1b Bijlage 1 Jaarprogramma 2023 regionaal SD 18102022
Tekst van het document
Jaarprogramma 2023 Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
Vaststellen colleges oktober 2022
Inhoudsopgave Inleiding
3
1
Inspelen op ontwikkelingen en prioriteren
4
1.1
4
2
3
4
5
6
7.
8
Impact van landelijke ontwikkelingen
Kwalitatief zorgaanbod
6
2.1
Via contractmanagement meer sturen op kwaliteit zorgaanbod
6
2.2
Werken aan het vergroten van de kwaliteit van het zorgaanbod
6
2.3
Opnieuw inrichten van het regionaal toezicht t.a.v. kwaliteit en rechtmatigheid
7
2.4
Stimuleren transformatie, andere vormen van kwalitatieve zorg bieden
7
Betaalbaar zorgaanbod
8
3.1
8
Verdelen van zorggebruik over de zorgaanbieders
3.2. Inzetten op data-gedreven werken
9
3.3
Werken aan partnerschap met zorgaanbieders
10
3.4. Komen tot betaalbare maatschappelijke zorg
10
Dekkend zorgaanbod
11
4.1
Inspelen op signalen en knelpunten t.a.v. het zorgaanbod
11
4.2
Borgen van een duurzaam georganiseerde crisisdienst
11
4.3
Regionaal sturen op en acteren als gevolg van niet-gecontracteerd zorgaanbod
12
Toegankelijk zorgaanbod
12
5.1
Transparante toegankelijkheid tot zorgaanbod (0-100)
12
5.2
Terugdringen van wachttijden en wachtlijsten
13
5.3
Inzetten op efficiënte ketensamenwerking gericht op toegankelijkheid van zorg
13
5.4
Eenduidige toegankelijkheid bij complexiteit rond casuïstiek
14
Beschikbaar zorgaanbod: Voorbereiden Inkooptraject 2025
15
6.1
Een vastgesteld gezamenlijk kaderstellend document op raadsniveau
15
6.2
Een vastgesteld inkoopplan voor colleges
16
Bestuurlijke en ambtelijke governance
16
7.1
Volmachten uitvoering Jaarprogramma
16
7.2
Bestuurlijke governance
17
7.3
Ambtelijke governance: regionale werkorganisatie sociaal domein i.o.
17
Financiën
18
8.1
Financieel kader
18
8.2
Financieel overzicht
18
8.3
Financiële ontwikkelingen en risico’s
19
8.4
Centrumtaken
20
Bijlage 1
Financieel overzicht Regionaal Sociaal Domein 2022 - 2023
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
22
2
Inleiding Voor u ligt het eerste jaarprogramma voor de regionale taken in het sociaal domein. Sinds medio vorig jaar werken de vijf gemeenten Midden-Holland aan het verstevigen van het inzicht in en de sturing op de regionale taken in het complexe sociaal domein. Met het invoeren van een jaarlijks jaarprogramma wordt beoogd dat de colleges van de vijf gemeenten vooraf een gezamenlijke koers bepalen ten aanzien van de regionale inspanningen. Zo ontstaat er een meer integraal inzicht in de ontwikkelingen en risico’s. Daarmee kan dit jaarprogramma direct en eenduidig input vormen voor de lokale planning & control cyclus. De wethouders sociaal domein die zitting hebben in het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein (BOSD) zien dit document als het kader van waaruit zij handelen. Twee keer per jaar zal er een voortgangsrapportage worden opgesteld ten behoeve van de colleges, waar ook over afwijkingen wordt gerapporteerd. Zowel het jaarprogramma als de voortgangsrapportages zullen conform de ‘samenwerkingsovereenkomst Jeugd en Wmo’ ter informatie worden verstrekt aan de gemeenteraden. Ambtelijke uitvoering van dit programma ligt in handen van de regionale werkorganisatie in oprichting, waarbij nauw samen wordt gewerkt met de vijf gemeenten aan een goede wisselwerking tussen de uitvoering van de regionale en de lokale taken.
Met dit jaarprogramma wordt invulling gegeven aan de kaders, die de vijf raden hebben gegeven met de regiovisie Jeugd en Wmo ‘Samen scherper aan de wind. Een helder perspectief op regionale samenwerking jeugd en Wmo in Midden-Holland 2021-2024.’ Gemeenten hebben de taak om kwalitatief zorgaanbod beschikbaar te stellen voor haar inwoners en dit aanbod op een toegankelijke wijze aan te bieden. De basisvoorzieningen met haar vrij toegankelijke (preventieve) aanbod is een lokale verantwoordelijkheid; het beschikbaar stellen van maatwerkvoorzieningen een regionale. De gedeelde visie, zoals geformuleerd in de regiovisie is: Voor iedereen die dat nodig heeft is er passend zorgaanbod beschikbaar in Midden-Holland. Concreet werken we daarom aan de volgende opgaven: - Kwalitatief zorgaanbod (hoofdstuk 2) - Betaalbaar zorgaanbod (hoofdstuk 3) - Dekkend zorgaanbod (hoofdstuk 4) - Toegankelijk zorgaanbod (hoofdstuk 5) - Beschikbaar zorgaanbod (hoofdstuk 6) Deze opgaven vormen de kern van de regionale taken. De context waarin we opereren is dynamisch. Qua interne organisatie speelt het opnieuw vinden van synergie tussen de nieuwe wethouders in de regio en het vormen van de regionale werkorganisatie met de daarbij nieuwe rolverdeling.
Hierbij speelt ook de krappe arbeidsmarkt een rol, die maakt dat het voor alle gemeenten steeds moeilijker wordt om de juiste mensen te vinden om het werk uit te voeren. En dat geldt niet alleen voor ons, maar zeker ook voor de aanbieders die de zorg leveren aan onze inwoners. Daarnaast zijn er ook grote externe ontwikkelingen (zie paragraaf 1). Gegeven alle ontwikkelingen is prioriteren cruciaal en integraal onderdeel van dit jaarprogramma. De wijze waarop dit wordt gedaan is toegelicht in paragraaf 1. Ten slotte is de bestuurlijke en ambtelijke governance en de financiën uitgewerkt in hoofdstuk 7 en 8.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
3
1
Inspelen op ontwikkelingen en prioriteren
1.1
Impact van landelijke ontwikkelingen
Dit jaarprogramma omvat een overzicht van zowel de reguliere (‘going concern’) taken als de beoogde resultaten op projecten voor 2023. Het vormt een overzicht van de plannen en ambities die bijdragen aan de doelen van onze regio. Naast de eigen plannen en opgaven in de regio MiddenHolland hebben we ook te maken met grote ontwikkelingen op landelijke niveau. Deze krijgen naar verwachting met name in het najaar 2022 en 2023 zijn beslag en leiden dan in meer of mindere mate tot nieuwe opgaven. Hervormingsagenda Jeugd: het ministerie van VWS heeft stevige stelselveranderingen aangekondigd ten aanzien van de jeugdwet en werkt samen met o.a. de VNG aan een hervormingsagenda Jeugd en diverse wetswijzigingen. Een aantal daarvan wordt in 2022 verwacht en zal impact hebben op de werkzaamheden voor 2023. Het gaat bijvoorbeeld om verplichte standaardisatie van contracten, de afbakening van de Jeugdwet, deels centraler inkopen van een aantal hoog-specialistische diensten als ook het toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming met de inrichting van regionale veiligheidsteams. Daarnaast spelen er stevige governance vraagstukken: een verplichte regionale samenwerking op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen, verplichting tot convenant afspraken op bovenregionaal niveau en mogelijk zelfs een andere regio-indeling.
Decentralisatie beschermd wonen: de decentralisatie voor beschermd wonen is, na eerder uitstel van de invoering van het woonplaatsbeginsel, beoogd voor 1 januari 2024. De regio heeft ter voorbereiding heldere afspraken gemaakt om de huidige wijze van samenwerking te continueren tot en met 2024. Vanaf 2024 ontvangen alle gemeenten de middelen voor Beschermd Wonen op basis van een objectief verdeel-model, in plaats van alleen de centrum gemeenten. De staatssecretaris wil wettelijk verplichten dat gemeenten samenwerken bij de inkoop en bekostiging van Beschermd Wonen, zodat beter kan worden geborgd dat Beschermd Wonen voor iedereen beschikbaar blijft. De precieze uitwerking van het wetsartikel is echter nog niet bekend en daarmee de eventuele consequenties nog onvoldoende te overzien. Naast externe veranderingen zien we ook dat zorgaanbieders door de aanscherpingen vanuit gemeenten en het Rijk soms voor financieel lastige vraagstukken komen te staan. Dat maakt ook dat er vanuit onze rol als opdrachtgever adequaat moet worden gehandeld als dit de zorgcontinuïteit gaat bedreigen. Prioriteren is een continue proces Het tempo van deze veranderingen maakt dat prioriteren een continue proces is. We hebben te accepteren dat dit onderdeel is van het werkveld. De verplichte wettelijke wijzingen krijgen voorrang op regionale plannen die niet wettelijke verplicht zijn.
Op dit moment is er geen zicht op de omvang van de inspanningen, die voortvloeien uit de landelijke ontwikkelingen: het tempo van de veranderingen en de mate van uitwerking zijn daarin bepalend.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
4
Deze ontwikkelingen maken het echter mogelijk dat genoemde resultaten in het jaarprogramma om een her-prioritering vragen. Prioritering zal daarom een continue factor zijn en in overleg met de wethouders sociaal domein vorm krijgen op basis van de onderstaande speerpunten. Speerpunten 2023 Als leidraad voor de prioritering in 2023 op onze regionale plannen gelden de volgende speerpunten: 1. Het voorbereidingstraject Inkoop 2025: breed gedragen en doordachte keuzes maken voor de periode vanaf 2025 en daarmee het zorgaanbod in de toekomst waarborgen. 2. Basis van zorgaanbod op orde houden: daar waar nodig interveniëren in het reeds gerealiseerde zorgaanbod. Dat betekent zorgen voor continuïteit van de crisiszorg jeugd GGZ, inzicht in en aanpak van de wachtlijsten en dit met een kritische blik op kostenbeheersing waar dat mogelijk is. Minder focus op vernieuwing, tenzij het bijdraagt aan de inkoop vanaf 2025. 3. De sturing blijven verbeteren door onder meer data gedreven werken in den breedte als accent aan te brengen. Denk aan het monitoren en analyseren van kostenstijgingen, concretiseren van het opgeleverde dashboard passend onderwijs, maar ook het werken op basis van real-time data, zodat sturen op kwaliteit en kosten (nog) beter mogelijk wordt. Dit vraagt om meerjarige inspanningen waarbij ervaring en routine moeten worden opgebouwd.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
5
2
Kwalitatief zorgaanbod Kwalitatief goede hulp is hulp die voldoet aan professionele standaarden en richtlijnen en aansluit bij de vraag en behoefte van de cliënt. Een belangrijke voorwaarden voor het bieden van kwalitatieve hulp betreft competente hulpverleners, maar ook effectieve interventies die worden ingezet door deze professionals. Met het stimuleren van kwalitatief zorgaanbod wordt gestreefd naar meer effectieve, efficiënte en rechtmatige zorg. In 2023 werken we aan dit doel door in te zetten op vier onderdelen: 1. Via contractmanagement meer sturen op kwaliteit van het zorgaanbod 2. Werken aan het vergroten van de kwaliteit van het zorgaanbod 3. Opnieuw inrichten van het regionaal toezicht t.a.v. kwaliteit en rechtmatigheid 4. Stimuleren transformatie door andere vormen van kwalitatieve zorg te bieden
2.1
Via contractmanagement meer sturen op kwaliteit zorgaanbod Resultaat: Kwaliteitsindicatoren t.a.v. de zorg bij zorgaanbieders bieden inzicht en worden gemonitord. Sturing vanuit contractmanagement / contractbeheer op kwaliteit Bij alle gecontracteerde partijen wordt periodiek actief navraag gedaan naar de mate waarin zij voldoen aan de gestelde contractuele eisen t.a.v. de kwaliteitsrand-voorwaarden van de zorgaanbieder. Hierbij dient te worden gedacht aan certificering, juiste diploma’s, aanwezigheid van VOG’s (Verklaring Omtrent het Gedrag). Vergroten inzicht in geboden kwaliteit zorgaanbieders Er wordt actief gevraagd naar het gebruik van methodieken, gezinsplannen en toekomstplannen, inrichting van nazorg, verantwoorde werktoeleiding, inzet stagiaires en bijbehorende verantwoordelijkheden, aansluiting jeugdmatch, maar ook aan cliëntenquêtes op aanbiederniveau. Deze inzet wordt gemonitord.
2.2
Werken aan het vergroten van de kwaliteit van het zorgaanbod Resultaat: De gemiddelde trajectprijs per cliënt neemt af door te sturen op het vergroten van de effectiviteit van het zorgaanbod (begeleiding en behandeling). Stimuleren aansluiting JeugdMATCH 1: Visie ontwikkelen vanuit Midden-Holland t.a.v. JeugdMATCH als onderdeel van de veiligheidsregio Hollands Midden, zodat daarbij passend kan worden geïnvesteerd in JeugdMATCH (vanuit contractmanagement is hier aandacht voor). Stimuleren van methodisch werken en inzet van bewezen interventies Het is wenselijk dat zorgaanbieders meer methodisch werken en gebruik maken van effectieve interventies. Dit is in 2022 specifiek voor begeleiding en behandeling uitgewerkt in een richtlijn, waar in 2023 op zal worden gestuurd. Daarnaast zal concreet gestuurd worden op de stopzetting van interventies, die bewezen niet-effectief blijken te zijn. Naar verwachting worden hierop in de hervormingsagenda stappen gezet, met als gevolg dat opnieuw bezien moet worden hoe dit het verstandigst kan worden opgepakt.
1
JeugdMATCH is een digitaal hulpmiddel voor professionals, waarin zichtbaar wordt welke professionals betrokken zijn bij de jeugdige. 6 Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
2.3
Verder ontwikkelen maatschappelijke zorg In de Uitvoeringsagenda maatschappelijke zorg 2022-2023 staan de belangrijkste actiepunten beschreven, gericht op de maatschappelijke opvang, beschermd wonen en OGGZ (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg). Hierin is specifiek aandacht voor de kwaliteit, toegang en innovatie van de maatschappelijke zorg. Zie ook paragraaf 3.4 Uitvoering regionaal actieplan Dakloosheid en het realiseren van extra beschutte woonplekken.
Opnieuw inrichten van het regionaal toezicht t.a.v. kwaliteit en rechtmatigheid Resultaat: Regionaal toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid is heringericht n.a.v. het beleidsplan. Opleveren beleidsplan, waarin essentiële keuzes zijn uitgewerkt In 2023 wordt een beleidsplan opgeleverd dat als basis dient voor de ontwikkelrichting van het regionaal toezicht. Daarbij wordt ook teruggeblikt, zodat juiste keuzes gemaakt kunnen worden voor de nadere inrichting. Onderdelen die in het beleidsplan terugkomen zijn: een integrale aanpak in de keten, inzetten op preventie en keuzes t.a.v. focus op Zorg in Natura (ZIN) of Persoonsgebonden budget (PGB) en signaal gestuurd of proactief toezicht. Ontwikkelrichting is uitgewerkt en geïmplementeerd Implementatie van de keuzes vindt plaats, zodat het regionaal toezicht is herzien. De Routekaart Toezicht, Handhaving en Naleving Wmo 2015 en Jeugdwet van VNG Naleving dient als basis. Verkenning naar verbreding van de jaarverantwoording naar kwaliteit en doelmatigheid De jaarverantwoording (Jeugdwet - Wmo) is in Midden-Holland financieel gedreven en gegevensgericht. Voor het verkrijgen van een rechtmatigheidsoordeel over de geleverde zorg is de regio primair afhankelijk van goedkeurende controle-verklaringen van zorgaanbieders. Gevolg is een grote mate van afhankelijkheid voor de eigen controleverklaring van de gemeenten.
Verkend wordt of de regio de jaarverantwoording breder in kan steken en voor het rechtmatigheidsoordeel van de gemeenten kan rusten op ervaringen / beoordelingen van cliënten. Dit inzicht ontbreekt op aanbiederniveau (lokaal worden algemene cliënt-ervarings-onderzoeken uitgezet). Begin 2023 wordt verwacht dat deze keuze gemaakt kan worden.
2.4
Stimuleren transformatie, andere vormen van kwalitatieve zorg bieden Resultaat: Binnen het zorgaanbod in Midden-Holland zijn alternatieven ontwikkeld en/of geïmplementeerd in het kader van ambulantisering en terugdringing van gesloten plaatsingen. Ambulantisering De regio werkt samen met zorgaanbieders in een professionele sfeer en zakelijk partnerschap. Met elkaar geven we in de regio gestalte aan de transformatie, waarbij de focus ligt op de ambulantisering (inzetten van hulp rond het gezin), zodat residentieel verblijf wordt voorkomen. Ook is het versterken van pleegzorg en het ondersteunen en behouden van pleegouders via het programma Mockingbird hier onderdeel van. Ambulantisering vraagt echter visie en beleid, aangezien toenemende kosten en zorgstapeling hier een gevolg van kunnen zijn. Het creëren van een goede balans tussen de financiële gevolgen en ambulantisering vraagt aandacht. Terugdringen gesloten plaatsingen De trend om de gesloten plaatsingen terug te dringen is in Midden-Holland ingezet. Dit vraagt om lokaal, kleinschaligere voorzieningen. Er wordt ingezet op het ontwikkelen van alternatieve woonvormen en het stimuleren van doorstroom in het kader van beschermd wonen, beschut wonen, preventieve zorg, begeleiding thuis, etc. Hierbij wordt aangesloten bij de ontwikkelingen binnen het Bovenregionaal Expertisenetwerk Zuid-Holland (BREN).
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
7
3
Betaalbaar zorgaanbod Het zorggebruik ten aanzien van de Jeugdwet en de Wmo laat landelijk een stijgende trend zien met bijgaande stijgende kosten. Dit geldt ook voor de regio Midden-Holland. Van belang is dat deze kosten zo beheersbaar mogelijk worden en daarmee betaalbaar blijven. Echter een deel van de kosten is niet-beheersbaar, aangezien directe verwijzers jeugdhulp kunnen inzetten. Naast de beperkte financiële middelen is er ook schaarste in capaciteit. Tevens zorgt het tekort op de begroting maatschappelijke opvang en de aankomende doordecentralisatie met een nieuwe verdeling van middelen voor urgente op het financiële vlak. Door in te zetten op het verdelen van het zorggebruik, data-gedreven werken, partnerschap en maatschappelijke zorg wordt gestreefd naar het beter kunnen beheersen van en sturen op kosten van het zorgaanbod in Midden-Holland. In 2023 werken we aan dit doel door in te zetten op vier onderdelen: 1. Verdelen van zorggebruik over de zorgaanbieders 2. Inzetten op data-gedreven werken 3. Werken aan partnerschap met zorgaanbieders 4. Komen tot betaalbare maatschappelijke zorg
3.1
Verdelen van zorggebruik over de zorgaanbieders Resultaat: Aanbieders met budgetplafond blijven binnen het beschikbaar gestelde budget. Monitoren en sturen op realisatie Via het regionale dashboard (tableau) is de realisatie van de budgetplafonds inzichtelijk gemaakt op basis van de declaraties van zorgaanbieders. Dit betekent standaard een vertraging in de data. Er zijn extrapolatie-formules ontwikkeld en ingericht, zodat contractmanagers maandelijks zicht hebben op die zorgaanbieders, die risico lopen op een mogelijke overschrijding van het budgetplafond. Deze aanbieders worden proactief door contractmanagement benaderd, waardoor de sturing op de budgetplafonds toeneemt. Zorgaanbieders zijn zelf verantwoordelijk voor een eventuele overschrijding. Stimuleren van doorstroom In de contractmanagement gesprekken wordt met de zorgaanbieders ingezoomd op de KPI’s (kritieke prestatie indicatoren) gerelateerd aan de instroom, doorstroom en uitstroom. Zorgaanbieders worden aangesproken op de plannen die zij hebben om hier verbetering in aan te brengen. Daarnaast wordt ingegaan op mogelijke knelpunten, die hierbij een rol spelen en gerelateerd zijn aan schaarste op het gebied van zorgpersoneel of schaarste van specifiek aanbod in het kader van afschaling. Gezamenlijk wordt gekeken naar oplossingsmogelijkheden. Ook knelpunten in de ketensamenwerking kunnen de doorstroom beïnvloeden.
Voorkomen van terugval Inzet en evaluatie van het terugval-reductieplan. Dit betekent dat vijf aanbieders de mogelijkheid hebben om jeugdigen, waarbij de kans op terugval groot lijkt, gedurende een jaar nog een aantal nazorgsessies te bieden. Inzicht in deze ervaringen en lessen helpen om het voorkomen van terugval beter te kunnen borgen.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
8
3.2.
Zorgstapeling aan banden leggen en afbakenen wettelijk kader In 2022 zijn t.a.v. de afbakening van het wettelijk kader en zorgstapeling de eerste stappen gezet in de uitwerking. Deze richting dient geborgd te worden en blijvend onder de aandacht te worden gebracht bij zorgaanbieders, lokale toegang en contractmanagement. Bovendien zijn dit thema’s, waar landelijk ook aandacht voor is. De ontwikkelingen worden op de voet gevolgd en waar mogelijk geïntegreerd in de werkwijze van regio Midden-Holland. Resultaten zijn daarbij afhankelijk van de mate, waarin het lukt om tot afstemming te komen over de lokale werkwijze in de toegang. Er wordt ingezet op stapeling/samenloop met de hoogste uitgaven. Terugvorderen bij overschrijding Bij zorgaanbieders, die het budgetplafond hebben overschreden wordt de zorg, die niet rechtmatig is uitgevoerd (buiten het kader van het contract) teruggevorderd. Hiertoe is een proces ingericht, waar vanaf 2023 uitvoering aan wordt gegeven (over 2022). Clustering ondersteuningsgelden passend onderwijs en indicaties jeugdhulp/PGB Via samenwerking tussen gemeenten en onderwijs en een clustering van middelen wordt het zorgaanbod betaalbaarder (efficiency). Bovendien ontstaat zo inzicht in de omvang van de vraagbehoefte en de mogelijk onderliggende verklaringen.
Dit vindt plaats in overleg en afstemming met de lokale beleidsadviseurs passend onderwijs en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs in onze regio. Voor het inzicht en input voor de juiste inzet op school wordt gebruik gemaakt van het dashboard jeugdhulp-passend onderwijs, waar iedere partij gegevens voor heeft aangeleverd.
Inzetten op data-gedreven werken Resultaat: Op basis van data periodiek analyseren, sturen en data gedreven keuzes maken. Toewerken naar real-time data Om beter te kunnen sturen op het zorglandschap is de ontwikkeling naar real-time data nodig voor de regio Midden-Holland. Real-time data is informatie, die direct na verzameling wordt aangeleverd. Er is geen vertraging in de tijdigheid van de verstrekte informatie. Nu worden maandelijks cijfers aangeleverd door zorgaanbieders, die vervolgens verwerkt wordt door de lokale gemeenten, waarna dit de regio bereikt. Los van dat zorgaanbieders niet altijd tijdig declareren, bestaat er altijd vertraging op de data wat de sturing op aanbieders in de regio bemoeilijkt. De voordelen van real-time data variëren van actuele overzichten per aanbieder voor contractmanagement, inzicht in de realisatie van budgetplafonds voor verwijzers tot meer adequate voorspellende analyses op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt. Om te komen tot het kunnen werken met real-time data is commitment en inzet nodig van de vijf gemeenten in Midden-Holland, waarbij gegevens veilig gekoppeld kunnen worden. Analyseren van data zorggebruik Feiten en cijfers ondersteunen bij het maken van keuzes en nemen van beslissingen.
Dit wordt versterkt indien er wordt ingezet op het consequent en periodiek kunnen analyseren van data, wat adequate sturing mogelijk maakt. Juist in een periode waarin prioriteren van resultaten essentieel is, is het maken van de meest impactvolle keuze van groot belang. Dit vraagt om alertheid en beschikbaarheid van data.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
9
3.3
Werken aan partnerschap met zorgaanbieders Resultaat: De samenwerking met en tussen zorgaanbieders is geïntensiveerd via dialoog en het versterken van wederzijds begrip. Versterken van het collectief sturen op ‘kleine’ aanbieders Het versterken van het partnerschap met zorgaanbieders is cruciaal voor sturingsmogelijkheden. Door de omvang van het aantal zorgaanbieders gaat de primaire focus naar grote strategische partners en de zorgaanbieders met een budgetplafond. Echter de regio kent vele kleine(re) zorgaanbieders, die van groot belang zijn voor het zorglandschap van Midden-Holland en de afgelopen jaren mogelijk een sterke groei hebben laten zien. Via een collectieve benadering van contractmanagement zal ingezet worden op het versterken van het partnerschap met deze groep zorgaanbieders, zodat de sturingsmogelijkheden toenemen en het zorglandschap stabiliseert. De fysieke overlegtafels met zorgaanbieders optimaliseren Partnerschap wordt versterkt door de inzet van de fysieke overlegtafels die de regio MiddenHolland periodiek voor haar aanbieders organiseert. Hierin komen onderwerpen gerelateerd aan contractmanagement, partnerschap, transformatie en actuele trends en ontwikkelingen aanbod. De fysieke overlegtafels worden ook gebruikt om aanbieders te informeren en te betrekken over de voortgang van de voorbereiding van de inkoop 2025.
3.4.
Komen tot betaalbare maatschappelijke zorg Resultaat: Toekomstbestendige begroting voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Opstellen meerjarenbegroting (2023 en verder) Op basis van inzicht in de begroting en de structureel beschikbare middelen voor de door Gouda uitgevoerde taken voor de regio van MO/BW keuzes maken t.a.v. een bezuinigingsopgave en afspraken maken over de compensatieregeling. Uitvoering van het regionaal actieplan Dakloosheid Dit betreft het bestendigen van de innovatie in de opvang met onder andere de initiatieven maatwerkwoningen, Wonen Eerst, Waakvlam, Jongerenperspectiefplan (aanpak schulden) en het ontwikkelen van de definitieve vorm en huisvesting van de jongerenopvang op een eigen locatie. Voortgang van realisatie van 81 beschutte woonplekken De omslag van regionaal georiënteerde aansturing van de maatschappelijke opvang en beschermd wonen naar meer lokale verantwoordelijkheid is in gang gezet met het project Gewoon Thuis en het opbouwen van beschutte woonplekken (zonder 24-uurs zorg). Hiermee groeit de regio toe naar een andere verantwoordelijkheidsverdeling.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
10
4
Dekkend zorgaanbod Bij een dekkend zorglandschap beschikt de regio Midden-Holland over voldoende zorgaanbod om aan de (geïndiceerde) hulpvraag te kunnen voldoen. Dit betekent dat er tijdig voldoende aanbod beschikbaar is, afgestemd op de behoeften van de inwoners van MiddenHolland. In de praktijk blijkt dit niet altijd het geval. Dit speelt landelijk, maar ook de regio Midden-Holland kan niet altijd (tijdig) voldoen aan de (specifieke) hulpvraag. Door beter in te spelen op signalen en knelpunten en regionaal te sturen op wachtlijsten en nietgecontracteerd aanbod, wordt er naar gestreefd te zorgen voor voldoende (specifieke) ingekochte zorg in Midden-Holland, passend bij de vraag en behoeften van har inwoners. In 2023 werken we aan dit doel door in te zetten op drie onderdelen: 1. Inspelen op signalen en knelpunten t.a.v. het zorggebruik 2. Borgen van een duurzaam georganiseerde crisisdienst 3. Regionaal sturen op wachtlijsten en niet-gecontracteerd zorgaanbod
4.1
Inspelen op signalen en knelpunten t.a.v. het zorgaanbod Resultaat: De behoeften aan aanvullend zorgaanbod zijn bekend en signalen worden opgepakt. Het actief ophalen van signalen van verwijzers en deze verbinden aan contractmanagement Op basis van het uitwisselen van signalen tussen de lokale toegang en contractmanagement, worden structurele leemtes in het zorgaanbod, zorgen over kwaliteit en rechtmatigheid inzichtelijk gemaakt. De lokale toegang heeft signalen, die van belang zijn voor adequaat contractmanagement. Voor de toegang is het essentieel om op de hoogte te zijn van de afspraken die met aanbieders zijn gemaakt. Vanaf september 2022 wordt gestart met deze uitwisseling, die in 2023 wordt voortgezet om van elkaar te leren en daadwerkelijk de vruchten ervan te gaan plukken. Bovendien is een meldpunt ingericht waar alle verwijzers allerlei soorten signalen kunnen achterlaten. Knelpunten oppakken t.a.v. de doorstroom/uitstroom gerelateerd aan het zorgaanbod Bekend is dat de doorstroom en uitstroom van cliënten voor bepaalde aanbieders op knelpunten stuit. Dit is deels gerelateerd aan voorzieningen of zorgaanbod dat beperkt voorhanden is. Specifieke aandacht is er voor het stimuleren van mogelijkheden tot afschalen, de uitstroom terug naar school en de woonopgaven van kwetsbare inwoners.
4.2
Borgen van een duurzaam georganiseerde crisisdienst Resultaat: Een duurzame, kosteneffectieve en integrale crisisdienst in Midden-Holland. Toewerken naar brede crisisdienst gericht op het borgen van een duurzame oplossing De crisisdienst Jeugd GGZ vraagt om een herinrichting; een andere manier van organiseren en financieren. De huidige hybride vorm (samen met de poli) is door het toegenomen aantal crises niet meer uitvoerbaar. Gestreefd wordt naar een verbreding van samenwerkende partijen in de crisisdienst, zodat er kostenefficiënt gewerkt kan worden. In het najaar 2023 dient de nieuwe samenwerking gerealiseerd te zijn, waarmee de continuïteit van de crisisdienst is geborgd.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
11
4.3
Regionaal sturen op en acteren als gevolg van niet-gecontracteerd zorgaanbod Resultaat: Het gebruik van niet-gecontracteerde zorg wordt gemonitord en is afgenomen, waarbij er inzicht ontstaat in de leemten van het zorgaanbod.
Sturen op het terugdringen van niet-gecontracteerd zorgaanbod Het uitgangspunt is om alleen in specifieke uitzonderingsgevallen over te gaan tot de inzet van niet-gecontracteerd zorgaanbod. Het proces hiertoe is lokaal verschillend ingericht en dat vraagt om een herijking en afweging van gemaakte keuzes. Van belang is dat er een gedeeld inzicht ontstaat op de mogelijke leemten in het zorgaanbod en dat de kwaliteitstoetsing van deze zorgaanbieders beter wordt geborgd.
5
Toegankelijk zorgaanbod Toegankelijk zorgaanbod heeft betrekking op de beschikbaarheid en bereikbaarheid van de zorg. Deze toegankelijkheid wordt beïnvloed door de toenemende zorgkosten, maar ook door een tekort aan personeel. Dit speelt vooral bij complexe casuïstiek of bij een urgente behoefte aan zorg. Een overzichtelijke en heldere route naar het zorgaanbod (0-100), vergroot de toegankelijkheid. In 2023 werken we aan dit doel door in te zetten op vier onderdelen: 1. Transparante toegankelijkheid tot zorgaanbod (0-100) 2. Terugdringen van wachttijden en wachtlijsten 3. Inzetten op efficiënte ketensamenwerking gericht op toegankelijkheid van zorg 4. Eenduidige toegankelijkheid bij complexiteit rond casuïstiek
5.1
Transparante toegankelijkheid tot zorgaanbod (0-100) Resultaat: Overzicht voor verwijzers (cliënten) in Midden Holland met het aanbod (0-100) en de diverse routes (regionaal) om zorg te organiseren indien er lokaal knelpunten ontstaan. Overzichtelijke structuur / route bieden voor verwijzers Een helder digitaal toegankelijk beeld genereren over de route naar casuïstiek overleg op regionaal niveau bij complexe situaties, waaronder de ExpertTafel, Verblijfstafel, spoedcoördinator etc. Meer samenhang (integratie) creëren tussen diverse bestaande voorzieningen Verwijzers (lokale toegang en directe verwijzers) beter ondersteunen om tot passende verwijzingen te komen. Dit vraagt om het integreren van kennis van de zorgkeuzemodule (zorgbemiddeling), inzicht in wachtlijsten/ wachttijden bij aanbieders, inzicht in realisatie van budgetplafonds en niet-gecontracteerd zorgaanbod. Verwerken lokale lessen Een vertaalslag van de lokale lessen (met de ondersteuners jeugd bij de huisartsen, team veilig opgroeien in Bodegraven-Reeuwijk, Jeugdhulp op School (JOS) etc.) borgen in de regionale inrichting van samenwerken op casusniveau.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
12
5.2
Terugdringen van wachttijden en wachtlijsten Resultaat: Het actieplan gericht op het terugdringen van de wachtlijsten wordt samen met de zorgaanbieders uitgevoerd. Inzicht krijgen in en sturen op afname van wachtlijsten/wachttijden bij zorgaanbieders Op basis van inzicht in de wachttijden bij zorgaanbieders, kan beschikbare zorg beter worden ingezet. Ingezet wordt op wachtlijstbeheer, zodat sturing op de (treek)normen wordt opgepakt door beleid en contractmanagement. Dit vraagt om een visie van de regio, waarbij een appel wordt gedaan op de aanbieders om te sturen op instroom, doorstroom en uitstroom.
5.3
Inzetten op efficiënte ketensamenwerking gericht op toegankelijkheid van zorg Resultaat: Duidelijke afspraken over de taken en verantwoordelijkheden op bovenregionaal, regionaal en lokaal niveau t.a.v. een efficiënte integrale samenwerking. Versterken samenwerking met de jeugdbeschermingsketen De pilot Veilig Opgroeien (Bodegraven-Reeuwijk) verder ontwikkelen en laten aansluiten op het Landelijke Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. De ‘ontwikkelbeweging’ regionaal ondersteunen, waarbij positioneren van de Jeugdbeschermings-tafel, de aanpak huiselijk geweld, kindermishandeling en complexe scheidingen in de nieuwe ketensamenwerking een plek krijgt. Ketensamenwerking stimuleren met zorg- en veiligheidshuis (ZVH) De activiteiten/het aanbod vanuit het ZVH beter toegankelijk maken voor het zorgaanbod Midden-Holland: re-integratie (ex)gedetineerden, MDA++ (multidisciplinaire aanpak), WvGGZ (Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg), aanpak verwarde personen, bemoeizorg. Integraliteit bevorderen in de ketensamenwerking rond maatschappelijke zorg Inzetten op een integrale intake, maar ook op een zorgcontinuüm van intramurale en ambulante zorg met extra aandacht voor tussenvormen als beschut wonen.
Ketensamenwerking bevorderen rond het onderwijs JOS verder ontwikkelen, aansluiting passend onderwijs en jeugdhulp verbeteren op basis van data uit een in 2022 ontwikkeld dashboard samen met onderwijspartijen. Bevorderen overgang van de Jeugdwet naar de Wmo Het bevorderen van een soepele overgang voor jeugdigen die hulp krijgen van 18- naar 18+ blijft aandacht vragen. Vooral de vertaling van de afspraken in de praktijk en de monitoring daarvan. Borgen van inspanningen uit het landelijk programma Geweld Hoort Nergens Thuis Het programma GHNT is gestopt, waarbij de meeste taken geborgd zijn in het landelijk toekomstscenario Jeugd en Gezinsbescherming. Dit geldt echter niet voor alle onderdelen uit het programma. Te denken valt onder meer aan: een gefaseerde ketenaanpak, gender sensitieve aanpak, intiem terreur, femicide, specifieke doelgroepen. Bezien moet worden welke keuzes hierop gemaakt kunnen worden.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
13
5.4
Eenduidige toegankelijkheid bij complexiteit rond casuïstiek Resultaat: Toewerken naar één regionaal aanspreekpunt voor verwijzers op casusniveau bij complexiteit gerelateerd aan toegankelijkheid van zorg (0-100) met daarachter een passende ondersteuningsstructuur die eenvoudig en efficiënt opereert. Regionaal aanspreekpunt inrichten voor verwijzers Binnen dit aanspreekpunt is expertise aanwezig over het ingekochte zorgaanbod (0-100). Dit betekent zowel het aanbod in het kader van de Jeugdwet, de Wmo, maar ook Maatschappelijke Zorg (zoals aandacht voor aanpak/aanbod zwerfjongeren), bestaat er inzicht in wachtlijsten bij zorgaanbieders, is er zicht op de realisatie van budgetplafonds, vindt consultatie en advies plaats, is de ingang voor een verzoek tot niet-gecontracteerde zorg en vormt de toegang tot de Experttafel. [richting staat nog ter discussie] Door ontwikkelen/integreren Expert- en Verblijfstafel Het regionaal inrichten van een tafel, waarop complexe casuïstiek besproken kan worden, is een taak van gemeenten. De huidige Expert- en Verblijfstafel zijn daarvoor ingericht. Deze tafels zijn geëvalueerd en de lessen worden in 2023 door vertaald, zodanig dat de kwaliteit en opbrengst van de tafels toeneemt en deze goed aansluiten bij het regionale aanspreekpunt, waarin aandacht is voor budgetplafonds, niet-gecontracteerd aanbod en wachtlijsten.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
14
6
Beschikbaar zorgaanbod: Voorbereiden Inkooptraject 2025 Beschikbaar zorgaanbod kunnen bieden in de regio Midden-Holland vraagt om een zorgvuldig inkoopproces. Vanaf 2025 gaat een nieuwe inkoopperiode van start (Jeugdwet, Wmo en Beschermd Wonen), die moet leiden tot het inkopen van de juiste zorg (0-100), zodat passende zorg ook vanaf 2025 beschikbaar is voor iedereen die dat nodig heeft in Midden-Holland. De inkoop 2025 is een meerjarig traject. Onderstaand de planning op hoofdlijn. Fase
Resultaat
Wie besluit
Periode
Toelichting
Kaderstelling
Kaders
Gemeenteraden
juli ‘22 - feb ‘23
Inkoopplan
Inkoopplan
Colleges
jan ‘23 - juli ‘23
Inkoopfase
Opstellen inkoopdocumenten Marktconsultatie Contracteren Uitvoeren implementatieplan
Colleges/ Wethouder
juli ’23 - juli ’24
Visie & ambitie, uitgangspunten, doelen voor de inkoop. In najaar start een adviestraject met de adviesraden sociaal domein van de vijf gemeenten. Uitwerking naar bekostiging, contractvorm en leveranciersmanagement. Interactief proces met aanbieders en uitvoering. Concrete uitwerking naar producten, contracten en implementatieplan.
Regiegroep
Aug ‘24 - dec ‘24
Nieuwe contracten en werkwijzen inregelen bij gemeenten en aanbieders.
Borgen dat inkoop een continue proces is
RDS en beleid
2025 en verder
Realiseren doelstellingen, uitvoeren contract- en leveranciers-management, oppakken ontwikkelopgaven
Implementatie
Uitvoeren, evalueren en bijsturen
In 2023 werken we aan de inkoop 2025 door in te zetten op twee onderdelen: 1. Een vastgesteld gezamenlijk kaderstellend document op raadsniveau 2. Een vastgesteld inkoopplan voor de colleges
6.1
Een vastgesteld gezamenlijk kaderstellend document op raadsniveau Resultaat: Een vastgesteld gezamenlijk kaderstellend document op raadsniveau. Kaderstelling In dit document ligt de nadruk op visie en doelen voor de inkoopperiode vanaf 2025: wat willen we bereiken, welke knelpunten willen we oplossen gerelateerd aan de inkoop. Daarnaast worden hierin de afspraken over de regionale samenwerking rond de inkoop opgenomen: met welke gemeenten werken we samen, wat gaan we regionaal inkopen (en wat niet) en hoe organiseren we de wisselwerking. T.b.v. de inkoop worden kaders/uitgangspunten opgenomen, zoals een overzichtelijk een beheersbaar zorglandschap (hoe organiseren we dat), (nieuwe) afwegingen over wat zijn algemene voorzieningen en wat is maatwerk en kaders voor het borgen van kwaliteit.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
15
6.2
Een vastgesteld inkoopplan voor colleges Resultaat: Een vastgesteld inkoopplan voor de colleges. Inkoopplan In het inkoopplan vindt een uitwerking van de visie en doelen plaats naar concrete keuzes voor de inkoop voor wat betreft contractvorm, bekostiging en leveranciersmanagement. Uitgangspunt is om te gaan segmenteren, zodat per segment keuzes gemaakt kunnen worden die aansluiten op de doelen en de marktsituatie. Participatieproces inrichten Zowel in de kaderstelling als het verdere inkoopproces is aandacht voor het brede participatieproces: het betrekken van de doelgroep, aanbieders en maatschappelijke partners. Anticiperen op landelijke ontwikkelingen Landelijk zijn er veel ontwikkelingen gaande rond de Jeugdwet en Wmo. Belangrijk is om enerzijds eigen keuzes te maken en eigen koers te bepalen als regio, maar daarnaast flexibiliteit te behouden om in te kunnen spelen op de landelijke veranderingen. Landelijke belangrijke thema’ s voor de inkoop zijn de regionalisering en standaardisatie van inkoop. Ook de afbakening van de Jeugdwet, het Wmo-abonnementstarief en de doordecentralisatie van beschermd wonen kunnen van invloed zijn op de inkoop. Overgangsplan voor soepele overgang, waarbij we de komende jaren al leren via pilots Bepaalde uitgangspunten die begin 2023 terecht zijn gekomen in het kaderstellend document kunnen vragen om pilots.
Hiermee kunnen waardevolle ervaringen worden opgedaan, die zorgen voor het maken van goed onderbouwde keuzes. Bij positieve resultaten kan het er toe leiden dat er wordt voorgesorteerd op de situatie vanaf 2025. Aanbieders kunnen dan mee bewegen in de gewenste richting en voor inwoners creëren we een soepelere overgang.
7.
Bestuurlijke en ambtelijke governance
7.1
Volmachten uitvoering Jaarprogramma Bij de opstelling van de samenwerkingsovereenkomst was voorzien dat het jaarprogramma idealiter vergezeld zou kunnen gaan met een aantal volmachten. Dit voor de wethouder die namens het college in het BOSD zitting heeft. Daarmee wordt enerzijds sturing aan de voorkant door het college bereikt (met een integrale afweging) en anderzijds slagkracht doordat niet elk deelbesluit door vijf colleges hoeft te worden geleid. Op dit moment, met de werkorganisatie nog in oprichting en met net startende colleges, is het nog niet haalbaar om deze stap nu te zetten. Dit onderdeel komt volgend jaar terug.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
16
7.2
Bestuurlijke governance Bij de opstelling van de samenwerkingsovereenkomst is aangegeven dat het ambtelijk en bestuurlijk verstandig lijkt om, in het licht van alle ontwikkelingen, na de zomer 2022 de bestuurlijke samenwerking te herijken. Daarbij komt de verwachtte GR-verplichting voor jeugdtaken, waar in het najaar 2022 helderheid over verwacht wordt. Dat betekent dat in 2023 er ruimte en tijd moet zijn om te werken aan besluitvorming en inrichting van de governance vraagstukken.
7.3
Ambtelijke governance: regionale werkorganisatie sociaal domein i.o. In 2022 wordt in opdracht van de vijf gemeentesecretarissen toegewerkt naar heldere positionering en besluitvorming over de inrichting van de regionale werkorganisatie sociaal domein. Hierbij worden de taken centraal bemenst, krijgt sturing steviger vorm en wordt de samenwerking robuust gemaakt. In 2023 zal de werkorganisatie naar verwachting formeel van start gaan en is de inrichting gerealiseerd. De werkorganisatie is gepositioneerd binnen de gemeente Gouda, maar werkt voor de vijf gemeenten. De werkorganisatie werkt ook in 2023 samen met de ambtelijke regiegroep aan de realisatie van de volgende doelen: Integrale sturing op de inhoud van de regionale taken. Sturing op de voorbereiding van het bestuurlijk besluitvormingsproces. Helderheid over rollen, taken en bevoegdheden (vanuit inzicht in personele inzet en capaciteit). Goede aansluiting en slagvaardigheid in lokaal-regionale afstemming. Financieel inzicht dat aansluit op de P&C-cyclus. Met name de bezetting op personeel vlak zal komend jaar een uitdaging vormen. Met de zeer krappe arbeidsmarkt wordt het voor met name de kleinere gemeenten steeds moeilijker om de goede mensen binnen te halen en zelf met inhuur lukt het niet altijd de bezetting rond te krijgen. We verwachten voor 2023 eerder een achteruitgang in deze situatie dan verbetering.
De afstemming tussen het tempo van de regionale werkorganisatie en de lokale gemeenten is cruciaal om de implementatie van regionaal beleid goed te laten verlopen. Personele bezetting en krapte zal een aandachtspunt zijn van de ambtelijke regiegroep. Mocht dit consequenties hebben voor de haalbaarheid van ambities en opgaven zal dit gedeeld worden met het BOSD en via de halfjaarlijkse voortgangsrapportage aan de colleges en raden.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
17
8
Financiën Het afgelopen jaar zijn er eerste stappen gezet in het meer inzichtelijk maken van de financiële onderlegger van de regionale taken en deze beter aan te laten sluiten op de lokale planning en control cyclus. Met de stap naar een regionale werkorganisatie, waarbij de organisatie van alle financiële processen binnen één gemeente ligt, wordt het mogelijk dit proces steeds strakker vorm te geven. In dit hoofdstuk wordt achtereenvolgens aandacht gegeven aan de financiële kaders, een financieel overzicht op hoofdlijnen, overzicht van relevante ontwikkelingen en risico’s.
8.1
Financieel kader In de regiovisie is het kernuitgangspunt dat voor Zorg in Natura iedere gemeente voor zijn eigen inwoners betaald. Daarnaast worden de kosten voor de regionale organisatie en kosten voor specifiek zorgaanbod dat gezamenlijk is georganiseerd, gedragen op basis van verdeelsleutels. Als financieel kader voor 2023 geldt: De reeds beschikbare middelen op basis van eerdere besluitvorming. De beschikbaarheid van de middelen voor het sociaal domein zijn met ingang van 1 januari 2023 uit de gemeenschappelijke regeling (GR) Midden-Holland gehaald, om te komen tot een betere integrale financiële sturing. Eventuele wijzigingen op de decentralisatie-uitkeringen aangaande regionale taken, die Gouda voor de regio Midden-Holland ontvangt, worden in beginsel verwerkt in de regionale begroting. Er dient gezamenlijke besluitvorming plaats te vinden over eventuele middelen, die in het kader van de Hervormingsagenda jeugd worden verstrekt aan gemeenten, voor wat betreft het deel dat verbonden is aan de regionale taken.
8.2
Financieel overzicht In dit financieel overzicht zijn – voor het eerst - alle taken opgenomen, die voortvloeien uit de uitvoering van de regionale taken. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar was het niet: de taken in het sociaal domein zijn in de netwerksamenwerking versnipperd georganiseerd en daarmee ook de financiën. Volledigheidshalve is het goed te vermelden dat: - een deel van de uitgaven direct gefactureerd wordt van aanbieders / externe partners aan de vijf gemeenten, waarbij de gemeente zelf verantwoordelijk is voor de rechtmatigheidsverklaring. - een deel van de uitgaven via de gemeente Gouda verloopt en vervolgens via een passende verdeelsleutel wordt doorberekend aan de vier andere gemeenten. - een klein deel van de uitgaven tot en met 2022 via de gemeente Bodegraven-Reeuwijk verloopt, die namens de GR Midden-Holland als kasbeheerder optreedt voor de tafel sociaal domein2.
2
Als eerste stap is deze per 1 januari 2023 uit de begroting van de GR Midden-Holland gehaald en wordt toegevoegd aan de middelen die via Gouda lopen. 18 Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
Tabel 1: Financieel overzicht regionaal sociaal domein 2022-2023 Financieel overzicht regionaal SD 2022-2023 Regionale Dienstverlening Sociaal Domein (RDS) Jeugdbeschermingstafel
2022
2023
1.643.619
1.653.619
267.039
282.039
Aanvullend zorgaanbod (niet zijn ZIN)
1.768.213
2.607.458
Beleid
1.085.000
1.692.000
Incidentele projecten
1.078.000
-
Totaal
5.841.871
6.235.116
In bijlage 1 is een nadere uitwerking opgenomen.
8.3
Financiële ontwikkelingen en risico’s De wereld staat niet stil en dat is ook in financieel opzicht merkbaar. De colleges zijn ten behoeve van het kaderdocument (april 2022) geïnformeerd over middelen en risico’s, inclusief een eerste inschatting voor het financieel robuust maken van de regionale werkorganisatie sociaal domein. De gemeenten hebben deze notitie naar eigen inzicht verwerkt in de lokale planning en control-cyclus. Hieronder een aantal financiële ontwikkelingen en risico’s die mogelijk tot een bijgestelde begroting zullen leiden. Hervormingsagenda Jeugd Dit najaar zal de hervormingsagenda jeugd naar verwachting worden vastgesteld: een agenda die verstrekkende gevolgen zal hebben voor het stelsel van jeugdhulp. Het gaat bijvoorbeeld om een nadere afbakening van de jeugdwet, meer standaardisering in het ingekochte jeugdhulpaanbod en een nieuwe afbakening van taken voor gemeenten dan wel regio’s. Ook in financiële zin zal dit gevolgen hebben. Kaderstelling raad t.a.v. de inkoop 2025 De kaderstellende keuzes van de gemeenteraden ten aanzien van de voorbereidingen voor de inkoop 2025 jeugd en Wmo hebben impact op de vereiste financiële investering. Dit in combinatie met de gevolgen van de Hervormingsagenda; delen verplicht bovenregionaal inkopen, maakt dat het onduidelijk is welke financiële gevolgen dit gaat krijgen.
Bestuurlijke en ambtelijke governance Het robuust organiseren van de regionale taken vraagt om een investering. Een eerste inschatting is reeds door de colleges hiervoor opgenomen in de begrotingen. Afhankelijk van de nadere inrichtingskeuzes zullen deze bedragen worden bijgesteld. Het toekomstperspectief, waarin taken mogelijk in een Gemeenschappelijke Regeling moeten worden georganiseerd is daarin ook van belang. Ook in de hervormingsagenda jeugd is het niveau van regionalisering onderwerp van gesprek, dat consequenties kan hebben voor de inrichtingskeuzes en organisatie van de bestuurlijke governance Spoed en crisishulp jeugd De spoed en crisiszorg staat onder druk. Naast de effecten van corona van de afgelopen jaren, speelt vooral ook het personeelstekort een stevige rol. In overleg met zorgaanbieders is afgesproken om in 2023 toe te werken naar een nieuwe vorm van de organisatie van
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
19
crisiszorg die houdbaar is op de langere termijn en waarbij meer integraliteit wordt bereikt. Voor 2022 en 2023 is een tussenoplossing gerealiseerd. Frictiekosten versnelde transformatie jeugdhulp Op dit moment bevindt zich een aantal aanbieders in financieel zwaar weer, die cruciaal zijn voor het zorgaanbod in onze regio. Dit speelt met name bij Jeugdhulp Plus, waar al een aantal jaar gewerkt is aan de afbouw van gesloten plaatsingen. Dit proces is versneld door een landelijke maatschappelijke beweging en een motie in de Tweede Kamer over de afbouw van Jeugdhulp Plus. De afbouw van deze locatie gebonden zorg verloopt sneller dan vooraf is ingeschat, met grote consequenties voor de financiële bedrijfsvoering van deze aanbieders. De accounthouders die voor deze partijen de gesprekken hierover voeren zijn Den Haag of Rotterdam: Midden-Holland is als regio met een geringe omvang hierin een kleine speler. Mogelijk komt het Rijk met compensatie, maar omdat dit niet zeker is, is het advies de mogelijke financiële compensatie als risico op te nemen. Inflatierisico De tarieven voor Zorg in natura en de hieraan gekoppelde andere tarieven voor het zorgaanbod worden jaarlijks geïndexeerd. Met de hoge inflatie, zal ook de loonontwikkeling in de relevante cao’s stevig stijgen. Dit betekent dat ook de tarieven zullen moeten meestijgen.
In hoeverre de indexatie van het rijk toereikend is, is niet op voorhand te zeggen.
8.4
Centrumtaken Gouda voert vanuit een centrumfunctie taken uit voor de andere gemeenten. Het gaat om Maatschappelijke opvang, Beschermd wonen, Vrouwenopvang en de hiermee samenhangende taken rondom Huiselijk geweld en Kindermishandeling. Beschermd wonen wordt vanaf januari 2023 door gedecentraliseerd aan gemeenten, maar in de regiovisie is afgesproken, dat in ieder geval tot en met 2024 Gouda die taken namens de gemeente blijft uitvoeren. Al jarenlang wordt het tekort op maatschappelijke opvang gedekt uit de overschotten op beschermd wonen. Afgesproken is dat deze gezamenlijke verantwoordelijkheid blijft bestaan na de doordecentralisatie. Met oog op de toekomstige ontwikkeling is afgesproken dat de gezamenlijke begroting voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen wordt vastgesteld door de gemeente Gouda, maar wel wordt afgestemd met de andere gemeenten via het BOSD. Reserve Vrouwenopvang, Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen Er is een reserve in de Goudse begroting gemaakt voor de centrumtaken voor de Vrouwenopvang, Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen. Vanwege het oplopen van deze reserve, door de voorlopersrol op de transformatie rond Beschermd wonen van onze regio, is er als uitzondering de afgelopen jaren een forse uitname geweest. Dit ten gunste van de gemeentelijke begrotingen in verband met de tekorten op jeugdhulp.
Bij de regiogemeenten zijn deze in één keer uitgekeerd; voor Gouda is deze (omdat het op de eigen begroting staat), verdeeld over drie jaren. De ontwikkeling van de reserve ziet er als volgt uit:
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
20
Tabel 3: Reserve centrumtaken Reserve maatschappelijke opvang en vrouwen-opvang
2022
2023
7.777.503
7.051.503
Vermeerdering
509.000
-
Vermindering
1.235.000
735.000
Saldo per 31 december
7.051.503
6.316.503
stand 1e bestuursrapportage 2022 Gouda Saldo per 1 januari
Wat is het doel, wat willen we bereiken: Realisatie maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen en maatregelen ter voorkoming van intramurale zorg en versnellen van de uitstroom. Waarom (argumentatie) instelling: De gemeente Gouda krijgt als centrumgemeente via decentralisatieuitkeringen van het rijk middelen voor maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen. Deze middelen worden regionaal ingezet. Eventuele overschotten worden toegevoegd aan deze bestemmingsreserve op grond van het raadsbesluit van 20 juni 2012 resp. 6 juli 2016 (jaarstukken 2015).
Toelichting tabel 3 Toelichting Vermeerdering betreft:
2022
2023
509.000
-
1.235.000
735.000
- effect van decembercirculaire 2021 (via resultaatbestemming jaarrekening 2021) Vermindering betreft: - incidentele uitname t.g.v. Gouda meerjarig (door regiogemeenten volledig in 2021 ontvangen)
Er is visievorming nodig ten aanzien van de doelgroep en wat er nodig is om structureel voor onze inwoners de goede voorzieningen te organiseren. Dit gezien de mogelijke impact van de doordecentralisatie Beschermd wonen per 1 januari 2023, het stevige tekort op Maatschappelijke opvang en de ambities die het kabinet heeft uitgesproken op het gebied van onder meer de woningmarkt en dakloosheid. Hiervoor is eerst zicht nodig op de kaders en de financiële ruimte die het Kabinet hier op biedt. De verwachting is dat hier eind 2022 meer zicht op ontstaat.
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
21
Bijlage 1
Financieel overzicht Regionaal Sociaal Domein 2022 - 2023
Dit financieel overzicht regionaal sociaal domein 2022-2023 bestaat uit de volgende onderdelen (zie uitwerking tabel): Regionale Dienstverlening Sociaal Domein (RDS) Jeugdbeschermingstafel Aanvullend zorgaanbod, niet zijnde ZIN Beleid Incidentele projecten Meerjarenbegroting Regionaal sociaal domein 2023-2026
2022
2023
Regionale Dienstverlening Sociaal Domein (RDS)
1.643.619
1.653.619
- Contractmanagement
1.373.619
1.373.619
- Toezicht (basis)
175.000
175.000
- Toezicht (procesvoorstel 2022)
25.000
Dekking via
Incidenteel / structureel
DVO RDS en lokale middelen: licenties Tableau
Begroting alle gemeenten
Structureel
Van incidenteel naar structurele financiering
Begroting alle gemeenten
Structureel
Besluit BOSD juli 2021
Begroting alle gemeenten
Incidenteel
Begroting Gouda–exploitatie BW
Incidenteel
Begroting alle gemeenten
Structureel
Besluit
- Toezicht (inhuur i.v.m. ziekte) Besluit regiegroep juli 2022 70.000 - Extra contractmanagement 105.000 Van incidenteel naar structurele financiering (structurele invulling) Verdeelsleutel: Pro rato aantal inwoners op 1-1 per gemeente o.b.v. publicatie CBS
Jeugdbeschermingstafel
267.039
282.039
- Loonkosten - Vervangingskosten en werkbudget - Ambtelijke governance
242.039
242.039
DVO JBT
Begroting alle gemeenten
Structureel
25.000
25.000
DVO JBT
Begroting alle gemeenten
Structureel
-
15.000
Besluitvorming loopt
Besluitvorming loopt
Structureel
Verdeelsleutel: Pro rato aantal jeugdigen van 0 tot en met 17 jaar per partij o.b.v. laatste bekende meting van het CBS.
Aanvullend zorgaanbod (niet zijnde ZIN)
1.703.053
2.607.458
- Jeugdondersteuning op School
702.460
703.852
Jeugdhulp op school 2021-2026 (collegebesluit)
Begroting alle gemeenten
Structureel
- Collectieve preventie GGZ
176.653
176.653
NB: o.b.v. jaarlijks mandaatbesluit Gouda en
Begroting alle gemeenten
Structureel
43.840
47.600
Samenwerkingsconvenant en SLA MULTIsignaal
Begroting alle gemeenten
Structureel
42.800
20.000
Dekking nader te bepalen binnen lopende begroting
- Tarieven GI (caseloadverlaging)
-
600.000
Besluitvorming loopt
Besluitvorming loopt
Incidenteel/PM
- SGGZ wachttijden / crisisplaatsen
-
330.000
Besluitvorming loopt
Besluitvorming loopt
Incidenteel/PM
* Cliëntparticipatie
12.900
12.900
Vanaf 2023 via gemeente begroting i.p.v. GR Regio MH
Begroting alle gemeenten
Structureel
* Zorgkeuze module
8.628
8.628
Vanaf 2023 via gemeente begroting i.p.v. GR Regio MH
Begroting alle gemeenten
Structureel
* Ontwikkelagenda Passend Onderwijs - Zorgbemiddeling: door Expertisecentrum Complexe Zorg - Experttafel: voorzitter + GW-er
12.500
12.500
Vanaf 2023 via gemeente begroting i.p.v. GR Regio MH
Begroting alle gemeenten
Structureel
75.121
75.121
Addendum contract JB West
Begroting alle gemeenten
Structureel
122.072
122.072
Addendum contract JB West
Begroting alle gemeenten
Structureel
171.190
171.190
Addendum contract JB West
Begroting alle gemeenten
Structureel
73.107
-
Addendum contract Parnassia
Begroting alle gemeenten
Incidenteel
131.462
131.462
Addendum contract JB West
Begroting alle gemeenten
Structureel
130.320
130.320
Addendum contract Parnassia
Begroting alle gemeenten
Structureel
65.160
65.160
Addendum contract Curium
Begroting alle gemeenten
Structureel
-
-
- JeugdMATCH Midden-Holland (NB: kosten afhankelijk van inwoneraantal) - Aanschaf en implementatie nieuw contractbeheersysteem
Structureel
GR Regio MH - SD
- Verblijfstafel jeugd/wachtlijstbeheer: projectleider + med. zorglogistiek - Spoedcoördinator: SPV-er: Youz/Parnassia - Consultatie & Advies: lokale teams, medewerker JB-West (HBO+) - Consultatie & Advies: GGZ, SPV'er vanuit Youz/Parnassia - Consultatie & Advies: GGZ, SPV'er vanuit Curium - Crisis Interventie Team (= CIT)
Verdeelsleutel (tenzij expliciet vermeld): Pro rato aantal inwoners op 1-1 per gemeente o.b.v. publicatie CBS. Afwijkend: - Collectieve preventie GGZ en JeugdMATCH Midden-Holland: Pro rato aantal inwoners op 1-1 jaar T-1 per gemeente o.b.v. publicatie CBS - Jeugdondersteuning op School: Pro rato aantal leerlingen VO per gemeente - Tarieven GI (caseloadverlaging) en SGGZ wachtlijsten en crisisplaatsen: Pro rato aantal jeugdigen van 0 tot en met 17 jaar per partij o.b.v. laatste bekende meting van het CBS. - Spoed coördinator: SPV-er: Youz/Parnassia en Consultatie & Advies: GGZ, SPV-er vanuit Youz/Parnassia: Pro rato o.b.v. addendum Parnassia - Consultatie & Advies: GGZ, SPV-er vanuit Curium: Pro rato o.b.v. addendum Curium - Crisis Interventie Team: via BPI
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
23
Beleid - Ambtelijke governance: eerste stap van de versterking (kwartiermaker)
1.085.000
1.692.000
100.000
-
118.000
Besluit BOSD maart 2022
Begroting alle gemeenten
Structureel
600.000
Kadernotitie financieel beeld P&C
Begroting alle gemeenten
Structureel
27.000
27.000
Vanaf 2023 via gemeente begroting i.p.v. GR Regio MH
Begroting alle gemeenten
Structureel
50.000
50.000
Van incidenteel naar structurele financiering
Begroting alle gemeenten
Structureel
15.000
15.000
Van incidenteel naar structurele financiering
Begroting alle gemeenten
Structureel
100.000
100.000
Van incidenteel naar structurele financiering
Begroting alle gemeenten
Incidenteel
450.000
450.000
Van incidenteel naar structurele financiering
Begroting alle gemeenten
Structureel
150.000
150.000
Van incidenteel naar structurele financiering
Begroting alle gemeenten
Structureel
* Voorbereiding inkoop 2025 75.000 300.000 Van incidenteel naar structurele financiering Verdeelsleutel: Pro rato aantal inwoners op 1-1 per gemeente o.b.v. publicatie CBS Afwijkend: ambtelijke governance: eerste stap van de versterking (kwartiermaker) volgens memo BOSD
Begroting alle gemeenten
Structureel
- Ambtelijke governance: investering robuuste werkorganisatie (betreft vanaf 2023 eerste inschatting) - GR Regio MH-SD: Programma Gedeelde Zorg
Gewoon Thuis * Jeugdzorg Plus bovenregionaal projectgeld * Bovenregionale academische werkplaats / onderzoek Jeugdigen beter beschermen * Teammodel uitrollen
Capaciteit * Regiopool capaciteit * Versterking strategisch inhoudelijke/ beleidskant CMT
Incidentele projecten - Sturen op kosten (financiering vanuit reserve maatschappelijke opvang en vrouwenopvang) - Transformatiefonds (diverse projecten o.a. Mockingbird pilot)
Totaal
1.078.000
-
500.000
-
Besluit RSO /BOSD sept 2020
Begroting Gouda - reserve BW
Incidenteel
578.000
-
DU VWS / BOSD 24 januari 2019
Begroting Gouda - DU VWS
Incidenteel
5.841.871
6.235.116
Jaarprogramma 2023 – Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
24