3. Verkenningsstudie Waddinxveen.pdf
Tekst van het document
Verkenningsstudie TVW Waddinxveen Zuidplas en Groenswaard, Vondelwijk en Peter Zuidlaan en Horstenbuurt Rapportage
Inhoud 1. 2. 3. 4.
Inleiding Methodiek Zuidplas GVPH
Voor ieder gebied worden de volgende punten behandeld: • Scenario’s • Warmtebronnen • Resultaten • Piekopwek, gas vs elektrisch • Gevoeligheid participatiegraad • Vaststellingen 09-03-2021
1
1. Inleiding De gemeente Waddinxveen is aan de slag met het opstellen van een Transitievisie Warmte. De WarmteTransitieMakers (DWTM) schrijft in opdracht van gemeente Waddinxveen de TransitieVisie Warmte 1.0. In het kader hiervan zijn de buurten Zuidplas, Groenswaard, Vondelwijk en Peter Zuidlaan/ Horstenbuurt als verkenningswijken aangewezen voor verdere analyse en berekening. Aan de hand van de resultaten uit deze analyse wil de gemeente samen met DWTM een buurtuitvoeringsstrategie produceren met onder andere een inschatting van de kosten op gebouw -en infrastructuur niveau. Kortom de eindgebruikerskosten en de nationale kosten.
09-03-2021
2
2. Methodiek
3
Wat doet de Warmtetool? •
De Greenvis Warmtetool maakt een inschatting van kosten en haalbaarheid voor verschillende warmteconcepten (collectief en/of individueel).
•
De vergelijking tussen warmteconcepten wordt gemaakt voor verschillende clusters die gedefinieerd worden.
•
Met de resultaten kunnen verschillende warmteoplossingen voor een gebied vergeleken worden.
•
De werking van het model is schematisch samengevat op de volgende slide.
•
Technische achtergrond van de warmtetool is verder toegelicht in bijlage 1
09-03-2021
4
Voorbeeld gebiedsscenario’s De doorrekening van de warmtetool wordt uitgevoerd middels gebiedsscenario’s. Het vormen van de gebiedssenario’s bestaat uit drie stappen:
Stap 1 – gebiedsafbakening - Er wordt een gebied geselecteerd. De panden binnen het gebied zijn onderdeel van de doorrekening.
Stap 2 – clusters kiezen binnen het gebied - Het gebied wordt in clusters ingedeeld o.b.v. pand en gebiedseigenschappen.
1
2 3
Stap 3 – Scenario’s collectief en Individueel -Per scenario wordt de warmteoplossing per cluster gewisseld. Er wordt gewisseld tussen Individuele en collectieve oplossingen. -Gebiedssenario’s worden meerdere keren doorgerekend met wisselende warmtebronnen en afgiftetemperatuur.
scenario A
scenario B
1
1
2
Warmtenet
All-electric
2 All-electric
All-electric
3
All-electric
3
All-electric
scenario C
1&2 Warmtenet
3
All-electric
scenario D
1, 2 & 3 Warmtenet
5
Wat doet de warmtetool • •
De gekozen gebiedsscenario’s worden doorgerekend met de Warmtetool; Uit de warmtetool volgt een gebiedsoptimum, het gebiedsoptiumum kan o.b.v. kosten, CO2 en andere facetten gekozen worden.
Individueel
Optimum: CO2 en €
Collectief
- Lage warmtedichtheid
- Hoge warmtedichtheid
- Lage opstart drempel
- Hoge opstart drempel
- Gering schaalvoordeel
- Groot schaalvoordeel 6
Maar hoe wordt een cluster bepaald? De clusters worden bepaald o.b.v. omgevingskenmerken zoals:
• • • •
Type bebouwing: Gestapelde woningen, utiliteit, rijtjeswoningen, vrijstaande woningen; Warmtedichtheid: De mate waarin er veel of weinig warmtevraag is binnen een gebied; Geografisch: Aanwezigheid van waterwegen, spoor of snelwegen. Type wegverharding: Aanwezigheid van een grote of juist kleine mate van asfalt.
7
Wat zijn de resultaten? 1.
👨+🏠 TCO eigenaar-bewoner: Rekening van eindgebruiker, opgebouwd uit inkoop van warmte of elektra, energiebelasting en btw. Zie bijlage 3 voor verdere uitleg.
2.
💲 Totale nationale kosten: Alle kosten voor investering, onderhoud, energiekosten en overhead zoals projectmanagement en administratiekosten. Binnenlandse kasstromen tussen partijen binnen Nederland , zoals subsidies, belastingen en warmtetarief, tellen hier niet in mee. Zie bijlage 4 voor verdere uitleg.
3.
💲 Gemiddelde BAK kleinverbruik; De bijdrage aansluitkosten (hierna BAK) voor de kleinverbruikers.
4.
💲 Warmterekening; De gemiddelde warmterekening voor de gebruiker, gemiddeld over 30 jaar. De warmterekening voort uit gas/elektra/warmte verbruik en het vastrecht.
5.
💲 Gebouw gebonden investeringen (CAPEX excl. BAK): De gebouw gebonden investeringen zijn voor de gebouweigenaar. De post bestaat alle kosten voor isolatie en installatie op het moment van aanvang (dus geen herinvesteringen). Onderdeel van de installatiekosten is de inpassing van de warmteafleverset op de binneninstallatie, plaatsen en aansluiten van een warmtepompinstallatie en het afgiftesysteem ‘ready’ maken t.b.v. lage temperatuurverwarming. Kosten zijn exclusief het plaatsen van een warmteafleverset, deze kosten liggen bij de warmte exploitant.
6.
🌍Vermeden CO2- %: Hoeveel CO2 er vermeden wordt in het berekende scenario ten opzichte van de uitgangssituatie: gasinstallatie i.c.m. de huidige isolatieschil.
8
Onzekerheid op de resultaten Toelichting De resultaten in deze studie zijn berekend met behulp van de Greenvis Warmtetool. Deze tool is specifiek gemaakt om snel en flexibel diverse scenario’s voor duurzame warmte in een gebied te definiëren en door te rekenen. Hiervoor wordt zo veel als mogelijk gekeken naar de lokale aspecten. Het detailniveau is niet hetzelfde als bij een haalbaarheidsstudie. Deze analyse is dus geen haalbaarheidsstudie maar een scenario studie die richting geeft aan de geschikte aardgasvrije oplossing. De afweging om deze snelheid en flexibiliteit te behalen leidt ertoe dat voor een groot aantal factoren algemene i.p.v. project-specifieke kengetallen zijn gehanteerd. Het resultaat hiervan is een onzekerheidsmarge van +/- 40% op de berekende kosten.
09-03-2021
9
3. Zuidplas
10
Zuidplas: Overzicht
Oppervlaktegemaal
09-03-2021
11
Zuidplas: Scenario’s All electric scenario
Deels all electric Deels warmtenet
Cluster met individuele warmtepompen
Deels all electric Deels warmtenet
Alles op een warmtenet
Cluster met een warmtenet
12
Zuidplas: Scenario’s bezit
In de afbeelding is weergegeven de gevormde clusters het aantal verblijfsobjecten (unieke adressen: nVO) en de verhouding tussen particulier bezit en WOCO met utiliteit.
09-03-2021
13
Zuidplas: Scenario’s bouwjaar
In de afbeelding is weergegeven: - Bouwjaren van de panden - De clusters met de geprognotiseerde benodigde thermische energie in 2020 en 2050.
09-03-2021
14
Zuidplas: Warmtenet scenario’s
Warmtenet ontwerpen Met de Warmtetool wordt een automatisch warmtenet getekend. Waarna deze door de Warmtetool begroot wordt. De automatisch getekende warmtenetten zijn in de afbeeldingen weergegeven.
09-03-2021
15
Zuidplas: Warmtebronnen voor het warmtenet Voor het warmtenet zijn de volgende collectieve warmtebronnen onderzocht: • Oppervlakte gemaal Warmte wordt onttrokken uit het oppervlakte gemaal en wordt met een centrale warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht. Er is slechts voldoende warmte beschikbaar voor het groene scenario
•
Restwarmte uit kassen (WKK’s)
Restwarmte van 40oC wordt in de zomer opgeslagen in een WKO en met een warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht. Er is slechts voldoende warmte beschikbaar voor het groene scenario
•
Ondiepe geothermie
Warmte uit aardlagen op 500 tot 1500 m diepte met een temperatuur van 40oC wordt met een centrale warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht
•
ROCA leiding
Warmte uit de ROCA leiding van Eneco, beschikbaar op hoge temperatuur.
•
•
Warmtetransportnet Zuid-Holland (WTS) Dit is de warmterotonde waarmee er naar toegewerkt wordt aan de uitbreiding en koppeling van bestaande warmtenetten in ZuidHolland.
Zonthermie
Warmte wordt centraal opgewekt met thermische zonnepanelen. Een WKO voorziet in de seizoensopslag en met een warmtepomp wordt de warmte op de juiste temperatuur gebracht -Alle bovenstaande warmtebronnen worden ingezet i.c.m. collectieve gasketels als piekvoorziening. -De gebouwen die in het scenario niet op het warmtenet zijn aangesloten worden verwarmd met een eigen lucht/water warmtepomp
09-03-2021
16
Zuidplas: Resultaat, TCO eigenaar+bewoner TCO eigenaar+bewoner De hiernaast afgebeelde grafiek laat een stijgende trend zien. Hieruit is op te maken dat naarmate er meer woningen worden aangesloten op het warmtenet de TCO stijgt dan wanneer de woningen worden verwarmd met individuele lucht-water warmtepompen. De volgende warmtebronnen voor een warmtenet scoren het beste: de ROCA-leiding; het oppervlakte.
09-03-2021
17
Zuidplas: Resultaat, TNK TNK De hiernaast afgebeelde grafiek laat een stijgende trend zien. Hieruit is op te maken dat naarmate er meer woningen worden aangesloten op het warmtenet de TNK stijgt dan wanneer de woningen worden verwarmd met individuele lucht-water warmtepompen. De volgende warmtebronnen voor een warmtenet scoren het beste: de ROCA-leiding; Ondiepe geothermie; Restwarmte kassen; het oppervlakte gemaal.
09-03-2021
18
Zuidplas: Overige resultaten Oppervlakte Restwarmte Ond. Geo gemaal kas
🔥
Warmte oplossing
⚖
Scenario
👨+ 🏠
TCO eigenaarbewoner*
€ 1.300
€ 1.370
€ 1.390
💲
Tot. nationale kosten*
€ 870
€ 910
💲
Gem. BAK kvb.
n.v.t.
💲
Gem. Warmterekening warmtenet*/**
All electric
* Per WEQ per jaar ** Incl. vastrecht en niet verdisconteerd ***CAPEX excl. BAK Oppervlakte Restwarmte Ond. Geo gemaal kas
ROCA
Zonneveld
WTS
Ond. Geo
ROCA
Zonneveld
WTS
Gasreferenti e
€ 1.440
€ 1.380
€ 1.540
€ 1.410
€ 1.480
€ 1.420
€ 1.610
€ 1.440
€ 1.120
€ 940
€ 930
€ 940
€ 1.010
€ 970
€ 970
€ 970
€ 1.070
€ 1.010
€ 410
€ 8.940
€ 10.980
€ 10.550
€ 8.200
€ 14.510
€ 9.130
€ 11.000
€ 8.720
€ 15.790
€ 9.530
n.v.t.
€ 1.690
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
€ 1.710
n.v.t.
€ 830
€ 830
€ 860
€ 860
€ 860
€ 860
€ 860
€ 860
€ 840
€ 840
€ 840
€ 840
€ 1.690
€ 2.700
€ 2.700
€ 2.700
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
€ 3.200
n.v.t.
€ 15.600
€ 15.600
€ 15.600
€ 15.600
€ 13.300
€ 13.300
€ 13.300
€ 13.300
€ 13.300
€ 13.300
€ 14.900
€ 14.900
€ 14.900
€ 14.900
€0
80%
75%
85%
80%
70%
70%
70%
60%
75%
70%
70%
55%
70%
65%
0%
ROCA
Zonneveld
WTS
€ 1.380
€ 1.370
€ 1.420
€ 1.370
€ 1.400
€ 1.450
€ 920
€ 910
€ 920
€ 940
€ 930
€ 940
€ 10.260
€ 12.670
€ 11.380
€ 10.260
€ 16.310
€ 11.170
€0
€ 1.690
€ 1.690
€ 1.690
€ 1.690
€ 1.690
💲
Gem. Warmterekening Individueel*/**
€ 840
€ 830
€ 830
€ 830
€ 830
💲
Gem. Gebouw Investeringen warmtenet***
€0
€ 2.700
€ 2.700
€ 2.700
💲
Gem. Gebouw Investeringen Individueel***
€ 14.900
€ 15.600
€ 15.600
🌍
Vermeden CO2 %
90%
80%
80%
09-03-2021
19
Zuidplas: Samenvatting resultaten Individueel
Goedkoopste alternatief (groen scenario)
Goedkoopste alternatief locale warmtebron (groen scenario)
All electric
ROCA-leiding
Oppervlakte Gasreferentie gemaal
Behoud huidige situatie
🔥
Warmte oplossing
De afbeelding hiernaast geeft een samenvatting van de resultaten weer. Uit de resultaten is op te maken dat:
⚖
Scenario
-De TCO en TNK zijn het laagste voor de allelectric oplossing.
👨+ 🏠
TCO eigenaarbewoner*
€ 1.300
€ 1.380
€ 1.400
€ 1.120
- De gemiddelde gebouwinvestering met BAK lager is dan de gebouwinvestering van de All
💲
Tot. nationale kosten*
€ 870
€ 940
€ 940
€ 410
electric oplossing.
💲
Gem. BAK kvb.
n.v.t.
€ 8.200
€ 8.940
n.v.t.
-De gemiddelde gebouwinvestering voor Allelectric voor Zuidplas-90 veel lager is dan voor Zuidplas-80. De verklaring hiervoor is dat
💲
€ 840 (individueel)
panden in Zuidplas-90 nieuwer zijn en er hierdoor minder bouwkundige aanpassingen nodig zijn om deze te verwarmen met luchtwater warmtepompen.
Gem. Warmterekening */**
💲
Gem. Gebouw Investeringen warmtenet***
💲
Gem. Gebouw Investeringen Individueel***
🌍
Vermeden CO2 %
-De vermeden CO2 het hoogst is voor de Allelectric oplossing
* Per WEQ per jaar ** Incl. vastrecht en niet verdisconteerd ***CAPEX excl. BAK
n.v.t.
€ 1.710 (collectief) € 1.710 (collectief) € 860 (individueel) € 860 (individueel)
€ 1.690
€ 3.200
€ 3.200
n.v.t.
€ 27.200
€ 13.300
€ 13.300
€0
90%
60%
70%
0%
09-03-2021
20
Zuidplas: Gevoeligheidsanalyse Met de gevoeligheidsanalyse wordt er getoetst hoe groot de impact is van een gekozen uitgangspunt. De gevoeligheid wordt getoetst voor twee uitgangspunten:
• •
Piekopwek, gas vs elektrisch: In plaats van een gaspiekopwek voor het warmtenet wordt er gebruik gemaakt van een centrale collectieve elektrische boiler. Participatiegraad: De participatiegraad is naast de standaarddoorrekening (80%) getoetst voor 60% en 100%.
09-03-2021
21
Zuidplas: Gevoeligheid- piekopwek, gas vs elektrisch
Piekopwek o.b.v. collectieve gasketels
Piekopwek o.b.v. collectieve elektrische boilers
Resultaten Uit de gevoeligheidsanalyse is op te maken dat zowel de TCO en TNK hoger zijn bij gebruik van een collectieve elektrische boiler dan t.o.v. gas: - De TNK en TCO stijgen beide met circa €100,- per WEQ/jaar
09-03-2021
22
Zuidplas: Gevoeligheid- participatiegraad Participatiegraad 60%
Participatiegraad 100%
Resultaten - De TNK en TCO worden beperkt beïnvloed door verandering van participatiegraad. - De BAK stijgt met circa €3000,- per woning wanneer er maar 60% van de woningen in het gebied aangesloten worden op het warmtenet. -De BAK daalt met circa €2000 wanneer alle woningen aangesloten worden.
09-03-2021
23
Zuidplas: Vaststellingen in de resultaten •
Het grijze scenario waarin het volledige gebied aangesloten wordt m.b.v. individuele lucht-water warmtepompen scoort het beste o.b.v. TNK en TCO.
•
Van de warmtenet oplossingen heeft het groene scenario i.c.m. de ROCA leiding de laagste BAK.
•
Het verwarmen van woningen met individuele warmtepompen resulteert in een lage warmterekening en hoge initiële investering. Woningen met een warmtenet aansluiting hebben juist een hoge warmterekening met lage initiële kosten.
•
Het verwarmen van woningen met individuele warmtepompen resulteert in de hoogst vermeden CO₂. Dit komt door de betere isolatieschil van woningen, een warmtenet extra warmteverlies heeft tijdens transport en in de warmtenet doorrekeningen gebruik wordt gemaakt van een gas-piekvoorziening.
•
Gebruik makende van een elektrisch i.p.v. een gas-piekopwekker voor het warmtenet is kostenverhogend voor TNK en TCO.
09-03-2021
24
Zuidplas: Conclusie en aanbevelingen •
De resultaten voor Zuidplas van een collectief net t.o.v. individuele lucht-waterwarmtepompen liggen dicht bij elkaar o.b.v. TCO en TNK. De lucht-water warmtepompen zijn het goedkoopste oplossing (grijze scenario).
•
Aandachtspunt voor het ontwikkelen van een warmtenet in Zuidplas is de hoge BAK, circa €8200,- in het meest gunstige groene scenario.
•
Wanneer er een warmtenet wordt aangelegd wordt er aangeraden om gebruik te maken van een gaspiek voorziening. De elektriciteitsmix qua duurzaamheid is in 2025 vergelijkbaar met gas waarna deze duurzamer wordt. De gasinstallatie voor piekvoorziening kan op een later moment uit gefaseerd worden. Dit betekend dat de warmtenet oplossing niet direct aardgasvrij is. De keus voor gebruik van een piekgasketel kan worden voorgelegd aan de bewoners. Dit heeft informerende werking op de bewoner en geeft inzicht in hoe de bewoner naar dit dilemma kijkt.
09-03-2021
25
4. Groenswaard1/2/3, Vondelwijk en Peter zuidlaan/Horstenbuurt (GVPH)
26
GVPH: Overzicht
09-03-2021
27
GVPH: Scenario’s All electric scenario
Deels all electric Deels warmtenet
Cluster met individuele warmtepompen
Deels all electric Deels warmtenet
Alles op een warmtenet
Cluster met een warmtenet
28
GVPH: Scenario’s bezit
09-03-2021
29
GVPH: Scenario’s bouwjaar
In de afbeelding is weergegeven de gevormde clusters het aantal verblijfsobjecten (unieke adressen: nVO) en de verhouding tussen particulier bezit en WOCO met utiliteit.
09-03-2021
30
GVPH: Warmtenet scenario’s Warmtenet ontwerpen Met de Warmtetool wordt een automatisch warmtenet getekend. Waarna deze door de Warmtetool begroot wordt. De automatisch getekende warmtenetten zijn in de afbeeldingen weergegeven.
09-03-2021
31
GVPH: Warmtebronnen voor het warmtenet Voor het warmtenet zijn de volgende collectieve warmtebronnen onderzocht: • RWZI Warmte uit de effluent leiding van de RWZI wordt met een centrale warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht. • TEO Warmte uit de Gouwe wordt met een centrale warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht. Daarnaast wordt een WKO van warmte voorzien vanuit de gouwe gebruikt als seizoensopslag. • Ondiepe geothermie Warmte uit aardlagen op 500 tot 1500 m diepte met een temperatuur van 40oC wordt met een centrale warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht • Zonthermie Warmte wordt centraal opgewekt met thermische zonnepanelen. Een WKO voorziet in de seizoensopslag en met een warmtepomp wordt de warmte op de juiste temperatuur gebracht • Restwarmte uit kassen (WKK’s) Restwarmte van 40oC wordt in de zomer opgeslagen in een WKO en met een warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht. Er is slechts voldoende warmte beschikbaar voor het groene scenario • ROCA leiding Warmte uit de ROCA leiding van Eneco, beschikbaar op hoge temperatuur. • Warmtetransportnet Zuid-Holland (WTS) Dit is de warmterotonde waarmee er naar toegewerkt wordt aan de uitbreiding en koppeling van bestaande warmtenetten in Zuid-Holland.
-Alle bovenstaande warmtebronnen worden ingezet i.c.m. collectieve gasketels als piekvoorziening. -De gebouwen die in het scenario niet op het warmtenet zijn aangesloten worden verwarmd met een eigen lucht/water warmtepomp
09-03-2021
32
GVPH: Resultaat, TCO eigenaar-bewoner TCO eigenaar-bewoner De hiernaast afgebeelde grafiek laat een licht dalende trend zien. Hieruit is op te maken dat naarmate er meer woningen er worden aangesloten op het warmtenet de TCO daalt dan wanneer de woningen
worden verwarmd met individuele lucht-water warmtepompen. RWZI voor een warmtenet scoort het beste.
09-03-2021
33
GVPH: Resultaat, TNK TNK eigenaar-bewoner De hiernaast afgebeelde grafiek laat een licht dalende trend zien. Hieruit is op te maken dat naarmate er meer woningen er worden aangesloten op het warmtenet de TNK daalt dan wanneer de woningen worden verwarmd met individuele luchtwater warmtepompen. RWZI voor een warmtenet scoort het beste.
09-03-2021
34
* Per WEQ per jaar ** Incl. vastrecht en niet verdisconteerd ***CAPEX excl. BAK
GVPH: Overige resultaten 🔥
Warmte oplossing
⚖
Scenario
👨 + 🏠
All electric
TEO
RWZI
Ond. Geo Zonneveld
Restwarm te kas
ROCA
WTS
TEO
RWZI
Ond. Geo Zonneveld
Restwarm te kas
ROCA
WTS
TEO
RWZI
Ond. Geo Zonneveld
ROCA
WTS
Gasrefere ntie
TCO eigenaarbewoner*
€ 1.520
€ 1.500
€ 1.490
€ 1.520
€ 1.580
€ 1.550
€ 1.520
€ 1.530
€ 1.480
€ 1.460
€ 1.510
€ 1.600
€ 1.540
€ 1.480
€ 1.500
€ 1.460
€ 1.440
€ 1.490
€ 1.610
€ 1.460
€ 1.490
€ 1.160
💲
Tot. nationale kosten*
€ 1.070
€ 1.030
€ 1.010
€ 1.020
€ 1.070
€ 1.050
€ 1.050
€ 1.070
€ 1.000
€ 980
€ 990
€ 1.070
€ 1.020
€ 1.020
€ 1.050
€ 990
€ 960
€ 980
€ 1.070
€ 1.000
€ 1.040
€ 420
💲
Gem. BAK kvb.
n.v.t.
€ 3.720
€ 3.290
€ 4.990
€ 8.300
€ 7.090
€ 4.860
€ 5.620
€ 4.740
€ 4.230
€ 6.000
€ 9.700
€ 7.460
€ 4.990
€ 5.940
€ 5.640
€ 5.090
€ 6.660 € 10.260 € 5.680
€ 6.570
n.v.t.
💲
Gem. Warmterekening warmtenet*/**
€0
€ 1.850
€ 1.850
€ 1.850
€ 1.850
€ 1.850
€ 1.850
€ 1.850
€ 1.810
€ 1.810
€ 1.810
€ 1.810
€ 1.810
€ 1.810
€ 1.810
€ 1.790
€ 1.790
€ 1.790
€ 1.790
€ 1.790
€ 1.790
n.v.t.
💲
Gem. Warmterekening Individueel*/**
€ 770
€ 730
€ 730
€ 730
€ 730
€ 730
€ 730
€ 730
€ 740
€ 740
€ 740
€ 740
€ 740
€ 740
€ 740
€ 770
€ 770
€ 770
€ 770
€ 770
€ 770
€ 1.730
💲
Gem. Gebouw Investeringen warmtenet***
€0
€ 3.600
€ 3.600
€ 3.600
€ 3.600
€ 3.600
€ 3.600
€ 3.600
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.100
€ 4.100
€ 4.100
€ 4.100
€ 4.100
€ 4.100
n.v.t.
💲
Gem. Gebouw Investeringen Individueel***
€ 21.800 € 24.200 € 24.200 € 24.200 € 24.200 € 24.200 € 24.200 € 24.200 € 23.200 € 23.200 € 23.200 € 23.200 € 23.200 € 23.200 € 23.200 € 21.800 € 21.800 € 21.800 € 21.800 € 21.800 € 21.800
€0
🌍
Vermeden CO2 %
90%
80%
80%
80%
80%
80%
75%
80%
75%
75%
75%
75%
75%
65%
75%
70%
70%
70%
70%
09-03-2021
55%
35
65%
0%
GVPH: Samenvatting resultaten De afbeelding hiernaast geeft een samenvatting van de resultaten weer. Enkele uitkomsten die volgen uit de doorrekening: -De TCO en TNK is het laagste voor een volledig warmtenet met de RWZI als warmtebron. - De gemiddelde gebouwinvestering met BAK lager is dan de gebouwinvestering van de All electric oplossing. -De vermeden CO2 het hoogst is voor de Allelectric oplossing.
Individueel
Goedkoopste alternatief (groen scenario)
Goedkoopste alternatief (blauw scenario)
Behoud huidige situatie
All electric
RWZI
RWZI
Gasreferentie
🔥
Warmte oplossing
⚖
Scenario
👨+ 🏠
TCO eigenaarbewoner*
€ 1.520
€ 1.460
€ 1.440
€ 1.160
💲
Tot. nationale kosten*
€ 1.070
€ 980
€ 960
€ 420
💲
Gem. BAK kvb.
n.v.t.
€ 4.230
€ 5.090
n.v.t.
💲
Gem. Warmterekening */**
€ 770 (individueel)
💲
Gem. Gebouw Investeringen warmtenet***
n.v.t.
€ 4.000
€4.100
n.v.t.
💲
Gem. Gebouw Investeringen Individueel***
€ 21.800
€ 23.200
€ 21.800
€0
🌍
Vermeden CO2 %
90%
75%
70%
0%
* Per WEQ per jaar ** Incl. vastrecht en niet verdisconteerd ***CAPEX excl. BAK
€ 1.810 (warmtenet) € 1.790 (warmtenet) € 740 (individueel) € 770 (individueel
€ 1.730
09-03-2021
36
GVPH: Gevoeligheidsanalyse Met de gevoeligheidsanalyse wordt er getoetst hoe groot de impact is van een gekozen uitgangspunt. De gevoeligheid wordt getoetst voor twee uitgangspunten:
• •
Piekopwek, gas vs elektrisch: In plaats van een gaspiekopwek voor het warmtenet wordt er gebruik gemaakt van een centrale collectieve elektrische boiler. Participatiegraad: De participatiegraad is naast de standaarddoorrekening (80%) getoetst voor 60% en 100%.
09-03-2021
37
GVPH: Gevoeligheid- piekopwek, gas vs elektrisch
Piekopwek o.b.v. collectieve gasketels
Piekopwek o.b.v. collectieve elektrische boilers Resultaten Uit de gevoeligheidsanalyse is op te maken dat zowel de TCO en TNK hoger zijn bij gebruik van een collectieve elektrische boiler dan t.o.v. gas: - De TNK en TCO stijgen beide met circa €100,- per WEQ/jaar
09-03-2021
38
GVPH: Gevoeligheid- participatiegraad Participatiegraad 60%
Participatiegraad 100%
Resultaten - De TNK en TCO worden beperkt beïnvloed door verandering van participatiegraad. - De BAK stijgt met circa €2000,- per woning wanneer er maar 60% van de woningen in het gebied aangesloten worden op het warmtenet. -De BAK daalt met circa €1000 wanneer alle woningen aangesloten worden.
09-03-2021
39
GVPH: Vaststellingen in de resultaten •
Een warmtenet met RWZI als collectieve warmtebron scoort in alle scenario's het beste o.b.v. TCO en TNK.
•
Naast de RWZI resulteert TEO en ondiepe geothermie tevens een lage TCO en TNK op.
•
Het scenario met de maximale grote van het warmtenet geeft de laagste TCO en TNK (het blauwe scenario).
•
Het gele scenario heeft de laagste BAK. Dit gebied heeft de beste businesscase voor een warmtenet.
•
Het verwarmen van woningen met individuele warmtepompen resulteert in een lage warmterekening en hoge initiële investering. Woningen met een warmtenet aansluiting hebben juist een hoge warmterekening met lage initiële kosten.
•
Het verwarmen van woningen met individuele warmtepompen resulteert in de hoogst vermeden CO₂. Dit komt door de betere isolatieschil van woningen, een warmtenet ken extra warmteverlies en er is gerekend met een gas-piekvoorziening.
•
Gebruik makende van een elektrisch i.p.v. een gas-piekopwekker voor het warmtenet is kostenverhogend voor TNK en TCO.
•
De TNK in de scenario’s waarin maar 60% van de woningen worden aangesloten op het warmtenet scoort nog steeds beter qua kosten dan de individuele oplossing.
09-03-2021
40
GVPH: Conclusie en aanbevelingen •
De resultaten van de TCO en TNK liggen dicht bij elkaar in vergelijking met individuele-lucht water warmtepompen. O.b.v de huidige uitgangspunten en de onzekerheidsmarge van 40% is er een lichte voorkeur voor het blauwe scenario i.c.m. de RWZI als bron voor het warmtenet
•
Het gele scenario loopt vanwege een gunstige businesscase gevaar voor “Cherry-picking”. “Cherry-picking” houdt in dat een warmte-exploitant een hele gunstige businesscase heeft in een gebied, zich hier op focust en geen of beperkt panden aansluit die niet gunstig zijn voor de businesscase. Het is aan te raden om voldoende te sturen zodat dit tegen gegaan wordt.
•
Wanneer er een warmtenet wordt aangelegd wordt er aangeraden om gebruik te maken van een gaspiek voorziening. De elektriciteitsmix qua duurzaamheid is in 2025 vergelijkbaar met gas waarna deze duurzamer wordt. De gasinstallatie voor piekvoorziening kan op een later moment uit gefaseerd worden. Dit betekend dat de warmtenet oplossing niet direct aardgasvrij is. De keus voor gebruik van een piekgasketel kan worden voorgelegd aan de bewoners. Dit heeft informerende werking op de bewoner en geeft inzicht in hoe de bewoner naar dit dilemma kijkt.
09-03-2021
41
Bijlagen
42
Bijlage 1: Opbouw rekenmodel
Greenvis Warmtetool
Link naar productpagina
09-03-2021
43
Bijlage 2: Belangrijke uitgangspunten Technisch
Financieel
• Een centrale piekketel op aardgas voor de warmtenetconcepten voorziet 19% van de warmteproductie op jaarbasis.
• Inflatie 2%, bovenop de inflatie komt:
• Elke woning wordt individueel aangesloten op het warmtenet. Benodigd inpandig leidingwerk hiervoor is begroot. • Woningen worden geïsoleerd zodat:
• De woningen met individuele warmteoplossingen op maximaal 50 °C verwarmd worden. • De woningen met een warmtenet aansluiting op maximaal 70 °C verwarmd worden.
• Extra index gasprijs 2% • Extra index warmteprijs 1% • Extra index elektra 1% • Warmtetarief kleinverbruik 21,54 €/GJ ex. BTW. • Vaste kosten warmte kleinverbruik 400 € per adres ex. BTW. • Discontovoeten voor de Total Cost of Ownership (TCO) berekening. • Maatschappelijk rendement: 3%
• Een Woningequivalent (hierna WEQ) is 30 GJ.
• Discontovoet warmtenet exploitant: 6% (= rendementseis)
• Duurzaamheid o.b.v. elektriciteit-mix 2030.
• Discontovoet gebouweigenaar: 3,5%
• Duurzaamheid ROCA en WTS o.b.v. rekenwaardes 2020, toekomstige verduurzaming bronnen mogelijk maar onzeker.
• Discontovoet bewoner: 3%
Warmtenet specifiek • 80% participatiegraad bij warmtenetten. • Vollooptijd warmtenetten: 5 jaar.
• De bijdrage aansluitkosten voor gebouweigenaren worden bepaald a.d.h.v. de rendementseis van de warmtenet exploitant. • Warmte uit de ROCA-leiding wordt ingekocht voor 10 €/GJ op de HAP (hoofdaansluiting punt, B2B). • Warmte uit de Warmterotonde wordt ingekocht voor 12 €/GJ op de HAP (hoofdaansluiting punt, B2B).
• Looptijd berekening 30 jaar. Restwaarde van investeringen na 30 jaar worden meegenomen • ISDE Subsidie en SDE++ zijn meegenomen in de TCO berekening. als positieve kasstroom.
09-03-2021
44
Bijlage 3: Wat is de Total Cost of Ownership? TCO is het totaalbedrag aan kosten die betaald worden over een bepaalde tijd. De Total Cost of Ownership (TCO) hebben in dit onderzoek alleen betrekking op de warmtegebruiker en gebouweigenaar. In de warmtetool wordt gerekend met een looptijd van 30 jaar. Aan het eind van de looptijd wordt de resterende restwaarde als positieve kasstroom opgevoerd. Aan toekomstige kasstromen wordt minder waarde toegekend dan huidige kasstromen. De Discontovoet eigenaar/bewoner bepaald de mate waarin toekomstige kasstromen afgewaardeerd worden. De volgende kostenposten zijn meegenomen in de TCO: •
Energiekosten (gas/elektra/warmte);
•
Vastrecht;
•
Onderhoudskosten;
•
Installatiekosten: Aansluiten van de warmteafleverset op de binneninstallatie of een warmtepompinstallatie
•
Herinvesteringen;
•
Isolatiekosten;
•
Aanpassingen afgiftesysteem;
•
BTW.
In deze studie wordt een discontovoet voor de gebouweigenaar van 3,5% gehanteerd en voor de gebruiker 3%
09-03-2021
45
Bijlage 4: Wat zijn nationale kosten? Onderstaande definitie is overgenomen van PBL, op verandering van een aantal termen na zodat de definitie overeenkomt met de termen uit deze studie. Nationale kosten zijn de totale kosten in Nederland van alle maatregelen die nodig zijn om een scenario uit te voeren, ongeacht wie die kosten betaalt, inclusief de baten van energiebesparing, maar exclusief binnenlandse kasstromen zoals belastingen, heffingen en subsidies. Deze kasstromen zijn betalingen van de ene groep mensen aan de andere, die de netto kosten voor beide groepen tezamen (voor de samenleving als geheel) niet beïnvloeden. Als de ene groep Nederlanders belasting betaalt die via de schatkist wordt uitgekeerd aan een andere groep Nederlanders die subsidie ontvangt, dan is er geen euro de landsgrens overgegaan en kost dat Nederland als geheel dus geen cent. De jaarlijkse nationale kosten die gepaard gaan met investeringen (zoals afschrijvings- en rentekosten) worden bepaald op basis van de maatschappelijke discontovoet van 3 procent. Dit is gelijk aan de startanalyse van PBL. Dit wijkt af van de marktrente en risicotoeslag die voor verschillende partijen van toepassing is. In deze studie is een maatschappelijke discontovoet van 3% gehanteerd.
09-03-2021
46
Bijlage 5: Kostenposten Met de volgende kostenposten wordt er door de warmtetool gerekend: Warmtenet
-
Infrastructuur Bronnen Gebouw bouwkundige kosten (o.a. isolatiekosten) Gebouw installatie kosten Onderhoudskosten Energierekening
Individueel
-
Infrastructuur (verzwaring e-net) Gebouw bouwkundige kosten (o.a. isolatiekosten) Gebouw installatie kosten Onderhoudskosten Energierekening
47
Bijlage 6: Subsidies doorrekening Onderstaande overzicht geeft weer welke subsidies zijn meegenomen in de Warmtetool berekening: Individuele oplossingen -
ISDE: Aanschaf individuele lucht-water warmtepompen
Collectieve oplossingen -
SDE++: Voor de volgende warmtebronnen - Zonnecollectorveld; - TEO; - Ondiepe geothermie - RWZI; - Oppervlakte gemaal. 09-03-2021
48