Document · PDF

3. Ontwerp-programmabegroting 2026 - 2029 ODMH

Besluitvormende raadsvergadering 11 juni 2025, gemeente WaddinxveenBij agendapunt: Zienswijze ontwerp-programmabegroting 2026 – 2029 ODMH16.511 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

3 alinea's met “maatschappij”: 116 152 168

Titel rapport Ondertitel rapport

Programmabegroting 2026 - 2029

Versienummer: Datum:

Productnummer Omschrijving Status Datum Opdrachtgever Opgesteld door

295648 Programmabegroting 2026 - 2029 Versie Dagelijks bestuur 01-04-2025 Algemeen bestuur Jaqueline Vos

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

2 van 49

Inhoudsopgave 1

Inleiding ...........................................................................................................................................5 1.1

Begroting op hoofdlijnen ...............................................................................................................7 2.1

Financiële uitgangspunten ................................................................................................. 7

2.1.1

Indexering 2026-2029 ...................................................................................................... 7

2.1.2

Uurtarief 2026 ................................................................................................................... 7

2.2

Leeswijzer ............................................................................................................................. 6

Interne ontwikkelingen ........................................................................................................ 8

2.2.1

Risico-inventarisatie........................................................................................................ 8

2.2.2

Verduurzaming Midden-Hollandhuis ............................................................................. 8

2.2.3

Datagedreven werken en business intelligence ........................................................... 8

2.3

Externe ontwikkelingen ....................................................................................................... 8

2.4

Kwaliteit uitvoering VTH taken ......................................................................................... 13

2.5

Adequaat niveau ................................................................................................................ 13

Financiën ...................................................................................................................................... 14 3.1

Staat van baten en lasten 2024 - 2029 ............................................................................. 14

3.2

Structurele mutaties in de reserves ................................................................................. 14

3.3

Programmabegroting 2026 ............................................................................................... 15

3.4

Toelichting kosten- en opbrengstensoorten ................................................................... 16

3.5

Incidentele baten en lasten ............................................................................................... 16

3.6

Structureel begrotingssaldo ............................................................................................. 17

3.7

Financiële positie ODMH ................................................................................................... 17

3.7.1

Inleiding .......................................................................................................................... 17

3.7.2

Vermogensontwikkeling 2024 - 2029 ........................................................................... 17

3.7.3

Geprognosticeerde balans ........................................................................................... 18

3.7.4

EMU-saldo ...................................................................................................................... 19

3.7.5

Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ......................... 20

3.7.6

Financiering ................................................................................................................... 20

3.7.7

Begrotingsgrondslagen ................................................................................................ 20

3.7.8

Reserves en voorzieningen .......................................................................................... 20

3.7.9

Investeringen 2026 – 2029 ............................................................................................ 21

Programma milieu ....................................................................................................................... 23 4.1

Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 23

4.2

Wat gaan we daar voor doen? .......................................................................................... 23

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

3 van 49

4.3 5

Wat gaat het kosten? ......................................................................................................... 26

Programma bouw- en woningtoezicht ...................................................................................... 27 5.1

Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 27

5.2

Wat gaan we daar voor doen? .......................................................................................... 27

5.3

Wat gaat het kosten? ......................................................................................................... 29

Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien ................................................................ 30 6.1

Overhead............................................................................................................................. 30

6.2

Vennootschapsbelasting .................................................................................................. 31

6.3

Onvoorzien ......................................................................................................................... 31

6.4

Wat gaat het kosten? ......................................................................................................... 31

Paragrafen .................................................................................................................................... 33 7.1

Lokale heffingen................................................................................................................. 33

7.2

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 33

7.3

Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................... 36

7.4

Financiering ........................................................................................................................ 36

7.5

Bedrijfsvoering ................................................................................................................... 38

7.5.1

Rechtmatigheid .............................................................................................................. 40

7.5.2

Openbaarheid ................................................................................................................. 41

7.6

Verbonden partijen ............................................................................................................ 41

7.7

Grondbeleid ........................................................................................................................ 41

Vaststelling begroting van baten en lasten 2026 - 2029 .......................................................... 42

Bijlagen ................................................................................................................................................. 43 Bijlage 1: Bijdragen 2026 ................................................................................................................ 44 Bijlage 2: Provinciale bijdragen 2024 - 2026................................................................................. 47 Bijlage 3: Begroting op taakvelden ............................................................................................... 48 Bijlage 4: Informatie 2026 voor verbonden partijen..................................................................... 49

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

4 van 49

Inleiding

De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doen wij door het uitvoeren van milieutaken voor de hele regio Midden-Holland, de gemeente Alphen aan den Rijn en de provincie Zuid-Holland en bouw- en woningtoezichttaken voor de gemeenten BodegravenReeuwijk, Gouda, Zuidplas, Waddinxveen en de provincie Zuid-Holland (PZH).

Voor u ligt de programmabegroting 2026-2029. De programmabegroting is onderdeel van onze Planning en control-cyclus en wordt door de ODMH opgesteld met als doel om inzicht te krijgen in de kosten en opbrengsten voor het komende jaar. Met behulp van de vastgestelde Uitgangspuntennotitie, verwachtingen voor komend jaar en ervaringen van vorig jaar en het lopende jaar, alsmede de meerjarencijfers voor de begroting van de ODMH, wordt een inschatting gemaakt van de benodigde uren per opdrachtgever. De maatschappij legt de lat steeds hoger op het vlak van groen, milieu en duurzaamheid. Dit zien we terug in de eisen die aan bedrijven en gebouwen worden gesteld en hiermee in de taakuitvoering van de ODMH. Een voorbeeld hiervan is de uitbreiding van taken op het terrein van energiebesparing. Als gebouweigenaar merken we dat ook, daar waar het gaat om de verduurzaming van ons eigen Midden-Hollandhuis. Als uitvloeisel van de het Interbestuurlijk Programma (IBP) VTH zijn verschillende minimale robuustheids- en kwaliteitscriteria van toepassing voor omgevingsdiensten. We geven uitvoering aan het plan van aanpak robuustheid dat in 2024 is opgesteld en koersen erop dat we per 1 april 2026 ook door het ministerie van I&W robuust worden verklaard. Door de krimp van het Gemeentefonds verslechtert de financiële positie van gemeenten vanaf 2026 aanzienlijk (ravijnjaar).

Dit heeft ook gevolgen voor de ODMH. In de begroting 2026 zal een structurele taakstelling worden verwerkt van 4% op de gemeentelijke bijdragen. Ook in 2026 gaan we verder aan de slag met het opdoen van ervaringen met zowel de Omgevingswet als de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Ook zullen nieuwe instrumenten die er zijn onder

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

5 van 49

de Omgevingswet ingeregeld moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan milieu in het omgevingsplan en het vullen van basisregistraties. De loon- en prijsontwikkelingen blijven ook de komende jaren een aandachtspunt. Bij het opstellen van de begroting 2026 is bijvoorbeeld nog niet bekend hoe de Cao-onderhandelingen (Cao Gemeenten/SGO) voor 2025 en 2026 uitpakken. Ook de Geopolitieke ontwikkelingen brengen risico's met zich mee. Binnen de ODMH vindt sturing plaats op geld, realisatie en kwaliteit. De ODMH is al sinds 2011 gecertificeerd voor de ISO 9001-norm. Begin 2024 is de ISO-certificering vernieuwd. Het nieuwe certificaat is geldig tot en met januari 2027. De ODMH zal zijn bestuur goed blijven informeren over alle relevante ontwikkelingen.

1.1

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 beschrijft de Programmabegroting 2026 - 2029 van de ODMH op hoofdlijnen. Allereerst worden de gehanteerde uitgangpunten omschreven, daarnaast bevat dit hoofdstuk een resultaat- en vermogensbeschouwing. Hoofdstuk 3 bevat het programma milieu en hoofdstuk 4 het programma bouw- en woningtoezicht. Hoofdstuk 5 bevat de informatie over met name de overhead van de ODMH. In hoofdstuk 6 volgen alle verplichte paragrafen. Omdat de ODMH een gemeenschappelijke regeling is, zijn niet alle gemeentelijke paragrafen van toepassing. Daar waar dat aan de orde is, is dat in de paragraaf vermeld. De vaststelling van deze programmabegroting is opgenomen in hoofdstuk 7. De programmabegroting eindigt met een drietal bijlagen, waarin de bijdragen van de deelnemers weergegeven worden en de meerjarenbegroting op taakvelden.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

6 van 49

Begroting op hoofdlijnen

De cijfers uit de meerjarenprogrammabegroting 2026 – 2029 vloeien voort uit de Uitgangspuntennotitie 2026, de gewijzigde programmabegroting 2025 en de jaarrekening 2024. Voorts zijn de productieafspraken 2026 - indien en voor zover bekend - meegenomen in de prognoses. In het vervolg van dit hoofdstuk zetten we de belangrijkste uitgangspunten van deze begroting uiteen.

2.1

Financiële uitgangspunten

2.1.1 Indexering 2026-2029 Op 31 oktober 2024 is aan de dagelijks besturen van de gemeenschappelijke regelingen in de regio Hollands-Midden een brief gestuurd door de bestuurlijke werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR). In deze brief is voorgesteld de uniforme systematiek voor het bepalen van de jaarlijkse indexering van lonen en prijzen voort te zetten. De ODMH hanteert deze systematiek omdat deze algemeen aanvaard is in de regio en omdat deze aansluit op de Cao SGO. Dit is vastgelegd in de Nota Planning & Control. De voorgestelde prijsindexatie voor het jaar 2026 is opgeknipt in een index voor de beloning van werknemers en in een index voor materieel. Respectievelijk bedragen deze 2,1% en 2,7%. In deze indexcijfers zijn correcties meegenomen voor de jaren 2024 en 2025. Op basis van langjarige gemiddelden is een gewogen indexcijfer bepaald. Dit gewogen indexcijfer bedraagt 2,22%. Daarnaast ontving de ODMH op 28 november 2024 de provinciale kaderbrief voor het jaar 2026. Hierin zijn de (financiële) uitgangspunten en specifieke aandachtspunten voor de begroting 2026 beschreven. In deze brief wordt voorgesteld een gewogen index van 2,3% toe te passen. Per mail van 6 maart 2025 is dit percentage bijgesteld naar 2,1%. Het gewogen indexcijfer wordt gebruikt voor de indexering van met name de contractuele bijdragen.

Voor de overige opbrengsten- en kostensoorten zijn de inflatieverwachtingen van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Rabobank als uitgangspunt gehanteerd in deze programmabegroting. We houden rekening met jaarlijkse kostenstijgingen van 3 á 4%.

2.1.2 Uurtarief 2026 Het uurtarief van 2026 is gebaseerd op het uurtarief 2025, waarop twee factoren toegepast zijn. De eerste betreft de reguliere indexering, waarbij het advies van de bestuurlijke werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR) gevolgd is. De geadviseerde indexatie voor 2026 bedraagt 2,1% voor beloning werknemers en 2,7% voor netto materieel. Voor de ODMH levert dit een gewogen index op van 2,22%. De tweede factor hangt samen met de bezuinigingsopdracht die voor de jaren vanaf 2026 geldt. Een deel van die bezuiniging gaan we invullen door een aanzienlijk deel van de flexibele schil te vervangen door vaste medewerkers. Dit levert een besparing op, die naar de opdrachtgevers verrekend wordt door het uurtarief te verlagen met 2,5%. Samenvattend wordt het uurtarief van 2025 eerst met 2,22% verhoogd en vervolgens met 2,5% f 2026 € 115 34 I 2025 f € 115 73

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

7 van 49

2.2

Interne ontwikkelingen

2.2.1 Risico-inventarisatie In de loop van 2025 zal een uitgebreide actualisatie van de risico-inventarisatie plaatsvinden. Hiermee stappen we over op NARIS Next, een verbeterde versie van de gebruikte software en gaan we de ’ zal worden aan de gevolgen en de ’ f regelingen.

2.2.2 Verduurzaming Midden-Hollandhuis Door de aanscherping van wet- en regelgeving en de klimaatverandering is het noodzakelijk om ook het Midden-Hollandhuis toekomstbestendig te maken. De veranderende wet- en regelgeving moet de vermindering van de CO2-uitstoot verder aanjagen. Hetgeen samengaat met het verminderen van de energieconsumptie. Daarnaast vragen warmere zomers en mildere winters voor een andere wijze van klimatiseren van gebouwen. Het vervangen en optimaliseren van de klimaatinstallaties is essentieel. Met deze opgave wordt het werkklimaat in het Midden-Hollandhuis verbeterd. Een aantal stappen om dit te realiseren is reeds gezet. Daarnaast is er nog een aantal stappen te zetten om het Midden-Hollandhuis toekomst- en klimaatbestendig te maken.

2.2.3 Datagedreven werken en business intelligence In 2025 ontwikkelen we een nieuwe visie op onze informatievoorziening. We starten pilots met Artificial Intelligence (AI) en Robotic Process Automation (RPA) om processen te versnellen en waar mogelijk efficiency te behalen. In het IBP VTH is een model aangereikt voor risicogestuurd toezicht, we gaan na of dit toepasbaar is voor de ODMH. Dit zal landen in onze volgende nota VTH. De inzet van ICT en datagedreven werken zal steeds meer toenemen binnen de omgevingsdienst. Als knelpunten optreden in de informatievoorziening en/of -bescherming kan dat de bedrijfsvoering schaden. Binnen de ODMH is er daarom veel aandacht voor informatieveiligheid & privacy.

2.3

Externe ontwikkelingen

De Uitgangspuntennotitie beschrijft de externe ontwikkelingen die in de komende jaren belangrijk zijn voor onze deelnemers en is het startpunt van onze planning & controlcyclus. In de volgende alinea's vatten we de autonome ontwikkelingen uit deze notitie samen, die een in meer of mindere mate verplichtend karakter hebben. Hiernaast benoemt de Uitgangspuntennotitie nog diverse andere onderwerpen, waar iedere individuele deelnemer keuzevrijheid in heeft. Deze zijn niet opgenomen in het onderstaande. Ravijnjaar en ODMH (bezuinigingstaakstelling) In het bestuur van de ODMH is in 2024 meermaals stilgestaan bij de vraag hoe de ODMH een bijdrage kan leveren aan de bezuinigingsopgave van gemeenten. Er is door middel van ’ -/sturingsmogelijkheden er zijn op de begroting van de ODMH. Zo zijn we tegemoetgekomen aan het advies van de bestuurlijke werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR). Dit sluit ook aan op de wens van

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

8 van 49

enkele gemeenteraden, die via een zienswijze op de programmabegroting ODMH 2025-2028 of via moties aandacht hebben gevraagd voor de krimp van het gemeentefonds in 2026. In het algemeen bestuur van 13 maart 2025 is besloten tot een taakstelling van 4% op de gemeentelijke bijdragen. Deze taakstelling is tweeledig: 2,5% wordt gerealiseerd via een eenmalige (structurele) verlaging van het uurtarief. Voor de resterende 1,5% wordt een korting op de financiële bijdragen van de gemeenten en de provincie toegepast voor de jaren 2026 en 2027. Het positieve jaarrekeningresultaat van 2024 zal als dekkingsmiddel fungeren voor deze korting. Hiermee is tijd gewonnen voor onze opdrachtgevers om te bepalen op welke taken de ODMH inzet zal minderen vanaf 2028. Dat geeft de ODMH bovendien ook ruimte om o.a. de uitkomsten op pilots met digitalisering/robotisering/AI, de Zuid-Hollandse samenwerking en de hieruit voortvloeiende besparingen te kwantificeren. Het voorgaande is verwerkt in deze begroting. Verder heeft het algemeen bestuur besloten dat individuele deelnemers de komende vier jaar geen gebruik maken van de mogelijkheid om 2,5% (frictiekostenloos) te bezuinigen. Dit om een stapeling van bezuinigingen tegen te gaan en te voorkomen dat door de ODMH niet kan worden voldaan aan robuustheids- en kwaliteitscriteria die aan omgevingsdiensten zijn opgelegd.

Versterking VTHA Robuuste omgevingsdiensten ODMH moet 1 april 2026 voldoen aan de landelijke robuustheidscriteria. De criteria hebben ook financiële consequenties, er is namelijk een norm voor omzet op milieutaken 2023 € 16 5 miljoen), een norm van innovatiebudget (1% van omzet) en één voor sturing/opleiding (3% van loonsom). De ODMH voldeed op het toetsmoment in 2023 aan bijna alle criteria. Alleen de omzet op milieutaken is kritisch en een innovatieagenda en -budget miste. In 2024 hebben we daarom een plan van aanpak gemaakt, dat is vastgesteld door het algemeen bestuur van de ODMH. Hierin staat dat de ODMH een frictiekostenregeling en een innovatieagenda opstelt en het innovatiebudget inzichtelijk maakt. Het ministerie heeft hier positief op gereageerd en het vertrouwen uitgesproken dat de ODMH binnen de eigen invloedssfeer robuust kan zijn bij het volgende toetsmoment, april 2026. Tot die tijd monitort het ministerie de voortgang halfjaarlijks, dit wordt dan gerapporteerd aan de Tweede Kamer. De bezuinigingstaakstelling als gevolg van het ravijnjaar heeft invloed op de robuustheid van de ODMH. De keuze voor het 4%-scenario door het algemeen bestuur zorgt ervoor dat de norm voor de omzet nog net gehaald wordt.

Het algemeen bestuur van de ODMH heeft inmiddels een frictiekostenregeling vastgesteld en het benodigde innovatiebudget is opgenomen in deze programmabegroting onder de apparaatskosten en is 1% van de omzet. Een innovatieagenda wordt in 2025 gemaakt, in afstemming met de andere vier Zuid-Hollandse omgevingsdiensten. Implementatie producten uit het IBP VTH De afgelopen jaren hebben alle betrokken partijen in het Interbestuurlijk programma VTH (IBP VTH) gewerkt aan versterking van de VTHA-taakuitvoering. Het IBP heeft diverse producten opgeleverd die een omgevingsdienst in de aankomende jaren mag of moet implementeren. Voorbeelden (zonder uitputtend te zijn): een visitatiesystematiek, landelijke handhavingsstrategie, kwaliteitscriteria 3.0, modelmandaat, handreiking financieringssystematiek, verbetering van de informatie-uitwisseling en datahuishouding, handreiking regionale uitvoerings- en handhavingsstrategie, arbeidsmarktcampagne ‘ f ’ en opleidingsfaciliteiten (ODNL academie).

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

9 van 49

Het ministerie heeft in 2025 NL € 245.000,-) aan iedere omgevingsdienst in Nederland ter ondersteuning van het proces om robuust te worden. Doorontwikkeling omgevingsdiensten Zuid-Holland In 2024 is een impuls gegeven aan de samenwerking tussen de vijf Zuid-Hollandse omgevingsdiensten. De bestuurders formuleerden een nieuwe bestuurlijke opdracht om de diensten voor te bereiden op nieuwe ontwikkelingen en maatschappelijke opgaven. Een visie- en strategiedocument voor de samenwerking is inmiddels ontwikkeld. Hierin is het doel van de samenwerking als volgt vastgelegd: ‘De samenwerking is erop gericht om de kwaliteit van de taakuitvoering te vergroten, en zo bij te dragen aan behoud en verbetering van een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving in Zuid-Holland, tegen zo gering mogelijke kosten.’ Ook zijn nieuwe samenwerkonderwerpen benoemd, deze krijgen in 2025 verder vorm. De samenwerking vindt in beginsel plaats zonder extra belasting in deze programmabegroting en zal vorm moeten krijgen binnen de bestaande financiële kaders. De plannen van aanpak van ieder samenwerkproject worden in het eerste kwartaal van 2025 uitgewerkt en besproken. Vereniging Omgevingsdienst NL In het kader van het IBP-VTH is onderzocht of Omgevingsdienst NL een aantal activiteiten voor de versterking van het VTH-stelsel gaat uitvoeren die alle partijen in het stelsel betreffen.

De focus ligt dan vooral op een centrale landelijke kennisorganisatie VTH. Andere activiteiten zijn het uitvoeren van visitaties, het aanbieden van opleidingen via de Omgevingsdienst NL Academie en het versterken van data en informatievoorziening. Naar aanleiding van deze ontwikkeling is geconstateerd dat een grotere bestuurlijke betrokkenheid gewenst is en een nieuwe rechtsvorm voor Omgevingsdienst NL daarbij noodzakelijk is. Op dit moment zijn de directeuren van de omgevingsdiensten lid van de vereniging Omgevingsdienst NL. De gedachte is dat de omgevingsdiensten zelf toetreden. Hiervoor is een statutenwijziging noodzakelijk. Wanneer dit gaat spelen, zullen de raden en Provinciale Staten in de gelegenheid worden gesteld hun wensen en bedenkingen over het ontwerp-toetredingsbesluit van de ODMH in te brengen bij het algemeen bestuur. Dienstverlening De maatschappij en de wetgeving veranderen. Dit vraagt om een andere manier van werken: begeleiden van wensen van de samenleving en samenwerking tussen partijen. De Omgevingswet is hier een belangrijk voorbeeld van. Maar ook de Kaderrichtlijn water (met de daaraan gekoppelde kamerbrief Water en Bodem sturend), want deze richtlijn vraagt om samenwerking in de keten. De ODMH investeert in zijn medewerkers, zodat zij hun werk uitvoeren in lijn met dit gedachtengoed. Dit is onderdeel van het opleidingsbudget van de ODMH.

De Wet open overheid (Woo) verplicht overheden om informatie actief openbaar te maken. De diverse categorieën van informatie die openbaar moeten worden gemaakt worden gefaseerd ingevoerd, om het enigszins behapbaar te houden. Vooralsnog slaagt de ODMH er in om binnen de huidige begroting te voldoen aan de eisen van de Woo. Mogelijk zijn er in de toekomst wel financiële gevolgen. Dit hangt met name samen met de toekomstige verplichting dat vrijwel alle beschikkingen actief openbaar moeten worden gemaakt.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

10 van 49

Omgevingswet In 2026 hebben we twee jaar ervaring met de Omgevingswet en meer inzicht in hoe het loopt. We leren wat de gevolgen zijn voor initiatiefnemers, gemeenten, provincie en de ODMH. Ook in 2026 sturen we bij waar dat mogelijk of wenselijk is. Sinds de start van de Omgevingswet voert de ODMH ook de slooptaken uit voor de gemeente Krimpenerwaard. Deze taak is per 2026 opgenomen in de programmabegroting van de gemeente, conform de businesscase Krimpenerwaard. Bodemtaken Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er veel veranderd met betrekking tot bodem en ondergrond. Er zijn nieuwe taken bijgekomen en ook zijn sinds inwerkingtreding van de Omgevingswet gemeenten bevoegd gezag voor de bodemtaken. Gemeenten hebben in de Omgevingswet ook meer ruimte om eigen keuzes te maken. De afgelopen decennia stond het bodembeleid met name in het teken van preventie van bodemverontreiniging, bodemsanering en verbeteren van de bodemkwaliteit. Dit zijn nog steeds belangrijke bodemtaken, maar we zien dat bodembeleid ook steeds meer leidend wordt in de ruimtelijke inrichting. De bodem is nodig om op te bouwen en op te leven, voor het telen van gewassen, voor bodemenergie, voor het afvoeren van (regen)water, etc. We moeten leren om breder te kijken naar de kwaliteit van onze bodem. Verschillende provinciale bodemtaken zijn overgedragen aan de gemeenten.

In 2026 worden de laatste bodemtaken overgedragen. Toch vindt nog regulier bodemwerk onder Provinciaal gezag plaats. Het gaat hierbij met name om BUS-saneringen, BUS-evaluaties, ingediende saneringsplannen, en evaluaties en het toezicht en handhaving hierop. Deze reguliere werkzaamheden voor de Provincie zullen naar verwachting voor het grootste gedeelte uitfaseren na 2026 maar zullen door overgangsrecht wel blijven bestaan op een bepaald maar wel lager niveau. De gemeenten krijgen geen middelen van het Rijk voor de uitvoering van deze overgedragen wettelijke taken. Bodemtaken die de ODMH onder provinciaal bevoegd gezag heeft gestart, nemen in de jaren 2024-2026 af, tegelijkertijd bouwen deze taken bij de gemeenten op. Voor het jaar 2026 heeft dit als resultaat dat de bodemuren in de begroting van de gemeenten met 500 uur naar boven zijn bijgesteld ten opzichte van 2025. Dit heeft financiële en juridische gevolgen. Gemeenten hebben in de Omgevingswet ook meer ruimte om eigen keuzes te maken, maar die ruimte lijkt op korte termijn beperkt van omvang. Onder de Omgevingswet zijn de provincies verantwoordelijk voor het grondwater. In de ZuidHollandse Omgevingsverordening (ZHOV) staan regels voor het grondwater. In de verordening zijn ook instructieregels opgenomen voor de gemeenten, met name voor een grondwatertoets bij bouwactiviteiten.

In 2025 hebben we meer inzicht in wat het effect van deze regels is. Thematisch wijzigen omgevingsplan De jaren tot en met 2031 staan in het teken van nieuwe instrumenten van de Omgevingswet vormgeven. Onder de Omgevingswet krijgen de gemeenten meer ruimte om zelf regels te maken over de invulling van de fysieke leefomgeving. De bij de ODMH aanwezige expertise en informatie is hierbij van grote waarde. Een project is gestart om in regionale samenwerking te komen tot geharmoniseerde milieuregels in het omgevingsplan van iedere gemeente. Hiermee zorgen we namelijk voor efficiëntie in de VTHA-taakuitvoering. Gaande 2025 geven we verdere invulling aan dit

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

11 van 49

project. Dan wordt ook duidelijk of we dit kunnen financieren uit de bestaande additionele middelen nodig zijn.

’ of dat

Geluid Met betrekking tot geluid moeten gemeenten in de komende jaren diverse zaken regelen. Het Hogere waardenbeleid vraagt om een aanpassing aan de Omgevingswet. Daarnaast legt de Omgevingswet diverse registratie- en monitoringsverplichtingen op voor de gemeenten, zoals het invullen in de centrale voorziening geluidgegevens (CVGG) van de maximale invulling van gezoneerde industrieterreinen. Dit moet uiterlijk 31 december 2031 gereed zijn. Ook moeten alle gemeenten wegverkeerslawaai monitoren. Hiervoor wordt de Basisgeluidemissie (BGE) opgesteld. De artikelen in de Omgevingswet over de BGE zijn nog niet in werking getreden, maar we verwachten dat de BGE er uiterlijk 1 juli 2028 moet zijn. Gemeenten moeten er vervolgens voor zorgen dat deze BGE wordt opgenomen in de CVGG. Deze werkzaamheden vragen meer inzet van de ODMH in 2026 en de opvolgende jaren, waarvoor ruimte moet worden gevonden. Frontoffice Sinds de start van de Omgevingswet krijgt de ODMH significant meer vragen van inwoners en bedrijven die een initiatief willen indienen in het DSO en daar vragen over hebben. De ODMH monitort de inzet op de frontoffice in 2025 en 2026. Als het een structureel omgevingsweteffect blijkt, dan is meer inzet nodig op de frontoffice en tegelijkertijd onderzoek naar mogelijkheden om de hoeveelheid vragen te minderen.

Wet kwaliteitsborging bouwen Tegelijkertijd met de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) ingevoerd. Door de invoering van deze wet is een gedeelte van de vergunningverlening van de afdeling BWT en het toezicht op de bouwplaats sinds 1 januari 2024 verschoven naar de markt. Mogelijk komen er ook nieuwe taken voor terug. Vergelijkbaar met de Omgevingswet beschikken we in 2026 over meer inzicht in de gevolgen (denk aan taakuitvoering, leges en gevolgen voor initiatiefnemers en hun adviseurs). Ook hier geldt dat we waar mogelijk of wenselijk bijsturen. De invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen heeft zowel financiële als personele gevolgen. Om tegemoet te komen aan de verwachte afname in werk heeft de ODMH in de afgelopen jaren een flexibele schil opgebouwd. In 2024 is een bezuiniging doorgevoerd in de programmabegroting van de ODMH omdat we verwachtten dat de omvang van de bouw- en woningtoezichttaken afneemt vanwege de Wkb. In de bezuiniging die 2024 is doorgevoerd gingen we ‘ 1’ aal wordt ingevoerd per 1 januari 2024. Dit blijkt niet het geval: de Wkb is wel in werking getreden voor nieuwbouw in gevolgklasse 1, maar niet voor verbouw. Deze programmabegroting gaat er van uit dat de Wkb in 2026 niet ingaat voor verbouw.

Indirecte lozingen Vanwege de Kaderrichtlijn water die per 2027 ingaat en vanwege aandacht voor zeer zorgwekkende stoffen verwacht de ODMH dat het toezicht op indirecte lozingen van bedrijfsafvalwater met name voor gemeenten meer inzet gaat vragen in de aankomende jaren. Indirecte lozingen zijn lozingen die niet direct maar indirect (bijvoorbeeld via een riolering) op het oppervlaktewater uitkomen.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

12 van 49

Het is op dit moment nog onbekend of dit is op te vangen binnen de huidige programmabegroting. Er loopt in 2025 een pilot. ODMH stelt voor om de resultaten van de pilot af te wachten, deze resultaten bepalen de insteek voor de komende jaren. Verduurzaming De maatschappij stelt steeds meer eisen als het gaat om een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Onderwerpen zoals energie- en warmtetransitie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit, duurzame landbouw en landgebruik en circulaire economie vragen aandacht. Gemeenten krijgen daarmee ook meer wettelijke taken. In 2026 breidt het basistakenpakket uit: meer toezichtstaken met betrekking tot energiebesparing bij bedrijven. Het ministerie van I&W heeft CDOKE gelden beschikbaar gesteld aan gemeenten. Deze mogen gebruikt worden om deze basistaak te financieren. Toezicht op de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen behoort al tot het basistakenpakket van een omgevingsdienst. Deze taak breidt op het moment uit, omdat gesloten bodemenergiesystemen een aantrekkelijk alternatief zijn voor aardgas. Voor deze taak zijn nog geen middelen beschikbaar..

2.4

Kwaliteit uitvoering VTH taken

Vanuit de Omgevingswet en de vastgestelde kwaliteitsverordening hebben het college van B&W en Gedeputeerde Staten jaarlijks de verplichting om over de kwaliteit van de uitvoering van de VTH taken te rapporteren aan de gemeenteraad, respectievelijk Provinciale Staten. In 2026 zijn de kwaliteitscriteria 3.0 hiervoor de meetlat. De kwaliteitscriteria zijn een door de samenwerkende overheden ontwikkelde standaard voor de uitvoering van de VTH-taken. De kwaliteitscriteria gelden voor alle organisaties die VTH-taken uitvoeren. De ODMH moet zorgen dat er voor de uitvoering van de werkzaamheden voldoende gekwalificeerd personeel is. De opdrachtgevers van de ODMH moeten daarvoor voldoende middelen beschikbaar stellen. Dit moet worden gewaarborgd in de programmabegroting. Jaarlijks rapporteren we de stand van zaken aan onze opdrachtgevers in de jaarstukken en jaarrapportages.

2.5

Adequaat niveau

De werkzaamheden die de ODMH uitvoert ten aanzien van de milieuhandhaving moeten van een adequaat niveau zijn. De Nota VTH die door de colleges is vastgesteld formuleert de uitgangspunten en prioriteiten voor de uitvoering. We werken met risico gestuurd toezicht, waarbij de bezoekfrequentie toeneemt, naarmate de milieucategorie van een bedrijf zwaarder is. Ook passen we een bonus/malus regeling toe. Bedrijven die bewezen hebben op een goede wijze aan de milieunormen te voldoen, bezoeken we minder vaak, in tegenstelling tot de bedrijven die zich hier niet aan houden. De volumes die samenhangen met deze handhavingsstrategie kunnen door middel van deze programmabegroting worden gefinancierd. Ook de vergunningen die de ODMH afgeeft dienen adequaat te zijn. We geven deze vergunningen snel af, minimaal binnen de geldende termijnen. Hierbij bedienen we de burgers en bedrijven vanuit een klantgerichte houding. Het aantal toezichthouders en vergunningverleners binnen de dienst baseren we mede op bovenstaande uitgangspunten.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

13 van 49

Financiën

3.1

Staat van baten en lasten 2024 - 2029

De prognose met betrekking tot de resultaten over de jaren 2024 tot en met 2029 luidt als volgt: Overzicht van baten en lasten bedragen x € 1.000

Baten en lasten Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Treasury Totaal baten en lasten Mutaties reserves Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Totaal mutaties reserves Resultaat

Lasten

12.481 6.582 7.752 82 26.896

-18.325 -8.408 -659 -329 -27.721

-5.844 -1.826 7.093 -247 -825

-8 -47 -55

-19 -47 -66

26.907

-27.787

-880

Overzicht van baten en lasten bedragen x € 1.000

Jaarrekening 2024 Baten Saldo

Lasten

Begroting 2027 Baten

Saldo

Begroting 2025 Baten

Saldo

Lasten

11.225 5.831 7.942 89 25.086

-16.999 -7.264 -667 -112 -25.042

-5.774 -1.433 7.275 -24 44

3 -47 -44

-8 -47 -55

25.097

-25.097

Lasten

Begroting 2028 Baten

Saldo

Begroting 2026 Baten

Saldo

12.481 7.091 8.333 67 27.972

-18.222 -8.608 -499 -200 -27.529

-5.741 -1.517 7.834 -133 443

-278 -130 -47 -454

-266 -130 -47 -443

27.983

-27.983

Lasten

Begroting 2029 Baten

Saldo

12.758 7.248 8.521 59 28.586

-18.626 -8.799 -510 -200 -28.135

-5.868 -1.551 8.011 -141 451

12.851 7.309 8.608 51 28.819

-19.040 -8.994 -521 -200 -28.756

-6.189 -1.685 8.086 -149 63

13.136 7.472 8.802 43 29.452

-19.463 -9.194 -533 -200 -29.389

-6.327 -1.722 8.269 -157 63

-271 -133 -47 -451

-17 -47 -63

-29 -47 -75

-283 -133 -47 -463

-29 -47 -75

-16 -47 -63

28.598

-28.598

28.831

-28.831

29.465

-29.465

In alle overzichten zijn opbrengsten met een minteken weergegeven.

De meerjarenbegroting toont een meerjarenbeeld dat financieel in evenwicht is. Voor de jaren 2026 en 2027 is hier wel een onttrekking vanuit de bestemmingsreserve Ontwikkelingen voor nodig. Deze reserve biedt de gelegenheid om tijd te kopen. Deze tijd wordt gebruikt om de bezuinigingstaakstelling vanaf 2026 in te vullen, zodat met ingang van 2028 de bezuiniging zonder aanvullende dekkingsmiddelen uitgevoerd kan worden. De tijdelijke dekking geeft de ODMH ruimte om onder andere de uitkomsten op pilots met digitalisering/robotisering/AI, de Zuid-Hollandse samenwerking en de hieruit voortvloeiende besparingen te kwantificeren.

3.2

Structurele mutaties in de reserves

De structurele mutaties in de reserves voor de jaren 2026 – 2029 zien er als volgt uit:

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

14 van 49

Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

2026

2027

2028

2029

Structurele stortingen Reserve Bodemkwaliteitskaarten

11.534

11.790

12.052

12.319

Totaal structurele stortingen

11.534

11.790

12.052

12.319

Structurele onttrekkingen Reserve Informatisering/Automatisering Reserve Bodemkwaliteitskaarten Reserve Verbouwing Reserve Digitalisering Reserve Externe Veiligheid

6.075 6.766 32.968 7.500 21.827

Totaal structurele onttrekkingen

75.136

Totaal structurele reservemutaties

63.602

63.345

63.084

62.816

De structurele storting betreft de jaarlijkse dotatie aan de bestemmingsreserve bodemkwaliteitskaarten ter grootte van 100 uur. Door deze structurele toevoeging blijft de bestemmingsreserve op niveau en wordt gespaard voor actualisaties van de kaarten. Met ingang van het jaar 2026 zal ook de bestemmingsreserve externe veiligheid ingezet worden gedurende een periode van 4 jaar. Vanaf dat jaar zullen de huidige bijdragen vanuit het gemeentefonds naar verwachting wegvallen. Alle overige structurele onttrekkingen zijn ter dekking van de eveneens structurele afschrijvingslasten op de investeringen.

3.3

Programmabegroting 2026

Naast de organisatiebrede begroting is voor het jaar 2026 een begroting opgesteld, waarin de ’ - en woningtoezicht apart gepresenteerd worden. Conform de voorschriften in het vernieuwde BBV wordt ook de overhead apart weergegeven. Programmabegroting 2026

Milieu

Bouw- en Woningtoezicht

Overhead

Totaal

Baten Contractuele bijdragen Overige bijdragen Projectbaten Financieringsbaten Onttrekking reserves

-16.321.690 -67.511 -1.832.634 -277.748

-8.547.952 -30.000 -30.107 -130.172

-498.758 -200.000 -46.543

-24.869.642 -596.269 -1.862.741 -200.000 -454.463

Totaal Baten

-18.499.582

-8.738.231

-745.301

-27.983.114

Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Projectlasten Financieringslasten Dotatie reserves

10.171.142 366.766 110.754 1.832.634 11.534

6.856.079 189.423 15.328 30.107 -

5.553.611 2.779.142 66.596 -

22.580.832 3.335.331 126.081 1.862.741 66.596 11.534

Totaal lasten

12.492.829

7.090.937

8.399.350

27.983.114

Saldo baten en lasten

-6.006.753

-1.647.296

7.654.049

Lasten

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

15 van 49

Doordat de overhead op grond van het BBV apart weergegeven wordt, toont het voorgaande overzicht ’ B T x overheadlasten toont een meerjarenbegroting, die zowel voor milieu als BWT budgetneutraal is. Het verdelen van de overheadlasten gebeurt op basis van de bijdragen.

3.4

Toelichting kosten- en opbrengstensoorten

In de tabellen van de volgende paragrafen en hoofdstukken worden de baten en lasten weergegeven in diverse kosten- en opbrengstensoorten. Hierna volgt per soort een korte uiteenzetting van de kosten en opbrengsten, die onder deze posten verantwoord worden. Baten: - C :B f ’ B T; - Overige bijdragen: Overige inkomsten en bijdragen; - Projectbaten: Projectopbrengsten, deze maken in het algemeen geen onderdeel uit van het exploitatieresultaat; - Financieringsbaten: Rentebaten - Onttrekking reserves: Bijdragen in de exploitatie vanuit de reserves. Lasten: - Personeelskosten: Salarislasten van personeel van de ODMH, inclusief ingehuurd personeel; - A : ’ innovatiebudget, huisvestingslasten en afschrijvingslasten; - Directe productkosten: Algemene, productiegerelateerde, kosten, zoals werkbudgetten; - Projectlasten: Projectlasten, deze maken in het algemeen geen onderdeel uit van het exploitatieresultaat; - Financieringslasten: Rentelasten - Dotatie reserves: Bijdragen vanuit de exploitatie aan de reserves. -

3.5

Incidentele baten en lasten

De meerjarenbegroting van de ODMH bevat voor de jaren 2026 tot en met 2029 op totaalniveau voor de baten en lasten geen financiële mutaties die een incidenteel karakter hebben. In de jaren 2026 en 2027 worden wel incidentele korting toegepast op de gemeentelijke bijdragen. Deze worden gecompenseerd door eveneens incidentele onttrekkingen aan de bestemminsgreserve Ontwikkelingen van dezelfde omvang. Vanaf 2028 worden de kortingen op de gemeentelijke bijdragen structureel. Dan zullen structureel lagere kosten voor de dekking zorgen. De periode tot en met 2027 wordt gebruikt om die kostenbesparingen uit te werken.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

16 van 49

Programmabegroting 2026 Omschrijving

Meerjarenbegroting 2027

Meerjarenbegroting 2028

BWT

OverTotaal Milieu head

388 -388

Meerjarenbegroting 2029

Milieu

BWT

OverTotaal Milieu head

Contractuele bijdragen Onttrekking reserves

249 -249

130 -130

379 -379

255 -255

133 -133

Totaal incidentele baten

Totaal incidentele lasten

Saldo incidentele baten en lasten

BWT

OverTotaal Milieu head

BWT

OverTotaal head

Incidentele baten -

Incidentele lasten

Bedragen x € 1.000,-

‘N ’ BBV omschreven als baten en lasten die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen, waarbij het van ‘ ’

3.6

Structureel begrotingssaldo

Het structurele begrotingssaldo van de ODMH ziet er voor de jaren 2026 tot en met 2029 als volgt uit: Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo

Begroting 2026 443 -443 -

Begroting 2027 451 -451 -

Begroting 2028 63 -63 -

Begroting 2029 63 -63 -

Het totale structurele begrotingssaldo van de ODMH is nihil. De begroting is daarmee meerjarig in evenwicht.

3.7

Financiële positie ODMH

3.7.1 Inleiding In het kader van de programmabegroting 2015 is een meerjarige financiële analyse uitgevoerd, teneinde een oordeel te kunnen vellen over de ontwikkeling van het eigen vermogen. In deze programmabegroting 2026 - 2029 is deze meerjarige financiële analyse herhaald en geactualiseerd.

3.7.2 Vermogensontwikkeling 2024 - 2029 De financiële ontwikkeling van een organisatie laat zich goed analyseren aan de hand van de ontwikkeling van het eigen vermogen (EV). De ontwikkeling van het eigen vermogen is namelijk de resultante van zowel het reguliere operationele resultaat als van de directe mutaties in de reserves, voorzieningen en andere balansposten. Van 2024 tot en met 2029 kent het eigen vermogen van de ODMH de volgende geprognosticeerde ontwikkeling:

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

17 van 49

Eigen Vermogen ODMH

2024 *

2025

2026

2027

2028

2029

Stand 1 januari

2.045

2.870

2.828

2.430

2.024

1.961

Mutatie

825

-42

-398

-405

-63

Stand 31 december

2.870

2.828

2.430

2.024

1.961

1.899

Bedragen x € 1.000,* Onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarstukken 2024 door de accountant en het algemeen bestuur.

In 2024 stijgt het eigen vermogen eenmalig, doordat het positieve resultaat van dat jaar in de bestemmingsreserve Ontwikkelingen gestort wordt. Vanaf 2024 daalt het eigen vermogen vervolgens weer doordat die gelden ingezet worden als tijdelijk dekkingsmiddel in de jaren 2026 en 2027 in de aanloop naar de definitieve invulling van de bezuinigingstaakstelling. Regulier is de afname in alle jaren door het inzetten van de diverse bestemmingsreserves ter dekking van de afschrijvingslasten voor diverse investeringen.

3.7.3 Geprognosticeerde balans Met het oog op een goede raming en beheersing van het EMU-saldo wordt een geprognosticeerde balans gepresenteerd. Dit betekent dat de werkelijke balans voor het jaar 2024 is opgenomen en geprognosticeerde balansen voor de jaren 2024 tot en met 2029. (bedragen x € 1.000)

ACTIVA

Rekening 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Vaste activa Materiële vaste activa

5.438

5.242

5.057

4.883

4.720

4.568

Totaal vaste activa

5.438

5.242

5.057

4.883

4.720

4.568

7.746

4.840

505

Vlottende activa Uitzettingen met en rentetypische looptijd korter dan één jaar Liquide middelen Overlopende activa

564

540

Totaal vlottende activa

8.814

5.885

Totaal activa

14.252

11.127

10.942

10.768

10.605

10.453

(bedragen x € 1.000)

PASSIVA

Rekening 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Vaste passiva Eigen vermogen

2.870

Voorzieningen

2.828

2.385

1.934

1.871

1.808

941

818

771

707

579

631

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

2.338

2.111

1.877

1.634

1.384

1.125

Totaal vaste passiva

6.149

5.757

5.033

4.275

3.834

3.564

261

275

7.843

5.515

-420

119

703

981

1.099

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische loopptijd korter dan één jaar Overlopende passiva Toe- / afname schuldpositie Totaal vlottende passiva

8.104

5.370

5.909

6.493

6.771

6.889

Totaal passiva

14.252

11.127

10.942

10.768

10.605

10.453

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

18 van 49

3.7.4 EMU-saldo Conform het BBV is de ontwikkeling van het EMU-saldo voor de drie jaren volgend op het begrotingsjaar vereist in de meerjarenbegroting. De begroting van de ODMH is opgesteld conform een (gemodificeerd) stelsel van baten en lasten. Het EMU saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de overheidsorganisatie, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie. (bedragen x € 1.000)

1 2 3 4

7 8 9

Rekening 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

825

-42

-443

-451

-63

583

571

560

549

538

527

155

375

125

168

115

184

1.224

-305

-340

-28

141

Omschrijving Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) (een nadelig saldo wordt negatief weergegeven) Afschrijvingen ten laste van de exploitatie + Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten + bate van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn + verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen + verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten Boekwinst bij verkoop effecten Berekend EMU-saldo

Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Zoals eerder aangegeven werkt de EMU-systematiek op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeentelijke organisaties hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de afschrijvingslasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Het EMU-saldo voor het jaar 2026 € 258.000 negatief. Het betekent dat in EMU€ 258.000 lager zijn dan de uitgaven.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

19 van 49

3.7.5 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Op grond van artikel 20 lid 2 moet de programmabegroting de jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van gelijke volume weergeven. Als gevolg van de invoering van het individueel keuzebudget (IKB) in 2017 heeft de ODMH dergelijke verplichtingen niet meer.

3.7.6 Financiering De ODMH heeft een langlopende lening voor het Midden-Hollandhuis. Deze is in 2015 tezamen met 2015 IS ’ kwartaal vooruit in rekening brengt, is verdere financiering van de exploitatielasten niet noodzakelijk.

3.7.7 Begrotingsgrondslagen In hoofdstuk 2.1 zijn de uitgangspunten weergegeven, die gehanteerd zijn bij het opstellen van deze begroting. Vaste grondslag voor de begroting is de Nota Planning & Control. In die nota zijn de afspraken benoemd, die de ODMH en haar deelnemers overeengekomen zijn. Voorbeelden daarvan zijn afspraken omtrent indexering, bezuinigingen en de wijze van afrekening. De Nota Planning & Control is in 2024 geactualiseerd.

3.7.8 Reserves en voorzieningen Het verloop van de reserves en voorzieningen van de ODMH in de periode 2024 tot en met 2029 ziet er als volgt uit: Omschrijving

Rekening 2024 Saldo begin dienstjaar

Toevoegingen

Begroting 2025 * Onttrekkingen

Saldo ultimo dienstjaar

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo ultimo dienstjaar

Algemene reserve Algemene Reserve

Totaal Algemene Reserves

1.400.653 1.400.653

Bestemmingsreserves BR Informatisering/Automatisering BR Bodemkwaliteitskaarten BR Verbouwing BR Digitalisering BR Externe Veiligheid BR Ontwikkelingen Totaal Bestemmingsreserves

66.821 44.839 362.656 82.500 87.307 644.124

879.713 890.743

65.708

60.746 36.704 329.688 75.000 87.307 879.713 1.469.159

VZ Verlofsparen VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen

73.121 896.801 969.921

54.184 41.722 95.906

125.273 125.273

Totaal Reserves en Voorzieningen

3.014.698

986.649

190.981

6.075 19.165 32.968 7.500

11.030

6.075 6.766 32.968 7.500

11.573

53.309

54.671 41.512 296.720 67.500 87.307 879.713 1.427.423

127.305 813.250 940.555

44.851 44.851

167.759 167.759

127.305 690.342 817.647

3.810.367

56.424

221.068

3.645.723

11.573

Voorzieningen

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

20 van 49

Omschrijving

Begroting 2026 Toevoegingen

Onttrekkingen

Begroting 2027 Saldo ultimo dienstjaar

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo ultimo dienstjaar

Algemene reserve Algemene Reserve -

1.400.653 1.400.653

11.534

6.075 6.766 32.968 7.500 21.827 379.327 454.462

48.596 46.280 263.752 60.000 65.480 500.386 984.495

VZ Verlofsparen VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen

48.215 48.215

95.320 95.320

Totaal Reserves en Voorzieningen

59.749

549.782

Totaal Algemene Reserves

1.400.653 1.400.653

11.790

6.075 6.766 32.968 7.500 21.827 387.748 462.883

42.521 51.305 230.784 52.500 43.654 112.638 533.402

127.305 643.237 770.542

51.831 51.831

114.898 114.898

127.305 580.170 707.475

3.155.690

63.621

577.781

2.641.530

Bestemmingsreserves BR Informatisering/Automatisering BR Bodemkwaliteitskaarten BR Verbouwing BR Digitalisering BR Externe Veiligheid BR Ontwikkelingen Totaal Bestemmingsreserves

11.534

11.790

Voorzieningen

Omschrijving

Begroting 2028 Toevoegingen

Onttrekkingen

Begroting 2029 Saldo ultimo dienstjaar

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo ultimo dienstjaar

Algemene reserve Algemene Reserve -

Totaal Algemene Reserves

1.400.653 1.400.653

Bestemmingsreserves BR Informatisering/Automatisering BR Bodemkwaliteitskaarten BR Verbouwing BR Digitalisering BR Externe Veiligheid BR Ontwikkelingen Totaal Bestemmingsreserves

6.075 6.766 32.968 7.500 21.827

12.052

75.135

36.446 56.591 197.816 45.000 21.827 112.638 470.318

VZ Verlofsparen VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen

55.718 55.718

184.103 184.103

Totaal Reserves en Voorzieningen

67.770

259.238

12.052

6.075 6.766 32.968 7.500 21.827

12.319

75.135

30.371 62.145 164.848 37.500 112.638 407.502

127.305 451.785 579.091

59.897 59.897

8.255 8.255

127.305 503.428 630.733

2.450.062

72.217

83.390

2.438.888

12.319

Voorzieningen

* De mutaties van het jaar 2025 zijn aangepast aan de huidige inzichten.

3.7.9 Investeringen 2026 – 2029 Voor de jaren 2026 tot en met 2029 zijn investeringen geraamd op het gebied van automatisering, apparatuur en meubilair. Deze betreffen vervangingsinvesteringen. Investeringen

2026

2027

2028

2029

Automatisering Apparatuur milieu Huisvesting / meubilair

250.000 50.000 75.000

Totaal

375.000

In de investeringstabel is nog geen rekening gehouden met de verduurzaming van het MiddenHollandhuis en de financiële consequenties daarvan. Ook de herinrichting van de werkplekken

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

21 van 49

ontbreekt hier nog in. Voorstellen rondom deze onderwerpen zullen naar verwachting medio 2025 aangeboden worden aan het bestuur.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

22 van 49

Programma milieu

4.1

Wat willen we bereiken?

De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doen we door milieutaken in de hele regio en bouw- en woningtoezichttaken in een deel ervan uit te voeren in opdracht van de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland. De ODMH houdt ook toezicht op de kwaliteit en veiligheid van officiële zwemwaterlocaties en badinrichtingen in de gehele provincie Zuid-Holland. De taken van de ODMH omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieu- en bouwregels. Een goed functionerend VTH-stelsel is belangrijk om milieuschade te voorkomen en voor een goede fysieke leefomgeving. De ruimtelijke schaarste neemt toe in Nederland, dit vraagt om integraliteit van beleidskeuzes. De ODMH is hierbij een belangrijke kennispartner voor zijn deelnemers. We voeren (advies)taken uit ten aanzien van bodem en ondergrond, archeologie, externe veiligheid, geluid- en luchtkwaliteit, ecologie en natuur- en duurzaamheidseducatie. We adviseren onze deelnemers bij de ontwikkeling en uitvoering van duurzaamheidsbeleid. De ODMH adviseert ook over milieuaspecten bij ruimtelijke plannen. Bij de uitvoering van deze taken streven wij ernaar een professionele, betrouwbare en vertrouwde organisatie te zijn.

4.2

Wat gaan we daar voor doen?

De programmabegroting van de ODMH is gebaseerd op een inschatting van het aantal uur dat wij zullen leveren aan de opdrachtgevers. Deze inschatting maken we door het te verwachten aantal producten per opdrachtgever (gemeente/provincie) te vermenigvuldigen met het kental. Daar waar we geen kental hanteren, maken we een inschatting op urenbasis (maatwerk). De realisatie rapporteren we tweemaandelijks aan onze opdrachtgevers. De algemene taken van de ODMH bundelen we in een regionaal budget en verdelen we op basis van een passende verdeelsleutel (meestal inwonertal). De algemene taken zijn juridische en beleidsondersteuning, klachtenbehandeling, dronevluchten, onderhoud en beheer van het MBA-registratiebestand, energiebesparing gebouwde omgeving, gebiedsgerichte controles, (geografisch) databeheer en de helpdesk. Omgevingsvergunningen Het team vergunningverlening milieu van de ODMH behandelt aanvragen en neemt zelf initiatief tot ambtshalve actualisering of intrekking van vergunningen als dat nodig is. Een omgevingsvergunning milieu heeft als doel om (economische) activiteiten te laten uitvoeren op een manier die milieuhygiënisch verantwoord is, die overlast voor omwonenden beperkt. Vergunningen voor vergelijkbare activiteiten worden op vergelijkbare wijze verleend, zodat sprake is van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid voor de ondernemers.

Hierbij werken wij met een standaard voorschriftenpakket waarbij maatwerk tot de mogelijkheden behoort. De wettelijke procedure die wordt doorlopen, geeft omwonenden de gelegenheid inspraak uit te oefenen en tijdig kennis te nemen van de inhoud van de vergunning. Met de start van de Omgevingswet kan een bevoegd gezag leges heffen over milieubelastende activiteiten. De inning van de leges is een verantwoordelijkheid van de betreffende gemeente. Wel levert de ODMH de benodigde informatie voor de legesinning.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

23 van 49

Toezicht en handhaving De ODMH controleert namens de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland of bedrijven en andere partijen binnen de regio zich houden aan de (milieu-)wet- en regelgeving. We doen dat aan de hand van de geldende regelgeving en op basis van de gestelde doelen en prioriteiten in de ’ N T Fysieke controles en administratief toezicht Tijdens de fysieke controles houden we toezicht op de impact van milieubelastende activiteiten. Zo letten we op de aanwezigheid, het gebruik en de emissie van gevaarlijke stoffen en kunnen gevaarlijke en of hinderlijke situaties worden onderkend en zo nodig verkleind. Ook zien we toe op de vereiste voorzieningen waarmee overlast van geur, stof en geluid voor omwonenden wordt voorkomen of beperkt. De ODMH maakt bij fysieke controles onderscheid tussen preventieve controles, aspectcontroles en controles naar aanleiding van klachten en meldingen. Hierbij passen wij de risicomethodiek toe zoals omschreven in onze nota VTH. Naast de fysieke controles houdt de ODMH ook administratief toezicht. Dan onderzoeken we de juistheid en betrouwbaarheid van de door bedrijven beschikbaar gestelde informatie. Hierbij werken we samen met andere handhavingspartners aan de optimalisering van het toezicht. Samen met de andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten werken we in een pool voor administratief en ketentoezicht.

Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving Wanneer er sprake is van een overtreding zetten we een optimale mix van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke instrumenten in om de overtreding ongedaan te maken. De basis hiervoor is de landelijke handhavingsstrategie. De ernst van de overtreding (milieu, veiligheid, gezondheid) en het gedrag van de overtreder (proactief, onverschillig, calculerend bewust, structureel negatief) zijn bepalend voor de te kiezen instrumentaria. f ’ Ook hebben de vijf ZuidHollandse omgevingsdiensten een gezamenlijke boa-pool gevormd. B ’ in op diepgaande f ’ ‘ f ’ Badinrichtingen en zwemwater Namens Gedeputeerde Staten is de ODMH gemandateerd voor het toezicht en de handhaving op het bieden van gelegenheid tot zwemmen en baden (Besluit activiteiten leefomgeving hoofdstuk 15). De ODMH voert deze taak op het grondgebied van de hele provincie Zuid-Holland uit. Dit betekent dat wij jaarlijks de bad- en zweminrichtingen in Zuid-Holland controleren op hygiëne en veiligheid. We houden toezicht op de zwembaden en de oppervlaktewaterlocaties. De Omgevingswet biedt voor zwembaden meer ruimte voor innovaties, maar brengt ook uitdagingen en verantwoordelijkheden met zich mee. Ook gelden er vanaf 2024 strengere normen voor de kwaliteit van het zwemwater. Ook is in de Omgevingswet het (buiten)zwemseizoen niet langer vastgelegd, maar ter bepaling van GS.

In deze periode (voorjaar – zomer) controleren wij met name de buitenlocaties.

Programmabegroting 2026 - 2029, Omgevingsdienst Midden-Holland

24 van 49

De waterkwaliteit bewaken we aan de hand van monsters die de waterkwaliteitsbeheerders nemen en laten analyseren. De ODMH ontvangt de analyseresultaten en maakt de kwaliteit bekend via www.zwemwater.nl en de zwemwatertelefoon. Als de kwaliteit niet in orde is, volgt een waarschuwing, een negatief zwemadvies of, in ernstige gevallen, een zwemverbod. Duurzaamheid ’ zijn opdrachtgevers. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het begeleiden van de energie- en de warmtetransitie. Ook stimuleert en controleert de ODMH bedrijven om bedrijfsgebouwen en –processen te verduurzamen. Nederland wil in 2030 50% minder primaire grondstoffen gebruiken en in 2050 volledig circulair zijn. De ZuidHollandse omgevingsdiensten werken samen om Circulaire Economie een goede plek in de uitvoering te geven en samen kennis op te bouwen en werkwijzen te ontwikkelen. Gemeenten en de regio bereiden zich voor op klimaatveranderingen: klimaatadaptatie. De ODMH heeft kennis en expertise in huis om hierbij te ondersteunen. In het verlengde van duurzaamheid werkt de ODMH ook aan natuur- en duurzaamheidseducatie. Hiervoor zetten wij het regionale Centrum voor Natuur- en Duurzaamheidseducatie De Zwanebloem in.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15569471/3