Vragen en antwoorden VVD

Datum binnenkomst vraag Datum raadsvergadering Portefeuillehouder Behandelend team Uiterste afdoeningsdatum

Technische vragen

Datum beantwoording vraag

2-6-2026 25-6-2026 Mevr. S. Ausems CST 9-6-2026 8-6-2026

Ontwerpbegroting Regio Hart van Brabant (SD)

1

Vraag Het lijkt alsof we nu op papier maar -1,67 mio tekort komen op Jeugdhulp, maar dat laat onverlet dat we de prijsindex en uitvoeringskosten ook gewoon moeten ophoesten als gemeente. Het lijkt alsof we ons nu ‘rijk rekenen’, maar eigenlijk betalen we gewoon het bedrag van -3,35 mio. Bovendien krijgen we de baten van de kanteling niet vanuit de regio terug, maar staan we daar zelf voor aan de lat. Klopt deze feitelijke constatering? En zo niet graag een gedegen beschrijving. Kunt u bovendien een tabel aanleveren geven van de financiële verschillen tussen a) begroting en b) de jaarrekening van de afgelopen 5 jaren? Antwoord Het klopt dat ten opzichte van de huidige budgetten in onze begroting voor ruim 3,3 miljoen euro meer is opgenomen in de regionale begroting. Het college rekent zich dan ook niet rijk. We willen wel laten zien hoe het bedrag van deze toename is opgebouwd. 1. We hebben ons eigen budget in het kader van Samen Redzaam afgebouwd. 2. De indexering op zorgkosten en de uitvoeringskosten die in de regiobegroting zit verwerkt, maar nog niet in onze eigen begroting. Een belangrijk deel van deze indexering wordt meegenomen in de reguliere indexering op onze begroting (3,4% conform nota van uitgangspunten). De rest van de indexering moet worden gevonden in de begrotingsruimte. 3.

Het bedrag dat dan nog resteert is een verwachte volumegroei op basis van historische data. De regio baseert dit op uitgangspunten die het college van Waalwijk niet steunt. We verwijzen daarvoor naar de zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 en de concept zienswijze op de ontwerpbegroting 2027. Daarmee gaan we sturen op een andere wijze van begroten in de regio, dat zijn effect moet krijgen in de 1e begrotingswijziging 2027 Regio Hart van Brabant. De volumegroei beïnvloeden we met Samen Redzaam. De effecten daarvan wil het college laten verwerken in de regiobegroting. De baten van de kanteling, zoals u dat formuleert, komen deels terug van de regio naar de gemeente. Dat geldt voor de segmenten 3 en 4 waarvoor we achteraf vaststellen hoeveel zorg daadwerkelijk is geleverd. Als dit minder is dan begroot, wordt dit verschil met de gemeente verrekend. Knelpunt daarbij is dat we deze zorg voorfinancieren en pas bij vaststellen van de jaarrekening de verrekening kan plaatsvinden. De vergelijking tussen de begroting en de jaarrekening zenden we met een korte toelichting na. Dit antwoord moet deels vanuit de regio komen.

Nagekomen informatie:

De tabel laat zien dat de jeugdhulpkosten fors stijgen en de realisatie de begroting in toenemende mate overstijgt: regionaal van + € 2,5 miljoen (+2,0%) in 2022 naar + € 20,3 miljoen (+12,0%) in 2025, en in Waalwijk — na twee jaar binnen budget, vanaf 2024 omslaand naar + € 2,3 miljoen (+13,0%) in 2025. De overschrijding zit vrijwel volledig in de zorgkosten en hangt samen met de regionale inkoopstrategie: de hoog specialistische jeugdhulp (segment 1) is taakgericht ingekocht, met mandaat en een vooraf afgesproken budget, maar de populatie in dit segment steeg vanaf 2023 onverwacht sterk — met knelpunten in capaciteit, kwaliteit en budget en oplopende wachttijden tot gevolg, waardoor, gegeven de wettelijke jeugdhulpplicht, tussentijds moest worden bijgeraamd; de overige segmenten, waaronder de ambulante jeugdhulp in segment 3 en 4, kennen een prijs-maal-hoeveelheid-bekostiging (PxQ) met een open-eindekarakter, waarin elke extra indicatie direct tot extra kosten leidt. Mede daarom zetten wij lokaal in op de beweging naar indicatievrije, voorliggende inzet: ambulante hulpvragen uit segment 3 en 4 worden waar mogelijk anders georganiseerd, zoals binnen de Stevige Lokale Teams of andere lokale voorzieningen, zodat minder beroep nodig is op duurdere, geïndiceerde zorg. Dit is een grote transformatie die tijd kost en niet van vandaag op morgen in de cijfers zichtbaar wordt.

Juist daarom is het regionaal van belang deze beweging ook als uitgangspunt in de begroting te verankeren, met expliciete aannames over volume- en interventie-effecten, in plaats van de raming, zoals nu het geval is, enkel vanuit de historische realisatie door te rekenen zonder interventie.

2

Vraag De afgelopen jaren kwamen de begroting en jaarrekening van Hart van Brabant (voornamelijk het jeugddeel) in geen velden of wegen met elkaar overeen. Hierdoor konden het college en de raden niet sturen en kwamen zij steeds voor verrassingen te staan. De onzekere factor hierin is ook Crossroads en het feit dat daar niet alles goed verloopt. Kunt u in scenario’s het verschil in werkwijze aangeven tussen de huidige systematiek en de nieuwe (voor te stellen) systematiek? Antwoord Het college erkent dat dat telkens bijstellen op jeugdhulp niet houdbaar is. Dat is een belangrijke reden waarom we met Samen Redzaam de zorg willen kantelen en de regionale begrotingssystematiek willen veranderen. Wel is het zo dat de raden (zie ook de bijgevoegde communicatiekalender) op verschillende momenten en manieren door het college en de regio is bijgepraat over de (financiële) ontwikkelingen op jeugdhulp. Ook zijn er Verenigde Vergaderingen belegd door de raden over dit onderwerp. Het klopt dat colleges en raden lastig kunnen sturen op jeugdhulp. Het gaat immers om een samenspel van maatschappelijke ontwikkelingen, landelijk beleid en onbedoelde prikkels in de wijze waarop we de jeugdhulp hebben georganiseerd. Middels Samen Redzaam proberen we op verschillende manieren om zorgvragen te voorkomen, en waar deze ontstaan ze in de

sociale basis of met een indicatievrij-aanbod op te pakken. Ook bekijken we bij herindicaties of een indicatievrij alternatief beter passend is. Deze beweging is complex en vergt een lange adem. Daarnaast is er sprake van een openeinderegeling. Op basis van de wet is de gemeente verplicht om bepaalde zorg te leveren en daarvoor te betalen. De huidige regionale begrotingssystematiek kent volgens ons college een aantal beperkingen: 1. De begroting is gericht op het hebben van voldoende middelen, niet om te sturen op inhoudelijke resultaten. 2. Door alleen terug te kijken en daar op verschillende manieren een index op toe te passen is het een gegeven dat de deelbegroting stijgt 3. Doordat de middelen beschikbaar zijn, zijn er voor zorgverleners weinig prikkels om mee te gaan in de benodigde transformatie. Het college vindt dan ook – zoals ook uw raad in de zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 heeft vastgelegd – dat de regionale begroting veel meer dan nu een sturingsinstrument moet zijn, die vertrekt vanuit inhoudelijke doelstellingen die financieel worden vertaald. Daarmee wordt de begroting een instrument om de transformatie te helpen. Concreet zouden we willen dat we regionaal – net als in Waalwijk – kijken naar de zorgkosten die je kunt beïnvloeden en daar een doelstelling op formuleren.

In de praktijk zou dit voor een aantal segmenten moeten leiden tot het verlagen van de zorgbudgetten. Voor een meer uitgebreide toelichting op de gewenste systematiek verwijzen we u naar de concept zienswijze bij dit raadsvoorstel. Waar

3

Vraag Kunnen we als gemeente Waalwijk het nog steviger zeggen: “De (concept)begroting van 2027 is voor ons niet acceptabel en we zijn voornemens een cap (slot) in te stellen tot de invoering van de nieuwe systematiek. Dat wil zeggen dat we onze begroting (incl. 4,68% indexering en 5% uitvoeringskosten) aanhouden en niets extra meer betalen, tenzij deze kosten direct en aantoonbaar aan zorg voor onze inwoners zijn toe te rekenen en niet te verrekenen zijn met de huidige bijdrage.” Met andere woorden: de zorg betalen we door (wettelijk verplicht), maar tegen alles wat er extra omheen zit (bureaukosten, uitvoering, innovatie etc.) zeggen we bij voorbaat 'nee', totdat een nieuwe systematiek effectief is doorgevoerd. Is dat theoretisch en contractueel mogelijk, los van de politieke wenselijkheid? Antwoord Nee. We kunnen wel in onze begroting afwijkende bedragen opnemen omdat we verwachten dat onze beleidsinzet leidt tot minder zorgkosten (dat hebben we ook gedaan, zie antwoord op vraag 1). Maar we kunnen niet eenzijdig de regionale begroting aanpassen. Het college heeft tot nu toe zowel in de BCJ als in het AB ofwel tegen de begroting gestemd ofwel aangegeven niet akkoord te kunnen gaan. In de voorliggende zienswijze stelt het college voor om de deelbegroting jeugd niet meer te steunen totdat we een andere wijze van begroten hebben gerealiseerd.

Echter, op het moment dat de begroting door het AB wordt vastgesteld zijn de bijdragen die daar uit volgen voor de gemeente verplicht om te voldoen.

4

Vraag Waarom komen de jaarverslagen van het jeugddeel pas in het zomerreces, waardoor wij als raad geen mogelijkheden of instrumenten hebben om hierop tijdig te reageren, of dit in samenhang te zien met onze eigen gemeentelijke jaarrekening? In hoeverre is het mogelijk om deze verantwoording in de voorgestelde nieuwe systematiek naar voren te halen?" Antwoord Dit staat los van de gekozen begrotingssystematiek, omdat dit te maken heeft met de termijn waarbinnen zorgverleners declaraties kunnen indienen (31 maart van het volgende jaar). Vervolgens moeten deze declaratie verwerkt worden, de jaarrekening opgemaakt via de reguliere processen en door een accountant worden gecontroleerd. De regio benoemt dit ook jaarlijks in hun aanbiedingsbrief.

Ingediend door:

Tom Klerks VVD