Vragen VVD

Datum Raad

Raadsvergadering 12 september 2024

Nr. raadsvoorstel Kaders Burgerbegroting Waalwijk Fractie VVD/T. Klerks Datum binnenkomst 13 augustus 2024 vraag Datum beantwoording Naam TMAO Portefeuillehoude S. Schuijffel team/steller r Vragen In september bespreken we het raadsvoorstel over de burgerbegroting. Als VVD onderschrijven we het belang van het verkleinen van de kloof tussen overheid en inwoners en het voorkomen van polarisatie. Zoals vastgelegd in het coalitieakkoord, pionieren we graag met nieuwe vormen van participatie en democratische vernieuwing. We waarderen het werk dat is verricht bij het opstellen van dit voorstel. Onze 45 technische vragen zijn bedoeld als een constructieve bijdrage om focus, fasering en inzicht in het voorstel te brengen, en om meer informatie te verkrijgen over de uitvoering. Vraag: In hoeverre is er bij dit voorstel rekening gehouden met de recent aangenomen wetgeving inzake versterking van decentrale participatie, waarbij gemeenten verplicht worden om een nieuwe participatieverordening in te voeren? Antwoord: Vraag: Het uitdaagrecht een lichtere en meer gerichte variant die ook inwoners de mogelijkheid om op de genoemde thema’s met innovatieve voorstellen te komen.

Wat zijn, buiten de politieke ambitie, de overwegingen geweest om voor een intensief traject als de burgerbegroting te kiezen? Antwoord: Vraag: Kunt u per onderzochte burgerbegroting een lijst aanleveren welke concrete voorstellen hieruit zijn voortgekomen en welke kwantitatieve resultaten of maatschappelijke effecten deze hebben opgeleverd? Antwoord: Vraag: Welke andere modellen naast het Antwerpse model zijn onderzocht en overwogen voor de burgerbegroting, en wat waren de bevindingen hiervan? Kunt u aangeven waarom deze zijn afgevallen? Antwoord: Vraag: We zouden graag het onderzoek van dr. Kristof Jacobs ontvangen als achtergrondinformatie. Daarnaast zouden we een opsomming willen van andere bronnen die bij de ontwikkeling van dit kader zijn gebruikt. Wat is de specifieke expertise van dr. Jacobs met betrekking tot burgerbegrotingen, en zijn er andere wetenschappers die relevant onderzoek op dit gebied hebben gedaan? Antwoord: Vraag: Voor menig raadslid is de beleidsnotitie burgerbegroting uit 2019 onbekend

omdat deze voor hun tijd is geschreven. Kunt u deze beleidsnotitie toevoegen aan de bijlagen en bronvermelding? Antwoord: Vraag: U geeft aan dat collega's in verschillende contexten zijn bevraagd, zoals tijdens een weekstart, vergaderingen, workshops, en informele gesprekken. Kunt u verduidelijken welke vragen aan hen zijn gesteld en wat hun eerste reacties waren? Welke inzichten of feedback hebben zij gegeven, en zijn er verslagen of notities van deze gesprekken gemaakt? Antwoord: Vraag: In de inleiding wordt gesteld dat het primaire doel van de burgerbegroting het versterken van het vertrouwen in de gemeente en het tegengaan van polarisatie is. Denkt u dat de burgerbegroting het meest effectieve middel is om deze doelen te bereiken, of zijn er volgens u andere interventies die mogelijk beter of passender zijn? Antwoord: Vraag: Het idee van een nieuwe relatie tussen overheid en burger heeft een hiërarchische ondertoon, waarbij de overheid de actie onderneemt.

Vindt u dat het initiatief voor een burgerbegroting vanuit de burgers en de samenleving moet komen, of is het de verantwoordelijkheid van de overheid om dit te starten? In hoeverre is er behoefte of draagvlak voor de burgerbegroting onder de inwoners, en is dit onlangs onderzocht bij een representatieve groep? Antwoord: Vraag: Wat zijn de verschillen tussen burgerbegrotingen die door de overheid zijn geïnitieerd en die door de maatschappij zelf worden gestart? Is er onderzoek dat aantoont hoe deze verschillen de resultaten en de betrokkenheid van burgers beïnvloeden? Antwoord: Vraag: U verwijst naar de term "maatschappelijke democratie" en andere soorten democratie, maar deze worden niet nader toegelicht. Kunt u een duidelijke beschrijving en uitleg van deze termen geven? Antwoord: Vraag: De term 'verandering' wordt binnen de overheid vaak gebruikt als een masker voor extra kosten en verhoogde inzet. Herkent u dit verschijnsel, en wat zijn volgens u de risico's van de burgerbegroting in dit opzicht? Hoe worden deze risico's beheerd of gemitigeerd? Antwoord: Vraag: In het verleden hebben we “Het Beste Idee van Waalwijk” gehad, wat een vergelijkbaar proces leek te hebben. Wat onderscheidt de burgerbegroting wezenlijk van dat project, behalve het grotere budget? Is de burgerbegroting niet simpelweg een vernieuwde versie van “Het Beste Idee van Waalwijk”?

Antwoord:

Vraag: De meeste doelen in de beleidsnotitie zijn moeilijk te vangen in meetbare kwantitatieve indicatoren. Kunt u als oefening voor de eerste vijf doelen conceptindicatoren benoemen, zodat we een idee hebben hoe deze meetbaar gemaakt kunnen worden? Antwoord: Vraag: We merken vaak dat inwoners pas echt in actie komen wanneer urgentie of eigenbelang speelt. Hoe gaat u ervoor zorgen dat deze elementen van urgentie en (gedeeld) eigenbelang worden geïntegreerd in de burgerbegroting? Antwoord: Vraag: De kaders, zeggenschap en budgetten moeten voor inwoners vooraf duidelijk zijn. Welke uitdagingen hebben andere burgerbegrotingen ervaren met betrekking tot financiële prikkels, en welke maatregelen neemt u om te voorkomen dat deze prikkels de verkeerde mensen of partijen aantrekken die niet gericht zijn op het algemeen belang? Antwoord: Vraag: U geeft aan dat de projectkosten onder andere worden gebruikt voor de projectleider en communicatieadviseur.

Worden deze rollen extern ingehuurd of maken zij deel uit van de bestaande medewerkers? Worden de uren die interne collega's besteden aan de voorbereiding en uitvoering van de burgerbegroting, inclusief eventuele vervolgprojecten, ook geregistreerd en meegenomen in de projectkosten? Hoe wordt ervoor gezorgd dat de reële kosten en uitvoeringsdruk later goed kunnen worden geëvalueerd? Antwoord: Vraag: Waarom is het conceptreglement voor de burgerbegroting nog niet meegezonden? Dit document is essentieel voor het vaststellen van de kaders. Moeten er nog andere beleidsdocumenten, zoals een subsidieverordening of specifieke beleidsregels, worden opgesteld voor de burgerbegroting? Antwoord: Vraag: Wanneer start de tweede ronde van de burgerbegroting? Is dit gepland voor halverwege 2025, na ronde 4 van de eerste editie, of op een later moment? Waarom is het proces en de planning hiervoor niet opgenomen in de huidige documentatie? Antwoord: Vraag: Het valt op dat veel thema’s al door de gemeente worden gefinancierd, gesubsidieerd of aanbesteed. Hoe zorgt u ervoor dat eerder afgewezen voorstellen niet alsnog via de burgerbegroting worden gefinancierd? Antwoord:

Vraag: U zegt dat de thema’s niet vastliggen en dat ze aangevuld kunnen worden na overleg met de inwoners. Hoe voorkomt u dat er discussies ontstaan over welke onderwerpen wel of niet onder de thema’s vallen? Zou het niet handiger zijn om van tevoren duidelijkere kaders te stellen om verwarring te voorkomen? Antwoord: Vraag: Hoe zorgt u ervoor dat de beoordeling van de ingediende voorstellen transparant is? Wordt er voor elke inzending een juryrapport gemaakt of komt er een openbare mededeling? Antwoord: Vraag: Het lijkt alsof er veel stappen nodig zijn om tot een gedegen reglement of spelregels voor inwoners te komen.

Kan dit niet leiden tot ruis en onduidelijkheid? Zou het niet beter zijn om één helder reglement op te stellen om deze onduidelijkheden te voorkomen? Antwoord: Vraag: Hoe zorgt u ervoor dat inwoners op de hoogte zijn van de huidige planningen en beleidsvoornemens, zodat zij geen ideeën indienen die al in uitvoering zijn of eerder zijn afgewezen? Antwoord: Vraag: Waarom is ervoor gekozen om inwoners van buiten onze gemeente toe te laten bij de burgerbegroting? Wat is de meerwaarde hiervan, en hoe voorkomt u dat dit de doelen van de lokale democratie en de burgerbegroting ondermijnt? Antwoord: Vraag: Hoe kijkt u aan tegen het toestaan van stemmen door inwoners van buiten de gemeente Waalwijk (p.11)? Hoe wordt gewaarborgd dat alleen inwoners van de gemeente Waalwijk kunnen stemmen? Antwoord: Vraag: Kunnen evenementen door de burgerbegroting worden ondersteund? Hoe zorgt u ervoor dat politieke ambities niet indirect via deze begroting worden gerealiseerd? Welke maatregelen worden genomen om de burgerbegroting onafhankelijk te houden van politieke invloeden? Antwoord: Vraag: Wat is de reden voor de keuze om zowel loting als open inschrijving te combineren? Is het niet beter om alleen loting te gebruiken om te waarborgen dat het proces eerlijker en minder vatbaar voor beïnvloeding is? Antwoord: Vraag: Is het mogelijk dat de raad het recht behoudt om budgetten zelf te verdelen als

het aantal deelnemers onder de 50% van de verwachte 1.500 blijft? Zou de uitkomst van de budgetmarkt in dat geval meer als advies worden beschouwd in plaats van bindend? Antwoord: Vraag: Hoe wordt geborgd dat toegekende budgetten rechtmatig worden uitgegeven en wat gebeurt er als een project niet binnen een jaar gerealiseerd wordt? Antwoord: Vraag: Hoe worden het festival en de online variant gecombineerd en hoe voorkomt u teleurstellingen bij de deelnemers? Antwoord: Vraag: Het kan veel ambtelijke uren kosten om voor ieder project een overeenkomst op te stellen. Wordt er gebruik gemaakt van een standaardovereenkomst waarin ook maatschappelijke effectmeting centraal staat en meetbaar is? Antwoord: Vraag: Wat gebeurt er als een project niet binnen een jaar gerealiseerd wordt? Komen deze gelden dan weer te vervallen, kunnen deze teruggevorderd worden, of wordt het geld in termijnen overgemaakt waardoor we grip houden? Antwoord: Vraag: Kunnen indieners ook derden inhuren (bijvoorbeeld zzp’ers) of zichzelf salariskosten/ onkostenvergoedingen toewijzen? Hoe wordt voorkomen dat commerciële partijen misbruik maken van een initiatief/voorstel? Antwoord: Vraag: Waarom worden we als raad alleen geïnformeerd? Hebben we als raad geen mogelijkheid om projecten stop te zetten als deze niet tot resultaat komen? Of kan alleen het college dit doen? Antwoord:

Vraag: Kunnen we na de eerste editie van de burgerbegroting als raad beslissen geen tweede editie te lanceren? En wanneer/hoe moeten we deze keuze maken? Antwoord: Vraag: In hoeverre is de bestaande subsidieverordening geschikt voor de subsidies van de burgerbegroting? Is impactgericht subsidiëren op tijd gereed en geschikt voor de burgerbegroting? Antwoord:

Vraag: U geeft aan dat het inkoopbeleid en de aanbestedingen mogelijk moeten worden aangepast voor de burgerbegroting. Kunt u dat uitleggen en wat zijn de implicaties hiervan voor de uitvoering? Antwoord: Vraag: Is er nagedacht over het vooraf organiseren van communicatief draagvlak voor de burgerbegroting, of gebeurt dit pas na de vaststelling van de kaders? Lopen we hiermee niet een kans mis om inwoners vooraf goed te betrekken bij dit beleid? Antwoord: Vraag: U zegt dat er wijken bezocht zullen worden om mensen te betrekken, wat veel tijd kost. Zou het niet effectiever zijn om de burgerbegroting te starten in wijken met de laagste democratische participatie, in plaats van het gemeentebreed aan te pakken? Zou een gefaseerde aanpak over meerdere jaren, zoals 5 jaar in plaats van 2 jaar, niet beter zijn? Antwoord: Vraag: Waarom richten we ons niet meer op doelgroepen die dreigen af te haken, naast de groepen die al actief meedoen? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ook de minder betrokken groepen, de "unusual suspects," worden aangemoedigd om deel te nemen, vooral omdat vaak alleen de "usual suspects" met voldoende vrije tijd deelnemen en niet altijd de stille meerderheid vertegenwoordigen? Antwoord: Vraag: Jongeren worden via veel verschillende manieren betrokken bij de politiek en nu ook de burgerbegroting.

Hoe gaat u dit efficiënt inrichten zonder dat betrokken partijen zoals onderwijsinstellingen en jongerenwerkers overspoeld raken met wensen van de gemeente? Antwoord: Vraag: Kunt u voorbeelden geven van de ‘ambassadeurs’ of ‘sleutelfiguren’ die u denkt te kunnen benaderen voor deze actie? Zijn deze personen al benaderd en hebben zij al toegezegd, of is dit slechts een ambitie? Antwoord: Vraag: Kunnen we projecten die voortkomen uit de burgerbegroting niet driemaandelijks rapporteren (in een vast format) over hun voortgang en de behaalde maatschappelijke effecten in plaats van achteraf in 2027? Kunnen deze rapportages met de raad worden gedeeld zodat bij verhoogde risico’s we als raad het project kunnen stilleggen? Antwoord: Vraag: Gezien de aanzienlijke bedragen en belangen die in het geding zijn, waarom kiezen we ervoor om de evaluatie informeel vorm te geven? Is het niet cruciaal dat de raad hier een formeel standpunt over kan innemen? Zou een formele evaluatie niet bijdragen aan een verbeterde democratische legitimiteit van zowel het instrument

burgerbegroting als de bijbehorende projecten? Antwoord: