04 Inspreekmoment AZC Waddinxveen anoniem

Inspreekmoment t.b.v. agendapunt 4 “Duurzame Vluchtelingenopvang” Allereerst hartelijk dank voorzitter voor dit moment. Spreekstuk Ingrid: “Ik ben [naam spreker], inwoner van Waddinxveen en ik kom vanavond inspreken om u raadsleden te vragen om een halt toe te roepen aan het huidige proces rondom “Duurzame Vluchtelingenopvang”. Vorige week werd ik, zoals vele andere, overrompeld met een artikel in het Hart van Waddinxveen met de gemeentelijke plannen voor een vluchtelingenopvang voor 150 asielzoekers en andere spoedzoekers. In het artikel van 17 januari jongstleden stond namelijk dat er al 5 voorkeurslocaties waren geselecteerd en dat die vandaag (24 januari) ter besluitvorming bij de Raad zouden liggen. Ik keek op de gemeentelijke website en zag dat het betreffende voorstel diezelfde avond nog ter bespreking werd behandeld in de Commissie Ruimte en Infrastructuur. In het artikel werd de lezer hier niet op geattendeerd. Met een aantal mensen zijn we er naartoe gegaan en we zagen al een volle raadzaal met ongeruste inwoners. Ondanks dat er in eerste instantie geen inspreekgelegenheid voor ons zou zijn, mocht ik toch inspreken. Ik was weer overrompeld en klapte helaas dicht, want ik had meer tijd willen hebben om mij te kunnen voorbereiden.” Wat heeft deze inleiding nu te maken met wat er hier vanavond ter tafel ligt? Alles.

Wij, Waddinxveeners worden keer op keer onaangenaam verrast met plannen van de Gemeente, waarvan zij zelf denkt er op een juiste wijze over te communiceren met de inwoners en dat zij transparant en open is. Laten we dan juist eens het stukje communicatie onder de loep nemen. De heer Stelling heeft in de vergadering van 17 januari jl. ook al kort iets hierover gezegd en daar wil ik op inhaken. Op 25 juli 2023 verschijnen er berichten in de media waar de Gemeente Waddinxveen aan haar inwoners en ondernemers vraagt mee te denken aan de opvanglocatie van 150 asielzoekers voor minimaal 5 jaar. Inwoners en ondernemers kunnen via Waddsup of op papier een enquête invullen.

De enquête wordt gehouden in de zomerperiode van 24 juli tot en met 20 september 2023. Het blijkt dat 676 respondenten hebben deelgenomen aan de enquête. Dat is een reactieaantal van slechts 2% op een inwonersaantal van 32.000. Is dat wel een goede afspiegeling van de gehele populatie van Waddinxveen? De enquête is niet betrouwbaar en valide te noemen voor dit sociaal-maatschappelijke onderwerp wat de gehele gemeente aangaat. Hoe groter de steekproef, hoe betrouwbaarder en nauwkeuriger de uitkomsten zullen zijn van de enquête. En zoals we weten participeren inwoners alleen als er sprake is van vertrouwen. Waarom kiest de gemeente voor meedenken in een periode waarin veel inwoners op vakantie zijn? Wil de gemeente dan wel dat de inwoners van Waddinxveen echt participeren in dit vraagstuk? De gemeente had beter moeten weten en het onderzoek uit moeten voeren in een periode waarin meer inwoners de gelegenheid hebben om te reageren. Bij de keuze van de middelen kunt u ook de vraagtekens zetten bij zo’n belangrijk onderwerp waarbij draagvlak nodig is. Op de Facebookpagina van de Gemeente Waddinxveen is uit de reacties al vrij snel duidelijk dat bij aanvang de vragenlijst niet goed werkte. Maar ook dat het vertrouwen zeer laag is dat er daadwerkelijk goed wordt omgegaan met de uitkomsten van de vragenlijst.

Ook had de gemeente op zijn minst 1 of meerdere herinneringen kunnen plaatsen, zodat de vakantiegangers ook op de hoogte waren van deze enquête. Maar het had de gemeente juist nog meer gesierd als ze naast de publicaties op diverse middelen, ieder huishouden een persoonlijke uitnodiging had gestuurd om te participeren? Resultaten van de vragenlijst Op 6 december 2023 verschijnt een bericht op de website van het ‘Hart van Waddinxveen’, waarin staat dat: • 47% positief over opvang in Nederland en 25% vindt dit een slecht idee, ruim een kwart zegt hierin neutraal te zijn. • 38% is positief over een opvanglocatie in Waddinxveen, 40% negatief en 20% neutraal. (Let op: dit is een totaal 98%) • 28% is positief over een opvanglocatie in de buurt en ruim de helft is negatief. Deze percentages staan ook genoteerd in de vervolgnotitie van 13 december onder het kopje sentiment. Laten we nu deze resultaten eens echt analyseren.

Wat namelijk opvallend is, is dat de percentages die vermeld staan in bijlage IV “Vervolgnotitie duurzame opvang vluchtelingen” van 17 januari jl., significant afwijken bij de vraag of de respondenten een opvanglocatie in Waddinxveen zien zitten. In de notitie van 17 januari wordt namelijk geschreven dat: • 40% positief is en slechts 25% negatief en 20% neutraal zijn. (Wat een totaal geeft van 85%). Niet alleen ontbreekt er hier 15% van de totaal resultaten, maar ook de uitkomsten zijn dus tussen 13 december en 17 januari in de vervolgnotitie aangepast. De uitkomsten van deze vraag blijken mooier te zijn gemaakt, dan op 6 december met het publiek is gecommuniceerd en wat in de notitie van 13 december bij de raad lag. In de eerste publicatie van de uitkomsten, komt duidelijk naar voren dat de respondenten niet op een opvanglocatie in Waddinxveen zitten te wachten. Laten we het dan weer over vertrouwen hebben. Beste wethouder, kunt u mij en aan de raad uitleggen WAAROM uitkomsten van een onderzoek zijn aangepast? In antwoord op de vraag van mevrouw Vink in de vergadering van 17 januari heeft u tenslotte aangegeven dat slechts één ding in de raadstukken is veranderd en dat is een berekening met betrekking tot de beoordeling van de locaties en dat dit na te rekenen was en dat de rest helemaal zorgvuldig is gedaan.

Hoe kunt u dan met drogen ogen beweren dat het er dan slechts één ding is aangepast en alles zorgvuldig is gegaan? In die vergadering heeft u tenslotte veelvuldig het woord “zorgvuldig” gebruikt. Als alles zo zorgvuldig was geweest, dan hadden ik en de vele bezorgde inwoners met mij hier vanavond niet gezeten. Het vertrouwen van de inwoners in de gemeente Waddinxveen zakt dus weer verder weg en de weerstand groeit. Waddinxveen zegt NEE tegen een azc! Het participatieproces rammelt en schuurt aan alle kanten

In de startnotitie van juni 2023 wijst de gemeente zelf al op het grote belang van draagvlak in de samenleving. Participatie is hiervoor als één van de belangrijkste pijlers van de aanpak. In de vergadering van 17 januari benadrukte de hele commissie nogmaals dat het belangrijk is om naar de inwoners te blijven luisteren. Nu kunt u denken dat er toch voldoende aan participatie wordt gedaan. In uw stukken schrijft u dat er bewust is gekozen voor de volgende drie participatiemomenten; 1. Vragenlijst op Waddsup (juli/september 2023) 2. Bijeenkomst rondom mogelijke locaties (januari/februari 2024) 3. Bijeenkomsten in de wijk van de definitieve locatie(s) (april 2024) We hebben net al kunnen horen hoe het rammelt bij participatiemoment 1. Het aantal respondenten is niet representatief, de periode van onderzoek is niet goed gekozen en de uitkomsten van het onderzoek zijn aangepast. Daarbij moeten we ook de vraag stellen of een vragenlijst uitzetten wel voldoende participeren is van direct belanghebbenden, namelijk ALLE inwoners van Waddinxveen. Maar daar kom ik straks nog even op terug. Laten we eerst kijken naar participatiemoment nummer 2. Denk er nog even aan dat het vandaag 24 januari is en dat u als raad hier nu bijeen is gekomen met de vraag om de top 5 locaties vast te stellen.

Hoe is het mogelijk dat het moment waarbij er in overleg wordt getreden met de inwoners in de omgeving van deze locaties pas na vandaag gaat plaatsvinden? De inwoners van Waddinxveen hebben op woensdag 17 januari via het ‘Hart van Waddinxveen’ voor het eerst kunnen vernemen dat er 5 locaties zijn geselecteerd als opties voor vluchtelingenopvang. Ga dan allemaal eens goed na bij uzelf. Hoe zou u zich voelen als u via de krant te lezen krijgt dat uw wijk geschikt is bevonden als mogelijke locatie voor een vluchtelingenopvang? Beste aanwezigen, ik help u even herinneren dat uit de enquête van participatiemoment 1 is gebleken dat meer dan de helft negatief is als er een opvanglocatie bij hun in de buurt komt. In de vervolgnotitie en stappenplan staat geschreven dat er in januari/februari bijeenkomsten worden georganiseerd rondom de

geselecteerde locaties. Er staat ook dat er dan nog geen besluit is genomen. Ook verwijs ik nog even naar het vastgestelde amendement participatie voor besluit van de raad van 21 juni 2023. Hierin wordt aangegeven dat (en ik citeer): “voorafgaand aan het raadsbesluit over de opvanglocatie(s): • treden we in overleg met de inwoners in de omgeving van die potentiële locaties en bieden hen ruimte om met voorstellen en ideeën over de inpassing van de locatie in hun omgeving te komen.” Het participatiemoment nummer 2 had dus voor de publicatie van het artikel in het Hart van Waddinxveen en mogelijk zelfs voor de vergadering van de commissie van 17 januari moeten plaatsvinden. In de startnotitie van juni 2023 staat ook dat de locatie of locaties moeten passen in de omgevingsvisie. Hiermee zegt u: “We bouwen samen aan een Waddinxveen waarin het fijn werken, wonen en recreëren is. Nu en in de toekomst.” Sinds 1 januari is de omgevingswet van kracht wat de basis vormt voor deze visie. Hierin staat heel duidelijk dat de inwoners in de voorbereidingen moeten worden betrokken. Van idee, plan, realisatie tot evaluatie. Dat zijn sowieso al minimaal 4 participatiemomenten. Nu is dit project al gestart in 2023 en was de omgevingswet nog niet van kracht.

Maar als u wilt aansluiten bij de omgevingsvisie, dan zou het de gemeente sieren om juist in alle stappen inwoners te betrekken om draagvlak aan de voorkant te creëren in plaats van achteraf te vragen. Bovendien betekent inwoners betrekken veel meer dan alleen een vragenlijst uitzetten als basis voor deze besluitvorming. Het verlangt dat de gemeente tijdig, veelvuldig en zorgvuldig participeert rondom het proces van de locatiekeuze. Uw inwoners zijn op vele wijzen belanghebbenden. En niet achteraf in gesprek gaan als de 5 locaties al zijn vastgesteld. De impact van deze locaties op heel Waddinxveen is vele malen groter dan dat met het organiseren van bijeenkomsten alleen rondom deze 5 geselecteerde locaties kan worden ondervangen. Zoals de druk op voorzieningen zoals onderwijs, sport en recreatie, artsen, etc. Onthoud het is 24 januari en beste raad, u wordt gevraagd vandaag een besluit te nemen over de 5 geselecteerde locaties. Waarbij al duidelijk is dat in de aanloop naar deze vergadering de inwoners van Waddinxveen onvoldoende hebben geparticipeerd en daardoor haaks staat op uw omgevingsvisie en het amendement van 21 juni.

Het is het paard achter de wagen spannen. Hoe denkt u dat u vertrouwen en draagvlak bij inwoners kunt creëren als deze cruciale stappen in het participatieproces niet zorgvuldig aan de voorkant zijn uitgevoerd? En daarmee verwijs ik weer naar het amendement van 21 juni, waarin staat dat belangrijke uitgangspunten en randvoorwaarden in acht moeten worden genomen en dat er voldoende maatschappelijk draagvlak moet zijn. Maar wat is nu eigenlijk voldoende maatschappelijk draagvlak? Dit is zo algemeen en absoluut niet specifiek of concreet. Durft wethouder Kerssies dit SMART te maken? Is een minderheid van 38% echt voldoende om door te gaan met het voorstel zoals het hier ligt? Beste raadsleden, ik wijs u al op twee belangrijke randvoorwaarden, waarom u vandaag een halt toe moet roepen aan dit proces en besluiten dat we terug naar de tekentafel moeten. Ik citeer u uit het vastgestelde startdocument; “Het vaststellen van deze startnotitie geeft de Raad de mogelijkheid inhoudelijk te sturen op het proces, de uitgangspunten en criteria, de doelgroepen en de participatie opzet.” Het participatieproces zal opnieuw en zorgvuldig moeten plaatsvinden, Want nu zeggen de inwoners van Waddinxveen NEE tegen een azc! Locatie versus locatie(s) Beste Raad, als u denkt dat alleen deze uiterst belangrijke randvoorwaarden niet in acht zijn genomen, dan zijn we er nog niet.

In de vergadering van 17 januari is de vraag al gesteld over de oppervlakte van de diverse locaties en dat de grootte wel heel veel is als we hier spreken over 150 opvangplekken. Maar ook heeft de heer Stelling aangegeven dat de onderbouwing van de weging van de criteria ontbreekt. In de vastgestelde startnotie van juni 2023 stuurt het College aan op een locatie of locaties voor meerdere doelgroepen, maar dat er in andere gemeenten ervaring is dat het mengen van deze doelgroepen in een grootschalige opvang weinig draagvlak heeft van de andere groepen die op zoek zijn naar huisvesting. En dat Waddinxveen rekening houdt met deze ervaring.

Sterker nog, zowel het weinig draagvlak hebben vanuit andere doelgroepen om op dezelfde locatie te wonen als asielzoekers, als het ontbreken van draagvlak voor opvang van vluchtelingen in de gemeenschap staan in deze startnotitie als risico’s benoemt. De startnotitie beschrijft als laatste ook dat gemeente tijdig beheersmaatregelen opstelt om de genoemde risico’s af te dekken. Voorafgaand aan de gewenste besluitvorming voor de voorlopige voorkeurslocaties hadden de risico’s en het draagvlak al onderzocht kunnen worden en zelfs moeten zijn. Het ontbreken van de eventuele uitkomsten ondermijnt daarmee het afwegingskader voor het locatieproces. Althans, als er wel onderzoek naar is gedaan, dan zou ik en denk ook de Raad daar graag de uitkomsten van willen zien. In de vergadering van 17 januari jl. heeft wethouder Kerssies zelf voorgesteld om met locatie 5 niet verder te gaan, omdat de waardering van locaties 5 t/m 8 gelijk zijn. In totaal zou het blijkbaar om 16 mogelijke locaties gaan. Pas op het moment dat de gesprekken t.a.v. de 4 voorkeurslocaties spaak lopen krijgt u Raad pas inzicht in de overige 12. Als argument gebruikt de wethouder dat de eigenaren van deze locaties nog niet op de hoogte zijn gesteld. In mijn ogen is het altijd mogelijk om de overige opties anoniem met u te delen en ben ik van mening dat er geen sprake is van een transparante werkwijze.

Er liggen dus geen vijf, maar vier grootschalige locaties op tafel, die dus geschikt bevonden worden voor de opvang van alle doelgroepen, waarvan het College als risico al bekend maakt dat er weinig draagvlak zal zijn vanuit andere doelgroepen om op dezelfde locatie te wonen als asielzoekers. Ook hier is het weer het paard achter de wagen spannen. Eerst locaties vaststellen en dan pas draagvlak zien te krijgen voor meerdere doelgroepen op één locatie. Dan zou ik ook nog even om opheldering willen vragen aan de wethouder om het volgende: Spreken we uiteindelijk over één definitieve opvanglocatie voor vluchtelingen of over meerdere definitieve opvanglocaties in Waddinxveen? In alle stukken laat u dit namelijk in het midden door te schrijven “locaties met de s tussen haakjes”. Er staat zelfs in de startnotitie en ik citeer “de locatie of locaties die we gaan ontwikkelen”. Of uit de vervolgnotitie bij

participatiemoment 3 citeer ik “Bijeenkomsten in de wijk van de definitieve locatie(s)” en “welke randvoorwaarden moeten worden ingevuld in deze wijk(en)”. Woorden doen ertoe. Hiermee wekt u de indruk dat er een gooi wordt gedaan naar meerdere definitieve opvanglocaties binnen Waddinxveen te ontwikkelen. Hoeveel draagvlak denkt u van de inwoners van Waddinxveen te hebben als blijkt dat de mogelijkheid er is dat er meerdere, zelfs mogelijk gelijktijdige locaties ter ontwikkeling hier ter bespreking liggen? Dus beste Wethouder Kerssies, kunt hier en nu aangeven dat het gaat over nooit meer dan één opvanglocatie voor vluchtelingen? In eerste instantie Zoals ik net al aangaf, woorden doen ertoe. Want de landelijke regietafel heeft aangegeven dat er voor de provincie Zuid-Holland 18.000 vluchtelingen opvangplekken moeten worden gerealiseerd. De provincie heeft aangegeven dat dit onacceptabel hoog is, maar in “eerste instantie” opvang voor 10.000 asielzoekers wil realiseren. En dat dit, zoals in uw startnotitie staat beschreven, voor de regio Midden Holland in “eerste instantie” betekent dat zij opvang voor 2.200 asielzoekers wil realiseren.

Zijn wij hier in Waddinxveen “in eerste instantie” draagvlak aan het creëren voor een veel kleiner aantal vluchtelingenopvangplekken? En zijn de locaties daarom nu al van dusdanige omvang dat de wethouder al uitgaat van veel meer opvangplekken? In de startnotitie is te lezen bij de criteria van het COA voor de te ontwikkelen locatie dat voor leegstaand vastgoed 1500-4500 m2 vloeroppervlak voldoende is voor 100-250 plaatsen en voor terrein minimaal 3 hectare. De kleinste locatie (op de lijst/kaart nummer 4) van de 4 overgebleven grootschalige voorkeurslocaties is al ruim 9 hectare. Dat is drie keer zoveel. En voor de grootste voorkeurslocatie (nummer 3 op de lijst/kaart) van ruim 24 hectare zelfs 8 keer zoveel als dat het COA minimaal aangeeft. Is het College hier al bezig een goedkeuring van de raad te krijgen voor voorkeurslocaties groot genoeg voor 800-2000 asielzoekers? Ik wil de wethouder vragen of hij ertoe bereid is toe te zeggen dat het er nooit meer dan 150 vluchtelingenopvangplekken worden op de definitieve locatie? En zo ja, hoe denkt u dat dan te kunnen borgen voor de toekomst? Over wat voor type opvang praten we hier eigenlijk? AMV, een vrijheidsberperkende locatie of bijvoorbeeld een opvanglocatie met extra begeleiding en toezicht. We spreken nu over vluchtelingen, maar welke

specifieke doelgroep wordt hiermee bedoeld? Zijn het gezinnen die gevlucht zijn uit gevaarlijke gebieden of zijn het zogenoemde ‘veilige landers’, jonge mannen afkomstig uit veilige landen zoals Turkije, Afghanistan, Syrië, etc.? U kunt zich voorstellen dat het draagvlak van de inwoners van Waddinxveen per doelgroep en type opvang verschilt. Maar ook dit valt weer samen met mijn betoog en de participatie met de inwoners aan de voorkant van dit proces. Beste raadsleden, neem een voorbeeld aan Gemeente Westland, die haar eigen inwoners vooropstelt en luistert naar haar inwoners. De landelijk overheid wil met de spreidingswet van onze democratie een dictatuur maken. En het lijkt erop dat er op basis van de angst voor de dwang van deze wet, de raad steeds verder, al dan niet schoorvoetend, de trechter in wordt geduwd in plaats van te toetsen of het project echt voldoet aan de vastgestelde randvoorwaarden. Beste raadsleden, ik wil u dus verzoeken om uw rol hier te pakken en achter de inwoners van Waddinxveen te gaan staan en hen te vertegenwoordigen door dit proces vanavond een halt toe te roepen. Het voorstel, inclusief onderbouwing, zoals het hier vanavond ter tafel ligt sluit niet aan bij de randvoorwaarden van de startnotitie. Het participatieproces rammelt en schuurt aan alle kanten en moet opnieuw goed aan de voorkant worden ingericht.

Het benodigde en gewenste draagvlak vindt u niet bij de inwoners van Waddinxveen. En daarom beste aanwezigen: Waddinxveen zegt NEE tegen een azc! Ik dank u voor uw aandacht.