vragen en antwoorden SGP

Datum Raad Nr. raadsvoorstel

Raadsvergadering 14 juli 2022 Onderwerp

Kadernota 2023, Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Samen werken aan de toekomst’

Fractie SGP/R. Tiemstra Datum binnenkomst 28 juni 2022 vraag Datum beantwoording Naam team/steller CSTR Portefeuillehouder J. van den Hoven Vragen Vraag: Wilt u ons eens uitleggen waarom het voor ons voorzieningenniveau nodig is om versneld te groeien naar 55.000 inwoners? Antwoord: Voorzieningen hebben voldoende gebruikers, klanten nodig om te kunnen bestaan. Dat geldt voor voorzieningen zoals een ziekenhuis, bibliotheek, sportaccommodaties. Maar ook voor voorzieningen als een bushalte, (buurt)winkel of een bakker in de straat. Door verschillende ontwikkelingen zien we dat voorzieningen om meer massa (gebruikers) vragen dan vroeger. Ziekenhuizen maar ook scholen zoals mbo’s schalen op. Ze fuseren en concentreren zich op enkele plekken en verdwijnen bij plekken die te weinig massa bieden. Daarnaast hebben we ook te maken met de knappe prestaties van Waalwijkse bedrijven. Het aantal arbeidsplaatsen, op alle niveaus, groeit in Waalwijk al jaren het hardst van alle Brabantse steden. Ook in de prognose tot aan 2035 blijft dit zo. De relatie tussen inwonersaantal (en de noodzaak om te groeien), hangt ook samen met verdichten: meer inwoners per ha. Een voorbeeld, de cijfers zijn fictief maar het principe maakt helder waarom voorzieningen samengaan met massa (schaal) en dichtheid.

Het voorbeeld gaat over een bakker, maar het principe geldt voor alle voorzieningen: Een bakker heeft ongeveer 1.000 huishoudens nodig om rendabel te zijn. Een bakker weet ook dat ruim 95% van zijn klanten te voet of per fiets komt. We weten uit onderzoek dat mensen ongeveer 15 minuten loop- fietstijd acceptabel vinden (de 15 minutenstad is op dit principe gebaseerd). Als we een cirkel om de bakker leggen van 15 minuten lopen en een ruimer cirkel van 15 minuten fietsen dan weten of de bakker zijn 1.000 huishoudens haalt. In een wijk met een lage verdichting, veel grondgebonden woningen en kleine huishoudens zijn de kansen voor een bakker slecht. In een verdichte wijk met meer inwoners is een bakker wellicht wel rendabel. Door huishoudverdunning (vergrijzing, meer 1 persoonshuishoudens en kleinere gezinnen) daalt het aantal inwoners per ha in Waalwijk al jaren. Het gevolg is dat voorzieningen onder druk komen te staan. (RC) Vraag: Denkt u dat een toename van 1.200 woningen voldoende is om naar 55.000 inwoners te groeien? Moet niet worden uitgegaan van minstens het dubbele aantal? Antwoord: Waalwijk groeit door demografische ontwikkelingen vanzelf naar 55.000 inwoners. Het college wil deze groei versnellen en ziet graag een evenwichtige demografische samenstelling (tegengaan ontgroening). De versnelling in woningbouw is nodig gezien de woningnood.

De gemiddelde grote van een huishuiden is in Nederland 2,18. Als het lukt om 1.200 een toename van 1.200 woningen te realisaren in deze periode dan komt Waalwijk uit op een inwonersaantal van iets meer dan 50.000 inwoners.

1

Echter het getal van 55.000 is ook voor de langere termijn, richting 2030. Op basis van woningbouwplannen (hard en zacht), de provinciale woningbouwprognose voor Waalwijk, de gemeentelijke capaciteit, Rijksbeleid en marktomstandigheden is er een SMART doelstelling gemaakt voor deze raadsperiode. Ambitieus, maar voldoende realistisch. (RC) Vraag: Op welke wijze denkt u de burger te bewegen tot deelmobiliteit? Antwoord: Door het aanbieden van een breder aanbod van deelmobiliteit wordt het een reëel en aantrekkelijk alternatief voor het bezit van een eigen auto. Bij de ontwikkelingen waar geen of een beperkt aantal parkeerplaatsen gerealiseerd kunnen worden kan de projectontwikkelaar deelmobiliteit opnemen in het aanbod aan de toekomstige bewoners, hierdoor wordt de behoefte aan een (2e) auto minder groot. Vraag: Welke effecten verwacht u van de parkeernormendaling, hoe gaat u dat voor elkaar krijgen? Antwoord: De parkeernormen kunnen omlaag omdat we gaan inzetten op het aantrekkelijker maken van actieve en duurzame vormen van openbaar vervoer, waardoor deze vormen van vervoer een reëel alternatief zijn voor de auto. Hierdoor verwachten we dat de auto minder vaak gebruikt wordt en een deel van de inwoners ervoor kiest om geen (nieuwe) 1e of 2e auto te kopen en dus dat lagere parkeernormen mogelijk zijn.

Vraag: Bent u voornemens om meer te investeren in groenonderhoud, wilt u de beeldkwaliteit omhoog brengen en tot welk niveau? Antwoord: In het Groenstructuurplan is destijds de ambitie voor het opstellen van een Groene Agenda uitgesproken. De belangrijkste doestellingen zijn het vergroten van de kwaliteit van groen alsmede van biodiversiteit en natuurwaarden. Aan de hand van onze Groene Agenda werken we momenteel aan deze doelstellingen. In het Integraal Beheerplan Gemeente Waalwijk kunt u lezen dat schoon, heel en veilig belangrijke kaders zijn voor behoorlijk beheer in de gemeente Waalwijk. In het beheer van openbaar groen gaan positieve ontwikkelingen en risico’s hand in hand. Om een uniforme standaard van kwaliteit te kunnen hanteren, is op basis van de landelijke richtlijnen van de Kwaliteitscatalogus een beeldbestek opgesteld. Hierin wordt door middel van afbeeldingen en tekstuele omschrijvingen aangegeven aan welke standaard en zaken dienen te voldoen. De kwaliteitseisen verschillen per gebied. In algemene zin kan worden gezegd dat voor het centrum en de gemeentelijke begraafplaatsen wordt gestreefd naar kwaliteitsniveau A. Er wordt niet gestreefd naar A+ kwaliteit, omdat dit niveau een ideaal is dat vaak onrealistisch bewijst te zijn en hoog in de kosten oploopt. In de wijken wordt aan groen niveau B gehanteerd.

In natuur- en recreatiegebieden wordt kwaliteitsniveau C gehanteerd. Sportvelden worden onderhouden op basis van open opdracht. Dat houdt in dat er geen eisen zijn vastgesteld, maar dat er wordt onderhouden naar behoefte. Uw vraag om ‘meer te investeren in groenonderhoud en of we de beeldkwaliteit omhoog willen brengen en tot welk niveau? laat zich niet eenvoudig beantwoorden. Areaalverbetering en -uitbreiding gaan samen met de nodige middelen om deze ambitie te verwezenlijken en in stand te houden. Zo is een positieve economische ontwikkeling in dergelijke zin een risico voor de prijsvorming, maar ook omdat mensen dan naar uitersten grijpen. Dit kan zowel positief als negatief uitwerken. In tijden van recessie worden de budgetten van het beheer van openbaar groen uitgeknepen en in tijden van 2

overvloed heerst de vraag of het betreffende niveau in stand kan worden gehouden. De natuur, met allerlei ziektes en weersomstandigheden, brengt ook weer risico’s met zich mee. Om het groenbeheer van onze Groene Agenda ambities te borgen en diverse hierboven geschetste risico’s te dempen wordt de post areaaluitbreidingen beheer openbare ruimte verruimd met 75K per jaar. Vraag: Kunt u voor elkaar krijgen dat het groenonderhoud en andere gemeentelijke werkzaamheden bij Baanbrekers worden ondergebracht? Antwoord: Op het gebied van groenonderhoud voor het gebied Waalwijk-Zuid verzorgt Baanbrekers (onder handelsnaam WML Facilitair) het onderhoud van de openbare ruimte voor Waalwijk Zuid (wijken Zanddonk, Meerdijk en Bloemenoord). Op deze manier wordt er conform het inkoop- en aanbestedingsbeleid een maximale maatschappelijke meerwaarde gecreëerd, maar e.e.a. blijft natuurlijk wel afhankelijk van levercapaciteit en –kwaliteit van Baanbrekers. Vraag: Hoe gaat u focussen op positieve gezondheid? Wat bedoelt u daarmee? Wat gaat de inwoner hiervan merken? Antwoord: We maken de keuze om minder de nadruk te leggen op ziekte, klachten en gezondheidsproblemen en hoe we die kunnen oplossen. Het accent ligt op mensen zelf, op veerkracht en datgene wat hun leven betekenisvol maakt – dit staat bekend als positieve gezondheid.

Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en zelf te beslissen hoe om te gaan met de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven. Als ondernemende pioniersstad willen we onze inwoners hulpmiddelen aanreiken waarmee zij worden aangesproken op hun vermogen tot actie in relatie tot hun eigen gezondheid in plaats van in een rol als passieve zieke of cliënt. Een voorbeeld hiervan is insteken op indicatievrije voorzieningen. We gaan dit verder uitwerken in het nieuwe Wmo beleidsplan, die eind van dit jaar of begin volgend jaar aan de raad wordt aangeboden ter besluitvorming. Vraag: U gaat onderzoeken wat nodig is om de zorg goed aan te laten sluiten op onze Waalwijkse koers. Wat moet er volgens u worden verbeterd en hoe omschrijft u onze Waalwijkse koers? Hoe gaat u de wachtlijsten bekorten? Antwoord: Dit werken wij uit in de nieuwe koers sociaal domein die dit jaar ter besluitvorming in de gemeenteraad komt. Voor de wachtlijsten is een projectteam opgericht, dat samen met de ondersteuning vanuit de regio Hart van Brabant onderzoekt waar wachttijden verkort kunnen worden. Hiermee willen we de wachttijden aanpakken en onze dienstverlening optimaliseren. Vraag: U kiest voor gedeeld vervoer.

Op basis van welk onderzoek denkt u dat onze inwoners daar ook voor zullen kiezen? Antwoord: We zien landelijk een trend dat deelmobiliteit een steeds belangrijker onderdeel wordt van het totale mobiliteitssysteem. Met name de behoefte jongvolwassenen in de (grote) stad verschuift van bezit naar gebruik. Deelmobiliteit met een breed aanbod van vervoerswijzen De landelijke verwachting is dat deze trend zich lang maar zeker uitbreidt naar kleine(re) steden/ gemeenten zoals Waalwijk. Hiervoor is geen specifiek op Waalwijk gericht onderzoek uitgevoerd. Vraag: U geeft aan in te zetten op hoogwaardig openbaar vervoer, maar is dat geen zaak van de provincie? Hoe gaat u de knelpunten, bv studentenvervoer richting Den Bosch, 3

Tilburg, Breda, aanpakken en ook het povere aanbod vanuit de kernen Waspik en Capelle? Wat kunt u doen aan de uiterst magere OV verbinding vanuit Waalwijk richting Gorinchem en Utrecht? Antwoord: De provincie is inderdaad concessieverlener voor het Openbaar Vervoer (bus) in onze regio. Het college heeft de ambitie voor een kwaliteitsslag (sneller, frequenter en betrouwbaarder) en zal zich maximaal inspannen om de provincie daartoe te brengen. Dat zal vooral een kwestie van lobbyen zijn: het agenderen van deze ambitie, onderbouwen daarvan en de bereidheid te laten zien om ook zelf (flankerende)maatregelen te nemen. Bijvoorbeeld meer woningbouw rondom OVlocaties, investeren in aantrekkelijke plek van aankomst (busstation), stimuleren van fietsen en OV door minder autogebruik of eventueel de aanleg van busbanen binnen Waalwijk. De afgelopen jaren is de lobby succesvol geweest, onder andere via de verstedelijkingsstrategie voor Brabant en de twee stedelijke regio’s: Breda-Tilburg (SRBT) en ’s-Hertogenbosch (SRsH). Er is bij de provincie en de stedelijke regio het besef dat het huidige OV in de gemeente Waalwijk van onvoldoende kwaliteit is. Voor een beter OV (sneller, frequenter en betrouwbaarder) zijn er ook voldoende gebruikers nodig, massa (zie uw eerste vraag). De provincie wil betaalbare buslijnen in Brabant, geen verliesgevende.

De eerste berekeningen laten zien dat er voldoende gebruikerspotentieel is voor een verbetering op de lijnen Tilburg- Waalwijk- ’sHertogenbosch. Maar onvoldoende potentieel op de lijnen Breda/ Oosterhout- Waalwijk en de lijnen Waalwijk- Gorinchem- Utrecht. Wellicht dat dit anders wordt in de toekomst als Waalwijk versneld groeit richting 55.000 inwoners. (RC) Vraag: Wat bedoelt u met een betere balans tussen macht en tegenmacht? Bedoelt u hiermee de verhouding raad en college, of coalitie-oppositie, of misschien strekt dit nog verder? Hoe gaat u hier inhoud aan geven? Antwoord: In het coalitieakkoord ‘Samen werken aan de toekomst’ staat in hoofdstuk ‘ Democratische vernieuwing’ alleen vermeld dat Waalwijk als pionierende gemeente durft te experimenteren met democratische vernieuwing, bijvoorbeeld met de Burgerbegroting. Ook is er de ambitie om te starten met een duale werkgroep voor het vernieuwen en optimaliseren van de democratie. Het is nu aan het college om dit uit te werken, te bespreken met de gemeenteraad en uiteindelijk tot een voorstel te komen. Vraag: U denkt na over een burgerbegroting. Hoe gaat u dit opzetten en welke status kent u toe aan een dergelijke burgerbegroting? Antwoord: In 2023 gaan we onderzoeken hoe we een burgerbegroting vorm kunnen gaan geven.

Het is nu dus nog te vroeg om al aan te kunnen geven hoe we dat gaan doen en welke status de burgerbegroting zal krijgen. Uiteraard zullen we de raad betrekken bij gedachtenvorming, vormgeving en uitwerking van de burgerbegroting. Vraag: Het dossier coalitievorming 2022 bevat 57 ingekomen stukken. Is dit overzicht compleet? Kunt u ons een overzicht sturen van uw reacties aan de opstellers van alle brieven die u hebt ontvangen? Antwoord: Voor zover bij ons bekend is dit overzicht compleet en staan alle brieven op het RIS https://waalwijk.notubiz.nl/dossiers/56388 Er is een reactie geformuleerd voor de briefschrijvers, zodra deze is verstuurd zullen we dit openbaar maken.

4

5