2a Memo Prestatieafspraken 2024

MEMO Zaakkenmerk: 66681 Documentkenmerk: 66683 Doelgroep: Raad Onderwerp: Prestatieafspraken 2024 Afzender: College Datum: 5 december 2023 Geachte Raad, Met dit memo willen we u informeren over drie zaken rondom de prestatieafspraken 2024: 1. Het afdoen van de toezegging van 17 januari 2023 waarin aandachtspunten voor de gesprekken met Woonpartners worden meegegeven; 2. Toelichting van aan- en verkoopbeleid van sociale huurwoningen in Waddinxveen door Woonpartners; 3. En het proces van de nieuwe ‘raamovereenkomst (meerjarige) prestatieafspraken’.

1. Toezegging aandachtspunten gesprekken Woonpartners Op 17 januari 2023 heeft het college tijdens de Commissie Maatschappij + Financiën over de prestatieafspraken de volgende toezegging gedaan: Het college zegt toe de aandachtspunten van de raadsleden Kraaijenstein (meer woningcorporaties in Waddinxveen), Van Mourik (scheefwoners en huurverhoging), Schwiebbe (betaalbaarheid, duurzaamheid en zonnepanelen, en doorstroming senioren) en Wittenberg (over scheefwonen) mee te nemen in de gesprekken met Woonpartners. Met dit memo wordt u geïnformeerd over de afhandeling van deze toezegging. Zie daarvoor de volgende onderwerpen in de prestatieafspraken 2024 (zie bijlage en onderstaande tabel): Aandachtspunt uit toezegging: Meer corporaties in Waddinxveen Scheefbewoning en huurverhoging Betaalbaarheid Duurzaamheid en zonnepanelen* Doorstroming (senioren*)

Prestatieafspraak nummer: 1f 2c* 2a, 2b, 2c, 2d* 3b, 3c, 3f 1b, 1d, 1e

De prestatieafspraken 2024 zijn gebaseerd op de Woonzorgvisie en het bijbehorende uitvoeringsprogramma 2023-2027 van de gemeente Waddinxveen, de portefeuillestrategie 2023-2026 van Woonpartners en het beleidsplan 2023-2025 van de HRHM. De aandachtspunten die de raadsleden hebben aangedragen raken ook deze brondocumenten. De meeste prestatieafspraken, waar de aandachtspunten in terugkomen, spreken voor zich. Sommige behoeven nog wat extra toelichting: *Extra toelichting over aandachtspunt ‘scheefbewoning en huurverhoging’ onder prestatieafspraak 2c ‘Inkomensafhankelijke huurverhoging’ Scheefwonen houdt in dat een sociale huurwoning wordt bewoond door iemand die meer verdient dan de inkomensgrens voor sociale huur. Aangezien de inkomstentoets alleen aan het begin van de huurperiode plaatsvindt, komt het voor dat de sociale huurwoning nog bewoond wordt ook al is de zittende huurder

inmiddels meer gaan verdienen. Hierdoor komt de doorstroming en de beschikbaarheid van de woningen voor de juiste doelgroep in de knel. Woonpartners gaat vanaf 1 juli 2024 huurders met een hoog (midden)inkomen in een sociale huurwoning een hogere huurverhoging geven. Met inkomensafhankelijke huurverhoging kan Woonpartners huurders met een midden- of hoog inkomen ertoe bewegen om te verhuizen. Hoe hoger het inkomen, hoe hoger de huurverhoging. *Extra toelichting over aandachtspunt ‘betaalbaarheid’ onder prestatieafspraak 2d ‘Slaagkans jongeren tot 21 jaar’ Vanaf 2024 bepaalt voor jongeren tot 21 jaar de kwaliteitskortingsgrens (in 2023 € 452,20) of er recht op huurtoeslag bestaat. Bij woningen met een huurprijs tot de kwaliteitskortingsgrens kunnen 21-minners namelijk huurtoeslag aanvragen. Woonpartners zal daarom de huur van bepaalde woningen aftoppen tot de kwaliteitskortingsgrens tot het moment dat de huurder de 21-jarige leeftijd bereikt. Zo kunnen jonge huurders huurtoeslag aanvragen wat ten goede komt aan de betaalbaarheid van de huurprijs. Vanaf 21 jaar kan huurtoeslag aangevraagd worden bij alle huurprijzen binnen de sociale huursector. *Extra toelichting over aandachtspunt ‘duurzaamheid en zonnepanelen’ Woonpartners moet verplicht al hun woningen in de bestaande woningvoorraad met een E-, F-, G-label naar minstens een C-label brengen voor 2030.

Het uitgangspunt van Woonpartners is om de woonlasten voor hun huurders zo laag mogelijk te houden. Daarom geeft Woonpartners prioriteit aan het isoleren van de woningen binnen de bestaande woningvoorraad. Woonpartners verwacht deze opgave in 2028 te volbrengen (zie prestatieafspraak nummer 3c). Dat is twee jaar eerder dan de opgelegde verplichting vanuit het Rijk. Voor wat betreft de nieuwbouw: Woonpartners bouwt volgens de duurzaamheidseisen uit het Bouwbesluit. Zij voldoen daarmee aan BENG-normen (Bijna Energieneutrale Gebouwen). Bij woningen met BENGnormen zijn de woonlasten significant lager. Het plaatsen van zonnepanelen is geen verplichtende factor om tot BENG-normen te komen. Woonpartners bouwt hun woningen zodanig dat er in de toekomst altijd nog zonnepanelen op het dak geplaatst kunnen worden. *Extra toelichting over aandachtspunt ‘doorstroming senioren’ Woonpartners voert ‘keukentafelgesprekken’ met 65+’ers die een woonduur hebben van 40+ jaar in een eengezinswoning van Woonpartners. Deze keukentafelgesprekken hebben als doel om gegevens te verzamelen; wat is de motivatie om wel of niet te willen verhuizen en hoe kan Woonpartners ondersteuning bieden? Gemeente, Woonpartners en HRHM blijven met elkaar in gesprek rondom dit thema.

2. Aan- en verkoopbeleid van sociale huurwoningen in Waddinxveen In deze paragraaf wordt de reactie van het college en de HRHM op nummer 2e (‘aan- en verkoopbeleid’) van de prestatieafspraken 2024 toegelicht. Ook wordt een extra toelichting gegeven over het aan- en verkoopbeleid van woningen in Waddinxveen door Woonpartners. Reactie college en HRHM Het college blijft het standpunt hanteren dat de verkoop van sociale huurwoningen in het licht van de huidige schaarste als onacceptabel wordt gezien. Dat maakt dat iedere verkochte sociale huurwoning er één te veel is.1 Voor de HRHM is het cruciaal dat de ontwikkeling van nieuwbouw en het aankoopbeleid in evenwicht zijn met de verkoop van sociale huurwoningen. Het streven is om jaarlijks een 'netto' toename van sociale huurwoningen te realiseren in Waddinxveen. Waarbij het aantal toegevoegde woningen hoger ligt dan het aantal dat wordt verkocht of verdwijnt.

1

Zoals in het collegebesluit is benoemd, zijn de prestatieafspraken in goede onderlinge afstemming tot stand gekomen. Dat over nummer 2e geen overeenstemming is bereikt, is geen reden geweest om de volledige prestatieafspraken niet te tekenen.

Toelichting aan- en verkoopbeleid door Woonpartners Verkoop is een belangrijk instrument voor woningcorporaties binnen de portefeuillestrategie om de gewenste woningvoorraad te realiseren. Naast financiële redenen (gezonde bedrijfsvoering en inkomstenbron voor opgaven in nieuwbouw en duurzaamheid) zijn er ook belangrijke volkshuisvestelijke redenen: het op gang brengen van doorstroming, het faciliteren van eigenwoningbezit t.b.v. (lagere) middeninkomens die nu in het sociale huursegment wonen en het creëren van buurten met de gewenste woningmix t.b.v. de leefbaarheid. Voor Woonpartners is verkoop geen doel op zich maar een noodzakelijk onderdeel van het tot uitvoering brengen van de portefeuillestrategie, zowel volkshuisvestelijk als financieel gezien. In de portefeuillestrategie heeft Woonpartners aangegeven in bepaalde buurten ook woningen te willen aankopen. Om bijvoorbeeld de verduurzaming van een compleet rijtje te kunnen oppakken. Als daarin enkele woningen geen eigendom zijn van Woonpartners, maakt dat de opgave extra lastig uitvoerbaar. Ook in Waddinxveen zijn daar voorbeelden van. In de prestatieafspraken 2024 (nummer 2e) is eenzelfde aantal aankopen als verkopen aangegeven (4 woningen). Verder geeft Woonpartners aan dat voor elke enkele verkochte woning 2 of 3 nieuwbouwwoningen kunnen worden gebouwd.

Dat heeft te maken met het inbrengen van ‘eigen’ geld bij het aantrekken van leningen. Per saldo zal Woonpartners dus altijd meer kopen en nieuwbouwen dan verkopen. Presentatie gemeenteraad over portefeuillestrategie Woonpartners volgt nog Via het Presidium zal het college samen met Woonpartners een voorstel doen om in 2024 een presentatie te geven over de portefeuillestrategie van Woonpartners, waar het verkoopbeleid onderdeel van uitmaakt.

3. Nieuwe raamovereenkomst (meerjarige) prestatieafspraken Een raamovereenkomst prestatieafspraken schetst op hoofdlijnen het proces waarbinnen de jaarlijkse prestatieafspraken tot stand komen. En beschrijft op hoofdlijnen waar de prestatieafspraken over moeten gaan. De huidige ‘Raamovereenkomst Wonen Waddinxveen 2020-2024’ loopt tot en met 31 december 2024. Deze raamovereenkomst is nu vooral een juridische blauwdruk met procesafspraken. Zoals voor welke datum de prestatieafspraken rond moeten zijn en de verplichtingen uit de Woningwet. De gemeente is samen met Woonpartners en HRHM bezig om de nieuwe (vorm van een) ‘raamovereenkomst (meerjarige) prestatieafspraken 2024-2028’ op te stellen. Met als doel om van de raamovereenkomst meer een ‘kompas’ - in plaats van een juridisch contract - te maken: duidelijke mijlpalen gebaseerd op de woonzorgvisie. De ‘raamovereenkomst (meerjarige) prestatieafspraken’ wordt een beschrijving van de verschillende opgaven en wat we als gemeente in de komende 4 jaar willen bereiken. Met jaarlijks een uitvoeringsagenda (de jaarlijkse prestatieafspraken) waarin de inzet is beschreven die in het eerstvolgende jaar wordt opgepakt. Het op- en vaststellen van de raamovereenkomst is een collegebevoegdheid. De gemeente verwacht de nieuwe raamovereenkomst in Q3 van 2024 af te ronden.

Voor die periode zal de gemeenteraad nog worden geïnformeerd en geraadpleegd over de inhoud ervan. Bijlage(n) 1. Prestatieafspraken 2024