2.b. Zienswijze ontwerpbestemmingsplan Businesspark Vredenburgh 2e fase geanonimiseerd

Glastuinbouw Nederland morgen groeit vandaag Louis Pasteurlaan 6,2719 EE Zoetermeer

Postbus 447, 2700 AK Zoetermeer

B + 31 85 003 6400

Gemeente Waddinxveen t.a.v. Gemeenteraad Postbus 400 2740 AK WADDINXVEEN per e-mail: 512e @waddinxveen.nl griffie@waddinxveen.nl

□ info@glastuinbouwnederland.nl

E glastuinbouwnederland.nl

Bank NL 12 RABO 010 86 64 225 NL 21 RABO 011 68 21 555

Kvk 27294015 BTW 8122.64.432.8.01 Datum Ons kenmerk Onderwerp

5 februari 2024 24.021 HG Reactie ontwerpbestemmingsplan Businesspark Vredenburgh 2e fase

Geachte heer, mevrouw,

Glastuinbouw Nederland reageert hierbij, mede namens Glastuinbouw Oostland en LTO Noord afdeling Midden Zuid-Holland, op het ontwerpbestemmingsplan Businesspark Vredenburgh 2e fase (NL.IMR0.0627.BPbpvbf2-0301) dat tot en met 7 februari a.s. ter inzage ligt. Met het Businesspark Vredenburgh 2e fase wordt een bedrijventerrein van circa 29 hectare groot gerealiseerd. Dit terrein is voorzien op een perceel dat momenteel nog de bestemming ‘Agrarisch - Glastuinbouw’ heeft en dat valt onder het bestemmingsplan Glasparel+. Dit bestemmingsplan staat de ontwikkeling van het beoogde bedrijventerrein niet toe. In het nu voorliggende bestemmingsplan wordt de nieuwe bestemming voor het plan­ gebied wettelijk geregeld, waarmee de beoogde ontwikkeling mogelijk wordt.

De gemeente Waddinxveen wil het bedrijventerrein Noordkade transformeren naar een woon-werk gebied. Om dat mogelijk te maken moet op een andere locatie ruimte worden gecreëerd voor de bedrijven die daar nu gevestigd zijn. Het nu voorliggende plan voorziet daarin. Volgens het plan zijn alle bestaande bedrijventerreinen gevuld er zijn er geen verplaatsingsmogelijkheden voor de op Noordkade gevestigde bedrijven. Die ruimte wordt gezocht in dit plangebied.

GEEN OVERLEG MET DE SECTOR Hoewel Glastuinbouw Nederland de gemeente Waddinxveen als een belangrijke partner ziet en wij in diverse gremia (zowel ambtelijk als bestuurlijk) overleg voeren en samen­ werken, zijn wij op geen enkel moment benaderd om over het nu voorliggende plan van gedachten te wisselen. Dit ondanks het feit dat hier een groot duurzaam glastuinbouwper­ ceel permanent verloren dreigt te gaan voor de sector. Dit gebrek aan overleg heeft ons verbaasd en teleurgesteld. Dit past niet bij de samenwerking die wij voor ogen hebben en bij het belang van de sector. De Nederlandse glastuinbouw is met een produktiewaarde van € 6,8 miljard, na Schiphol en de Rotterdamse Haven, de derde economische sector van Nederland en de tweede in Zuid-Holland. Wij dringen er bij u op aan in de toekomst vroeg­ tijdig met ons in overleg te treden als er plannen worden ontwikkeld die de glastuinbouw raken of betreffen.

In Glastuinbouw Nederland werken LTO Noord, ZLTO en LLTB samen op de thema’s Arbeid, Energie. Plantgezondheid, Water & Omgeving aan beleidsbeïnvloeding en innovatieprogramma’s binnen het ondernem netwerk.

■u

Glastuinbouw Nederland morgen groeit vandaag

TEGENSTRIJDIGE EN TWIJFELACHTIGE ARGUMENTATIE Bij 1.1 wordt gesteld: “Onderdeel van de ontwikkeling Glasparel+ is een kavel van circa 29 ha welke bestemd is voor glastuinbouw (kavel G2). [...] Ondanks een zeer voorspoedige ont­ wikkeling en uitgifte van het project Glasparel+ is het nog niet gelukt een glastuinbouw­ bedrijf te vinden dat zich wil vestigen op deze locatie. Daarnaast geeft de initiatiefnemer aan dat het voor glastuinbouwbedrijven lastig is om geld van de bank te krijgen zonder duurzame energie.” Bij 2,1.2 is aanvullend te lezen: “Ook in de toekomst wordt er geen nieuwe glastuinbouw op deze locatie verwacht.” Dit bevreemdt ons ten zeerste. Het valt ons op dat 60 ha in hetzelfde gebied volgens de initiatiefnemer zeer voorspoedig is uitgegeven, maar dat er voor deze kavel blijkbaar geen enkele belangstelling is vanuit de glastuinbouw. De redenering dat dit een gevolg is van het ontbreken van duurzame energie is opmerkelijk. Dat geldt immers ook voor de kavels die volgens Wayland zeer voorspoedig zijn uitgegeven. De redenering houdt ons inziens geen stand. Op de website van ontwikkelaar Wayland is de Glasparel Zuidplaspolder terug te vinden1. Daar is echter te lezen: “Alle kavels in dit gebied bestemd voor hoogwaardige glastuin­ bouw zijn verkocht.

Bij elkaar ruim 60 hectare grond.” Het perceel wordt (in elk geval recent) dus niet aangeboden op hun website en ook niet genoemd. De Glasparel bestaat inmiddels blijkbaar niet uit 90 ha, maar uit 60 ha glastuinbouwgrond. Het is dus niet vreemd, dat geen glastuinbouwbedrijf zich meldt voor het perceel. Het wordt immers niet (meer) aangeboden. Een kritische lezer zou de vraag kunnen stellen in welke mate en tot op welk moment Wayland zich ingespannen heeft het perceel aan de glastuinbouw te ver­ kopen. Daarnaast stelt men: “Het hele gebied is ontwikkeld op duurzame ambities. Telers die zich in De Glasparel hebben gevestigd, kunnen gebruik maken van duurzame voorzieningen. Zo is er een integraal en duuzaam waterplan opgesteld. [...] Er is er continue voldoende zoet­ water beschikbaar. Ook in droge perioden. Een ander duurzaam voordeel [...] is de aanlsuiting op het CO2 distrbutienetwerk van OCAP. [...] Voor telers is dit dus een belangrijke voe­ dingsstof. OCAP vangt CO2 af bij industriële bronnen. En zorgt ervoor dat dit bij tuinders uit verschillende glastuinbouwgebieden komt. Hierdoor hoeft de teler zelf minder of geen aardgas te stoken.” Men beschrijft een vrijwel ideaal glastuinbouwgebied waar zo’n beetje alle voorzieningen die nodig zijn voor een duurzame toekomst aanwezig zijn. Het is correct dat er nog geen duurzame warmtevoorziening aanwezig is.

Zoals u als onderdeel van de Warmte Samen­ werking Oostland kunt weten, wordt er echter gewerkt aan het realiseren van een warmteleiding uit de Noordpolder naar het glastuinbouwgebied in Moerkapelle en Waddinxveen. Er is dus wel degelijk zicht op duurzame warmte in het gebied. EVENTUEEL GEBREK AAN BELANGSTELLING IS HOOGUIT TIJDELIJK Na de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 werd de glastuinbouwsector geconfron­ teerd met sterk gestegen energiekosten en een zeer volatiele energiemarkt. Ook bracht deze oorlog onzekerheden met zich als het gaat om afzet van produkten. De kosten voor het bouwen van kassen namen sterk toe. Veel grondstoffen en materialen stegen in prijs, waarbij ook de rente is toegenomen. Kortom: glastuinbouwondernemers zijn de afgelopen periode terughoudend geweest bij toekomst- of uitbreidingsplannen.

1 https://www.waylandrealestate.nl/glasparel-zuidplaspolder

2 In Glastuinbouw Nederland werken LTO Noord, ZLTO en LLTB samen op de thema’s Arbeid, Energie, Plantgezondheid, Water & Omgeving aan beleidsbeïnvloeding en innovatieprogramma’s binnen het ondernemersnetwerk.

■u

Glastuinbouw Nederland morgen groeit vandaag

We zien inmiddels dat zowel de energie- als afzetmarkt zich heeft gestabiliseerd en dat glastuinbouwondernemers hun plannen uit de koelkast halen en weer investeren. De be­ hoefte aan duurzame glastuinbouwgronden neemt daarbij toe. Verspreid liggende glastuin­ bouwbedrijven en bedrijven in niet-duurzame tuinbouwclusters zoeken locaties in duur­ zame gebieden waarbij de benodigde voorzieningen aanwezig zijn of daar zicht op is. Het weer in Europa is de afgelopen jaren steeds grilliger geworden. In delen van Europa komt het telen van producten dan ook onder druk te staan, zoals in Spanje door waterge­ brek2. Ook in Nederland worden o.a. door klimaatomstandigheden steeds meer gewassen in kassen geteeld. Zo is de aardbei van oudsher een buitenteelt, maar inmiddels met bijna 500 ha het op-drie-na belangrijkste gewas dat in kassen wordt geteeld3. De vraag naar per­ celen in duurzame glastuinbouwgebieden neemt dan ook toe. Gezien de aantrekkelijkheid van het perceel, zowel qua perceelgrootte, verhoudingen en de aanwezige randvoorwaarden vinden wij het niet aannemelijk dat er vanuit de glastuin­ bouw geen interesse zou zijn, mits het perceel actief ‘in de markt’ wordt gezet tegen een marktconforme prijs voor agrarische gronden. Dit laatste is voor ons niet na te gaan.

Feit is wel dat grond die bestemd is voor industrieterrein een waarde vertegenwoordigt die een veelvoud is van grond die is bestemd voor glastuinbouw. Het is voor de ontwikkelaar dus financieel veel interessanter om op de gronden industrie te ontwikkelen dan glastuinbouw. Daarvoor blijkt men nu mogelijkheden te zien, met medewerking van uw gemeente. VERSLECHTERING BUSINESS CASE DUURZAME WARMTE De initiatiefnemer geeft aan dat het voor glastuinbouwbedrijven lastig is om geld van de bank te krijgen als er in een gebied geen duurzame energie beschikbaar is. Daarbij stelt men dat het verkrijgen van duurzame energie voor deze locatie voorlopig onzeker is. Dat gebrek aan duurzame energie met bijbehorende lastige financierbaarheid geldt in dezelfde mate voor de percelen die volgens dezelfde initiatiefnemer wel vlot zijn verkocht. Wij kunnen deze redenatie dan ook niet volgen. Daarnaast zijn er concrete plannen voor de aanleg van een warmteleiding naar het gebied vanuit de Noordpolder. Daarbij zal in het gebied een warmtenet moeten worden aangelegd voor de distributie van de warmte naar de individuele glastuinbouwbedrijven. Dit vergt grote investeringen. Hoe groter de warmtevraag, hoe gemakkelijker deze investeringen zijn ‘rond te rekenen’.

Met dit plan gaat bijna 30 ha duurzame glastuinbouwgrond verloren en de verwachte warmtevraag van het industrieterrein zal veel lager zijn dan wanneer het perceel wordt gebruikt voor intensieve glastuinbouw. Het verlies aan tuinbouwareaal heeft een negatieve impact op de businesscase voor een warmtenet in het gebied. Het voorlig­ gende plan heeft per saldo dus een negatieve invloed op het gehele glastuinbouwcluster. De glastuinbouwsector wil al in 2040 klimaatneutraal zijn, maar met plannen zoals deze wordt ‘het paard achter de wagen gespannen’ en de energietransitie geremd.

GEEN DUBBEL RUIMTEGEBRUIK Om tegemoet te komen aan de bepalingen in de Provinciale Ruimtelijke Verordening van de provincie Zuid-Holland en ontwikkeling van dit bedrijventerrein op glastuinbouwgrond mogelijk te maken dient sprake te zijn van dubbel ruimtegebruik waarbij er een relatie wordt gelegd met de glastuinbouw.

2 https://www.groentennieuws.nl/article/9595631 /zachtfruittelers-huelva-met-50-gekort-op-water-

gebruik/?utm_medium=email https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2023/08/03/aardbeien-steeds-vaker-in-de-kas-geteeld

3

3 In Glastuinbouw Nederland werken LTO Noord, ZLTO en LLTB samen op de thema’s Arbeid, Energie, Plantgezondheid, Water & Omgeving aan beleidsbeïnvloeding en innovatieprogramma’s binnen het ondernemersnetwerk.

Glastuinbouw Nederland morgen groeit vandaag

In dit plan wordt dit ogenschijnlijk vorm gegeven door het regenwater van de te vestigen bedrijven op te vangen en te transporteren naar een watergang van waaruit het water wordt geïnfiltreerd in de ondergrond en opgeslagen in aquifers voor gebruik in de glastuin­ bouw. Wij zijn op zich blij dat in dit plan regenwater wordt gezien als een waardevolle grondstof die men niet verloren moet laten gaan en dat men een koppeling heeft gemaakt met de nabijgelegen glastuinbouw. Dit zou op meer plaatsen in Nederland kunnen en waar dit een mogelijkheid is, zou dit een verplichting moeten worden. Als bijlage bij het plan is het ‘Watersysteem Glasparel+’ opgenomen. Daarin is de onder­ staande schematische weergaven van het watersysteem opgenomen.

N Porta 5 i.2.ê

Porta 5.u,«

}T • seneezaEegëi

# .o.

(Sjaloom) Water raag_PN HW #3.%

4s

4

* 3-9

Bedrijventerrein (aanbod)

Reservoir #3

;i

7 G2 (te verkopen)

Uit Gietwatersloot

HWA#4

■

..

Watervraag_G2

V

FE

2rrdEAe

Rleservoir #4

—9A —

I

twatersloot (Reseryoi r #1

Uit Gietwatersloot

2

I

ft

I*______ ' —

Uit Gietwatersloot

HWA#2

1 : HWA#1 TU

Glas RP

A

A—-

HWA#1

I

V Reservoir #2

Bedrijfsruimte RP

A

]

Bedrijventerrein (aanbod)

Watervraag_RP .ad'

i"

-m-Mun

5

B

□ □

2112

37 B S Ëw•ah

al

E“ IÉ

94

Op de weergave is te zien dat het hele gebied is/wordt voorzien van drie ondergrondse wateropslagen (aquifers) en dat het plangebied van maar liefst 29 ha per saldo wordt voor­ zien van slechts één ondergrondse waterslag. Een dergelijke ondergrondse wateropslag be­ slaat niet meer dan enkele hectaren en beslaat naar onze inschatting niet meer dan 10% van het plangebied. Het afvoeren van water van het plangebied naar nabijgelegen water­ gangen valt niet onder dubbel ruimtegebruik. Het feit dat er op een volstrekt onderge­ schikt deel van het plangebied sprake is van ondergrondse wateropslag volstaat niet om voor het hele plangebied te spreken van dubbel ruimtegebruik. Wij zijn van mening dat dan ook niet wordt voldaan aan de voorwaarden uit de provinciale verordening.

4 In Glastuinbouw Nederland werken LTO Noord, ZLTO en LLTB samen op de thema’s Arbeid, Energie, Plantgezondheid, Water & Omgeving aan beleidsbeïnvloeding en innovatieprogramma’s binnen het ondernemersnetwerk.

Glastuinbouw Nederland morgen groeit vandaag

Overigens kan deze ondergrondse opslag ook gerealiseerd worden als op het perceel kassen worden gerealiseerd. Ook dan wordt het regenwater opgevangen en kan worden geïnfil­ treerd in de ondergrond voor later gebruik. Er is dus geen sprake van ‘meerwaarde’ ten op­ zichte van het gebruik waarvoor het perceel is bestemd. Sterker, er is sprake van een ver­ slechtering. Zo wordt er een ondergrondse wateropslag gerealiseerd ten dienste van de glastuinbouw, maar het is niet duidelijk wie eigenaar is van deze opslag en hierover zeg­ genschap heeft. Het is onwenselijk dat de sector geen zeggenschap heeft over een water­ bron die ten dienste van haar staat. Het eigenaarschap, dan wel de zeggenschap, van de wateropslag dient te worden neergelegd bij de glastuinbouwbedrijven in het gebied. BEDRIJFSEFFECTRAPPORTAGE ONTBREEKT Provincie Zuid-Holland adviseert gemeenten in een bedrijfseffectrapportage in te gaan op de behoefte aan internationale werknemers en de huisvesting hiervan bij nieuwe ontwikke­ lingen. Als glastuinbouw zetten wij ons in voor goede huisvesting van onze internationale werknemers op korte afstand van de werkplek. Wij missen in dit plan in welke mate inter­ nationale werknemers werkzaam zullen zijn bij de te vestigen bedrijven en waar deze ge­ huisvest worden. Wij willen u vragen dit alsnog in het plan of in te verlenen vergunningen op te nemen.

ALTERNATIEF VOOR ONTWIKKDELING: G. VAN DORT KROONWEG Direct naast het plangebied bevindt zich de G. van Dort Kroonweg. Dit betreft een glas­ tuinbouwcluster van eveneens ca. 30 hectare dat een beperkt toekomstperspectief heeft. Het ligt nu feitelijk al opgesloten tussen woningbouw en een industrieterrein. Deze locatie zou een veel logischere plaats zijn voor industrie. Zo bevindt zich hiernaast al een indu­ strieterrein en kent het gebied een ontsluiting via de IJssermanweg richting de A12. Een veel betere ontsluiting dan het huidige plangebied kent, waarbij het vrachtverkeer tot overlast gaat leiden voor omwonenden. 5 4

)

-NNN

SM

3% ae f 3 5M.X 1

3-

--

"0a

In plaats van een perceel duurzame glastuinbouwgrond in de Glasparel+ op te offeren voor industrie laat uw gemeente een kans liggen door het glastuinbouwcluster aan de Van Dort Kroonweg (voor zo ver deze kassen nog in bezit zijn van glastuinbouwbedrijven en actief

5 In Glastuinbouw Nederland werken LTO Noord, ZLTO en LLTB samen op de thema’s Arbeid, Energie, Plantgezondheid, Water & Omgeving aan beleidsbeïnvloeding en innovatieprogramma’s binnen het ondernemersnetwerk.

Glastuinbouw Nederland morgen groeit vandaag

voor teelt worden gebruikt) te saneren en de glastuinbouwbedrijven die dit willen een ‘exit strategie’ te bieden en elders een nieuw bedrijf te realiseren in een duurzaam glas­ tuinbouwgebied, zoals de naastgelegen Glasparel+. Er wordt nu gekozen voor de makke­ lijkste oplossing die voor uw gemeente en de ontwikkelaar wellicht een (financiële) winwin situatie is, maar waarbij de glastuinbouw en lokale glastuinbouwondernemers serieus worden gedupeerd. Alleen indien u zou opteren voor transformatie van de Van Dort Kroonweg ontstaat pas een win-win-win situatie. Wij vragen u voor die optie te kiezen.

CONCLUSIE Met dit voorliggende plan wordt bijna 30 ha duurzaam glastuinbouwgebied opgeofferd voor de ontwikkeling van een industrieterrein. Dit doet grote afbreuk aan de kracht van het gehele glastuinbouwcluster in uw gemeente en de verduurzaming hiervan in het kader van de energietransitie. Wij ontkennen niet de behoefte aan ruimte voor industrieterrein in de regio, maar de keuze voor deze locatie is hoogst ongelukkig en ook onnodig. Daarbij heeft het onttrekken van 30 hectare een veel grotere impact. Die strekt niet alleen uit over de overige 60 hectare van de Glasparel, maar ook in breder Greenport West-Holland. Immers, de Glasparel heeft (ook) een regionale functie als schuifruimte voor groeiende of verplaat­ sende bedrijven elders in de Greenport.

Door de glastuinbouw aan de G. van Dort Kroonweg te saneren en dit tuinbouwgebied te transformeren naar industrie komt u tegemoet aan de ruimtebehoefte aan industrieterrein, transformeert u een niet duurzaam glastuinbouwgebied en biedt de hier gevestigde onder­ nemers een kans hun bedrijf elders duurzaam in te richten. De ontsluiting van dat gebied is beter dan van het plangebied en biedt voldoende ruimte voor bedrijven uit de Noordkade zonder dat u onnodig afbreuk doet aan een duurzaam glastuinbouwcluster. Bovendien voldoet het plan niet aan de voorwaarde uit de provinciaal ruimtelijke verorde­ ning dat sprake moet zijn van dubbel ruimtegebruik dat ten dienste staat van de glastuin­ bouw. Het plan kan derhalve dan ook geen doorgang vinden. Wij dringen er bij u dan ook op aan af te zien van de ontwikkeling van Vredenburgh fase 2 op deze locatie in Glasparel+ en hiervoor een beter alternatief, zoals de Van Dort Kroon­ weg, te kiezen. Glastuinbouw Nederland is gaarne bereid deze zienswijze mondeling verder toe te lichten.

Met vriendelijke groet, 5.1.2.e

Adri Bom-Lemstra Voorzitter Glastuinbouw Nederland

Contactpersoon: drs. ing. J.H. van Geest | tel. 512e

5.1.2.e

Ruud Paauwe MSc. Directeur Glastuinbouw Nederland

I |email, hvangeest@glastuinbouwnederland.nl 6

In Glastuinbouw Nederland werken LTO Noord, ZLTO en LLTB samen op de thema’s Arbeid, Energie, Plantgezondheid, Water & Omgeving aan beleidsbeïnvloeding en innovatieprogramma’s binnen het ondernemersnetwerk.