2. Beheerplan Wegen 2021-2024 DEFdocx (1)
Tekst van het document
Beheerplan Wegen 2021 - 2024
Inhoudsopgave 1
2
3
4
5
6
Inleiding ....................................................................................................................................................... 1 1.1
Algemeen ........................................................................................................................................... 1
1.2
Doel .................................................................................................................................................... 1
1.3
Resultaat ............................................................................................................................................ 1
1.4
Afbakening ......................................................................................................................................... 2
Kaders ......................................................................................................................................................... 3 2.1
Wettelijke kaders ................................................................................................................................ 3
2.2
Beleidskaders ..................................................................................................................................... 4
2.3
Normen en richtlijnen ......................................................................................................................... 4
Kwantiteit en kwaliteit ................................................................................................................................. 6 3.1
Kwantiteit ............................................................................................................................................ 6
3.2
Kwaliteit .............................................................................................................................................. 8
Onderhoud ................................................................................................................................................ 10 4.1
Strategie ........................................................................................................................................... 10
4.2
Jaarlijks onderhoud .......................................................................................................................... 10
4.3
Groot onderhoud .............................................................................................................................. 10
4.4
Vervangingsinvesteringen ................................................................................................................ 11
Beeldkwaliteit ............................................................................................................................................ 12 5.1
Visie Beheer Openbare Ruimte ....................................................................................................... 12
5.2
Vandalisme....................................................................................................................................... 13
5.3
Gladheidsbestrijding ......................................................................................................................... 13
5.4
Straatreiniging .................................................................................................................................. 13
5.5
Onkruidbeheersing op verharding .................................................................................................... 13
Financiën .................................................................................................................................................. 14 6.1
Budget .............................................................................................................................................. 14
6.2
VAT en uitvoeringskosten ................................................................................................................ 14
6.3
Onderzoek en advies ....................................................................................................................... 15
6.4
Afschrijvingstermijnen ...................................................................................................................... 15
Beheerplan Wegen 2021 - 2024
1
Inleiding
1.1
Algemeen
Ons areaal aan openbare wegen betreft een oppervlakte van bijna 1,4 miljoen m². Het begrip wegen omvat alle wegen, straten, pleinen, parkeerplaatsen, fietspaden, trottoirs en halfverharde paden. Als wegbeheerder zijn we verantwoordelijk om de openbare wegen in goede staat te houden, waarbij de wegen niet sneller degenereren dan op grond van de gemiddelde levensduur mag worden verwacht. Bij het opstellen van dit beheerplan is gebruik gemaakt van de beheersystematiek, die is ontwikkeld door de CROW en is beschreven in de CROW-publicatie 147. Deze beheersystematiek hebben we aangepast op basis van de bodemgesteldheid in Waddinxveen.
1.2
Doel
Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn en de veiligheid van onze samenleving. Een functioneel en goed onderhouden wegennet is daarom van groot economisch belang en draagt bij aan een aantrekkelijke omgeving om te wonen, te werken en te recreëren. Het goed beheren en onderhouden van ons wegennet is een grote kostenpost. De totale vervangingswaarde van onze wegen bedraagt ongeveer 121 miljoen euro. Het is daarom van belang het beheer en onderhoud zo efficiënt mogelijk uit te voeren. In het Beheerplan Wegen geven we inzicht in de bestaande kwaliteit, de vertaling van het beleid en de planning van de werkzaamheden en projecten met de daaraan gekoppelde financiële middelen. Daarnaast geven we aan hoe we aan onze zorgplicht voldoen. De raad heeft door de Visie Beheer Openbare Ruimte vast te stellen, aangegeven dat we de openbare ruimte beheren op basis van gedifferentieerde kwaliteitsniveaus Een andere belangrijke doelstelling van dit beheerplan is dat we de openbare ruimte bij reconstructies inrichten conform de laatste richtlijnen van onze LIOR, het CROW en Duurzaam Veilig Wegverkeer. Dit beheerplan speelt een belangrijke rol in de beleidsverantwoording van het college aan de raad.
Om de raad in haar kaderstellende en controlerende taak te ondersteunen zijn we, conform de BBV, verplicht inzicht te geven in de wijze waarop we onze kapitaalgoederen onderhouden.
1.3
Resultaat
Als we terugblikken op de beheerperiode 2017-2020 zijn diverse resultaten behaald, waarvan de belangrijkste in het volgende overzicht zijn weergegeven. Resultaten beheerperiode 2017-2020 We hebben het vastgestelde ambitieniveau behaald We hebben uitvoering gegeven aan diverse integrale projecten waarbij de herinrichting is afgestemd met onze partners en de weginfrastructuur is ingericht conform de richtlijnen Er is een afname van vergoeding naar aanleiding van ingediende schadeclaims: in de afgelopen beheerperiode zijn 7 schadeclaims ingediend, waarvan er 3 zijn toegekend en we in totaal een vergoeding van €4.000 hebben uitgekeerd We hebben met het toepassen van een vast netwerk van A0 reclamedisplays de verkeersveiligheid vergroot en een esthetische verbetering doorgevoerd We hebben 10 parkeerknelpunten opgelost We hebben ons wegennet overzichtelijker en verkeersveiliger gemaakt door circa 750 verkeersborden en 550 dragers te verwijderen We hebben alle rotondes binnen de bebouwde kom omgevormd, waarbij snelverkeer voorrang verleent aan langzaam verkeer
1 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
In de periode 2021-2024 willen we de volgende resultaten behalen: Resultaten beheerperiode 2021-2024 We geven uitvoering aan het beheer en onderhoud op gedifferentieerde kwaliteitsniveaus Bij reconstructies wordt de openbare ruimte ingericht conform de laatste richtlijnen van onze LIOR, het CROW en Duurzaam Veilig Wegverkeer We zetten in op het onderhoud aan onze asfaltwegen, waardoor de hoofdontsluitingsroute van Waddinxveen verbeterd We lossen nieuwe parkeerknelpunten, na aanleiding van parkeeronderzoek, waar mogelijk, op bij reconstructies We passen, waar mogelijk, innovaties op het gebied van klimaatadaptatie en duurzaamheid toe bij reconstructies
1.4
Afbakening
Het beheerplan geeft inzicht in het beheer en onderhoud van de openbare wegen die in eigendom en beheer zijn van de gemeente Waddinxveen. Deze wegen worden beheerd en onderhouden ten laste van het product wegen in de gemeentebegroting. Naast het in stand houden van de technische kwaliteit op onze wegen vallen werkzaamheden rond vandalisme, gladheidsbestrijding, straatreiniging, onkruidbeheersing op verharding en advies en onderzoek ook onder dit beheerplan. Binnen het beheerplan is rekening gehouden met de vervangingsinvestering van de verkeerregelinstallatie aan het Koningin Wilhelminaplein.
2 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
2
Kaders
2.1 Wettelijke kaders Als eigenaar van de weg is de gemeente verantwoordelijk voor de staat waarin de weg zich bevindt. De kwaliteit waaraan de weg moet voldoen is echter niet in abstracte waarde wettelijk vastgelegd. De belangrijkste wet- en regelgeving die van invloed is op wegbeheer zijn in deze paragraaf omschreven. Wegenwet Deze wet beschrijft de openbaarheid en het beheer en onderhoud van wegen. Daarnaast wordt ook de onderhoudsplicht (artikel 15) en de zorgplicht (artikel 17) voor de beheerder beschreven. Het onderhoud richt zich op de bruikbaarheid en de instandhouding van de wegen. Met andere woorden, de wegbeheerder zorgt dat het kapitaal dat in de wegen is geïnvesteerd in stand blijft door het tijdig plegen van onderhoud. Er is dus sprake van een onderhoudsverplichting zonder een vastgesteld kwaliteitsniveau. Wegenverkeerswet Deze wet verklaart, onder andere, dat de wegbeheerder (verkeers)maatregelen treft, die de veiligheid van de weggebruiker en het functionele gebruik van de wegen waarborgen. De wet doet een beroep op de publiekrechtelijke zorg van de wegbeheerder voor de veiligheid van de weggebruiker, maar schrijft geen specifieke maatregelen voor. Het gaat hierbij dus vooral om functioneel beheer. Nieuw Burgerlijk Wetboek Op basis van het Nieuw Burgerlijk Wetboek is de wegbeheerder aansprakelijk voor schade die weggebruikers oplopen door onveilige situaties.
De wegbeheerder kan dus aansprakelijk worden gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg. Dit betekent dat een preventief onderhoudsbeleid en regelmatige weginspecties, volgens de landelijke geaccepteerde methode, noodzakelijk zijn. Risicoaansprakelijkheid Artikel 6:174 BW regelt de risicoaansprakelijkheid van de wegbeheerder indien de schade het gevolg is van een gebrek aan de openbare weg. Er is sprake van een gebrek aan de weg indien de weg niet voldoet aan de eisen die men er onder de gegeven omstandigheden aan mag stellen en hierdoor een gevaarlijke situatie ontstaat. Dit houdt in dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor schade als gevolg van een gebrek. Schuldaansprakelijkheid Indien de schade niet het gevolg is van een gebrek aan de weg zelf, maar van de aanwezigheid van losse voorwerpen of substanties op de weg (die geen deel uitmaken van de weg) kan als praktische vuistregel gesteld worden dat artikel 6:174 BW niet van toepassing is. In dergelijke gevallen dient de aansprakelijkheid te worden beoordeeld op grond van artikel 6:162 BW. Toerekenbaar tekortschieten van de wegbeheerder in zijn zorgplicht om de onder zijn beheer vallende wegen naar behoren te onderhouden, is een noodzakelijke voorwaarde voor aansprakelijkheid. Dit moet door de gedupeerde worden aangetoond.
In tegenstelling tot artikel 6:174 BW, geldt voor artikel 6:162 BW dat de wegbeheerder niet aansprakelijk is, als aantoonbaar is dat hij niet op de hoogte was (of had kunnen zijn) van de betreffende situatie. Waterstaatswetgeving De Waterstaatswetgeving bestaat uit de Waterwet en de Keur van het hoogheemraadschap. Aanleg of reconstructie van een weg die raakvlakken heeft met het water, moeten getoetst worden door het hoogheemraadschap. Voorschriften uit de legger kunnen aanleiding geven voor een andere inrichting van de openbare ruimte.
3 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
2.2 Beleidskaders Slappe bodem De gemeente Waddinxveen is een van de gemeenten die een slappe ondergrond heeft (veen en slappe kleilagen). Door deze slappe ondergrond zijn de onderhoudskosten voor de wegen hoger dan in andere gebieden. De gemeente wordt hiervoor deels gecompenseerd via het gemeentefonds. In de beheerstrategie is rekening gehouden met onze ondergrond, de extra onderhouds- en beheerkosten zijn financieel vertaald. Mobiliteit Op het gebied van mobiliteit streven we onder andere naar een optimaal bereikbaar Waddinxveen, verkeersveiligheid voor alle deelnemers, stimuleren van fietsgebruik en het optimaal benutten van het openbaar vervoer. Het routeboek stelt eisen aan diverse ontwikkelingen en maatregelen, waarmee de grootste knelpunten worden aangepakt. In het wegencategoriseringsplan zijn alle wegen in vier categorieën ingedeeld. Elke categorie heeft eigen inrichtingskenmerken. Deze inrichting moet voldoen aan de richtlijnen van Duurzaam Veilig (paragraaf 2.3). We voeren een vormtoets uit om de locaties in beeld te brengen die niet aan de inrichtingskenmerken voldoen. Deze locaties worden waar mogelijk meegenomen in het groot onderhoud. Parkeren Er wordt parkeeronderzoek uitgevoerd om knelpunten op het gebied van parkeren inzichtelijk te maken. Het doel is om zoveel mogelijk parkeerknelpunten op te lossen tijdens groot onderhoud.
2.3 Normen en richtlijnen Naast de genoemde wet- en regelgeving worden er door andere instanties ook regels opgesteld. Deze regels moeten worden beschouwd als richtlijnen, die overigens juridisch wel als richtinggevend gehanteerd worden voor de wijze waarop de wegbeheerder moet handelen. De belangrijkste instantie, die richtlijnen voor het wegbeheer opstelt, is de CROW (dit is het nationaal kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte). Dit centrum voert onderzoek uit naar diverse aspecten in de civiele- en verkeerstechniek en doet voorstellen voor een zo veilig mogelijke inrichting van de weg. Deze landelijk geaccepteerde en gehanteerde richtlijnen vormen de basis voor het beheer en onderhoud aan de verhardingen. Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) De eisen die we stellen aan de inrichting van de openbare ruimte hebben we vastgelegd in het LIOR. Deze is digitaal beschikbaar voor aannemers, ontwikkelaars en intern gebruik. Het LIOR is een dynamisch document, maar kan door de opzet op een relatief eenvoudige manier actueel worden gehouden. De LIOR is tot stand gekomen na breed overleg met vakspecialisten van diverse disciplines en afdelingen en vormt daardoor een goede basis voor de (her)inrichting van de bestaande en nieuw in te richten openbare ruimte in Waddinxveen. De meest actuele wet- en regelgeving dienen verwerkt te zijn.
Wanneer dit niet het geval is, prevaleren de wet- en regelgeving boven het LIOR. CROW De Kwaliteitscatalogus openbare ruimte geeft landelijke standaardnormen voor het beheer van de openbare ruimte. De normen bestaan uit meetbare criteria met duidelijke omschrijvingen en illustratieve beelden, in de vorm van zogenaamde schaalbalken. Met deze catalogus kunnen gemeenten het gewenste kwaliteitsniveau van de openbare ruimte vastleggen. De kwaliteitscatalogus is vastgelegd in de publicatie 288 Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018. Duurzaam veilig wegverkeer Duurzaam veilig wegverkeer is gebaseerd op een aantal leidende principes, deze principes zijn onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek. De 3 belangrijkste principes worden hieronder omschreven. Functionaliteit Het principe van functionaliteit betekent dat iedere weg ontworpen wordt voor een specifieke functie. Een stroomweg is om verkeer te laten stromen en niet om woonwijken te ontsluiten; een erftoegangsweg is om erven, parkeerplaatsen e.d. te bereiken en niet bedoeld voor doorgaand verkeer. 4 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
Homogeniteit Homogeniteit betekent dat de verschillen in massa richting en snelheid moeten worden beperkt. Bij lage snelheden kunnen auto's en fietsers veilig van dezelfde weg gebruikmaken, maar hogere snelheden zijn alleen veilig als er geen tegenliggers zijn op dezelfde rijbaan, er geen kruisend verkeer is en als motorvoertuigen niet van dezelfde rijbaan gebruikmaken als langzaam verkeer. Herkenbaarheid Een ander principe is herkenbaarheid, wat betekent dat het wegverloop en wegbeeld herkenbaar moet zijn voor de gebruiker. Dit betekent dat het wegontwerp geen verrassingen moet bevatten, maar dat het gewenste gedrag van de weggebruikers moet worden ondersteund door het wegontwerp. Voor het toepassen van duurzaam veilig is een bepaalde beschikbare ruimte noodzakelijk. Tijdens de voorbereiding van de gerealiseerde projecten in de periode 2017-2020, is geconstateerd dat deze ruimte niet altijd aanwezig is. Dit zien we veel terug bij wijken en buurten die voor 1970 gebouwd zijn. Bij onvoldoende beschikbare ruimte passen we maatwerk toe om een balans te vinden tussen de verkeersveiligheid, leefbaarheid, bereikbaarheid en parkeergelegenheid.
5 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
3
Kwantiteit en kwaliteit
3.1 Kwantiteit Voor het beheer van de verharding is het belangrijk te weten hoeveel areaal we bezitten, welk soort verharding het is en wat de functie van de verharding is. In 2020 is de verharding geïnventariseerd, waarbij de vaste gegevens zijn vastgelegd. In het wegbeheersysteem zijn deze vaste gegevens opgenomen. Hieronder worden de relevante vaste gegevens uiteengezet. Verhardingstype Onze verharding kunnen we grotendeels verdelen onder de verhardingstypen elementen en asfalt. Het aandeel elementen betreft 71% van de totale verharding in Waddinxveen. Elementen bestaan voornamelijk uit betonstraatstenen en tegels. Het aandeel asfalt betreft 28% van het areaal. Slechts 1% van ons areaal is onverhard of halfverhard. Het grootste gedeelte hiervan zijn schelpenpaden. Wegtype In onderstaand tabel is een overzicht gegeven van het areaal per wegtype. Daaruit blijkt dat woonstraten (wegtype 5) en trottoirs, voetpaden (wegtype 6) het meeste voorkomen binnen de gemeente: respectievelijk 41,6% en 29,0%. Onze asfaltwegen zijn voornamelijk gekoppeld aan wijk- en buurtontsluitingswegen (wegtype 3 en 4). Wegtype
Soort weg
oppervlakte (m²) elementen
asfalt 3 4 5 6 7
Gemiddeld belaste weg Licht belaste weg Weg in woongebied Weg in verblijfsgebied Fietspaden
187.583 80.617 44.737 16.237 64.134
21.444 19.519 527.170 384.016 30.187
totaal 209.028 100.135 571.907 400.254 94.321
Percentage van totaal 15,2% 7,3% 41,6% 29,0% 6,9%
Verkeersregelinstallaties In totaal zijn er 7 verkeersregelinstallaties (VRI) in Waddinxveen. De VRI Kanaaldijk-Coenecoop en HefbrugBrugweg staan zowel aan een gemeentelijke als aan een provinciale weg. Van deze installaties worden de onderhoudskosten middels de potentheorie met de provincie Zuid-Holland gedeeld. In onderstaande tabel zijn de locaties van onze VRI inzichtelijk gemaakt. Verkeersregelinstallaties 1 Kanaalstraat-Stationsstraat 2 Willem de Zwijgerlaan-Princes Beatrixlaan 3 Koningin Wilhelminaplein 4 Chopinlaan 5 Verlengde Dreef-Kanaaldijk 6 Kanaaldijk-Coenecoop 7 Hefbrug-Brugweg
Inventaris wegen De openbare ruimte wordt als plezierig ervaren als er voldoende voorzieningen zijn, zitbanken en afvalbakken. Ook een duidelijke en eenduidige bewegwijzering draagt hieraan bij. Het is daarbij van belang dat deze voorzieningen schoon, heel en veilig zijn. Verkeersborden, dragers, zitbanken en afvalbakken vallen onder de inventaris van onze wegen. In onderstaande tabel is ons areaal aan inventaris inzichtelijk gemaakt. Type inventaris Verkeersborden Dragers Zitbanken Afvalbakken
Aantal 3.056 2.212 320 430
6 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
3.2 Kwaliteit De kwaliteit van de verharding is met verschillende methoden te bepalen. Zo wordt de kwaliteit van de bovengrondse situatie bepaald door een visuele inspectie en de ondergrondse kwaliteit door boringen en valgewicht deflectiemetingen. Om de kwaliteit van de verharding inzichtelijk te maken, is gebruik gemaakt van een visuele inspectie, gedetailleerde inspecties en de inhoudelijke kennis vanuit Ruimte. Naast de technische kwaliteit sturen we ook op beeldkwaliteit, hierbij gaat het om straatreiniging en onkruidbeheering. Visuele inspectie Bij een visuele inspectie worden de textuur, vlakheid, samenhang, waterdichtheid en randstrook van de verharding beoordeeld aan de hand van zogenoemde schades. De beoordeling op basis van verhardingskenmerken is in onderstaande tabel inzichtelijk gemaakt. Schades Verhardingskenmerk
Asfalt
Textuur
Rafeling
Vlakheid
Dwarsonvlakheid Oneffenheid
Samenhang
Scheurvorming
Elementen
Cementbeton
Dwarsonvlakheid Oneffenheid
Oneffenheid
Scheurvorming
Waterdichtheid
Voegvulling
Kantstrook
Randschade
Iedere schade wordt op ernst en omvang gewaardeerd. Bij de visuele inspectie onderscheiden we drie ernstklassen en drie omvangklassen. Een combinatie van een ernstklasse en een omvangklasse geeft de kwaliteit van de verharding weer. In onderstaand tabel zijn de mogelijke classificaties weergegeven. Omvang Ernst
Licht
Matig
Ernstig
Gering
L1
M1
E1
Enig
L2
M2
E2
Groot
L3
M3
E3
We laten ons wegennet iedere 4 jaar volgens deze systematiek visueel inspecteren. In de tussenliggende jaren inspecteren we ons wegennet op vorstschade om het jaarlijks onderhoud te bepalen. Onderhoudsinspectie In 2020 hebben we ook een onderhoudsinspectie laten uitvoeren. Met deze inspectie wordt het noodzakelijk onderhoud vastgelegd in coördinaten en voorzien van een foto. Daarbij is aangegeven welke herstelmaatregel uitgevoerd moet worden om de schade te herstellen. Met deze inspectie kunnen we zeer kostenefficiënt onze elementenverharding op het gewenste niveau houden en de veiligheid van de weggebruiker waarborgen. Verhardingsonderzoek We hebben een verhardingsonderzoek uitgevoerd om de kwaliteit en het noodzakelijke beheer en onderhoud van onze asfaltwegen inzichtelijk te maken. De structuur en de binding tussen de verschillende asfaltlagen, de aanwezige fundering en ondergrond zijn door middel van boringen inzichtelijk gemaakt. Hierdoor hebben we een goed beeld van de verhardingsconstructies van onze asfaltwegen. Daarnaast zijn valgewicht deflectiemetingen uitgevoerd, waarbij de doorbuiging van de verhardingsconstructie wordt gemeten. Hiermee hebben we de draagkracht van de constructie bepaald. Tevens is het asfalt onderzocht op de aanwezigheid van teer om milieuschade te voorkomen.
8 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
Afbeelding 1: Boorkern asfalt
Afbeelding 2: Valgewicht deflectiemeting
Beeldkwaliteit De visuele inspectie geeft een beeld van de bovengrondse conditie van de verharding. Deze inspectie is in 2020 uitgevoerd conform de richtlijnen van de CROW (publicatie 146) en resulteert in onderstaand beeld voor onze elementen- en asfaltverharding. Figuur 2: Beeldkwaliteit elementenverharding
Figuur 3: Beeldkwaliteit asfaltverharding
Zowel op onze elementenverharding als op onze asfaltwegen voldoen we gemiddeld aan het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau.
9 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
4
Onderhoud
4.1 Strategie In Waddinxveen hebben we te maken met zettingsgevoelige en minder zettingsgevoelige ondergrond. Binnen de strategie voor onze verharding is daarom naast het kwaliteitsniveau ook rekening gehouden met de ondergrond en de daaraan gekoppelde beheer- en onderhoudsmaatregelen. De beheerstrategie is vervolgens vertaald naar benodigde budgetten voor de instandhouding van ons areaal. Hiervoor voeren we jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen uit.
4.2 Jaarlijks onderhoud Elementenverharding Onder jaarlijks onderhoud verstaan we een maximaal te herstellen oppervlak van 250 m². De werkzaamheden worden grotendeels via een onderhoudsbestek door derden uitgevoerd. Deze werkzaamheden bestaan veelal uit het herstellen van trottoirtegels, het herstellen van oneffenheden in het straatwerk of het herstellen van te grote voegbreedtes. In de meeste gevallen kunnen meldingen door bewoners en bedrijven over onze verharding opgelost worden binnen het jaarlijks onderhoud. Asfalt Jaarlijks wordt er kleinschalig onderhoud uitgevoerd aan de asfaltverhardingen. Het betreft hier schades aan de weg met een geringe omvang, zoals het vullen van scheuren en het repareren van gaten, maar ook het gedeeltelijk frezen van een rijbaan en het aanbrengen van (warm) asfalt. Verkeersregelinstallaties Het onderhoud aan de VRI is volledig uitbesteed aan derden. Voor de VRI in ons beheer wordt onderhoud uitgevoerd door Vialis. Voor de twee VRI die we delen met de provincie wordt onderhoud door en in opdracht van de provincie uitgevoerd. Bij een storing zetten wij de desbetreffende installatie buiten gebruik. Dit is de oranje knipperstand die aangeeft dat de overige wegmarkeringen of de algemene verkeersregels gelden. Het verhelpen van de storing gebeurt vervolgens door derden.
Urgent storingsonderhoud, zoals het vervangen van defecte lampen, wordt tussentijds in eigen beheer gedaan. Inventaris wegen Het jaarlijks onderhoud van onze verkeersborden, dragers, zitbanken en afvalbakken is erop gericht om alle voorzieningen volgens beeldkwaliteitsniveau B in stand te houden. Daarnaast wordt tijdelijke bebording geplaatst, onderhouden en na afloop verwijderd voor bijvoorbeeld evenementen of tijdelijke wijzigingen in verband met bereikbaarheid.
4.3 Groot onderhoud We voeren groot onderhoud aan onze verharding uit om de functionele kwaliteit op niveau te houden en de verwachte levensduur te waarborgen. Dit wordt gedaan door na te gegaan welke onderhoudsmaatregelen toegepast moeten worden en met welke frequentie. Vervolgens worden de maatregelen met een meerjaarlijkse frequentie planmatig uitgevoerd. Elementenverharding Bij elementenverharding zijn verschillende groot onderhoudsmaatregelen te onderscheiden, zoals 30%, 50% of 100% herstraten van een weg of het ophogen van de bestrating. Binnen de gemeente is gekozen om de groot onderhoudsmaatregelen, waar mogelijk, te clusteren. Door deze clustering is de basis gecreëerd voor het integraal beheer van de openbare ruimte. Nieuw in dit beheerplan is het uitvoeren van onderhoud via een onderhoudsinspectie, waarbij we locatiegericht ook herstelmaatregelen uitvoeren.
10 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
Asfalt Bij asfaltwegen passen we verschillende groot onderhoudsmaatregelen toe, welke hieronder worden toegelicht. Conserveren (oppervlaktebehandeling) Bij oppervlakbehandeling wordt een dunne laag gebroken steenslag gelijkmatig aangebracht in een vooraf aangebrachte kleeflaag. Het voordeel van het specifiek aanbrengen van de kleeflaag is dat aanwezige scheurtjes en oneffenheden in de deklaag worden gedicht. De deklaag wordt aan de bovenzijde geconserveerd en zodoende beschermd tegen weersinvloeden en UV-straling. Door het aanbrengen van gebroken steenslag wordt het wegdek ook weer voldoende stroef. Gedeeltelijk groot onderhoud Een andere vorm van groot onderhoud is het verwijderen van de deklaag en het aanbrengen van een nieuwe deklaag. Bij gedeeltelijk groot onderhoud worden delen van het wegvak gefreesd en wordt nieuw asfalt aangebracht. In de meeste gevallen wordt alleen de deklaag verwijderd en een nieuwe deklaag aangebracht, maar in sommige gevallen wordt ook de tussenlaag gefreesd of wordt een gedeelte van de weg vanaf de fundering opnieuw opgebouwd. Binnen Waddinxveen hanteren we veelal het aanbrengen van een nieuwe deklaag ten opzichte van oppervlaktebehandeling. Verbeteren vlakheid De vlakheid kan worden verbeterd door het overlagen van de weg, door de weg te frezen of door het plaatselijk opvullen van onvlakheden.
Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen dwars- en langsonvlakheid of oneffenheden. Dwars- en langsonvlakheid treedt bijvoorbeeld op bij spoorvorming of nazakking van sleuven van kabels en leidingen. Bij oneffenheden gaat het bijvoorbeeld om ribbelvorming. Afbeelding 3: Gedeeltelijk frezen van een deklaag
4.4 Vervangingsinvesteringen Wanneer onze verharding het einde van de levensduur heeft bereikt, vindt vervanging plaats. De levensduur van een weg is afhankelijk van het soort verharding, de ondergrond, de belasting van de weg en het kwaliteitsniveau. Rehabilitatie is een maatregel die getroffen moet worden als een weg aan het einde van zijn levensduur is. Bij rehabilitatie wordt de constructie of een groot gedeelte hiervan vervangen en wordt het profiel opnieuw opgebouwd.
11 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
5
Beeldkwaliteit
5.1 Visie Beheer Openbare Ruimte Binnen de gemeente is gekozen voor gedifferentieerd beheer. De differentiatie is vastgelegd in de Visie Beheer Openbare Ruimte. Zoals in onderstaande overzicht is weergegeven, onderhouden we de centra op kwaliteitsniveau A, de woongebieden en het bedrijventerrein op B en het buitengebied op C. Centra
Hoofdwegen
Woonwijken
Bedrijven
Buitengebied
Jaarlijks onderhoud
A
B
B
B
C
Groot onderhoud
A
B
B
B
C
Vervangingsinvesteringen
A
B
B
B
C
De verschillende niveaus zijn vastgelegd in de kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018. Ter illustratie zijn in onderstaand figuur de kwaliteitsniveaus voor elementenverharding toegevoegd. Figuur 1: Kwaliteitsniveaus elementenverharding
Monitoren We toetsen de vastgestelde kwaliteitsniveaus door onze aannemers 4-wekelijks te controleren op de geleverde kwaliteit. Voor het monitoren van de algehele beeldkwaliteit gaan we over op een beleidsmeting. Hierbij zetten we een gecertificeerde inspecteur Beeldkwaliteit in, die door middel van 4 schouwrondes de openbare ruimte controleert. Deze inspecteur voert elk jaargetijde een controle uit op willekeurig gekozen locaties. De bevindingen worden in schouwrapportages vastgelegd en teruggekoppeld aan het management en het college. Het doel van de monitoring is om een objectief beeld te creëren van de status van het onderhoud. Deze beleidsmetingen in combinatie met het toetsen van onze aannemers maakt inzichtelijk of we voldoen aan de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus.
5.2 Vandalisme Niet iedereen gebruikt de openbare ruimte zoals het bedoeld is. Met enige regelmaat vinden vernielingen plaats, wordt straatmeubilair bekrast, vervuild of beplakt en worden onderdelen van voorzieningen ontvreemd. Door Ruimte Buiten worden de schadebeelden vastgelegd en wordt de openbare ruimte hersteld. Graffiti verwijderen we direct wanneer deze aanstootgevend of discriminerend is. Waar mogelijk wordt schade verhaald.
5.3 Gladheidsbestrijding Ook in winterse omstandigheden is de gemeente verantwoordelijk voor een zo goed mogelijke begaanbaarheid van haar wegennet. Naast de hoofdwegen, de wijkontsluitingswegen en de doorgaande autoroutes wordt in Waddinxveen veel aandacht besteed aan de begaanbaarheid op fietspaden en oversteekplaatsen. Ook de trottoirs in winkelgebieden worden met meer urgentie behandeld. Zowel met preventieve als met curatieve maatregelen wordt het Waddinxveense wegennet begaanbaar gehouden. Jaarlijks wordt een Actieplan Gladheidbestrijding geschreven, waarin alle hierbij komende werkzaamheden worden vastgelegd en waarin expliciet op straatniveau wordt aangegeven welke verharding prioriteit heeft bij het bestrijden van gladheid. Daarnaast krijgen maatschappelijk betrokken inwoners, die een looproute met algemeen belang begaanbaar willen houden, materialen en strooizout ter beschikking gesteld.
5.4 Straatreiniging De verzorging van de openbare ruimte geschiedt op beeldkwaliteitsniveau B. Afvalbakken worden geleegd en gereinigd, zwerfafval wordt uit de openbare ruimte verwijderd en de straatgoten en wegen worden geveegd. Ook het verwijderen van drijfvuil bij duikers en het reinigen van met zwerfvuil vervuild oppervlaktewater maakt deel uit van de straatreiniging.
5.5 Onkruidbeheersing op verharding Bij onkruidbeheersing op verharding wordt uitgegaan van een gifvrije behandeling op gedifferentieerde kwaliteitsniveaus. De keuze in methodes is aan de aannemers, zolang het resultaat voldoet aan de vastgestelde beeldkwaliteit voor die locatie én er geen gebruik wordt gemaakt van bestrijdingsmiddelen. Om de beeldkwaliteit verder te kunnen verhogen en de onderhoudskosten te kunnen verlagen zal, waar mogelijk, zo veel mogelijk gebruik worden gemaakt van voegvrije verhardingen.
13 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
6
Financiën
6.1 Budget De budgetten voor jaarlijks en groot onderhoud evenals de vervangingsinvesteringen zijn gebaseerd op het vastgestelde kwaliteitsniveau. In onderstaande tabel zijn de budgetten voor de komende beheerperiode weergegeven. Hierbij is geen rekening gehouden met kapitaallasten, personeelskosten en overheadkosten. Wegen Jaarlijks onderhoud
€
2021 860.000
€
2022 860.000
€
2023 860.000
€
2024 860.000
Groot onderhoud 10% mindering nieuwbouw Groot onderhoud
€ € €
1.206.000 -121.000 1.085.000
€ € €
1.206.000 -121.000 1.085.000
€ € €
1.206.000 -121.000 1.085.000
€ € €
1.206.000 -121.000 1.085.000
Investeringen 10% mindering nieuwbouw 50% mindering elementen Investeringen
€ € € €
2.695.000 -270.000 -800.000 1.625.000
€ € € €
2.695.000 -270.000 -800.000 1.625.000
€ € € €
2.695.000 -270.000 -800.000 1.625.000
€ € € €
2.695.000 -270.000 -800.000 1.625.000
Toelichting In het budget voor jaarlijks onderhoud zijn kosten opgenomen voor verzorgend onderhoud. We voeren dit onderhoud zowel uit op onze wegen als in het openbaar groen. Het betreft een bedrag van €203.885. Deze kosten worden voor 25% gedekt uit de afvalstoffenheffing, voor 25% uit de rioolheffing, voor 25% uit het Beheerplan Wegen en voor 25% uit het Beheerplan Groen. De bijdrage vanuit het beheerplan Wegen bedraagt iets meer dan €50.000 per jaar. Bij het vaststellen van de budgetten voor groot onderhoud en vervangingsinvesteringen zijn de volgende aannames gedaan: 1. 10% van ons areaal is nieuwbouw (jonger dan 6 jaar): over dit areaal rekenen we geen groot onderhoud en geen vervangingsinvesteringen door. 2. 50% van ons areaal aan elementenverharding is in de afgelopen 10 jaar vervangen: over dit areaal rekenen we geen vervangingsinvesteringen door. Verkeersregelinstallaties Jaarlijks onderhoud Groot onderhoud Investeringen
2021 € 30.000
2022 € 30.000
2023 € 30.000
2024 € 30.000
€ €
€ €
€ €
€ €
-
120.000
-
-
Toelichting Voor onze VRI hebben we een éénmalige investering van €120.000 opgenomen voor de vervangingskosten van de VRI Koningin Wilhelminaplein. Het betreft een investering die noodzakelijk is voor de vervanging van de installatie. Echter worden deze middelen toegevoegd aan de omvorming van dit kruispunt tot een rotonde. Het betreft een bijdrage vanuit beheer aan verkeer.
6.2 VAT en uitvoeringskosten De benodigde budgetten voor groot onderhoud en de investeringen zoals omschreven in de vorige paragraaf zijn inclusief 18% voorbereiding, administratie en toezicht (VAT). De VAT en uitvoeringskosten zijn afhankelijk van de complexiteit en omvang van een project. Bij het opstarten van een project geven we concreet weer welk percentage aan VAT we hanteren. In onze jaarlijkse onderhoudsbudgetten zijn geen VAT kosten noodzakelijk. 14 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
6.3 Onderzoek en advies Er is een aparte kostensoort aangemaakt voor onderzoek, advies, inspectie en ondersteuning. De begrote kosten staan onder het Beheerplan Wegen, maar de middelen worden ook ingezet op de disciplines Openbare Verlichting en Civieltechnische Kunstwerken.
Onderzoek en advies
€
2021 100.000
€
2022 100.000
€
2023 100.000
€
2024 100.000
Toelichting De kosten voor onderzoek, advies en ondersteuning worden geraamd op €85.000 per jaar. Uit dit budget worden ook diverse abonnementskosten en de kosten voor het hosten en de ondersteuning van ons GBI-systeem betaald. Daarnaast is er een stelpost van €15.000 opgenomen voor verkeers- en veiligheidsmaatregelen. Verkeer en veiligheid kunnen aanspraak maken op deze stelpost om de verkeersveiligheid en/of de sociale veiligheid in de openbare ruimte te waarborgen. In het vorige beheerplan zijn de energiekosten verrekend bij deze kostensoort. Met de vaststelling van het beheerplan Openbare Verlichting worden de energielasten apart geregistreerd.
6.4 Afschrijvingstermijnen Het vervangen van wegen in combinatie met (deels) vervangen van de fundering wordt beschouwd als een investering. Investeringen worden over een bepaalde looptijd lineair afgeschreven. Deze afschrijving plus de betaalde rente vormt de jaarlijkse kapitaallast. Deze kapitaallasten vinden we terug in de meerjarenbegroting. De looptijd waarbinnen een investering wordt afgeschreven wordt bepaald door de verwachte minimale technische levensduur. In onderstaand overzicht zijn de gehanteerde afschrijvingstermijnen voor wegen weergegeven. Materiële vaste Activa
Betreft
Termijn
Verharding
Aanleg en vervanging verharding van een weg, fietspad en voetpad
45 jaar
Verkeersregelinstallaties
Aanleg en vervanging van verkeersregelinstallaties
30 jaar
15 Beheerplan Wegen 2021 - 2024
16 Beheerplan Wegen 2021 - 2024