1. Raadsbrief Financieel kader gemeenschappelijke regelingen 2026

MEMO Zaakkenmerk: Documentkenmerk: Doelgroep: Raad Onderwerp: Raadsbrief Financieel kader gemeenschappelijke regelingen 2026 Afzender: College Datum: 14 januari 2025 Geachte leden van de Raad, Middels deze brief wordt u geïnformeerd over het advies van de bestuurlijke werkgroep financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen Hollands Midden (hierna: FKGR) voor de begrotingen 2026. Het college heeft besloten om dit advies als uitgangspunt te nemen in de nadere gesprekken met de gemeenschappelijke regelingen. Wel is het college kritisch over de haalbaarheid van het advies, bezien zal moeten worden of het advies haalbaar is in relatie tot de opgaven waar de gemeenschappelijke regelingen voor staan. Gelet op de maatschappelijke doelen die de gemeenschappelijke regelingen hebben wil het college een waterbedeffect voorkomen. Een besparing bij een gemeenschappelijke regeling mag er niet voor zorgen dat de taak weer bij de gemeente komt te liggen.

Hoe werkt het financieel kader? Met de “Financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen” (FKGR) beschikken de gemeenten in de regio Hollands-Midden sinds 2010 over een gedragen instrument om, voor alle gemeenschappelijke regelingen waarin zij deelnemen, uniforme afspraken te maken over de jaarlijkse indexering en een eventuele algemene taakstelling voor de op te stellen begrotingen. Er is afgesproken dat een bestuurlijke werkgroep met portefeuillehouders financiën jaarlijks in overleg met de gemeenschappelijke regelingen adviseren over het financieel kader. Deze bestuurlijke werkgroep bestaat uit acht leden, te weten Leiden, Alphen aan de Rijn, Gouda, Katwijk, Leiderdorp, Waddinxveen, Zuidplas en Lisse. Gebruikelijk is dat de voorzitter van de bestuurlijke werkgroep voor 1 november de gemeenschappelijke regelingen informeert over de te hanteren indexering voor de eerstvolgende begroting. Binnen het financieel kader kan ook worden gesproken over een taakstelling, dit is de afgelopen jaren echter niet van toepassing geweest. In het financieel kader 2026 wat nu voorligt is dit wel het geval, ingegeven door de neergang van het gemeentefonds in 2026. Wat zijn de belangrijkste adviezen voor het financieel kader 2026? - Een uniforme taakstelling op te leggen van 6% aan alle verbonden gemeenschappelijke regelingen.

- Een indexering gebaseerd op de indices van het CPB voor 2026 van 2,1% voor beloning werknemers en 2,7% voor netto materieel. - De stijging van de lasten door volumegroei afzonderlijk in beeld te laten brengen in de kadernota en begroting en afzonderlijk ter besluitvorming voor te leggen.

Wat heeft het college besloten? Het college heeft besloten om het advies van de bestuurlijke werkgroep als uitgangspunt te nemen bij de beoordeling van de kadernota’s en begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen voor 2026. Wel zal bezien moeten worden of dit haalbaar is in relatie tot de opgaven waar de gemeenschappelijke regelingen voor staan. Waarom een collegebesluit? De FKGR heeft enkel een adviserende rol, het besluit tot het opleggen van een eventuele taakstelling wordt door het Algemeen Bestuur van een gemeenschappelijke regeling genomen. De leden van de Algemene Besturen van de gemeenschappelijke regelingen bestaan uit de collegeleden van de deelnemende gemeenten. Door het nemen van een collegebesluit wordt de uniformiteit van de taakstelling gewaarborgd. Ook de gemeenschappelijke regelingen hebben baat bij een heldere en eenduidige opdracht vanuit de gemeenten. Daarom is het belangrijk dat de diverse colleges en gemeenteraden éénsluidend kaderstellend optreden richting de gemeenschappelijke regelingen. De opdracht aan de gemeenschappelijke regelingen. In 2026 neemt de totale omvang van het gemeentefonds af met 6%, veel gemeenten zijn mede hierdoor genoodzaakt om te bezuinigen. Het grootste deel van de inkomsten van een gemeenschappelijke regeling bestaat uit bijdragen van deelnemende gemeenten.

Dit is de reden dat gemeenten, overeenkomend met het advies van de FKGR, vragen aan gemeenschappelijke regelingen om ook bij te dragen aan de bezuinigingen. Als handreiking aan de gemeenschappelijke regelingen heeft de FKGR adviesgroep Berenschot gevraagd om onderzoek te doen naar de beïnvloedbare ruimte bij de gemeenschappelijke regelingen. Dit onderzoek dient als input voor het financieel kader 2026 van de bestuurlijke werkgroep FKGR. Het belangrijkste advies is om vanaf de begroting 2026 een uniforme taakstelling van 6% op te leggen aan alle gemeenschappelijke regelingen. Hiermee is de taakstelling even groot als de neergang van het gemeentefonds. Het onderzoek heeft zich gericht op negen gemeenschappelijke regelingen. De voor Waddinxveen van belang zijnde partijen en het effect van de voorgenomen besparing is als volgt:

Gemeenschappelijke Regeling

Bijdrage 2026 ( voor correctie)

Regionale Dienst Openbare Gezondheid (HECHT) Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) (**) Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH)

2.769.000 2.265.601 618.195 1.968.567

Jeugdwet en WMO Midden Holland (RWO) (*) Regio Midden-Holland

1.617.000 179.070

118.114 97.020 10.744

Groenalliantie Midden-Holland

248.200

14.954

Totaal

Taakstelling (6%) = potentiële besparing 166.140 135.936 37.092

580.000

De gevolgen van de besparingen voor de gemeenschappelijke regelingen zullen door de Algemene Besturen van de diverse gemeenschappelijke regelingen in hun begrotingen worden uitgewerkt. Vervolgens kunnen de colleges en gemeenteraden hier hun zienswijze op geven. Pas na indienen van de daadwerkelijke begrotingen kan worden beoordeeld

hoe haalbaar en reëel deze taakstellingen daadwerkelijk kunnen worden ingevuld. Hierover volgt aparte raadsbesluitvorming.

Met vriendelijke groet,

het college van burgemeester en wethouders,

Bijlage(n) - Collegebesluit financiële kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen 2026 - Brief aan colleges met advies FKGR oktober 2024 - Brief aan besturen GR’en met advies FKGR oktober 2024