1 Collegebesluit Principeverzoek energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60

Collegevoorstel Zaakkenmerk: 70676 Documentkenmerk: 71003 Onderwerp: Principeverzoek energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60 Portefeuillehouder: Albert Kerssies Datum college: 28 november 2023 Openbaarheid: Openbaar Onderwerp Principeverzoek energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60 Voorgesteld besluit 1. Er wordt in principe de bereidheid uitgesproken om mee te werken aan de ruimtelijke procedure die het realiseren van een energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60 mogelijk maakt. Inleiding De initiatiefnemer heeft een plan ingediend voor een perceel achter de Tweede Bloksweg 60. Tussen de A12 en nummer 60 wenst de initiatiefnemer een energieopslagsysteem. Op de kavel, die ongeveer 5 hectare groot is, neemt dit energieopslagsysteem 2 hectare in beslag. Dit past niet in het huidige bestemmingsplan. Er wordt voorgesteld om dit plan te realiseren middels een uitgebreide procedure. In dit advies leest u over de wenselijkheid om in principe medewerking te verlenen aan de planologische procedure voor het mogelijk maken van een energieopslagsysteem op deze locatie in Waddinxveen.

Locatie Het initiatief is voorzien achter de Tweede Bloksweg 60, op het perceel dat bij de gemeente Waddinxveen bekend is als WDV01-C-6743. Het perceel heeft een oppervlakte van 61930 m2. Een luchtfoto van het plangebied en het perceel is aangeduid in figuur 1. Het plangebied van de initiatiefnemer betreft hiervan 5 hectare, waarvan 2 hectare nodig is voor het energieopslagsysteem (EOS). De grond heeft een enkelbestemming agrarisch met een dubbelbestemming waarde archeologie 3. In de huidige situatie wordt dit met gras begroeide perceel niet gebruikt. Tot vorig jaar was er sprake van een autohandel bedrijf op het voorliggende perceel aan de Tweede Bloksweg 60. Dit achterliggende perceel wordt aan SemperPower verhuurd. Het perceel ligt in de directe omgeving van de A12 en de Waddinxveense Groenrecycling (Wagro B.V.).

Figuur 1 – locatie en weergave van het perceel en plangebied van dit initiatief

Energieopslagsysteem Als initiatiefnemer heeft SemperPower het plan om project Antares, een grootschalig energieopslagproject, te realiseren. Het beoogde project heeft als hoofddoel het versnellen van de energietransitie. Een EOS bestaat uit een serie batterijen, met daarbij horende transformatoren, schakelaars, besturingssystemen en veiligheidssystemen. Elektriciteit kan hier tijdelijk worden opgeslagen bij een overschot. En kan worden terug geleverd als er een tekort aan elektriciteit is. Met deze systemen worden vooral de dagelijkse schommelingen in het elektriciteitsnetwerk aangepakt. Een EOS kan hierdoor voorzien in het opslaan van duurzame overschotten (verspilling van duurzame energie voorkomen), het direct creëren van extra transportcapaciteit op distributienetten (congestie management) en het faciliteren van landelijke balancering. Voorliggend initiatief heeft betrekking op een EOS met een totale opslagcapaciteit van 100 MW/ 200MWh en gaat uit van een ruimtebeslag van ca. 2 hectare. Het gaat om een tijdelijke invulling van de ruimte: na de exploitatietermijn van circa 20 jaar wordt, tenzij verlenging van de termijn doelmatig is, het hele systeem ontmanteld en kan de grond voor nieuwe doeleinden ingezet worden. Project Antares zal in de looptijd van minimaal 20 jaar haar capaciteit inzetten voor verschillende doeleinden.

De initiatiefnemer heeft aangegeven dat met dit energieopslagsysteem lokale netbeheerders ondersteunt kunnen worden met het stabiliseren van het elektriciteitsnetwerk. Daarnaast kan het project capaciteit verhuren aan energiebedrijven. Ten derde kan het lokale bedrijvigheid voorzien van extra aansluitmogelijkheden.

Veiligheid Er is de afgelopen jaren sprake van een sterke opkomst van grootschalig gebruik van batterijen in de openbare ruimte. Het grootste risico bij verkeerd gebruik van lithium-ion (Li-ion) batterijen is het ontstaan van brand: door de geproduceerde hitte kan een ‘thermal runaway’ ontstaan. Daarom is er veel aandacht voor het veilig transporteren, gebruik en opslaan van batterijen. Bij een stationaire opstelling zoals deze is geen sprake van mogelijke externe schadelijke invloeden. Er is geen val- of stootgevaar, er is geen sprake van directe weersinvloeden en elk

element voldoet aan strenge brandnormen. De recente generatie batterijelementen, zoals die voor dit project ingezet zullen worden, voldoen aan de brandpropagatienormen. Een eventuele calamiteit aan 1 element zal niet overslaan naar het naastgelegen element en er is geen sprake van explosiegevaar. De externe veiligheidscontour reikt niet tot buiten de grenzen van de inrichting. De componenten worden geselecteerd op bewezen technologie en het voldoen aan de veiligheid (Arbo-wet) en industrie standaarden (CE, ISO, NEN standaarden). Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) en Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) worden betrokken bij de aanvraag voor specifieke projectgebonden veiligheidseisen. Voor meer informatie over het energieopslagsysteem, technische details en de initiatiefnemer wordt verwezen naar bijlage 2 ''toelichting van initiatiefnemer op het plan''.

Advies 1. Er wordt in principe de bereidheid uitgesproken om mee te werken aan de ruimtelijke procedure die het realiseren van een energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60 mogelijk maakt. Wens initiatiefnemer en noodzaak van een energieopslagsysteem De initiatiefnemer heeft aangegeven dat er vraag is naar een energieopslagsysteem. Het beoogde project heeft als hoofddoel het versnellen van de energietransitie. Door de energietransitie, de focus op groene energie en de doelstellingen vanuit de overheid wordt steeds meer vermogen toegevoegd aan het elektriciteitsnetwerk in de vorm van zonne- en windenergie. Deze toevoer van energie is vaak moeilijk te reguleren en kent piek- en dalmomenten. Vraag en aanbod zijn hierdoor steeds moeilijker in evenwicht te krijgen waardoor de levering van elektriciteit onzeker wordt. Dit heeft als gevolg dat er meer prijsschommelingen ontstaan. Om de Nederlandse klimaatdoelen te halen wordt verwacht dat de komende 10 jaar nog veel meer zonne- en windenergie toegevoegd wordt aan het Nederlandse elektriciteitsnetwerk. Pieken in productie en het gat tussen vraag en aanbod zullen hierdoor sterk toenemen. Daarom zijn zonne- en windpark ontwikkelaars, netwerkbedrijven (Stedin, Enexis, Liander en TenneT) en industriële afnemers op zoek naar alternatieve manieren in de vorm van flexibel vermogen om deze grote uitdagingen het hoofd te bieden.

Een van die technieken om het gat tussen vraag en aanbod te overbruggen is de inzet van een Energieopslagsysteem (EOS). Daarnaast is er de wens om hier een energieopslagsysteem te realiseren vanwege de strategische locatie langs de A12, die in de omgevingsvisie wordt aangemerkt als bedrijventerrein van de toekomst. In 2019 heeft het college uitgesproken voorlopig niet over te gaan tot de ontwikkeling van bedrijventerrein A12 Noord. Daarnaast worden de agrarische gronden niet gebruikt. Het is daarom doelmatig om dit plan te faciliteren, mede gelet op het tijdelijke karakter. Daarnaast is in de Regionale Energie Strategie (RES) dit gebied aangeduid als zoekgebied voor zon op land. Mocht er de komende jaren een zonnepark gerealiseerd worden sluiten de functies op elkaar aan zijn er wellicht koppelkansen die benut kunnen worden.

Landschappelijke inpassing Wat betreft de stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing heeft de initiatiefnemer al aangegeven dit zodanig vorm te willen geven dat deze aansluit op de inpassing van de

naastgelegen Wagro. De landschappelijke inpassing zal dan ook aansluiten bij de inpassing van de in voorbereiding zijnde ontwikkeling van het terrein rondom de Wagro. Bij uitwerking van de plannen zal rekening worden gehouden met een groene uitstraling die aansluit bij de rapportages klimaatadaptatie en biodiversiteit. Hierdoor ontstaat een geleidelijke overgang tussen deze twee percelen. Het landschap wordt na afloop van de projecttermijn volledig opgeleverd in de originele staat, waardoor nieuwe ontwikkelingen mogelijk zijn. Ook omdat het plangebied zo'n 5 hectare betreft waarvan het energieopslagsysteem maar 2 hectare behoeft, is er voldoende mogelijkheid om de landschappelijke inpassing in afstemming met Welstand, de omgeving en gemeentelijke koersdocumenten met betrekking tot biodiversiteit en klimaatadaptatie in te vullen. Een eerste landschappelijke inpassing is reeds ontworpen en als bijlage toegevoegd (bijlage 3). Het belang van het landschappelijk inpassen van bedrijventerreinen wordt ook benoemd in de Omgevingsvisie van Waddinxveen.

Omgevingsvisie Het initiatief van SemperPower sluit goed aan op ambities en doelstellingen uit de Omgevingsvisie: Op weg naar een duurzame energievoorziening elektrificeert onze samenleving. We gebruiken steeds meer elektriciteit in ons dagelijks leven met het aansluiten van warmtepompen en laadpalen voor elektrische auto's. Tegelijkertijd wekken we ook steeds meer elektriciteit op met zonnepanelen en windmolenparken. Dit zorgt voor druk op het energienet. Het betrouwbaar houden van het net, nu én in de toekomst, vraagt om slimme oplossingen (3.1.2). Een energieopslagsysteem als deze is bij uitstek een voorbeeld van zo'n slimme oplossing om het elektriciteitsnet betrouwbaar te houden. Een energieopslagsysteem kan uitkomst bieden tijdens de energietransitie van bedrijventerreinen door middel van het leveren en opslaan van benodigde en opgewekte energie. Het plan draagt bij aan de Koers naar een duurzaam Waddinxveen. Daarnaast is het plan grotendeels in lijn met de Omgevingsvisie. Door dit plan te faciliteren biedt Waddinxveen ruimte aan ondernemers en speelt het in op een behoefte. Door het tijdelijke karakter van het plan conflicteert dit niet met de (lange termijn) doelstelling voor een bedrijventerrein. Dit plan zou zelfs gezien kunnen worden als een begin van een arbeiders extensief bedrijventerrein gericht op de energietransitie.

Met het realiseren van een EOS wil de initiatiefnemer in de geest van het Klimaatakkoord ook mogelijkheden creëren voor de inwoners en omgeving. Samen met de gemeente wil SemperPower de opzet hiervan uitwerken. Zo wordt er gedacht aan het opzetten van een energiefonds vanuit het project dat ingezet kan worden voor lokale duurzame initiatieven. Op die manier profiteren ook andere bedrijven in Waddinxveen van de komst van dit energieopslagsysteem.

Verkeer en parkeren De parkeer- en verkeersdruk zal door deze ontwikkeling nauwelijks toenemen omdat het geen intensieve verkeersbewegingen met zich meebrengt. Bij uitwerking van de plannen zal de ontsluiting in overleg met de verkeerskundige van de gemeente nader worden bepaald. Het plan is arbeidsextensief. De elektriciteit die opgeslagen en geleverd wordt is op afstand bestuurbaar.

Vervolg Tijdens de ruimtelijke procedure verdient het plan aandacht c.q. nadere uitwerking op de volgende punten; - Voldoende afstand met betrekking tot de veiligheidscontouren in verband met de veiligheid van toekomstige werknemers en de directe omgeving; - De afwikkeling van het verkeer op de Tweede Bloksweg moet aangetoond worden; - Het landschappelijk inpassingsplan moet verder uitgewerkt en vastgelegd worden, en; - Er wordt verder uitvoering gegeven aan het koersdocument duurzaamheid en de rapportages voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Na instemming van het college kan er een anterieure overeenkomst opgesteld worden waarin afspraken worden gemaakt over risico's en het kostenverhaal. De ruimtelijke procedure kan opgestart worden.

Bijlagen 1. Toelichting van initiatiefnemer op het plan 2. Landschappelijke inpassing energieopslagsysteem

Samenvatting raadsinformatie en pers Ten noorden van de A12, tussen de Tweede Bloksweg 60 en het Moerkapellepad, wenst een initiatiefnemer een perceel te gebruiken voor het realiseren van een energieopslagsysteem. In het vigerende bestemmingsplan heeft het perceel de enkelbestemming agrarisch. Er is een uitgebreide procedure nodig om dit mogelijk te maken. Er is door het college uitgesproken dat er in principe bereidheid is medewerking te verlenen aan de ruimtelijke procedure die de realisatie van dit energiesysteem mogelijk maakt.