Accountantsverslag 2020 GR Grondbank RZG Zuidplas
Tekst van het document
Gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas Accountantsverslag 2020
19 maart 2021
Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland
VERTROUWELIJK Aan de leden van het Algemeen Bestuur van gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas Raadhuisplein 1 2914 KM NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL
Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl
Rotterdam, 19 maart 2021 Ons kenmerk: 2103C58888/IM Geacht bestuur, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas (hierna: de Grondbank). Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de door de directeur onder toezicht van het bestuur opgemaakte jaarrekening. De controle van de jaarrekening ontslaat de directeur of het bestuur niet van hun verantwoordelijkheden. Wij hebben onze belangrijkste bevindingen samengevat in deze rapportage. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van 2020 van de Grondbank. Wij willen deze rapportage graag met u bespreken en kunnen dan ook uw eventuele vragen beantwoorden. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
drs. R.M.J. van Vugt RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Contents
01
Managementsamenvatting 2020
02
03
Managementsamenvatting 5
Communicatie met het management
04
Belangrijkste bevindingen
Overige aangelegenheden 13
Bijlagen
Jaarrekening en jaarverslag
8
Bijlage A: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
16
Begrotingsrechtmatigheid
9
Bijlage B: Onzekerheden in de controle
17
Evaluatie inschattingen management – voorraad gronden
10
Bijlage C: Tekortkomingen in de toelichtingen
18
Fraude als onderdeel van onze controle
11
Bijlage D: Onafhankelijkheid
19
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/3
01 Management-
samenvatting
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/4
Managementsamenvatting
Verklaring
Kernpunten
Bevindingen
Kernactiviteiten
1. Identificeren van wijzigingen binnen uw gr en omgeving Tijdens onze interim-controle hebben wij de belangrijkste wijzigingen binnen uw organisatie vastgesteld en is daarvan de impact op onze controleaanpak bepaald.
2. Vaststellen materialiteit
Bij de jaarrekening 2020 van de Grondbank verstrekken wij een goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid. De hierbij gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 25.990.
3. Reikwijdte
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
4. Inschatting significante risico’s Onze planning beschrijft het proces van risico-inschatting, inclusief nadere informatie over de significante risico’s die wij tijdens deze opdracht hebben geïdentificeerd. Onze bevindingen en conclusies met betrekking tot deze risico’s zijn vermeld in deze rapportage.
5. Conclusie significante risicogebieden Wij wijzen u op onze conclusies met betrekking tot de significante controlerisico’s. Wij merken op dat wij geen tekortkomingen hebben geconstateerd ten aanzien van de significante risicogebieden.
• De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. • Er is geen sprake van een begrotingsonrechtmatigheid die meetelt voor het oordeel. • De waardeontwikkeling van de voorraad gronden in de jaarrekening 2020 laat een stabiel beeld zien ten opzichte van boekjaar 2019. In het kader van de waardebepaling per 31 december 2020 is er geen nieuwe taxatie uitgevoerd. De waarde(ontwikkeling) van de gronden zal in de toekomst sterk afhangen van de uiteindelijk gekozen ontwikkelstrategie voor het ‘Middengebied’ en van de mogelijke uitgifte van gronden voor de ontwikkeling hiervan. • Uit onze controlewerkzaamheden komen geen wijzigingen naar voren die duiden op een afwijking van materieel belang ten aanzien van de waardering van de voorraad gronden. • Er is geen sprake van wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en er zijn geen aanwijzingen voor fraude. • De gevolgen van de COVID-19 pandemie hebben geen significante impact (gehad) op het resultaat van de Grondbank en/of op de mogelijkheid van de Grondbank om aan haar verplichtingen te voldoen. De operationele activiteiten, alsmede de interne beheersing van de Grondbank zijn in beperkte mate beïnvloed door de ‘nieuwe manier van werken’. • Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd.
• Er waren geen niet-gecorrigeerde controleverschillen met betrekking tot het vermogen en het resultaat. • Er waren geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen met betrekking tot de Wet Normering Topinkomens. • Wij zijn onafhankelijk van de Grondbank. • Er zijn geen belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de verslaggevingsregels.
Wij verstrekken bij de jaarrekening 2020 van de Grondbank een goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid.
De controle 2020 van de gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/5
Managementsamenvatting
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van de Grondbank uitgevoerd, en geven hierbij een goedkeurende controleverklaring af voor getrouwheid en rechtmatigheid. Met de opdrachtbevestiging 2020 hebt u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. Naast deze opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: • • •
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). Het normenkader 2020. Het controleprotocol WNT 2020.
Geen significante wijzingen in de reikwijdte van de controle De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Wij zijn onafhankelijk van de Grondbank Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de memberfirms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen en de gemeenschappelijke regeling, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage D bij deze rapportage. Geen wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeenschappelijke regeling. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeenschappelijke regeling zijn uiteengezet in de toelichting van de jaarrekening 2020. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Indien nodig, hebben wij specialisten betrokken bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. COVID-19 COVID 19 (het coronavirus) heeft beperkte financiële gevolgen gehad voor de jaarrekening 2020, maar zal naar verwachting in de komende jaren nog op vele beleidsterreinen impact hebben. Hoe groot deze financiële impact voor het boekjaar 2020 is geweest en wat de verwachtingen van de Grondbank zijn met betrekking tot deze impact in de komende jaren is toereikend toegelicht in de paragraaf Impact COVID-19, waarnaar wij in onze controleverklaring verwijzen. Deze toelichtende paragraaf is tevens in overeenstemming met de notitie “Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden vertaald naar de jaarrekening 2020” van de commissie BADO, die is gepubliceerd d.d. 26 februari 2021.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/6
02 Belangrijkste bevindingen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/7
Belangrijkste bevindingen
Jaarrekening en jaarverslag
Wij hebben vastgesteld dat de grondslagen van de jaarrekening aanvaardbaar zijn en dat het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening.
Jaarrekening en jaarverslag De jaarstukken 2020 van uw gemeenschappelijke regeling bestaan uit: •
Het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2020 (balans met toelichting en overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting).
In het onderdeel “Programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben wij gedaan, wat hebben wij bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (o.a. over weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NV COS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat verklaringen van het bestuur in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeenschappelijke regeling zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020. Significante (beeldbepalende) verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeenschappelijke regeling alsmede voor de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het bestuur dat het zich een oordeel vormt ten aanzien van soms moeilijke subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het bestuur toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Waar nodig hebben wij specialisten betrokken bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, aannames, berekeningen, en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggevingsvoorschriften. © 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/8
Belangrijkste bevindingen
Er is in de jaarrekening 2020 geen sprake van een begrotingsoverschrijding. Begrotingsrechtmatigheid
Begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020 hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door het bestuur zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan het bestuur, zodat het bestuur hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan het bestuur van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van het bestuur als toezichthoudend orgaan. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV. De belangrijkste inhoudelijke aanpassing betreft de vaststelling dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel.
Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen. Wij hebben tijdens de controle op de jaarrekening vastgesteld dat er bij geen enkel programma sprake is van een begrotingsoverschrijding. Voor het boekjaar 2020 hanteert uw bestuur een nieuwe financiële verordening artikel 212 Gemeentewet (d.d. 8 februari 2021). Dit zien wij als een positieve ontwikkeling ten opzichte van voorgaand boekjaar. In het verlengde hiervan adviseren wij u om het normenkader rechtmatigheid (d.d. 26 maart 2012) tegen het licht te houden en het waar nodig te actualiseren en in lijn te brengen met de verschillende elementen zoals opgenomen in de financiële verordening.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/9
Belangrijkste bevindingen
Evaluatie inschattingen management
De waardeontwikkeling van de voorraad gronden in de jaarrekening 2020 laat een stabiel beeld zien ten opzichte van boekjaar 2019.
Evaluatie inschattingen management - voorraad gronden De Grondbank berekent periodiek wat de invloed van de economische ontwikkelingen kan zijn op de uitkomsten van de waardering van de voorraden. Deze berekening wordt gemaakt aan de hand van een taxatie van de voorraad gronden die wordt uitgevoerd door een externe deskundige, alsmede aan de hand van een inschatting van de economische ontwikkeling over het afgelopen boekjaar. Met deze berekening beoordeelt uw gemeenschappelijke regeling of de voorraden in de jaarrekening 2020 op een juiste wijze zijn gewaardeerd, en of de in eerdere jaren getroffen verliesvoorziening van uw gemeenschappelijke regeling toereikend is. Voor het boekjaar 2020 is geen separate taxatie uitgevoerd, als gevolg van het uitvoerige (onderhandelings)traject waarvan sprake is tussen de gemeente Zuidplas, de Grondbank en de overige deelnemers van de Grondbank over de uitgifte c.q. ontwikkeling van de gronden van de Grondbank. De Grondbank heeft op basis van de economische ontwikkelingen over het boekjaar 2020 een inschatting gemaakt van de waarde van de voorraad gronden per 31 december 2020. Op basis van deze inschatting is de verliesvoorziening in de jaarrekening 2020 op een stabiel niveau van € 21 miljoen gehandhaafd. De totale omvang van de voorraad gronden is daarentegen wel afgenomen in 2020, als gevolg van een enkele verkoop.
Wij hebben vastgesteld dat de kwaliteit van de berekening toereikend is voor de controle van de waardering van de voorraden. Al sinds 2012 is de marktwaarde van de bij de Grondbank in het bezit zijnde gronden lager dan de boekwaarde. Hiervoor is in de jaarrekening een verliesvoorziening opgenomen. Vanwege het lopende traject met betrekking tot de ontwikkelingsstrategie Middengebied Zuidplaspolder is besloten om de besluitvorming hierover af te wachten, voordat wordt overgegaan tot het eventueel afboeken van de boekwaarde. Een en ander is tevens toegelicht op pagina 9 van de jaarstukken 2020. De risico’s die de Grondbank loopt wanneer niet wordt overgegaan tot het ontwikkelen van de gronden (en de gronden dus afgeboekt moeten worden naar een waardering zonder ontwikkelpotentie), zijn toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen en risico’s van de jaarstukken 2020. Per datum van onze controleverklaring is nog geen formeel besluit genomen over de ontwikkeling van het Middengebied Zuidplaspolder.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/10
Belangrijkste bevindingen
Fraude als onderdeel van onze controle
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude.
Fraude als onderdeel van onze controle Het dagelijks bestuur is primair verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en voor de naleving van wet- en regelgeving. Recente ontwikkelingen laten zien dat de handhaving van anticorruptiewetgeving aan globalisering onderhevig is, waardoor ook gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in toenemende mate te maken krijgt met anticorruptieregels. Als onderdeel van onze controle hebben wij het dagelijks bestuur verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of vanwege het overtreden van wet- en/of regelgeving, in de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat het dagelijks bestuur daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met het toezichthoudend orgaan. Als onderdeel hiervan hebben wij gevraagd daarbij mede inzicht te geven in de eigen risico-inschatting ten aanzien van corporate compliancevraagstukken, waaronder het risico van corruptie. Tijdens deze gesprekken met de directeur en het dagelijks bestuur is door u aangegeven dat u zich bewust bent van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.
Tegelijkertijd stellen wij vast dat het maken en/of periodiek actualiseren van een gerichte (fraude)risicoanalyse geen zichtbaar onderdeel vormt van de interne-beheersingsomgeving. Uw organisatie loopt hiermee het risico dat de interne beheersing kwetsbare plekken bevat die onopgemerkt blijven. Daarbij kunnen de gevolgen voor organisaties die anticorruptiebepalingen overtreden ernstig zijn. Te denken valt aan: boetes, reputatieschade, etc. Wij hechten eraan te benoemen dat het belangrijk is dat periodieke risicoanalyses een vast onderdeel zijn van het interne-controlesysteem dat erop is gericht bedrijfsrisico’s te onderkennen, het belang en de waarschijnlijkheid daarvan in te schatten en de interne beheersing daarop toe te spitsen. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van: samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt.
Gelegenheid
Rationalisatie
Druk
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Wij hebben geen aanwijzingen gekregen voor (vermoedens van) fraude.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/11
03 Overige aangelegenheden
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/12
Overige aangelegenheden
Onze communicatie met het management
Communicatie met het management
Bevestigingen van het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeenschappelijke regeling de volledige medewerking verleend, en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad. Voorafgaand aan ons aanblijven met het management besproken belangrijke zaken Gedurende het jaar zijn er geregeld gesprekken met het management gevoerd over de toepassing van de verslaggevingsgrondslagen of de controlestandaarden, in verband met transacties die zich hebben voorgedaan, transacties die werden overwogen, of het herbeoordelen van de huidige omstandigheden. Naar ons oordeel werden deze discussies niet gevoerd in verband met ons aanblijven als onafhankelijke accountant. Overleg met andere accountants Wij hebben geen kennis van eventueel formeel overleg over controle- en verslaggevingsvraagstukken dat het management in 2020 heeft gevoerd met andere accountants.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts díe onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/13
Overige aangelegenheden
Impact COVID-19
Communicatie met het management
Nederland is sinds maart 2020 in de greep van het coronavirus. Waar in de eerste weken de maatregelen nog betrekking hadden op enkele eenvoudige tips rondom het schudden van handen en het houden van afstand, is Nederland al snel massaal gaan thuiswerken en zijn door het kabinet verdere maatregelen genomen die een grote impact hebben op de samenleving, zoals bijvoorbeeld de avondklok. De uitdagingen die deze maatregelen met zich meebrengen of hebben gebracht, zijn voor iedere organisatie verschillend. De Grondbank heeft relatief beperkt hinder ondervonden van COVID-19, zowel op financieel als operationeel gebied. In de jaarrekening heeft u een passage opgenomen over de mogelijke gevolgen van het coronavirus op de Grondbank. Deze passage is te vinden in het jaarverslag 2020, in de paragraaf “Impact COVID-19”. In overeenstemming met de notitie “Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden vertaald naar de jaarrekening 2020” van de commissie BADO, die is gepubliceerd op 26 februari 2021, heeft de Grondbank de verwachtingen ten aanzien van de impact van COVID-19 voor de komende jaren toegelicht. Tevens is hier toegelicht hoe groot de financiële impact voor het boekjaar 2020 is geweest.
De gevolgen van het coronavirus geven geen nadere informatie over de feitelijke situatie per balansdatum, zijnde 31 december 2020, maar wél over de omstandigheden die zijn ontstaan ná deze datum. Wij hebben in de controleverklaring eveneens een verplichte paragraaf opgenomen ter benadrukking van de impact van het coronavirus.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/14
04 Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/15
Bijlage A: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Overzicht van niet-gecorrigeerde controleverschillen. Wij krijgen een schriftelijke bevestiging van het management waarin is vermeld dat, na overweging van al deze niet-gecorrigeerde posten, zowel individueel als in totaal, binnen de context van de jaarrekening als geheel, geen aanpassingen nodig zijn. De volgende niet-gecorrigeerde afwijkingen zijn gedurende onze controle geïdentificeerd:
Aard van de controleverschillen
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
N.v.t.
N.v.t.
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is per saldo ook getrouwheidsfout
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal getrouwheidsfouten
N.v.t.
N.v.t.
Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/ Fido/etc.)
N.v.t.
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)
N.v.t.
Overige rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Totaal rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
* In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018 en het normenkader is het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid opgenomen.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/16
Bijlage B: Onzekerheden in de controle
Overzicht van onzekerheden in de controle. Wij krijgen een schriftelijke bevestiging van het management waarin is vermeld dat, na overweging van deze onzekerheid, zowel individueel als in totaal, binnen de context van de jaarrekening als geheel, geen aanpassingen nodig zijn. De volgende onzekerheden zijn gedurende onze controle geïdentificeerd:
Aard van de onzekerheden
Niet van toepassing.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Rechtmatigheid
Getrouwheid
N.v.t.
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
N.v.t.
2103C58888/IM/17
Bijlage C: Tekortkomingen in de toelichtingen
Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om het bestuur in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat het bestuur deze nader dient te beoordelen.
Toelichting
Niet van toepassing.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
N.v.t.
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
N.v.t.
2103C58888/IM/18
Bijlage D: Onafhankelijkheid Bevestiging onafhankelijkheid
Onafhankelijkheid
De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de Grondbank in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
• Procedures voor een tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte. • Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. • Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. • De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking hiervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt, waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controle-opdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen.
• Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een raad van commissarissen of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze organen te raadplegen. • Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/19
Bijlage D: Onafhankelijkheid Rotatie van teamleden
Onafhankelijkheid
Een te grote mate van vertrouwdheid kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van de leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Het kan dan ook vereist zijn om teamleden te vervangen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de Grondbank te rouleren. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeenschappelijke regeling die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden.
Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam, heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeenschappelijke regeling of een bij de gemeenschappelijke regeling betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben ontvangen of verstrekt en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Grondbank RZG Zuidplas | Accountantsverslag 2020
2103C58888/IM/20
This report has been prepared solely for the use of the Audit Committee, Supervisory Board and Executive Board of gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas and should not be distributed or quoted in whole or in part without our prior written consent. No responsibility to any third party is accepted as the report has not been prepared for, and is not intended for, any other purpose. As a consequence, we do not assume any liability or duty of care to any other person to whom this report is shown or into whose hands it may come. The matters raised in this report are those which have come to our attention as a result of our audit and are those that we believe we need to bring to your attention. They are not a comprehensive record of all the matters arising and in particular we cannot be held responsible for reporting all risks in the business or all internal control weaknesses. Any conclusion, opinion or comments expressed herein are provided within the context of our opinion on the financial statements as a whole, which will be expressed in our auditor’s report. Similarly, the comments, observations and recommendations involving systems and procedures should not be read as an opinion on the internal control structure and its operation. Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu, a UK Private Company limited by guarantee, and its network of member firms.
Neither Deloitte Touche Tohmatsu nor any of its member firms has any liability for each other's acts or omissions. Each of the member firms is a separate and independent legal entity operating under the names of "Deloitte", "Deloitte & Touche", "Deloitte Touche Tohmatsu", or other related names. The ‘General Terms and Conditions for Services Deloitte Netherlands, May 2018’ registered at the Chamber of Commerce under number 24362837 apply to all engagements under which Deloitte performs services. Deloitte Accountants B.V. is registered with the Trade Register of the Chamber of Commerce and Industry in Rotterdam number 24362853. © 2021 Deloitte Accountants B.V. All rights reserved. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited