VVD

VVD Time flies when you’re having fun, dat geldt ook een beetje voor deze kadernota. Want het is alweer de laatste kadernota van deze raadsperiode. Het sluitstuk van deze periode is als de laatste film van een boekenreeks. Je wilt zien hoe het afloopt, ook al weet je dat eigenlijk al wel. Alle eindjes worden, in de montage, netjes aan elkaar geknoopt, maar er zit weinig verrassing meer in. Er zijn nog wat opengelaten zij-sporen, zodat we daar een spin-off mee kunnen beginnen. Het scenario is geschreven door de coalitie, de productie is gedaan door het college, bij deze de recensie. Ik wil daarom met u enkele punten doornemen uit het voorjaarsbericht, stilstaan bij de kadernota maar ook een algemene beschouwing geven op de samenwerking binnen de raad en participatie. We konden in het voorjaarsbericht lezen dat het college, net zoals in een film, ook graag eindjes aan elkaar knoopt. Sommige projecten die echt niet meer haalbaar zijn, zoals het uitvoeren van het nieuwe evenementenbeleid, staan toch op oranje terwijl de seinen nu toch echt vuurrood zijn. We zien als VVD dat niet alles meer haalbaar is. Het zij zo. We zouden het in de toekomst wel fijn vinden wanneer het college dit dan ook gewoon laat zien. In het voorjaarsbericht is ook duidelijk dat de ombuigingen voor een groot deel nog opgepakt moeten worden. Er is slechts een klein deel gerealiseerd.

Wij horen graag van de portefeuillehouder hoe het hiermee staat en of alle ombuigingen in 2021 gerealiseerd gaan worden. Wat de VVD betreft hebben de extra rijksmiddelen die we hebben gehad voor jeugd, geen invloed op de geplande ombuigingen. Als het dak lekt, ga je toch ook niet stoppen met repareren als het even stopt met regenen? Een wolkbreuk kan ook in onze gemeente plaatsvinden. De kadernota vonden we een lastige dit jaar. De financiële situatie voorafgaand aan de kadernota laat nog een plus zien, maar zoals ik dat al vaker heb gezien, is het lijstje wensen en onontkoombaarheden net zo lang. Het blijft opvallend dat dit fenomeen jaarlijks terugkomt, het is net een herhaling van ‘alles is liefde’ met Sinterklaas. Daarom duiken we even de wensen en onontkoombaarheden in. De onontkoombaarheden leveren nog niet veel bijzondere resultaten op, deze laten ook een financieel voordeel zien, hoewel we er wel onze vraagtekens bij zetten dat het aansluiten van zwembad Olympia op het warmtenet een onontkoombaarheid is. Volgens mij stort het zwembad niet in als we dat niet doen, maar dat terzijde. De lijst met wensen van het college is een stuk langer. We hebben er 28 waarvan er 7 niet binnen het bestaande budget opgevangen worden, maar waarvoor de AR aangesproken wordt voor circa 1 miljoen in 2022. Eigenlijk omdat er dus niet genoeg geld is.

Of was, want we hebben 1 miljoen aan voordelige effecten van de meicirculaire en daarnaast wordt vanuit de arbitragezaak 2,2 miljoen meer overgemaakt dan in de kadernota vermeld staat. Die wisselvalligheid in onze financiën maakt de kadernota onvoorspelbaar. Want eigenlijk zijn er te veel wensen voor het budget, maar dat kan over een week weer anders zijn. En ja, we moeten de kadernota eigenlijk beschouwen als een foto. Dat zou betekenen dat de VVD amendementen moet voorleggen om wensen te schrappen, zodat het financiële beeld weer goed is. Dus wat moet eruit? Gaan we de 18 uur aan vormgeving niet toestaan? Gaan we de uitbreiding van juridische capaciteit schrappen? Of geen reserve opbouwen voor

1

VVD onderhoud van gebouwen? Doen we dat dan krijgen we het verwijt dat we bezuinigen op de dienstverlening richting onze inwoners. Nee, we zien niet direct mogelijkheden in deze wensen en onontkoombaarheden. Naast dekken uit de algemene reserve wordt ook geld vrijgemaakt door geen prijscompensatie toe te passen. Welk effect verwacht de portefeuillehouder van het niet toepassen van prijscompensatie bij de begroting? Betekent dit dan niet dat we straks bij de jaarrekening constateren dat alles toch wat duurder was dan verwacht? Samengevat heeft de VVD de grootste vraagtekens bij het behalen van de ombuigingen, het halen van geld uit de AR en het niet toepassen van de prijscompensatie. Over de wensen hebben we niet veel te zeggen, maar ook niet te klagen. Ze passen bij het scenario, zijn in lijn met het verhaal maar hebben ook niet zoveel sprankeling. Wat we tussen de regels van zowel de jaarrekening als de kadernota lezen is dat formatie een aandachtspunt is. Dat roept de vraag op of we als werkgever nog wel goed in de markt liggen en de juiste mensen kunnen binnenhalen? Wanneer we een uitdunnende cast hebben, kunnen we de komende jaren namelijk geen goede filmvoorstellingen laten zien. Mogelijk kan de portefeuillehouder ons daarin geruststellen. Omdat deze kadernota het sluitstuk is van onze raadsperiode, hebben we ook even gekeken naar ons coalitieprogramma.

Doen we de dingen die we voor ogen hadden, zijn we nog iets vergeten? Wat zijn de opengelaten zij-sporen waar onze spin-off volgende raadsperiode mee begint? Als we kijken naar het coalitieprogramma dan hebben we veel gedaan, een deel staat nog op de planning en we moeten ook constateren dat een deel niet gelukt is. We willen een vitale stad creëren. Daarvoor zijn verschillende initiatieven ontstaan, soms met meer succes en soms met minder succes zoals de BIZ. In deze kadernota staan de ontwikkelingen voor de binnenstad als nog in te vullen opgenomen. Het is dus nog even onzeker wat we precies nog gaan bereiken in deze raadsperiode. Welke ambities hebben we daar precies in? De wethouder heeft vorige week toegezegd hier na de zomer op terug te komen maar als het aan de VVD ligt doen we precies datgene wat we nu ook kunnen uitvoeren, en gaan we niet teveel over ons graf heen regeren. Er zijn 5 majeure projecten gedefinieerd in het coalitieprogramma en daarvan zijn er twee nu zover onderweg, dat we kunnen zeggen dat dit goed gaat komen (akkerlanen en museum). Het GOL en de insteekhaven hangen op juridische zaken, PFAS en wat nog meer. En daar hangt haven 8 weer mee samen. Ik zal hier nu niet het volledige coalitieprogramma doornemen, maar de VVD constateert dat we er voortvarend mee aan de slag zijn gegaan en dat we aan zeer veel zaken uitvoering hebben gegeven.

Daar zijn we blij mee. Een ander onderwerp wat wel in schriftelijke vragen is behandeld, maar niet in de kadernota staat: de inbedding van de Wet Open Overheid. We hopen dan ook dat het college binnenkort, naar aanleiding van onze raadsvragen van afgelopen maart, de eerste stap zet met het integraal en actief openbaar maken van collegebesluiten zoals Heusden, Tilburg en sinds kort Loon op Zand dat doen. Daarnaast zien we geen inzet in de kadernota inzake de WOO. Misschien valt het wel onder de uitbreiding van de juridische capaciteit, maar dat konden we niet opmaken uit de kadernota. Kan de portefeuillehouder dit toelichten? Nog zo’n fijn onderwerp wat niet in de kadernota staat, maar wel in het coalitieprogramma: de open bestuursstijl. En als ik dit nu ter sprake breng, dan weet ik al dat ik vanuit de SGP en de ChristenUnie dadelijk hoor dat er geen sprake is van een

2

VVD open bestuursstijl. Als ik kijk naar de definitie die daaraan gegeven wordt in het coalitieprogramma dan klopt het dat we dat nog niet goed doen. We schrijven daar dat we zowel met inwoners, organisaties, ondernemers, als met andere overheden proactief de samenwerking opzoeken. En ik denk dat we dat al wel voor een deel doen, maar dat we dit echt nog een stuk beter kunnen doen. Het lastige is dat we in het verleden afspraken hebben gemaakt rondom participatie, die niet meer in lijn liggen met hoe de raad hiernaar kijkt en die daarnaast teveel ruimte biedt voor interpretatie. En we kunnen niet van onze wethouders verwachten dat zij ander beleid uitvoeren, dan datgene wat afgesproken is. Dus het is onze taak als raad om de afspraken te veranderen; duidelijk te maken hoe wij participatie zien, zodat dit ook uitgevoerd gaat worden. En daar moeten wij mee aan de slag. Als raad. De huidige wisselwerking over participatie bij met name ruimtelijke ontwikkeling is voor alle partijen geen feest. Niet in de laatste plaats bedoel ik daarmee onze inwoners. Wat we ook niet hebben gedaan met betrekking tot de open bestuursstijl is dat we niet hebben uitgewerkt wat dit van ons vraagt. Op inhoud, houding en gedrag. We hebben ook niet als coalitie en oppositie de samenwerking periodiek geëvalueerd. Of u moet dat als fractievoorzitters hebben gedaan.

We hebben er inmiddels genoeg om de helft van onze raad ermee te vullen, maar het lijkt me toch tijd dat we deze ouderwetse, hiërarchische insteek eens gaan veranderen. We hebben in deze raadsperiode de raad flink verjongt, maar we houden nog vast aan vaste werkwijzen, hiërarchische verhoudingen en aan stevige oppositie-coalitieverhoudingen. Ik ga niet doen alsof we dit in het najaar, een half jaar voor de verkiezingen, nog op zullen pakken. Onze taal onderling zal waarschijnlijk wat verharden. De verschillen duidelijker maken. Het Brabants Dagblad zal de verschillen tussen de VVD en LokaalBelang nog wat verder uitvergroten. Nee, nu gaan we dat niet meer oplossen. We zullen het vast teruglezen in het volgende coalitieprogramma, maar laten we dat dan ook echt gaan doen. De conclusie van deze recensie? We zijn erg tevreden met de basis, we vinden deel 4 welk het minst leuke deel van de reeks. Het is netjes, klopt en ach, misschien is dat ook wel passend. De film is te betalen, maar er worden wel wat trucjes uitgehaald. Daarover zien we de antwoorden graag op onze vragen tegemoet. Daarnaast zien we voldoende mogelijkheden voor een spin-off voor een nieuwe film die gemaakt wordt aan de hand van dialoog met inwoners en op een vernieuwende, verfrissende en minder ouderwetse wijze. We kijken ernaar uit om daarmee aan de slag te gaan!

3