Vragen en antwoorden VVD

Datum Raad Nr. raadsvoorstel

Raadsvergadering 11 april 2024 Vaststellen actualisatie centrumvisie Waalwijk 2024

Fractie VVD/I. Klerks Datum 12 maart 2024 binnenkomst vraag Datum 21 maart 2024 beantwoording Naam TREW Portefeuillehouder T. Klerx team/steller Vragen Vraag: In de centrumvisie wordt de detailhandelsvisie die op dezelfde avond wordt behandeld als een van de belangrijke redenen genoemd om nu ook de centrumvisie aan te passen. Als de detailhandelsvisie niet vastgesteld zou worden, wat betekent dat dan voor deze centrumvisie? Kunnen we die dan wel of niet vaststellen? Antwoord: De belangrijkste reden voor actualisatie van de Centrumvisie is dat er de afgelopen jaren sinds vaststelling van de Centrumvisie in 2017 hard is gewerkt aan de aantrekkelijkheid van het Centrum van Waalwijk. Een groot aantal van de activiteiten uit het daarbij behorende uitvoeringsprogramma zijn tot uitvoering gebracht. Om hierop door te pakken is een actualisatie van de centrumvisie en een nieuw uitvoeringsprogramma noodzakelijk. De detailhandelsvisie is 1 van de kaders op basis waarvan de actualisatie van de centrumvisie is opgesteld. Idealiter baseren we een actualisatie op de meest actuele beleidskaders. Vandaar de keuze om beide visies gelijktijdig op te stellen en gelijktijdig aan de Raad aan te beiden ter vaststelling. Maar ook zonder een actuele detailhandelsvisie kan de centrumvisie vastgesteld worden.

De actualisatie van het detailhandelsvisie bouwt voort op het beleid zoals in 2017 is vastgesteld. De toen opgestelde kaders bieden nog altijd voldoende richting voor de nieuwe centrumvisie. Vraag: In de centrumvisie wordt het slachthuisterrein genoemd als woningbouwlocatie, maar deze locatie ligt toch buiten het centrum? Antwoord: Voor een zo volledig mogelijk beeld van toekomstig woningaanbod is breder gekeken dan puur naar het winkelgebied. Er is een overzicht gegeven van woningbouwlocaties in en rond het centrum waar een substantieel aantal woningen ‘planmatig’ wordt gerealiseerd. Omdat toekomstige bewoners van deze ontwikkelingen naar verwachting voornamelijk georiënteerd zullen zijn op de voorzieningen van het centrum van Waalwijk. Vraag: Er wordt duidelijk gesteld in de centrumvisie dat er te weinig plek is voor jongeren en starters, o.a. door woningbouw. Wat doet de gemeente eraan, of wat is zij van plan om eraan te gaan doen na vaststelling van deze centrumvisie, om dat te verbeteren? Antwoord: Dit vraagstuk is breder dan de scope van de Centrumvisie. Die stelt overigens niet dat woningbouw de oorzaak is, maar dat het huidige woningaanbod voor hen als doelgroep vaak niet geschikt is. In het woonprogramma voor herontwikkeling van de Els en omgeving neemt deze doelgroep juiste daarom een belangrijke plek in.

Wat zich ook vertaalt in de uitgangspunten voor het nieuw in te richten openbaar gebied. Jongeren en starters meer positie geven in de na te streven mix van horeca- en retail ligt logischerwijs in het verlengde daarvan. Daarbij moet wel opgemerkt worden

dat het sturingspotentieel sterk afhankelijk is van het economisch klimaat en marktmechanismes. Vraag: Er wordt in de centrumvisie ook gesteld dat er een verbreding van het aanbod voor met name jongeren nodig is (hip filiaalbedrijf, koffiezaak). Waaruit blijkt dat dit zo is? Antwoord: Dat blijkt onder meer uit de resultaten van de enquête die is gehouden voor deze actualisatie. Maar ook uit het bestaande voorzieningenaanbod van Waalwijk. Er is op dit moment ten opzichte van vergelijkbare winkelcentra beperkt horeca- of detailhandelsaanbod in het centrum dat zich richt op deze doelgroep. Vraag: In de centrumvisie wordt geschreven dat de transformatie van winkelvastgoed in Nederland dusdanig snel gaat dat de winkelleegstand afneemt. Op het plaatje van Waalwijk zien we toch nog best veel leegstand van winkelpanden. Daarom de volgende vragen: o Hoeveel panden staan nu leeg in het gebied waar ook wonen mogelijk is? o Bij hoeveel van deze panden is de gemeente nu betrokken in de transformatie? Oftewel, welk aantal hiervan worden waarschijnlijk in de toekomst onttrokken aan de winkelvoorraad? o Herkennen we in Waalwijk het beeld dat de transformatie van winkelvastgoed dusdanig snel gaat dat de winkelleegstand afneemt? Antwoord: In paragraaf 1..4 en 1.5 van de centrumvisie wordt ingegaan op onder andere leegstand.

Uit deze analyse blijkt dat sinds 2017 de leegstand is afgenomen en dat circa 45 panden leeg staan. Met name in de buitenranden van het centrumgebied. Het exacte aantal is echter een moment opname. Zo zijn er momenteel circa 5 panden die in de actualisatie als leegstand zijn aangemerkt inmiddels aan het transformeren. Lastig 1 op 1 aan te geven welke leegstaande panden aangemerkt zijn als wonen, omdat ze zich in verschillende fases van het transformatieproces bevinden (planvorming, ontwerp, uitvoering). Meer informatie over panden en getallen zijn terug te vinden in de dataoverzichten van de jaarrekening en begroting. De ontwikkeling van de laatste paar jaar, de online-sprong door de coronaperiode en de daaropvolgende klad in filiaalbedrijven heeft de “winst van transformatie” zogezegd weer (gedeeltelijk) geneutraliseerd. Er is nóg meer winkelaanbod weggevallen. De transformatie gaat echter sneller dan de krimp aan winkelaanbod waardoor de leegstand relatief beperkt is gebleven en we nu niet tegen het dubbele van de huidige leegstand aankijken. De leegstand concentreert zich vooral op 3 locaties in het centrum: de Els, enkele panden in de Grotestraat-West en rond het zuidelijk deel van de Stationsstraat. Het grootste aandeel leegstand bevindt zich in het gebied in en rond De Els. Dit betreft (gedeeltelijk) strategische leegstand in afwachting van de herontwikkeling.

De concentratie van leegstand in Grotestraat-West betreft leegstand ten behoeve van de noordelijke stadsentree. De leegstand in de Stationsstraat betreft het gebied dat in 2017 is aangewezen als gemengd centrummilieu (publiek, werken en wonen). En waar in de centrumvisie 2024 in het uiterste zuidelijke deel zelfs nog wat sterker de nadruk wordt gelegd op wonen. Vraag: In het bezoekersonderzoek is terug te lezen dat het boodschappenbezoek in Waalwijk-Centrum onder het gemiddelde niveau ligt. Waar komt dit door?

Antwoord: De voornaamste reden is dat de boodschappenfunctie van omliggende centra (zoals Kaatsheuvel) de afgelopen jaren versterkt zijn. Terwijl het boodschappenaanbod in centrum Waalwijk beperkt is gebleven in afwachting van de herontwikkeling van De Els. Vraag: En waarom wordt verwacht dat het toevoegen van een derde supermarkt dit gaat verhogen? Waaruit blijkt dat de behoefte er is voor onze inwoners om een derde supermarkt te hebben in het centrum? Antwoord: Wil Waalwijk Centrum in de toekomst aantrekkelijk blijven voor consumenten, dan is een versterking van het voorzieningenaanbod noodzakelijk. Het is een landelijke trend dat het (recreatieve) winkelaanbod in de centra van middelgrote steden, zoals Waalwijk, afneemt. Consumenten zijn voor dit aanbod eerder bereid verder te reizen naar omliggende grote steden. Middelgrote centra krijgen daardoor meer de functie van lokaal boodschappencentrum waar beleving en verblijf steeds belangrijker worden. Daarvoor is een gevarieerd aanbod supermarkten en dagelijkse artikelen de basis om consumenten te trekken. Supermarkten hebben een vliegwielfunctie in centra van deze omvang voor de overige voorzieningen. Zoals blijkt uit het bezoekersonderzoek voldoet het huidige supermarktaanbod in het centrum onvoldoende.

Wil Waalwijk haar centrum (en daarmee haar totale voorzieningenniveau in de gemeente) aantrekkelijk houden voor bezoekers en voorkomen dat men naar omliggende centra met moderner, gevarieerder en/of ruimer aanbod trekt, dan is versterking van de huidige supermarktaanbod noodzakelijk. Vraag: Kan deze zin in ‘gewoon’ Nederlands geschreven worden: het wensbeeld is een aantrekkelijk profiel van lokale ondernemers, die zelf doelgericht publiek aantrekken én kunnen profiteren van de nabijheid van grote trekkers en grote bronpunten? Wat wordt hiermee bedoeld? Antwoord: Bedoeld wordt dat in deze straat (Grotestraat-West) lokale winkels (dus geen landelijke formules) gevestigd zijn waar bezoekers speciaal voor naar het Centrum komen. Maar die nog meer, nieuwe klanten naar hun winkel en het centrum kunnen trekken door goede parkeergelegenheid (bronpunt) en doordat het overige aanbod in het centrum een groter, breder publiek trekt. Met de herontwikkeling van De Els komt er dichtbij de Grotestraat-West een grote, moderne parkeergarage (bronpunt), ook de Taxandriaweg ligt op een steenworp afstand en het centrum krijgt met de herontwikkeling van De Els een moderner en gevarieerder winkelaanbod. Vraag: In de centrumvisie wordt niet benoemd dat het unnaplein ook vergroend zou moeten worden.

Is dat wel of niet de bedoeling? Antwoord: De inrichting van het Unnaplein valt buiten de directe scope van de centrumvisie. Vergroening van het Unnaplein zelf heeft nu niet de prioriteit. De mogelijkheden zijn beperkt, omdat het gebied ook voldoende ruimte moet bieden aan o.a. de kermis. In samenwerking met de BIZ is afgelopen jaar wel de fietsenstalling en aansluiting van het plein op de Stationstraat (nieuwe Kruidvat) aangepakt. Vraag: Er wordt gesteld dat de eenrichtingslus rondom de sint jan aangehouden wordt. Maar waarom? Als je juist een deel van de lus als stadspark zou inrichten, zou je meer groen in het centrum krijgen én heb je de sint-jan veel meer betrokken bij het centrum dan nu het geval is. Op grond van welke argumenten moet de lus behouden blijven?

Antwoord: Dit is opgenomen in het mobiliteitsplan 2023-2027. Het valt buiten de scope van de Centrumvisie. Op tijden dat bevoorraden via de promenade (voordeur) niet mogelijk is speelt bedoelde lus een belangrijke rol in de alternatieve bereikbaarheid van panden/kavels. Vraag: In de visie wordt gesteld dat ‘vanuit een centrumoogpunt bezien een aantakking {van een HOV of BRT-halte} op de noorderlijke stadsentree gewenst is’. Op basis van welke argumenten is dit? Antwoord: De noordelijke stadsentree is vanuit de ruimtelijke structuur de meest optimale hoofdentree naar het centrumgebied. Een bronpunt van het openbaar vervoer aan deze noordzijde, in combinatie met het belangrijke parkeerbronpunt aan de Taxandriaweg, begeleidt bezoekers op een (vanuit de winkelstructuur bezien) logisch punt de Huiskamer van Waalwijk binnen. De noordelijke stadsentree haakt daar aan op het winkelrondje. Men kan direct doorsteken via de Grotestraat-Oost naar de (herontwikkelde) Els. Of kiezen voor de doorsteek naar de Stationsstraat via MarktRaadhuisplein. Deze suggestie voor een aantakking op de noordelijke stadsentree is een gewenste situatie bezien vanuit de ontwikkeling van het centrum. Er wordt vanuit het mobiliteitsbeleid nog een locatiestudie uitgevoerd om de herkenbaarheid en vindbaarheid van het busstation te vergroten (met name vanaf het centrum).

Er is nog geen conclusie getrokken wat het beste past. Een en ander is onder andere afhankelijk van het type openbaar vervoer. Vraag: In paragraaf 3.2 wordt onder ‘een compact en overzichtelijk rondje’ een beeld geschetst die ik moeilijk in mijn hoofd verwerkt krijg. Is hier een plaatje van? Antwoord: Het gaat hier om het rondje dat wordt gerealiseerd door de noordelijke poot van winkelcentrum de Els om te klappen richting de jongensschool. Zie de rode cirkel op onderstaande kaart.