2c voorlopig jaarverslag 2021 grondbank deelnemers
Tekst van het document
Voorlopige
Jaarstukken 2021 GRONDBANK RZG ZUIDPLAS
Aan het Algemeen Bestuur van de Grondbank RZG Zuidplas,
Hierbij worden het jaarverslag en de jaarrekening 2021 van de Grondbank RZG Zuidplas overlegd.
De jaarrekening geeft het volgende beeld: Herziene Jaarrekening
Begroting
Jaarrekening
2021
2021
2020
Baten
22.942
23.870
3.015
Lasten
5.689
2.870
2.599
17.253
21.000
416
0
0
0
17.253
21.000
416
(x € 1.000)
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten Onttrekking reserves Gerealiseerd resultaat
Bestuurlijke beslispunten
Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas stelt het Algemeen Bestuur voor: de jaarrekening 2021 met een positief resultaat van € 17.253.000,- vast te stellen en •
het resultaat, groot € 17.253.000, toe te voegen aan de algemene reserve;
•
het Dagelijks Bestuur decharge te verlenen.
Den Haag, De secretaris,
De voorzitter,
F.L. de Vogel
W.H. de Zoete - van der Hout
1.
SAMENVATTING EN KENGETALLEN
Totale baten en lasten Voor de leesbaarheid zijn hieronder de totale baten en lasten voor 2021 van de gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas (Grondbank) weergegeven:
Rekening (x € 1.000)
Herziene Begroting
Rekening
2021
2021
2020
0
500
415
BATEN Grondverkoop Opbrengsten onroerende zaken
553
450
463
Overige baten
4
20
11
Doorbelasting aan de deelnemers
0
0 1.900
2.255 0
Buitengewone lasten
1.385 0
0
-129
Vermindering verliesvoorziening
21.000
21.000
0
Totale baten
22.942
23.870
3.015
Personeel
138
150
170
Inhuur
20
100
19
Kantoor en bestuurskosten
38
60
34
Beheer- en onderhoudskosten
64
75
98
Waardebehoudskosten
0
50
0
Financiële administratie/accountant
22
35
22
1.660
1.900
1.841
0
500
415
Afwaardering gronden
3.747
0
0
Totale lasten
5.689
2.870
2.599
17.253
21.000
416
0
0
0
17.253
21.000
416
Te activeren i.g.v. art 63 BBV
LASTEN
Financiering Te deactiveren ingevolge artikel 63 BBV
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten Onttrekking reserves Gerealiseerd resultaat
3
Kengetallen Hieronder volgt een overzicht van kengetallen van de gronden en financiering per 31 december 2021.
Kengetallen gronden en financiering Omschrijving
Gronden Grondbank
Eind 2021
296 ha
Langlopende financiering
€ 67 mln.
Afgeloste langlopende leningen 2021
€ 5 mln.
Aangetrokken langlopende leningen 2021
€ 0 mln.
Gemiddeld rentepercentage leningen
2,37%
Gemiddeld rentepercentage kortlopende leningen
-0,35%
4
2.
JAARVERSLAG
2.1
ALGEMEEN
2.1.1
INLEIDING
De Grondbank is in 2004 opgericht met als doelstelling strategische grondverwerving in de Zuidplaspolder. Eind 2010 had de Grondbank ruim 350 ha aan gronden in de Zuidplaspolder verworven. Vanaf 2011 functioneert de Grondbank als een beheer- en gronduitgiftebedrijf. De looptijd van de Grondbank is tot 2025. Eind 2021 heeft de Grondbank nog een kleine 296 ha in eigendom. Hiervan is ca. 296 ha gelegen binnen het grondgebied van de gemeente Zuidplas en ca. 1 ha in de gemeente Waddinxveen. De Grondbank heeft geen gronden binnen de gemeenten Rotterdam en Gouda.
De huidige doelstelling van de Grondbank is in artikel 4 van de gemeenschappelijke regeling aangegeven en luidt als volgt: “De Grondbank heeft tot doel het ontwikkelen, vaststellen en uitvoeren van een strategisch beheer- en uitnamebeleid voor de verworven gronden ten behoeve van een effectieve realisatie van de in het kader van het vastgestelde Intergemeentelijk Structuurplan voor het rechtsgebied te formuleren ruimtelijke en sectorale doelstelling.”
Volgens artikel 58b van de Wet gemeenschappelijke regelingen zendt het Dagelijks Bestuur vóór 15 april de voorlopige jaarrekening aan de raden en de provinciale staten van de deelnemers.
2.1.2
STRUCTUUR GRONDBANK
Als gevolg van de Wet gemeenschappelijke regelingen kent de Grondbank 3 bestuursorganen, te weten: het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter.
Het Algemeen Bestuur Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit 10 leden, twee leden per deelnemer. Deze leden en hun plaatsvervangers zijn door de raden en staten van de deelnemers benoemd.
Het Algemeen Bestuur van de Grondbank (AB) bestaat aan het einde van dit boekjaar uit de volgende leden: mw. W.H. de Zoete – van der Hout (voorzitter) en mw. J. Baljeu, namens de provincie ZuidHolland; de heren S.A. Kurvers en A.P.M. van Gils, namens de gemeente Rotterdam; de heren J.W. Schuurman en J. Hordijk, namens de gemeente Zuidplas; de heren R.A. Tetteroo en M. Bunnik, namens de gemeente Gouda; 5
de heer M. Kortleven en mevrouw B. Leferink, namens de gemeente Waddinxveen.
Het Dagelijks Bestuur Het Dagelijks Bestuur (DB) bestaat uit 5 leden, één lid per deelnemer. Deze leden maken ook onderdeel uit van het AB.
Het Dagelijks Bestuur van de Grondbank (DB) bestaat bij het eind van dit boekjaar uit de volgende leden: mw. W.H. de Zoete – van der Hout (voorzitter), namens de provincie Zuid-Holland; dhr. S.A. Kurvers, namens de gemeente Rotterdam; dhr. J.W. Schuurman, namens de gemeente Zuidplas; dhr. R.A. Tetteroo, namens de gemeente Gouda; dhr. M. Kortleven, namens de gemeente Waddinxveen.
Voorzitter De voorzitter is benoemd door het AB. Door het AB zijn ook twee vicevoorzitters benoemd.
Secretaris en directeur De secretaris en directeur zijn door het AB benoemd. De secretaris ondertekent mede alle stukken die van het AB en DB uitgaan. De directeur is onder toezicht van het DB verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken, administratie, beheer van de vermogenswaarden, het jaarlijks opstellen van de jaarrekening en het opstellen van de begroting en is op onderdelen gemandateerd om beslissingen te nemen.
Voor de begeleiding van de voortgang van de werkzaamheden van de Grondbank is een ambtelijk overlegorgaan gevormd, het Grondbankoverleg. Het Grondbankoverleg vergadert onder voorzitterschap van de directeur. In dit overleg worden onder meer de lopende zaken besproken, vindt de voorbereiding voor het bestuurlijk overleg plaats en wordt de directeur geadviseerd.
De Grondbank heeft geen eigen personeel in dienst, maar maakt voor de uitvoering van de werkzaamheden gebruik van bij de deelnemers aanwezige kennis en capaciteit of geeft derden opdracht om voor de Grondbank werkzaamheden te verrichten.
2.1.3
ONTWIKKELINGEN IN 2021
Hieronder zijn de ontwikkelingen met betrekking tot de Zuidplaspolderontwikkelingen en de Grondbank aangegeven.
Ontwikkelingen Middengebied Zuidplaspolder In 2019 is een concept ontwikkelingsvisie voor het middengebied van de Zuidplaspolder besproken in de gemeenteraad van Zuidplas en de raad heeft ingestemd met het vrijgeven van 6
de concept ontwikkelingsvisie voor verdieping, verrijking en versterking. De Grondbank, maar ook haar deelnemers, hebben in september 2019 op deze visie gereageerd. Deze en de twee participatiebijeenkomsten met de inwoners en bedrijven hebben geleid tot een proces van de gemeente Zuidplas om te komen tot de volgende onomkeerbare besluiten voor de ontwikkeling van het Middengebied: -
Een definitieve ontwikkelingsstrategie, waaronder een definitieve ontwikkelingsvisie, voor het Middengebied;
-
Duidelijkheid over de organisatie van de (plan)ontwikkeling en –realisatie;
-
Een bestuurlijke set van eenduidige afspraken over de ontwikkeling van het Middengebied die worden onderschreven door de provincie Zuid-Holland, de gemeenten Rotterdam, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas en het Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard. Ook dienen nadere afspraken te worden gemaakt met de Grondbank en de GOM als belangrijkste grondeigenaren in het Middengebied.
In de begroting van 2021 is aangegeven dat de gemeente Zuidplas heeft besloten om in 2020 samen met de partners tot een ontwikkelingsvisie voor het Middengebied van de Zuidplaspolder te komen. Dit proces was in 2020 nog niet afgerond en heeft tot in 2021 tot de benodigde hierna aangegeven besluiten geleid. In het Middengebied liggen ruim 95% van de gronden van de Grondbank. Na een intensief overleg- en onderhandelingstraject tussen de hiervoor genoemde partijen heeft dit geleid tot de volgende bestuurlijke besluiten: -
een door de gemeenteraad van Zuidplas op 19 mei vastgesteld Masterplan Middengebied Zuidplaspolder, hierna Masterplan genoemd;
-
de bestuurlijke overeenkomst ‘Ontwikkeling Middengebied Zuidplaspolder’ gesloten tussen de Gemeente Zuidplas, Provincie Zuid-Holland en de Grondbank RZG Zuidplas, d.d. 1 juli 2021, hierna Bestuurlijke overeenkomst genoemd;
-
de Koopovereenkomst gesloten tussen de Grondbank RZG Zuidplas en de gemeente Zuidplas, d.d. 1 juli 2021, hierna Koopovereenkomst genoemd.
De Bestuurlijke overeenkomst en Koopovereenkomst worden hierna de Overeenkomsten genoemd. Het Masterplan geef invulling aan een integrale toekomstige invulling van het Middengebied van de Zuidplaspolder. De Bestuurlijke overeenkomst is het afsprakenkader voor de invulling van het Middengebied en regelt de rolverdeling tussen en de investeringen van de genoemde partijen bij de ontwikkeling van het Middengebied. De gemeente Zuidplas neemt de regie in de (plan)ontwikkeling en – realisatie voor het Middengebied.
7
Met de Koopovereenkomst neemt de gemeente Zuidplas alle nog in eigendom zijnde gronden over nadat de bestemmingen voor Wonen en Werken in het Middengebied onherroepelijk zijn geworden. Met deze overname wordt de Grondbank opgeheven. Naar verwachting zal dit per 31 december 2024 bij einde van de looptijd van de Grondbank zijn. Eind 2021 heeft de Grondbank overeenstemming bereikt over de verkoop van een kleine 6 ha aan Liander B.V., TenneT TSO B.V. en Stedin Netten B.V. voor de realisatie van een hoogspanningsstation Zevenhuizen/Zuidplaspolder langs de N219. Naar verwachting zal het notarieel transport begin 2022 plaatsvinden.
Tussenrapportage en begrotingswijziging 2021 Op 1 juli 2021 zijn de Overeenkomsten gesloten. De gevolgen hiervan zijn dat in 2021 de deelnemersbijdrage is komen te vervallen en dat de verliesvoorziening is ingelopen. Hiervoor diende de vastgestelde begroting 2021 van de Grondbank gewijzigd te worden. Op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regeling en de Gemeenschappelijke Regeling 2015 van de Grondbank is het Algemeen Bestuur van de Grondbank bevoegd tot het vaststellen van de begrotingswijziging. Het Dagelijks Bestuur heeft gekozen om door middel van een (1e) tussenrapportage het Algemeen Bestuur te informeren over de gevolgen van het afsluiten van de Overeenkomsten voor de begroting van 2021. Er is voor deze vorm gekozen en niet overeenkomstig artikel 26, lid 6 onder a van de Gemeenschappelijke Regeling van de Grondbank via een begrotingswijziging die dan aan Provinciale Staten en aan de Raden van de deelnemende gemeenten voor zienswijze dienen te worden aangeboden. Geconstateerd kan worden dat er voor de voor de Raden en Staten niet veel te wensen of bedenken is om reden dat het gevolgen zijn van de eerdere besluitvorming om de Overeenkomsten aan te gaan. De wijzigingen op de begroting kunnen dan in de jaarrekening worden toegelicht. Om deze reden is voor de tussenrapportage gekozen welke op 4 november 2021 door het Algemeen Bestuur is vastgesteld.
De afwijkingen zijn in deze jaarrekening nader toegelicht. 2.2
2.2.1
PROGRAMMA VERANTWOORDING
PROGRAMMA VOORRADEN
Omschrijving van het programma Het programma voorraden omvat alle activiteiten die te maken hebben met de aangekochte gronden, financiering en verkoop van de aangekochte gronden, behoudens het beheer van deze gronden. Hiervoor is een apart programma opgesteld.
Wat willen we bereiken? De Grondbank heeft thans ca. 296 ha aan grond en opstallen in eigendom. Deze zijn voor het overgrote deel gelegen binnen de gemeente Zuidplas. Haar belangrijkste doelstelling is om de in eigendom zijnde gronden te verkopen in het kader van de gewenste en vastgestelde 8
Zuidplaspolderontwikkelingen. Nu de markt voor woningbouwontwikkeling is aangetrokken, heeft de Grondbank belang bij het organiseren van nader inzicht betreffende de waardeontwikkeling van de gronden.
In 2018 is het nieuwe USK2018 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Dit USK is beleidsarm, in afwachting op besluitvorming door de deelnemers van de Grondbank. Het beleid en de kaders van de Grondbank zijn in het USK2018 voor de komende jaren vastgelegd. De Grondbank, haar beleid en de kaders zijn ondersteunend aan de doelen van de gebiedsontwikkeling van de Zuidplaspolder. Aangezien in 2021 de nodige besluiten genomen dienen te worden in het kader van deze Zuidplaspolderontwikkeling.
Wat hebben we bereikt? De Grondbank heeft afgelopen jaren intensief deelgenomen aan het traject om te komen tot afspraken, zoals vastgelegd in de Overeenkomsten en heeft bijgedragen aan het tot stand komen van het Masterplan. De Grondbank heeft haar ervaringen met de afspraken en kaders uit het verleden, haar kennis van het gebied en haar expertise ingebracht bij het tot stand komen van het Masterplan en de Overeenkomsten. Hiermee is feitelijk de doelstelling van de Grondbank voor het waardebehoud bereikt. Wel dient de kanttekening gemaakt te worden dat de afwikkeling van de Grondbank in sterke relatie staat tot het onherroepelijk worden van de bestemmingen wonen en werken in het Middengebied. Indien deze bestemmingen niet onherroepelijk tot stand komen, gaat de verkoop van de gronden aan de gemeente Zuidplas niet door. Hiervoor wordt verder verwezen naar de risicoparagraaf. De gevolgen van de Overeenkomsten zijn dat de begrote deelnemersbijdragen voor 2021 zijn komen te vervallen en dat de gehele verliesvoorziening, groot 21 mln., is ingelopen in plaats van de begrote € 10 mln. Hiervoor heeft het Algemeen Bestuur in 4 november 2021 via een tussenrapportage een begrotingswijziging vastgesteld.
Wat heeft het gekost? FINANCIEEL OVERZICHT PROGRAMMA VOORRADEN MET TOELICHTING
Herziene Rekening
Begroting
Rekening
2021
2021
2020
Grondverkoop
0
500
415
Overige baten
4
20
11
Buitengewone lasten
0
0
-129
verliesvoorziening
21.000
21.000
0
Totale baten
21.004
21.520
297
(x € 1.000) BATEN
Vermindering (i.v.m. vrijval)
9
LASTEN Inhuur
20
100
19
Waardebehoudskosten
0
50
0
1.660
1.900
1.841
0
500
415
Afwaardering gronden
3.747
0
0
Totale lasten
5.427
2.550
2.275
15.577
18.970
-1.978
Onttrekking reserves
0
0
0
Gerealiseerd saldo
15.577
18.970
-1.978
Financiering Te deactiveren ingevolge art. 63 BBV
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
Toelichting Onderstaand volgt een
toelichting op de
onderscheiden posten
in
relatie tot de
programmabegroting 2021 binnen het programma voorraden.
Baten Grondverkoop In 2021 heeft de Grondbank geen gronden verkocht en geleverd. Derhalve is de post grondverkoop nihil. Wel is er overeenstemming bereikt met nutsbedrijven voor de verkoop van een kleine 6 ha voor de oprichting van een transformatorstation voor de stroomvoorziening in onder meer de Zuidplaspolder. De verkoop van deze gronden zal in 2022 plaatsvinden. In de Overeenkomsten is overigens afgesproken dat tussentijdse grondverkoop aan derden mogelijk is, maar dit behoeft naast de reguliere goedkeuringsprocedure ook de instemming van de gemeente
Zuidplas.
Dergelijke
verkopen
dienen
wel
te
passen
in
de
beoogde
gebiedsontwikkeling van het Middengebied van de Zuidplaspolder.
Overige baten Dit betreft de vergoeding voor het vestigen van zakelijke rechten.
Buitengewone lasten Dit betreffen de mutaties op het onderhanden werk.
Vermindering (vrijval) verliesvoorziening Door het afsluiten van de Koopovereenkomsten in 2021 is de gehele verliesvoorziening, groot € 21 mln. vrijgevallen in plaats van de begrote € 10 mln. In het najaar van 2021 heeft het Algemeen Bestuur van de Grondbank door middel van een tussenrapportage de hierop betrekking hebbende begrotingswijziging goedgekeurd. 10
Lasten Inhuur Herziene Rekening
Begroting
Rekening
2021
2021
2020
Aan- en verkoop/taxaties
19
30
11
Advisering
1
60
8
Juridische bijstand
0
10
0
Totaal
20
100
19
(x € 1.000)
Deze uitgaven worden veroorzaakt door de inhuur van derden voor advisering van de Grondbank. Deze advisering heeft voornamelijk te maken met het afsluiten van de Overeenkomsten. De Grondbank heeft zeker in 2021 een terughoudend inhuurbeleid gehanteerd en veel gebruik gemaakt van eigen en kennis bij de deelnemers. De begrotingspost omvat ook activiteiten die te maken hebben met taxaties, verkoopadviezen en advisering met betrekking tot risico’s van beheer en gebiedsontwikkeling. De kosten zijn behoorlijk lager dan begroot. Reden hiervoor is dat de Grondbank zich voornamelijk geconcentreerd heeft in het traject om te komen tot de afspraken over de ontwikkeling van het Middengebied. De kennis hiervoor was intern voorradig en voor het traject hoefde weinig externe kennis ingehuurd te worden.
Waardebehoudskosten Voor de Grondbank zijn de uitgaven van deze post vooral bedoeld om de opbrengsten en waardeontwikkeling van haar gronden te optimaliseren. Gezien de ontwikkelingen ten aanzien van het traject om te komen tot het Masterplan en de Overeenkomsten voor het Middengebied zijn er geen initiatieven van de Grondbank op dit vlak geweest.
Financiering Deze post omvat de rentelasten van de leningen. Hieronder staan de kosten per leningensoort weergegeven.
11
Financiering leningen Rekening
Herziene Begroting
Rekening
(x € 1.000)
2021
2021
2020
Rentelasten langlopende leningen
1.729
1.900
1.862
leningen
-69
0
-21
Totaal
1.660
1.900
1.841
Opbrengsten kortlopende
Het verschil van de lagere uitgegeven rente wordt veroorzaakt door de negatieve rente op kortlopende leningen. Er is sprake van een negatieve rente op deze leningen van gemiddeld (negatief) 0,35%. Voor de begroting van 2021 was rekening gehouden met een te betalen rente van 0,5%. Derhalve zijn de rente-uitgaven lager dan begroot.
Te deactiveren ingevolge artikel 63 BBV Er zijn geen gronden verkocht in dit boekjaar, derhalve is deze post nihil.
Afwaardering gronden In de Koopovereenkomst is afgesproken dat de Grondbank op een budgetneutrale wijze afgesloten zal worden. Als gevolg van het inlopen van de verliesvoorziening dient hierdoor de boekwaarde zodanig afgeboekt te worden dat het eigen vermogen van de Grondbank neutraal is. Derhalve is een post afwaardering gronden van € 3.747.000 bij de lasten opgenomen.
2.2.2
PROGRAMMA BEHEER
Omschrijving van het programma Het programma beheer omvat alle activiteiten die te maken hebben met het beheer van de voorraden.
Kengetallen Alle in eigendom zijnde gronden en gebouwen werden in 2021 verpacht, verhuurd of soms in bruikleen gegeven. De Grondbank heeft eind 2021 zes woningen in eigendom en een aantal bedrijfsgebouwen/loodsen. De woningen en bedrijfsgebouwen/loodsen zijn zoveel mogelijk verhuurd.
Wat willen we bereiken? De gronden worden zo goed mogelijk verpacht en verhuurd, maar wel in het licht van (de planning van) de gebiedsontwikkeling. De duur van het gebruik zal afgestemd worden met de toekomstige 12
ontwikkeling en verkoop van gronden. De opstallen zijn opgeknapt, worden verhuurd en worden - indien mogelijk - verkocht. Daar waar nodig worden investeringen gedaan om de onderhoudstoestand van de gebouwen en gronden in stand te houden om zo de pacht- en huurinkomsten op peil en het eigendom in een goede staat van onderhoud te houden. Door het in pacht en huur uitgeven van gronden worden de kosten voor het directe onderhoud voor de Grondbank beperkt. Ook dit is een belangrijk uitgangspunt voor het in pacht en huur uitgeven van eigendommen en voor de verkoop op termijn.
Wat hebben we bereikt? De inkomsten voor de huren en pachten liggen op een hoger niveau met vorig jaar en hoger dan begroot. De gemiddelde pachtprijs per hectare is gemiddeld gelijk gebleven. Wel zijn meer hectares landbouwgrond in pacht uitgegeven, door de beëindiging van de laatste voortgezet gebruiken in 2020. Dit jaar zijn er geen incidentele huur- of gebruiksinkomsten geweest. Op grond van de Overeenkomsten zal in 2022 een nieuwe beheernota voor het Dagelijks Bestuur worden vastgesteld, waarin ingespeeld zal worden op de beoogde ontwikkeling van het Middengebied.
Wat heeft het gekost? Financieel overzicht programma beheer met toelichting Rekening (x € 1.000)
Herziene Begroting
Rekening
2021
2021
2020
Opbrengsten onroerende zaken
553
450
463
Totale baten
553
450
463
Beheer- en onderhoudskosten OZ
64
75
98
Totale lasten
64
75
98
SALDO
489
375
365
Onttrekking reserves
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
489
375
365
BATEN
LASTEN
Toelichting Het verschil tussen het begrote en gerealiseerde saldo bedraagt € 114.000. Dit verschil wordt veroorzaakt door de hogere pachtinkomsten en de iets lagere beheer- en onderhoudskosten. De pachtinkomsten zijn hoger t.o.v. vorig jaar omdat in 2020 het laatste voortgezet gebruik van landbouwgronden is beëindigd en dat deze gronden in 2021 derhalve verpacht konden worden. 13
De uitgaven omvatten grotendeels personeelskosten, belastingen (WOZ en waterschapslasten), onderhoudskosten en leges Grondkamer.
2.2.3 PROGRAMMA OVERHEAD
Omschrijving van het programma Het programma Overhead omvat alle activiteiten die niet toe te rekenen zijn aan de hiervoor genoemde programma’s Voorraden en Beheer.
Financieel overzicht programma Overhead met toelichting Product (x € 1.000)
Rekening
Herziene
Rekening
2021
Begroting
2020
2021 BATEN Totaal
0
0
0
Personeel
138
150
170
Financiële administratie/accountancy
22
35
22
Kantoor- en bestuurskosten Totaal
38 198
60 245
34 226
LASTEN
Toelichting Onderstaand volgt een
toelichting op de
onderscheiden posten
in
relatie tot de
programmabegroting 2021 binnen het programma Overhead. Het totaal aan kosten ligt € 47.000 lager dan begroot.
Personeel De personeelslasten hebben betrekking op inzet van directeur en secretaris van de Grondbank evenals de ondersteuning van de secretaris. De uitgaven voor personeel zijn iets lager dan begroot. Dit heeft te maken met de inzet van de directeur en secretaris bij het traject om te komen tot de afspraken voor de ontwikkeling van het Middengebied. Deze inzet heeft voornamelijk in het eerste halfjaar van dit jaar plaatsgehad. Na de ondertekening van de Overeenkomsten is de tijdsbesteding minder geworden. Hierdoor zijn de kosten iets lager dan begroot.
Financiële administratie/accountancy Deze post omvat de kosten voor de administratie en accountancy. De kosten voor de administratie liggen lager dan begroot.
14
Kantoor- en bestuurskosten Onder deze begrotingspost vallen onder meer de kosten voor secretariaat, kantoor, bestuur, automatisering en telefoon. Deze is lager dan begroot. Dit heeft te maken met lagere secretariaats-, kantoor- en vergaderkosten dan begroot. Dit heeft voor een beperkt deel ook te maken met de Coronacrisis.
15
2.3
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
In dit onderdeel van de jaarstukken zijn de algemene dekkingsmiddelen van de programma's opgenomen.
Financieel overzicht algemene dekkingsmiddelen Rekening (x € 1.000)
Herziene Begroting
Rekening
2021
2021
2020
0
0
2.255
1.385
1.900
0
1.385
1.900
2.255
Mutatie eigen vermogen
0
0
0
Totale lasten
0
0
0
1.385
1.900
2.255
0
0
0
1.385
1.900
2.255
BATEN Doorberekening aan deelnemers geactiveerd conform artikel 63, lid 2 en 3 van het BBV Vermindering verliesvoorziening Totale baten
LASTEN
SALDO Onttrekking reserves Gerealiseerd resultaat
Doorberekening aan de deelnemers/activeren conform artikel 63, lid 2 en 3 van het BBV Vanaf 2012 kwamen de jaarlijkse netto lasten voor rekening van de deelnemers. In de begroting van 2021 was een bedrag van € 1.900.000 opgenomen om aan de deelnemers in rekening te brengen. Op grond van de Overeenkomsten heeft het AB bij besluit van 4 november 2021 bij begrotingsherziening besloten de deelnemersbijdrage te activeren op de boekwaarde van de Voorraden op grond van artikel 63, lid 2 en 3 van het BBV. Derhalve is de begrote deelnemersbijdrage voor 2021, groot € 1.900.000 niet aan de deelnemers in rekening gebracht. Aangezien de Grondbank in 2021 buiten het inlopen van de verliesvoorziening en afwaardering gronden een negatief operationeel resultaat gehaald heeft van € 1.385.000 wordt deze conform de afspraken in de Koopovereenkomst overeenkomstig artikel 63, lid 2 en 3 van het BBV geactiveerd.
16
2.4.
PARAGRAFEN
2.4.1
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICO’S
Het weerstandsvermogen van de Grondbank is per 31 december 2021 nihil. Onder weerstandcapaciteit verstaat het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) de middelen en mogelijkheden waarover de Gemeenschappelijke Regeling kan beschikken om niet-begrote kosten af te dekken. De deelnemers van de Grondbank staan van rechtswege garant voor de algemene reserve. Dat het weerstandvermogen nihil is past in het kader van de gemaakte afspraken zoals vastgelegd in de Overeenkomsten.
Op grond van artikel 12, lid 2 van de Verordening Financieel beleid en beheer Grondbank RZG Zuidplas, dienen jaarlijks de gronden in een driejaarlijkse cyclus getaxeerd te worden. Gezien de afspraken in de Koopovereenkomst is het niet opportuun om de gronden te laten taxeren, immers in deze Overeenkomsten zijn afspraken gemaakt over de verkoopprijs voor de gronden. Derhalve heeft een eventuele taxatie geen toegevoegde waarde voor deze jaarrekening.
De volgende risico's zijn geïnventariseerd in relatie tot het weerstandsvermogen:
Risico voorraden Het grootste risico voor de Grondbank is thans dat de bestemmingen wonen en werken bij het in procedure te brengen bestemmingsplan of omgevingsplan voor het Middengebied definitief niet onherroepelijk worden. Naar verwachting zullen dit jaar de ruimtelijke plannen voor het Middengebied in procedure gebracht worden. In het geval dat de bestemmingen wonen en werken niet onherroepelijk worden, ondanks de stringente inspanningsverplichtingen van partijen zoals opgenomen in de Overeenkomsten, gaat de verkoop van de gronden van de Grondbank aan de gemeente Zuidplas niet door. In een dergelijke situatie gaat de voorgenomen gebiedsontwikkeling van de Zuidplaspolder op grond van de gemaakte afspraken niet door. De vraag is dan welk perspectief geldt er voor de waardering van de gronden, wat zijn deze gronden dan in die situatie waard. Ontegenzeggelijk is de gemiddelde grondprijs in de Grondbank hoger dan de 'agrarische' waarde, althans de waarde zonder ontwikkelingsperspectief. De totale waarde van de gronden zonder ontwikkelingsperspectieven zal op een niveau van ca. € 30 mln. liggen. In een dergelijke extreme situatie zal het totale verlies tussen de € 60 en € 70 mln. kunnen bedragen. In een dusdanig scenario, bij het beperkt of het geheel ontbreken van ontwikkelingsinitiatieven zal dit bedrag (grotendeels) afgeboekt dienen te worden.
In een dergelijk geval dienen de deelnemers het tekort op de balans aan te zuiveren.
17
Risico financiering De Grondbank is tot 2025 voor het grootste gedeelte gefinancierd met langlopende leningen met vaste rente. De Grondbank loopt nauwelijks enig risico dat de komende jaren tot einde van de looptijd van de Grondbank in 31 december 2024 meer rente betaald dient te worden dan begroot. Indien uitgegaan wordt van een herfinanciering van het resterende gedeelte van de langlopende leningen eind 2024, zijnde € 50 mln., bedraagt de jaarlijkse rente bij 2,7% € 1,35 mln. Indien met een hogere of lagere rente gefinancierd dient te worden, geeft dat een hogere respectievelijk lagere rentelast van € 500.000 per procent. Een onderdeel van de afspraken in de Koopovereenkomst is dat de toekomstige financiering van het niet vastgelegde gedeelte van haar leningenportefeuille afgestemd zal gaan worden met de gemeente Zuidplas om de renterisico’s zoveel mogelijk beperken. Deze afspraken zullen op de een of andere wijze gekoppeld worden aan de grondverkoop. Voor het geval dat de verkoop van de gronden aan de gemeente Zuidplas niet doorgaan heeft de Grondbank dat op een zodanige wijze gefinancierd dat de renterisico’s beperkt blijven. In een dergelijk geval ligt het voor de hand dat de looptijd van de Grondbank verlengd zal gaan worden en dus gefinancierd dient te worden.
Het risico dat de verkoop van de gronden niet doorgaat wordt niet hoog geschat, maar is niet uit te sluiten en om deze reden is de afspraak in de Koopovereenkomst opgenomen met de gemeente Zuidplas om het renterisico voor de toekomst bij verschillende scenario’s zoveel mogelijk te beperken. Om op een goede wijze hierop in 2022 in te spelen is de Grondbank thans ook voor een belangrijk deel met kortlopende leningen gefinancierd.
Risico btw De Grondbank kan de betaalde btw verrekenen omdat de gronden volgens plan zullen worden ingebracht in projecten waarbij de btw verrekend kan worden. Wel heeft de Belastingdienst daarbij als voorwaarde gesteld dat verrekende btw alsnog zal worden teruggevorderd wanneer gronden niet in dergelijke projecten worden ingebracht. Bij verkoop aan de gemeente Zuidplas zal hiermee nadrukkelijk rekening gehouden worden en dit is ook onderdeel van de afspraken in de Koopovereenkomst.
Risico Vennootschapsbelastingplicht De Belastingdienst heeft op grond van de activiteiten 2016 tot en met 2019 geoordeeld dat de Grondbank niet vennootschapsbelastingplichtig is. Bij ongewijzigde omstandigheden geldt dit ook voor de opvolgende jaren. Het beleid en uitvoering van de Grondbank is voor 2021 niet gewijzigd ten opzichte van 2016 tot en met 2019, derhalve is de Grondbank ook voor deze jaren niet vennootschapsbelastingplichtig. Ook voor de komende jaren tot aan de opheffing van de Grondbank zal het beleid niet wijzigen.
Overige risico's De Grondbank loopt op de andere onderdelen nauwelijks risico dat de kosten aanzienlijk zullen toenemen. De voorraden omvatten voor meer dan 90% landbouwgronden, waarmee fysiek een 18
verwaarloosbaar risico gelopen wordt. Er bestaan ook geen verzekeringen om landbouwgrond tegen risico's te verzekeren. De financiering omvat ongeveer 75% van de uitgaven. 25% Van de uitgaven omvatten de uitgaven van personeel, inhuur, beheer en dergelijke. Risico’s van enige omvang op exploitatie loopt de Grondbank op grond van haar huidige doelstellingen derhalve niet.
Gebeurtenissen na balansdatum De inval van Rusland in Oekraïne heeft gevolgen voor de Nederlandse economie. Uit een analyse van De Nederlandse Bank, d.d. 17 maart jl., blijkt dat de economische groei in ons land zal dalen en de al hoge inflatie nog verder oploopt. Voor zover thans te overzien zijn de gevolgen van deze oorlog voor de Grondbank niet merkbaar. Door de toename van de inflatie is niet uitgesloten dat de rente zal gaan stijgen en om deze reden is de Grondbank in overleg met de gemeente Zuidplas om afspraken te maken over de financiering in de toekomst. De oorlog zal naar verwachting geen invloed hebben over de afwikkeling van de gemaakte afspraken in de Overeenkomsten.
Kengetallen Netto schuldquote & de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van het betreffende orgaan ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat bij leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug worden betaald wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal te berekenen, zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de schuldenlast. Gezien de beperkte doelstelling van de Grondbank is het begrotingstotaal relatief laag in relatie tot de vermogensbehoefte en de financieringsbehoefte. Om deze reden zijn de kengetallen afwijkend ten aanzien van reguliere overheidsorganen.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de medeoverheid in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal.
Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken en uitgedrukt in een percentage.
19
Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een orgaan heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.
Voor de Grondbank leidt dit tot de volgende kengetallen: Netto schuldquote
393%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
393%
Solvabiliteitsratio
4%
Grondexploitatie
413%
Structurele exploitatieruimte
2.4.2
2%
PARAGRAAF FINANCIERING
De Grondbank heeft voor de realisatie van haar doelstellingen behoefte aan externe financiering. In 2005 heeft de Grondbank een rekening courant, met een maximum van € 2 mln., bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) geopend en heeft de Grondbank een aantal langlopende leningen afgesloten. Met de Staat der Nederlanden is eind 2013 een rekening courant overeenkomst gesloten. Dit vanwege een wettelijke verplichting aan alle openbare lichamen die op basis van de wet Financiering
decentrale
overheden
(Fido)
verplicht
worden
tot
deelname
aan
het
Schatkistbankieren. Hiertoe is een werkrekening geopend bij de BNG om overtollige liquide middelen van de Grondbank van en naar de schatkist mogelijk te maken. Per 1 januari 2021 is de Grondbank met één langlopende lening voor een totaalbedrag van € 65 mln. gefinancierd. Deze langlopende lening is aangegaan tot 2025, jaarlijks wordt er hiervan tot 2025 € 5 mln. afgelost, en er kan niet boetevrij vervroegd worden afgelost. In 2021 is er een aantal kortlopende leningen aangegaan. De reden voor het kortlopend karakter heeft te maken met de afspraken in de Koopovereenkomst met de gemeente Zuidplas over het afstemmen van de financiering van de Grondbank in relatie tot de uitname van de gronden en de planologische risico’s die te maken hebben met de uitname en de nog beperkte looptijd van de Grondbank. De huidige looptijd van de Grondbank speelt hierbij een rol. Deze loopt tot 2025 en de Grondbank kan geen leningen aantrekken langer dan haar looptijd.
Uitstaande totale langlopende leningen per 31 december 2021 Leningnr.
Looptijd tot
Bedrag
Rente %
40.110.976
31-12-2024
60.000.000
2,66
40.115.115
04-10-2022
7.000.000
-0,10
67.000.000
2,37
Totaal
20
Renterisiconorm De wet Fido begrenst via de renterisiconorm het deel van de totale langlopende schuld dat in een gegeven jaar een renterisico mag hebben. De renterisiconorm bevat de eis dat de som van de aflossingen en de rentewijzigingen in een bepaald jaar kleiner zijn dan 20% van het begrotingstotaal van een bepaald jaar met een minimumbedrag van € 2,5 mln. Afwijkingen zijn toegestaan, maar het gemiddelde van 4 jaar moet weer voldoen aan de 20% norm. De norm is ingesteld om door een spreiding in looptijden van leningen een stabiele rentelast te bewerkstelligen. Hieronder wordt de renterisiconorm en renterisico op de langlopende schuld voor 2021 aangegeven:
Renterisiconorm langlopende schuld Omschrijving
2021
(x € 1.000) Begrotingstotaal Renterisiconorm, 20% van het begrotingstotaal met een minimum van € 2,5 mln. Aflossingen in 2021 op langlopende schuld
23.870 4.774 5.000
Het overzicht laat zien dat de renterisiconorm in 2021 op ca. € 4.8 mln. was gesteld. In 2021 is formeel niet voldaan aan de renterisiconorm. Dit is redelijkerwijs voor de Grondbank ook niet mogelijk gezien de beperkte looptijd en hoge financieringsbehoefte in relatie tot de baten en lasten. De Grondbank heeft ontheffing aan haar toezichthouder hiervoor gevraagd en ontvangen.
Kasgeldlimiet De wet Fido begrenst, via de kasgeldlimiet, het gedeelte van de totale schuld dat een kortlopend karakter mag hebben. De kasgeldlimiet bepaalt dat het bedrag dat via leningen met een looptijd van korter dan 1 jaar geleend mag worden - de zogenaamde kortlopende schuld - maximaal 8,2% van het begrotingstotaal mag bedragen. Zonder deze beperking zouden Gemeenschappelijke Regelingen volledig met goedkope kortlopende leningen gefinancierd kunnen worden, waarbij het gevaar is dat bij een snelle en sterke stijging van de kortlopende rente het begrotingsevenwicht in gevaar kan komen.
21
Het renterisico op de kortlopende schuld voor 2021 bedraagt als volgt:
Renterisiconorm kortlopende schuld Omschrijving
2021
(x € 1.000) Begrotingstotaal
23.870
Kasgeldlimiet 8,2% van begrotingstotaal
1.957
Kortlopende schuld eind 2021
26.000
Uit het bovenstaande blijkt dat in 2021 de renterisiconorm was gesteld op € 1.957.000. Ultimo 2021 bedroeg de kortlopende schuld € 26 mln. Formeel is niet voldaan aan deze norm. Feitelijk kan de Grondbank structureel niet aan deze norm voldoen omdat er sprake is van een onkante verhouding tussen het begrotingstotaal en de vreemd vermogenspositie van de Grondbank. Dit is met de toezichthouder besproken en er is ontheffing aangevraagd en verkregen voor de feitelijke positie van de Grondbank in relatie tot deze norm.
2.4.3
PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING
De werkzaamheden van de Grondbank zijn op urenbasis uitgevoerd door medewerkers van de deelnemers of door derden en bij de Grondbank in rekening gebracht. De Grondbank heeft geen medewerkers in dienst. De accountantscontrole wordt uitgevoerd door Deloitte Accountants B.V.
2.4.4
PARAGRAAF GRONDBELEID
In overeenstemming met de bepalingen van de gemeenschappelijke regeling voert de Grondbank geen grondexploitaties en heeft derhalve alleen gronden die als voorraad gronden geclassificeerd zijn. Het overgrote gedeelte van de in bezit zijnde gronden hebben (nog) de agrarische bestemming.
Het grondbeleid wordt vormgegeven door het USK (Uitgifte Strategie Kader). In 2018 is het huidige vigerende USK2018 na een inspraakprocedure bij de deelnemers door het AB voor de komende jaren vastgesteld. In het USK2018 is vastgesteld dat de Grondbank, haar beleid en de kaders ondersteunend zijn aan de doelen van de gebiedsontwikkeling van de Zuidplaspolder. Aangezien bij het opstellen nog de nodige besluiten genomen dienen te worden in het kader van de Zuidplas gebiedsontwikkelingen is dit USK beleidsarm van opzet. In 2021 de nodige besluiten zijn genomen voor de gebiedsontwikkeling is dit USK deels achterhaald en in 2022 zal een nieuw USK worden vastgesteld passend in het afsprakenkader welke gemaakt is. De gemaakte afspraken in de Overeenkomsten zullen leidend zijn voor de invulling voor het USK2022 22
2.4.5
PARAGRAAF IMPACT COVID-19
Nederland is sinds maart 2020 in de greep van het Corona-virus. De Grondbank heeft in 2021 relatief beperkt hinder ondervonden aan COVID-19. De operationele activiteiten hebben doorgang kunnen vinden door het “werken op afstand” en dit heeft tot beperkte inefficiënties in de uitvoering van de taken van de Grondbank geleid. Wel hebben controles op het beheer minder plaatsgevonden dan in het verleden. De gevolgen van het coronavirus voor de Grondbank op de (midden-)lange termijn zijn gekoppeld aan de gebiedsontwikkeling van het Middengebied van de Zuidplaspolder. De risico’s hieromtrent op de programma’s van de Grondbank zijn reeds toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risico’s.
23
3. 3.1
JAARREKENING GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet waarin door het Algemeen Bestuur de uitgangspunten voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgelegd.
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden.
Schattingen Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van de Grondbank zich verschillende oordelen en maakt schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten.
Voorraden De waardering van activa is tegen verkrijging- of vervaardigingprijs, tenzij er sprake is van een lagere marktwaarde (artikel 63, lid 1 van het BBV). Op grond van het inlopen van de verliesvoorziening is de huidige marktwaarde gelijk aan de boekwaarde van de voorraden. Op grond hiervan worden de kosten van de Grondbank vanaf dit jaar weer geactiveerd op de boekwaarde van de voorraden. De resterende activa en passiva, zoals de leningen, zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Alle voorraden zijn voor eigen rekening en risico.
Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statistisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen.
Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.
24
Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies.
Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer.
Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Baten en lasten Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts opgenomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Lasten en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn.
Gegeven de doelstelling en taak van de Grondbank zijn de baten en lasten van de Grondbank per saldo te beschouwen als kosten bedoeld in artikel 63, lid 2 en 3, van de BBV. Op grond van artikel 12, lid 2 van de Verordening Financieel Beleid en Beheer Grondbank RZG Zuidplas zijn de aangekochte gronden in 2019 getaxeerd op de marktwaarde. De marktwaarde is het geschatte bedrag waartegen vastgoed tussen een op gepaste afstand tot elkaar staande bereidwillige koper en een bereidwillige verkoper na behoorlijke marketing zou worden uitgeruild op de dag waarop de waarde ervan wordt bepaald, waarbij de partijen met kennis van zaken, prudent en niet onder dwang zouden hebben gehandeld (IVS 2010). Een gevolg van de Koopovereenkomst is dat de verliesvoorziening in 2021 ingelopen is en dat de taxatie als gevolg van de afspraken in deze overeenkomst overbodig is en derhalve niet voor dit jaarverslag is uitgevoerd. 3.2
HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING
De programmabegroting van de Grondbank bestaat, gezien haar beperkte doelstellingen, uit maar drie programma's, namelijk voorraden, beheer en overhead. Op grond van artikel 25 van de BBV dient de programmaverantwoording per programma inzicht te bieden in: a.
De mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd;
b.
De wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken;
c.
De gerealiseerde baten en lasten.
25
Hieronder volgt het overzicht van de baten en lasten per programma alsmede de dekkingsmiddelen.
Herziene Product
Rekening
Begroting
2021
2021
Baten
21.004
21.520
Lasten
5.427
2.550
Subtotaal
15.577
18.970
Baten
553
450
Lasten
64
75
Subtotaal
489
375
Baten
0
0
Lasten
198
245
Subtotaal
-198
-245
0
0
Activeren o.g.v. art. 63 BVV
1.385
1.900
Subtotaal
1.385
1.900
17.253
21.000
0
0
17.253
21.000
(x € 1.000) Programma voorraden
Programma beheer
Programma Overhead
Dekkingsmiddelen Doorberekening aan de deelnemers
Gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten Onttrekking reserves Gerealiseerd resultaat
Op grond van artikel 28, lid a van het Besluit Begroting en Verantwoording dient bij de programmarekening een toelichting te worden opgenomen, die een analyse geeft van de afwijkingen tussen de begroting en de programmarekening. In het jaarverslag is deze analyse per programma reeds opgenomen. In de jaarrekening wordt daarom volstaan met een verwijzing naar de programmaverantwoording in het jaarverslag.
In het BBV wordt voorgeschreven dat er een toelichting wordt gegeven op de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen, de aanwending van het bedrag voor onvoorzien, de incidentele baten en lasten en structurele reservemutaties. Voor 2021 is het voorgaande niet van toepassing. 26
Incidentele baten en lasten Conform artikel 28 lid c van het BBV dient in de jaarrekening een overzicht opgenomen te worden van de incidentele baten en lasten. Hieronder volgt het overzicht.
2021
Herziene Begroting 2021
Baten
22.942
23.870
3.015
Lasten Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten Onttrekking reserves
5.689
2.870
2.599
17.253
21.000
416
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
17.253
21.000
416
21.000
21.000
0
Jaarrekening (x € 1.000)
Jaarrekening 2020
Waarvan incidentele baten: - vrijval verliesvoorziening - vrijval voorziening btw
0
- baten grondverkoop
0
500
415
21.000
21.500
415
- toevoeging aan voorziening
0
0
-
- buitengewone lasten
0
0
129
- deactivering grondwaarde (i.v.m. verkoop) Afwaardering gronden
0
500
415
3.747
0
0
Totaal incidentele lasten
3.747
500
544
Resultaat incidenteel
17.253
21.000
-129
Resultaat structureel
0
0
545
Totaal incidentele baten
0
Waarvan incidentele lasten:
Voorstel bestemming resultaat Het in 2021 gerealiseerde resultaat van de jaarrekening bedraagt € 17.253.000 als resultaat uit de bedrijfsvoering. Voorgesteld wordt om dit resultaat aan de algemene reserve toe te voegen.
27
3.3
OVERZICHT VAN DE BALANS MET TOELICHTING
(x € 1.000)
Rekening
Rekening
31-12-2021
31-12-2020
ACTIVA Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk, Grondbank zonder transformatie
92.650
95.012
0
-21.000
92.650
74.012
Vorderingen op openbare lichamen
283
310
Overige vorderingen
127
22
0
2.700
539
344
0
0
93.599
77.388
-17.253
-17.253
17.253
416
0
0
67.000
65.000
26.000
29.000
Af: voorziening Grondbank Uitzettingen, looptijd korter dan 1 jaar
Uitzettingen in ’s Rijksschatkist met een rente typische looptijd korter dan één jaar Liquide middelen Banksaldi Overlopende activa Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen. Totaal PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerde resultaat Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
0
Vaste schulden, looptijd langer dan 1 jaar Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen Vlottende passiva Netto vlottende schulden Overige kasgeldleningen Banksaldi
0
0
Overige schulden
25
65
Overlopende passiva Verpl. die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen m.u.v. jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verpl. van vergelijkbaar volume Totaal
574
160
93.599
77.388
28
Toelichting Hierna volgt een specificatie en/of nadere toelichting op de relevante posten.
Activa Vlottende activa Voorraden Boekwaarde per (x € 1.000)
31-12-2020
Investeringen Afwaard. Opbrengsten Boekw. per 2021
gronden
3.747
Boekwaarde Grondbank
95.012
1.385
Af: voorziening grondvoorraden
-21.000
0
Totaal
74.012
1.385
3.747
2021 31-12-2021 Mutatie
0
92.650
-2.362
21.000
0
21.000
21.000
92.650
18.638
Conform de toelichting op de Verordening Financieel Beleid en Beheer worden de verworven gronden beschouwd als voorraden in de zin van artikel 38 van het BBV. De bijkomende kosten voor de gronden, die voor eigen rekening en risico zijn aangekocht, worden in 2021 geactiveerd conform artikel 63, lid 2 en 3 van het BBV. De in de balans aangegeven voorraad gronden per 31 december 2021 zijn allemaal gronden voor eigen rekening en risico van de Grondbank en zijn allemaal onderdeel van de Koopovereenkomst tussen de Grondbank en de gemeente Zuidplas en bedragen ca. 296 ha voor een boekwaarde van ca. € 92,5 mln. De marktwaarde van de gronden zijn gebaseerd op de Koopovereenkomst. Op grond van deze afspraken is de verliesvoorziening van € 21 miljoen dit boekjaar ingelopen en op grond van het inlopen van de verliesvoorziening en de afspraken in de Koopovereenkomst inzake het budgetneutraal afsluiten van de Grondbank is de boekwaarde van de gronden met € 3.747.000 afgeboekt Hieronder volgen een aantal posten welke verwerkt zijn in de balans en op grond van de BBV richtlijnen verplicht in de jaarstukken opgenomen dienen te worden.
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Vorderingen Openbare lichamen Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
0
16
Nog te ontvangen van deelnemers
283
294
Totaal
283
(x € 1.000) Te vorderen btw
310
29
Overige vorderingen Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
0
0
127
22
0
0
127
22
(x € 1.000) Overige vorderingen Nog te ontvangen van derden Vooruitbetaalde bedragen Totaal
Verloop nog te ontvangen bedragen van derden
(x € 1.000)
Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
Mutatie
127
22
105
0
0
0
127
22
105
Boekwaarde Af: voorziening oninbaarheid Balanswaarde
Uitzettingen in ’s Rijksschatkist met een rente typische looptijd korter dan één jaar Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
Schatkistbankieren
0
2.700
Totaal
0
2.700
(x € 1.000)
Schatkistbankieren Hieronder staat per eerste dag van elk kwartaal het bedrag aan middelen aangegeven, bedoeld in artikel 2, vierde lid, van de Wet financiering decentrale overheden, dat in het kader van het drempelbedrag welke door de Grondbank buiten ’s Rijksschatkist aangehouden mag worden.
Schatkistbankieren (x € 1.000)
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
middelen
373
344
158
539
Drempelbedrag
250
250
1.000
1.000
0
0
822
461
123
94
0
0
Op dagbasis buiten ’s Rijksschatkist gehouden
Ruimte onder drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag
30
Per 1 juli 2021 is het drempelbedrag voor de Grondband verhoogd van € 250.000 naar € 1 mln. Dit is een voor de Grondbank welkome aanpassing. De oude norm was moeilijk haalbaar gezien de wijze waarop de betalingen binnen de Grondbank georganiseerd is (6 ogen principe). De eerste twee kwartalen hebben er overschrijdingen van het drempelbedrag plaatsgevonden. Dit had enerzijds te maken met iets hogere en/of lagere uitgaven door de Grondbank kort ervoor of zelfs op de desbetreffende dag dan verwacht en heeft te maken met het zes ogen principe bij betalingen. Dit betekent dat betalingen vaak enkele dagen vergen. De afwijkingen zijn overigens beperkt en vallen binnen de nieuwe norm.
Liquide middelen
Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
Liquide middelen
539
344
Totaal
539
344
(x € 1.000)
Overlopende activa Overlopende activa bestaat uit nog te ontvangen bedragen van totaal € 0.
Passiva Vaste passiva Reserves Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:
Reserves Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
-17.253
-17.253
Bestemmingsreserves
0
0
Gerealiseerd resultaat
17.253
416
0
-16.837
(x € 1.000) Algemene reserve
Totaal
31
Het verloop in 2021 wordt in het hierna opgenomen overzicht per reserve weergegeven:
(x € 1.000)
Boekwaarde
Toe-
Ont-
31-12-2020
voeging
trekking
Bestemming Boekwaarde resultaat
31-12-2021
vorig boekjaar Algemene reserve
- 17.253
0
0
0
-17.253
0
0
0
0
0
-17.253
0
0
0
-17.253
Bestemmingsreserve Totaal
Algemene reserve De algemene reserve is negatief omdat de marktwaarde van de gronden tot 2021 lager was dan de boekwaarde.
Voorzieningen Het verloop van de voorzieningen in 2021 wordt in het hierna opgenomen overzicht weergegeven: Voorzieningen (x € 1.000)
Boekwaarde
Toe-
31-12-2020
voeging
Voorziening
0
0
Totaal
0
0
Vrijval
Aan- Boekwaarde wending
31-12-2021
0
0
0
0
0
0
Er zijn dit jaar geen toevoegingen of bedragen vrijgevallen van de post voorzieningen. Vaste schulden met een rente typische looptijd langer dan 1 jaar Leningen O/G binnenlandse bank (€) In 2021 zijn er geen leningen afgelost. Wel is € 5 mln. afgelost op de huidige lening. Verloopstaat leningen met een looptijd langer dan 1 jaar
(x € 1.000)
Boekwaarde Vermeerderingen Aflossingen
Boekwaarde
31-12-2020
in 2021
31-12-2021
0
5.000
60.000
7.000
-
7.000
7.000
5.000
67.000
Leningen O/G: 40.110.976
65.000
40.115.155 Totaal
65.000
32
Vlottende passiva Vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
26.000
29.000
Banksaldi
0
0
Overige schulden
25
65
26.025
29.065
(x € 1.000) Overige kasgeldleningen
Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume (nog te betalen bedragen) Boekwaarde per
Boekwaarde per
31-12-2021
31-12-2020
Nog terug te betalen Gemeente Zuidplas
66
67
Nog te betalen btw
14
0
Bedragen in depot
31
36
Nog te betalen rente leningen o/g BNG
0
0
Schulden aan openbare lichamen
416
0
Nog te betalen kosten
33
39
Vooruit gefactureerd
14
18
Totaal
574
160
(x € 1.000)
Het bedrag in depot heeft betrekking op transacties waarvan een deel van het bedrag is ingehouden door de Grondbank. Dit bedrag is verminderd door de oplevering van gronden aan de Grondbank, opzegging van het voortgezet gebruik en de overdracht aan de gemeente Zuidplas. Betaling van bedragen in depot aan de verkoper vinden pas plaats als de gemaakte afspraken tussen de verkoper en de Grondbank zijn nagekomen.
De nog te betalen kosten hebben betrekking op de nog te betalen rentekosten voor 2021 van de uitstaande leningen.
3.4
NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE VERPLICHTINGEN
Nabetalingen De Grondbank is voor een aantal van de aangekochte gronden verplichtingen aangegaan tot het verrichten van een nabetaling bij onherroepelijke bestemmingswijziging naar woningbouw en 33
bedrijven. De verplichting voor nabetaling voor glastuinbouw is komen te vervallen door verloop van de nabetalingstermijnen. De huidige vigerende bestemmingsplannen hebben niet tot betalingsverplichtingen geleid. Deze mogelijke verplichtingen voor de verschillende gronden zijn voor een grootste gedeelte in 2020 beëindigd. De mogelijk maximale verplichtingen ten gevolge van een onherroepelijke bestemmingswijziging op alle hierbij betrokken gronden, welke plaatsvinden voor het verlopen van de afgesproken einddatum in 2030 bedraagt ruim € 2 mln. Gezien de ligging van deze gronden is de kans op nabetaling gering.
Vennootschapsbelasting Op grond van de huidige inzichten betreffende de vennootschapsbelastingwetgeving voor overheidsondernemingen gaat de Grondbank overeenkomstig de inventarisatie van haar activiteiten ervanuit dat activiteiten van de Grondbank niet vennootschapsbelastingplichtig zijn. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.4.1. 3.5
TAAKVELDENOVERZICHT
Hieronder zijn de totale baten en lasten opgenomen naar de voorgeschreven taakvelden vanuit de nieuwe BBV-regels.
Taakveldenoverzicht Hoofdtaakveld (x € 1.000)
Taakveld
0 bestuur en ondersteuning
0.3
8 VHROSV
0.4 0.5 0.8 8.2
3.6
Baten
Lasten
Beheer overige gebouwen en gronden Ondersteuning organisatie Treasury Overige baten en lasten Grondverwerving
553
64
22.389 0
198 1.680 21.000 0
Totaal
22.942
22.942
WET NORMERING TOPINKOMENS (WNT)
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de publieke- en semipublieke sector (WNT) stelt een maximum aan de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector. De WNT is met ingang van 1 januari 2014 in werking getreden. De WNT kent een openbaarmakingregime en een maximale bezoldigingsnorm. Topfunctionarissen binnen de Grondbank zijn de bestuurders van het DB en AB en de directeur en secretaris. Er is geen sprake van een overschrijding van de normering zoals benoemd in de WNT op basis van een overeenkomst van opdracht.
34
Functie
Directeur
Aanvang en einde functievervulling in 2020 Omvang dienstverband (in fte) Gewezen topfunctionaris? (Fictieve) dienstbetrekking Individueel WNT-maximum Beloning Belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totaal bezoldiging Motivatie overschrijding
1/1-31/12 0,73 Nee Nee € 209.000 € 111.492 €0 €0 € 111.492 €0 € 111.492 N.v.t.
Gegevens 2020: Functie Directeur Aanvang en einde functievervulling in 2020 1/1 – 31/12 Omvang dienstverband (in fte) 0,85 Beloning € 129.404 Belastbare onkostenvergoedingen €0 Beloningen betaalbaar op termijn €0 Totaal bezoldiging 2020 € 129.404 Toezichthoudende topfunctionarissen Functiegegevens Algemeen bestuur Dagelijks bestuur Aanvang/einde functievervulling 2021 1/1-31/12 1/1-31/12 Individueel WNT-maximum € 40.200 € 40.200 Beloning €0 €0 Belastbare onkostenvergoeding €0 €0 Beloningen betaalbaar op termijn € 0 €0 Subtotaal €0 €0 -/- Onverschuldigd betaald bedrag € 0 €0 Totaal bezoldiging €0 €0 Motivatie Overschrijding N.v.t. N.v.t. Gegevens 2020: Aanvang en einde functievervulling in 2020 Beloning Belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn
Secretaris 1/1-31/12 € 40.200 € 35.520 €0 €0 € 35.520 €0 € 35.520 N.v.t.
1/1-31/12 €0
1/1-31/12 €0
1/1-31/12 € 34.693
€0
€0
€0
€0
€0
€0
35