxveens | Stoer en verfijnd Het Waddinxveense straatbeeld bestaat uit een grote variatie aan gebouw types die verschillen in hoogte, korrel en uitstraling. Een goede woonomgeving, die voorziet in diverse woonwensen is daarnaast ook sociaalduurzaam wanneer de inwoners er graag wonen. Er is ruimte voor ontmoeting en uitwisseling, maar ook voor rust en ontspanning.
Paradijshof, Rotterdam - HP architecten
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
31
7 leidmotieven
6.1) Variatie en eenheid De keuze voor eenheid in materiaal zorgt voor eenheid op stedenbouw kundig niveau. Het laat zien dat de nieuwbouw bij elkaar hoort. De variatie tussen blokken is zichtbaar in het gebruik van meerdere tinten en onderscheidende details. Daar komt ook het mees terschap terug.
→ Er wordt ingezet op een variatie van architectonische verschillende archi tectonische eenheden. Deze verschil len van elkaar in korrel, hoogte en typologie. → Gebouwen die naast elkaar staan (architectonische eenheden) hebben een verschillend aantal verdiepingen. De enige uitzondering hierop zijn aan elkaar grenzende eengezinswoningen. → Eventuele galerijen, zichtbaar vanaf de openbare ruimte langs de buiten
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
zijde van de bouwblokken, worden zorgvuldig en hoogwaardig vorm gegeven als onderdeel van de architectuur. → Er wordt gestreefd naar een hoog waardige architectonische kwaliteit en samenhang in architecturale expressie per ontwikkeleenheid én voor het gehele woonmilieu. Zo krijgt elke ontwikkeleenheid een eigen uit straling én vormen ze onderdeel van een groter geheel.
A M B ITIES
32
7 leidmotieven
Eenheid door het gebruik van baksteen, verschil in uitwerking per architectonische eenheid
De entreezone is zorgvuldig gedetailleerd
Rijke detaillering in de plintzone Entrees hebben een bijzondere uitstraling
6.2) Materialisering Door de keuze in gevelmaterialen, dakmaterialen en kleuren van gevelopeningen en dakranden te limiteren ontstaat eenheid in het beeld van de buurt. Met de keuze voor baksteen als hoofdmateriaal wordt de aansluiting gezocht met bestaande panden langs de Kerkweg, de Kruiskerk en andere projecten in het Sleutelkwartier.
→ Een zorgvuldig gekozen palet van bak steen vormt het hoofdmateriaal van gebouwen grenzend aan de openba re ruimte, Accenten in houtbouw of groene gevels zijn toegestaan. → Gevelopeningen, dakranden en ande re geveldetails zijn qua kleur en uit straling afgestemd op de materiaal keuze.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Binnen het gevelbeeld zijn rijke details in de baksteen verwerkt Voorbeeld van een rijke detaillering in het metselwerk
→ Het kleur- en materiaalgebruik van hoofd- en aan- en bijgebouwen wor den zorgvuldig op elkaar afgestemd. → Gevels hebben een rijke en verfijnde detaillering in het metselwerk, die inte ressanter wordt naarmate men dich terbij het gebouw komt.
33
7 leidmotieven
7 Ontwerp Tijdloos & duurzaam Duurzaamheid gaat uiteraard over minder energiegebruik en slim gebruik van materialen. Maar het is wel veel meer dan dat. Het gaat ook over het zo lang mogelijk blijven gebruiken van een gebouw of stuk stad. Niets duurzamer dan dat. Duurzaamheid gaat (daarmee) heel erg over veerkracht: in hoeverre kan een gebouw of gebied omgaan met wisselende eisen in de loop van de tijd. Daarnaast is het een passend antwoord op de huidige vraag.
Holland Park Villas, London - Gillespies Landscape Architects
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
34
7 leidmotieven
7.1) Tijdloosheid Gebieden die kunnen ademen, die kunnen meegaan met de tijd door zich aan te passen aan nieuwe wensen en omstandigheden. Maar die tegelijkertijd wel een eigen karakter hebben. Zodat mensen ze gelei delijk leren kennen en gaan waarderen.
→ Gebouwen zijn zo ontworpen dat ze door de jaren heen aan pasbaar en uit breidbaar zijn, bijvoorbeeld in de indeling van woningen of de functies in de plinten.
7.2) Biodiversiteit Het behouden en stimuleren van de biodiversiteit is een belangrijk speer punt. Natuurinclu sief bouwen is één van de manieren om onze biodiver siteit te stimuleren. Het integreren van nest-mogelijkhe den in de gevels versterkt bijvoor beeld de kwalitei ten van het woon milieu voor mens en dier.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
→ In de gevels zijn nestkasten opgenomen voor verschil lende soorten vogels, zoals zwaluwen en mussen. Tijdens het ontwerpproces wordt een ecoloog of landschapsarchi tect betrokken om advies te geven over de juiste plaatsing, afgestemd op lokale soorten. → Aan gevels wordt mogelijkheid geboden voor begroeiing. Er wordt rekening gehouden met meerdere soorten planten. → Daken worden voorzien van begroeiing om als buffer en watervoorziening voor de openbare ruimte te voorzien.
A M B ITIES
7.3) Klimaatadaptatie Natuurlijke (low-tech) oplossingen hebben altijd de voorkeur boven de high-tech op lossingen met betrekking tot onderstaande thema’s. Dat wil zeggen, lie ver een boom dan een airco.
→ Voorkomen moet worden dat het woon milieu in tijden van hitte extreem opwarmt onder andere door te voorzien in voldoen de schaduwplekken in en bij de woning en op straat. Het architectuurontwerp van de nieuwe woningen draagt bij aan een aan genaam binnen en buiten klimaat bij hoge temperaturen. Indicatief is het streven het stedelijk gebied niet meer dan 2 graden celsius meer te laten opwarmen dan het landelijke gebied in de omgeving. → Groene daken en begroeide gevels zijn gewenst in het nieuwe woonmilieu. Voor optimaal effect wordt er gestreefd naar een dubbele bestemming voor het groen (bijvoorbeeld als gevelbekleding, water infiltratie, versterken biodiversiteit en/of voor het verminderen van hittestress).
35
vw
3.
Het stedenbouwkundig plan
De Passage krijgt een nieuwe laag die uitnodigt tot ontmoeting. Met een zorgvuldig ontwerp en meesterschap in de uitwerking. Een plek met levendigheid, waar nieuwe dingen ontstaan en waar iedereen welkom is.
WA D D I N X V E E N
S L EU T E L K WA R T I E R
–
PA S S AG E
A M B I T I E S
sB
se
n Pri
Ke r
kw eg
n
laa
rix
t ea
Zorgvuldig aansluiten en een nieuwe laag toevoegen met kwaliteit, ruimte voor creativiteit en meesterschap.
-W es t
Souburghpark
Kavel 8
C1000
De Passage Kavel 7
n
aa
Kavel 9
gl er
b
a an
n Va
ol St
i
l Ju
Met de voorgestelde nieuwbouw wordt een nieuwe laag toegevoegd aan de Passage: een stedelijker sfeer met levendigheid. Op verschillende vlakken is aan sluiting gemaakt met de bestaande bebouwing: de eenvoudige volumes en korrelgrootte past bij het modernere karakter van de Passage, de materialisering en het opdelen van het blok op kavel 7 sluit aan bij de kleinere gebouwen aan de Kerkweg. De nieuwe
laag wordt uitgevoerd in hoogwaardig en zorgvuldig metselwerk: het vakmanschap zichtbaar. Op kavel 7 stellen we - in samenhang met de oude C1000-locatie - een samengesteld blok voor met voorkanten aan de Passage, het Souburghpark en de Juliana van Stolberglaan. Een stoer accent markeert het Sleutelkwartier in de stad.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Op kavel 8 wordt met de voorgestelde bouwmassa verwezen naar de opbouw van de vroegere spijs fabriek. Op kavel 9 wordt het bestaande blok afgemaakt met een stoer hoekstuk. Dit blok maakt het pleintje voor de kerk duidelijk en afgebakend.
37
Stedenbouwkundig plan
Opbouw plan De Passage wordt volledig autovrij en wordt gekenmerkt door verblijfspleintjes, ruimte voor fietser, voetganger en groen.
Fiets- en voetgangers structuren liggen aan de voorkant, de auto-ontsluiting ligt aan de achterzijde van het gebied. Dit versterkt het verblijfskarakter van de Passage. Er is voldoende ruimte voor parkeerplekken. Nieuwe bewoners parkeren in het hof (kavel 8) of in een garage (kavels 7 en 9). Voor bezoekers worden extra plekken aangelegd.
Vier kavels bieden kansen voor ontwikkeling. Nieuwe gebouwen geven de Passage goede voorkanten en een duidelijke afbakening als fijne woon- en verblijfstraat met sterke en levendige plinten. De bebouwing benadrukt de Passage als straat en bakent de verblijfspleintjes af. De openbare ruimte en bebouwing samen geven de straat een kop en een staart.
De nieuwe gebouwen gaan de wandelverbindingen versterken tussen de Prinses Beatrixlaan, Souburghlaan, het complex Souburgh, het station en het Gouweplein. Het openbaar groen tussen het Souburgh en de Passage kan hierdoor ook beter gebruikt worden.
Kavel 8 C1000
Kavel 7 Kavel 9
Van drie naar vier kavels, hoe zit dat? Tijdens de planvorming van de nieuwbouw voor de Passage is benoemd dat de leegstaande voormalige C1000 een negatieve invloed heeft op de stedenbouwkundige samenhang en de ruimtelijke kwaliteit van de straat. Er zijn verschillende gesprekken gevoerd met de eigenaar van de C1000. Deze heeft aangegeven mee te willen werken aan de ambities voor de Passage, en het leegstaande supermarktpand zelf binnen de nu geschetste kaders te laten herontwikkelen. Zó kunnen we dus met nieuwbouw kwaliteit maken!
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
38
Stedenbouwkundig plan
Plankaart Passage en omgeving
Souburghpark
Juliana Van Stolberglaan
Kavel 7
laan
De Passage
Prinses
Passagedwarsstraat
Beatrix
C1000
Kerkweg-Oost
Kerkweg-West
De Passage
De Passage
De Passage Kavel 9
Kavel 8
Legenda Nieuwe bebouwing Harde rooilijn Maximale bouwhoogte Voetgangersgebied Passage Stationsstraat
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Verkeersgebied
39
Stedenbouwkundig plan
Woningtype
Programma C1000
Kavel 8
BVO / w. (m2)
Kavel 7
Appartementen (koop)
90
42
Appartementen (koop)
130
Appartementen (middenhuur)
100
Appartementen (middenhuur)
60
Appartementen (sociale huur)
60
21
21
Beneden-boven woningen (middenhuur)*
100
22
22
Maisonettes (koop)
140
Grondgebonden (koop)
150
Vrijstaande woning (koop)
150
Totaal aantal woningen Kavel 7
Kavel 8
Kavel 9
C1000locatie
Totaal
42 9
9
12
12 18
18
4
4
18
18 1
72
44
1 9
22
147
*De woningen op kavel 8 zijn aangewezen als zoeklocatie voor woonvormen gemengd met werk aan huis, zoals atelierwoningen.
Kavel 9
Commerciële functies
Kavel 7
Kavel 8
Kavel 9
Leegstaande supermarkt Commerciële plint
100 m2
Totaal
100 m2
C1000
Totaal
200 m2
200 m2 100 m2
200 m2
300 m2
*Eventuele werkfuncties aan huis zijn niet meegenomen in de hoeveelheid commerciële functies.
Het geplande programma biedt een forse verdichting in het stationsgebied van Waddinxveen en biedt daar mee ook invulling aan de middenhuurverordening die in de 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld. Op kavel 7 worden koop- en huurwoningen in de vrije sector voorgesteld. Dit betreft een mix van grondge bonden woningen aan de Passage of aan het park en appartementengebouwen op de kop. Een bijzonder accent vindt plaats op de hoek van het projectgebied,
met een gebouw wat een oriëntatiepunt voor Waddinxveen kan worden. Op kavel 8 wordt met de voorgestelde bouwmassa ver wezen naar de opbouw van de vroegere spijsfabriek. Op dit kavel is ruimte bedacht voor sociale- en mid denhuur woningen. Op dit kavel kan in de uitwerking worden gezocht naar een invulling met atelierwoningen.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
Op kavel 9 sluiten we met een zorgvuldig hoekstuk aan op de andere blokken. Hier zijn een aantal luxe koop appartementen gesitueerd. Tot slot is er (zie toelichting vorige pagina) ook gekeken naar een herontwikkeling van het voormalige C1000 gebouw. Een herontwikkeling van deze locatie kan de openbare ruimte van de Passage verder versterken en de kwaliteit van het gebied verhogen.
40
Stedenbouwkundig plan
Sfeerimpressie architectuur
De architectuur van de Passage wordt uitnodigend en open door de aanwezigheid van de vele ramen en deuren. Tegelijkertijd mag er een subtiele knipoog gemaakt worden naar het industriële karakter van Waddinxveen in volume en detaillering. Het groene karakter van de nieuwe straatinrichting steekt mooi af bij de warme kleuren van de materialen en details van de bebouwing. De nadruk kan worden gelegd op de plinten door daar net een ander soort materiaal toe te passen, en een goede overgang tussen privaat en privé te ontwerpen.
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
41
Stedenbouwkundig plan
Zo zouden we met nieuwbouw kwaliteit kunnen maken!
1
Gebruik de gebouwen om een goede straat te maken
2 Maak duidelijk welke ruimte voor wie bedoeld is 3 Zorg voor een verrassende vanzelfsprekendheid 4 Ontwerp voor voetgangers en fietsers
6
5 Ontwerp een levendig en aantrekkelijk straatbeeld 6 Eigentijds Waddinxveens: stoer en verfijnd 7 Toekomstbestendig, tijdloos en duurzaam
5 1
1
3
7 4
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES
2
42
BAM!! BEDANKT
De inhoud van dit document en de hierin opgenomen gegevens, afbeeldingen, teksten en combinaties daarvan zijn beschermd door auteurs-, en databankrechten. Tenzij anders vermeld berusten deze rechten bij de gemeente Waddinxveen of De Zwarte Hond. Zonder schriftelijke toestemming is het niet toegestaan dit document of enig onderdeel hiervan voor eigen doeleinden te gebruiken, openbaar te maken en of te verveelvoudigen. We hebben ons uiterste best gedaan om bronnen en rechthebbenden van het beeldmateriaal te achterhalen. Wanneer desondanks beeldmateriaal wordt getoond waarvan je (mede-) rechthebbende bent en voor het gebruik waarvan je geen toestemming hebt verleend, verzoeken we je een mail te sturen aan info@sleutelkwartier.nl
WAD D IN X VEEN S LEU TELK WARTIER – PAS SAG E
A M B ITIES