Vragen en antwoorden Samen Waalwijk (2)

Datum Raad

Raadsvergadering 27 juni 2024

Nr. raadsvoorstel Fractie Datum binnenkomst vraag Datum beantwoording Naam team/steller Vragen

Vaststelling bestemmingsplan Gedempte Haven Samen Waalwijk/G. Kocken 19 juni 2024

TREW

Portefeuillehoude r

A. de Jong

Vanochtend kopt het Brabants dagblad ‘ nieuw huis te dicht bij de weg’ Uit onderzoek blijkt dat tienduizenden huizen te dicht langs drukke wegen worden gebouwd. Wonen bij drukke wegen- zo blijkt uit het artikel- brengt ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee. Dit houdt onze gezondheidsorganisatie GGD ons voor. Uit het artikel blijkt ook dat kennelijk de GGD samen met het RIVM twee jaar terug richtlijnen heeft vastgesteld welke afstand woningen van drukke wegen moeten hebben om gezondheidsschade te minimaliseren. Het uitgebreide artikel vermeld een aantal Brabantse bouwprojecten die volgens de GGD te dicht bij de wegen liggen. Opvallend ontbreekt in dit overzicht de Waalwijkse projecten die in de pipeline zitten. De kaarten bij het onderzoek spreken voor zich. Waalwijk zit volop in de gevarenzone als het om de luchtkwaliteit gaat. Ik heb daarom contact gehad met de betreffende redacteur, die mij meldde dat de gegevens die gebruikt zijn komen van Cobouw (geactualiseerd tot februari/maart dit jaar). De plannen voor de Torenstraat en de Gedempte haven zijn om die reden buiten beeld gebleven en is er ook geen contact geweest met de gemeente. Duidelijk is dat de richtlijnen die de WHO heeft gesteld en die Waalwijk heeft onderschreven veel strenger zijn dan de verouderde EU richtlijn.

Aangezien het thema gezondheid een belangrijk element is in de Omgevingswet dient het aspect gezondheid bij de planontwikkeling nadrukkelijk betrokken te worden. De fractie Samen Waalwijk heeft daarom de volgende vragen: Vraag: Heeft u kennis genomen van dit artikel en wat is uw reactie hierop? Antwoord: Het artikel en de onderliggende adviezen zijn bekend. Luchtkwaliteit krijgt landelijk steeds meer aandacht. Dit is een belangrijke ontwikkeling. Het uiteindelijk doel hierbij is dat iedereen bewustere keuzes gaat maken (bijvoorbeeld minder hout stoken, de fiets of het OV pakken in plaats van de auto etc.), zodat de luchtkwaliteit in Nederland zich verder blijft verbeteren. Vraag: Bent u op de hoogte van de richtlijnen die de GGD en het RIVM heeft opgesteld m.b.t. afstanden ivm luchtvervuiling rond wegen? Antwoord: De richtlijnen van de GGD en het RIVM zijn bekend. In 2020 heeft de gemeente Waalwijk het Schone Lucht Akkoord ondertekend. In 2023 heeft het Schone Lucht Akkoord het “Advies bescherming hooggevoelige groepen” opgesteld. Dit advies is gebaseerd op de adviezen van de GGD en het RIVM. Vraag: Zo nee, kunt u op basis van deze richtlijnen alsnog een advies uitbrengen hoe deze uitwerken voor het voorliggende plan? Antwoord: n.v.t. Vraag: Bent u het met de fractie eens dat de gezondheid van inwoners bij de planontwikkeling voorop dient te staan?

Antwoord: Bij planontwikkeling spelen verschillende factoren een rol. De gezondheid van onze inwoners zal daarbij altijd een zwaar wegende factor zijn. AGEL heeft daarom in 2019 met behulp van de Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL)monitoringstool van het RIVM de luchtkwaliteit ter plaatse van de Gedempte Haven beoordeeld. Deze tool is vanaf 1 januari 2024 overgegaan in het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK). De meeste recente data in het CIMLK is de luchtkwaliteit van 2022. Deze jaargemiddelden zijn voor Gedempte Haven in onderstaande tabel opgenomen met de relevante normen en advieswaarden. Voor de Torenstraat zijn de jaargemiddelde vergelijkbaar. Paramete r

Meetwaard e CIMLK 2022

Waardes uit Besluit activiteiten leefomgeving (EU-norm 2015)

Nieuwe EU-norm 2024 (hier moet in 2030 aan voldaan worden)

WHOadvieswaarde

NO2

20,9

40

20

10

PM10

18,4

40

20

15

PM2,5

10,01

25

10

5

Uit de gegevens van de CIMLK-tool blijkt de luchtkwaliteit voor PM10 al voldoet aan de EU-norm voor 2030. Voor NO2 en PM2,5 wordt nog niet voldaan aan de nieuwe EU-norm. De verwachting is dat in 2030 ook aan deze normen voldaan wordt, aangezien de luchtkwaliteit jaarlijks nog verbeterd. Hierna wordt er landelijk naar gestreefd de luchtkwaliteit te blijven verbeteren richting de WHO-advieswaarden. Dit is in lijn met de doelstelling van het Schone Lucht Akkoord. De WHO-waarden zijn momenteel nog niet realistisch. Nergens in Nederland wordt momenteel aan deze normen voldaan. Vraag: Bent u bereid om nog voor de raadsvergadering een advies in te winnen bij de GGD? Antwoord: In onze ogen is dat niet noodzakelijk om tot een voldoende gewogen besluit te komen. Vraag: Wat is de waarde van de handtekening onder het schone luchtakkoord, waarbij de gemeente er naar streeft een gezondheidswinst van minimaal 50% in 2030 te halen ten opzichte van 2016 en dat wordt toegewerkt naar de WHO-advieswaarden? Antwoord: Met het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord (SLA) heeft de gemeente zich gecommitteerd aan het blijven verbeteren van de luchtkwaliteit in de gemeente en dus in Nederland. De gemeente doet dit op verschillende manieren.

Een aantal voorbeelden zijn: door inwoners op verschillende manieren te informeren over luchtkwaliteit en houtstook (via de website, social media, het project snuffelfietsen etc.), door in te zetten op hoogwaardig openbaar vervoer, het stimuleren van lopen en fietsen in plaats van de auto te gebruiken en meer openbaar groen. Het doel met het SLA akkoord is om in 2030 aan de (aangescherpte) EU-normen te voldoen. Dit lijkt voor Waalwijk, net als de rest van Nederland, haalbaar. Hierna willen we de luchtkwaliteit blijven verbeteren en toewerken naar de WHO-advieswaarden.

Milieudefensie heeft aangegeven bij komende plannen extra te letten op het voorzorgsbeginsel: ‘als je willens en wetens de bouwvak woningen toestaat op een ongezonde plek ben je daar als overheid (lees ook de raad) daar (moreel)

verantwoordelijk voor’ Vraag: Is het uit het oogpunt van zorgvuldigheid geboden dat indien de plannen toch worden uitgevoerd de toekomstige bewoners actief worden geïnformeerd over de gezondheidsricico’s? Antwoord: Luchtkwaliteit op zichzelf is voor veel mensen nog een lastig, niet tastbaar begrip. Bewoners actief informeren over goed onderhoud van het luchtventilatiesysteem inclusief het regelmatig vervangen van de filters én het luchten van de woningen buiten de spits levert waarschijnlijk meer resultaat op dan te wijzen op gezondheidsrisico’s vanwege de snelweg. Vraag: Op welke wijze denkt u hieraan gevolg te geven? Antwoord: De woningen krijgen aan de zijde van de A59 een dove gevel. Aan deze zijde kunnen geen ramen ed. worden geopend. Ventilatie van de woningen zal dus (moeten) plaatsvinden vanaf de verkeersluwe zijde. De luchtkwaliteit aan de verkeersluwe zijde is doorgaans significant beter. De woningen liggen bovendien aan de zuidzijde van de A59. De overheersende windrichting in Nederland is zuidwest, ook dit heeft een positieve bijdrage aan de luchtkwaliteit ter plaatse van de Gedempte Haven en Torenstraat. De meeste emissies op de A59 zullen op deze manier immers richting het industriegebied waaien. Diverse studies hebben aangetoond dat filtersystemen de binnenluchtkwaliteit verbeteren.

De filters in deze systemen moeten echter regelmatig worden onderhouden en vervangen, anders zal de kwaliteit van de binnenlucht verslechteren in plaats van verbeteren. Het gebruik van filters heeft daarom in principe niet de voorkeur aangezien het onderhoud vaak vergeten wordt. Filters kunnen hier echter wel een meerwaarde hebben mits het onderhoud goed wordt geregeld, bijvoorbeeld via servicekosten aan de VvE. Het onderhoud zal in ieder geval niet aan individuele bewoners moeten worden overgelaten.