Vragen en antwoorden LokaalBelang

Datum Raad

Raad A Raad B 15 april 2021 Onderwerp 4e compensatiepakket corona R4.6-21 LokaalBelang/W. Lodenstijn

Nr. raadsvoorstel Fractie Datum binnenkomst 13 april 2021 vraag Datum 15 april 2021 beantwoording Naam team/steller TMAO Portefeuillehouder J. van den Hoven Vragen Vorige week keek ik naar het vragenuurtje van de Tweede Kamer. Een van de vragen die Minister Koolmees moest beantwoorden was, waarom bij de TONK regeling(tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten) er zoveel geld op de plank blijft liggen. Met andere woorden er weinig aanvragen voor binnen komen. Uit de beantwoording van Minister bleek dat de gemeenten voor de uitvoering van TONK eigen beleidsregels konden vaststellen. Zijn advies aan de gemeenten was, deze regeling ruimhartig toe te passen en geen vermogenstoets toe te passen en de partner inkomsten buiten beschouwing te laten. Nu blijkt dat veel gemeenten in hun beleid voor de uitvoering van de TONK wel de vermogenstoets en partner inkomstentoets te hebben opgenomen. En dat dit wellicht de oorzaak is dat er nagenoeg geen of zeer weinig aanvragen voor binnenkomen. Ik heb de volgende vragen. Vraag: Past de gemeente Waalwijk voor de uitvoering de TONK regeling (ook) de vermogens en partnerinkomsten toets toe? Antwoord: Ja Toelichting: Baanbrekers stelt op de peilmaand de draagkracht van de aanvrager vast op basis van het inkomen (exclusief vakantietoeslag) van belanghebbende en eventuele partner en op de direct beschikbare geldmiddelen.

Bij een inkomen tot 120% van de geldende bijstandsnorm wordt de draagkracht op nihil vastgesteld. De kostendelersnorm wordt niet toegepast. Bij een hoger inkomen dient van het meerdere 100% aangewend te worden als draagkracht. Beschikbare geldmiddelen boven de vermogensgrens als bedoeld in artikel 34.3 van de wet worden volledig aangemerkt als draagkracht. Vraag: Zo ja. Waarom wijkt U af van het advies van het Ministerie? Antwoord: Wij volgen de vastgestelde regels m.b.t. TONK, zoals ook terug te vinden op https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-financiele-regelingen/overzichtfinanciele-regelingen/tonk. Het verzoek/advies om de regeling ruimhartig toe te passen, passen we in gemeente Waalwijk wel toe. Dit houdt in dat er met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021 TONK aangevraagd kan worden, in plaats van vanaf de aanvraagdatum van 1 maart 2021.

Wij kijken of het huishouden de lasten kan dragen. Bij het opstellen van beleid is gebruik gemaakt van de handreiking TONK. Deze handreiking is opgezet en vastgesteld door een werkgroep met daarin het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid, VNG, Divosa, een aantal gemeenten en Stimulansz. Overigens is door de minister niet gezegd dat ruimhartigheid betekent dat de inkomenstoets buiten beschouwing gelaten kan worden. De TONK-regeling is een regeling die is opgezet voor huishoudens. Een beoordeling vindt dus ook plaats op basis van het huishoudensinkomen en is niet zozeer gericht op compensatie van het gemiste inkomen maar op het voorzien in een financiële handreiking wanneer noodzakelijke kosten als woonlasten niet meer betaald kunnen worden. De minister heeft tijdens het vragenuurtje aangegeven nogmaals te kijken naar de (beperkt) door het Rijk opgestelde regels en hierover in gesprek gaat met o.a. gemeenten, VNG en Divosa. Wanneer hieruit een advies vloeit om een nog ruimhartiger beleid te voeren, zullen wij dit onderzoeken.

Vraag: Hoeveel aanvragen heeft u inmiddels voor de TONK regeling ontvangen? Antwoord: Er zijn tot op heden (13 april) bij Baanbrekers 29 aanvragen op Langstraatniveau ingekomen. Hiervan staan 22 af te handelen werkprocessen open. Uit de tot nu toe afgehandelde aanvragen is 1 aanvraag van een huishouden uit de gemeente Waalwijk is afgewezen omdat betrokkene geen informatie heeft verstrekt over het verband tussen Corona en de inkomstenterugval.

Vraag: Hoeveel van deze aanvragen zijn toegekend? Antwoord: 3 aanvragen uit Waalwijk (allen ondernemers die ook Tozo ontvangen) zijn toegekend. 2 aanvragers ontvangen het maximale bedrag van € 400,-- en 1 ontvangt € 328,85 per maand.

Vraag: Maximaal kan Euro 400 pmnd worden toegekend. Waarop is dit bedrag gebaseerd? Antwoord: Dit bedrag is tot stand gekomen na afstemming met de regiogemeenten om grote verschillen in de regio te voorkomen. De gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Tilburg en Waalwijk hanteren allen een bedrag van € 400 per maand met een maximum van € 2.400,-. De regeling kan toegepast worden van 1 januari 2021 tot 1 juli 2021, dat leidt tot een maximale toekenning van 6 x € 400 = € 2.400. We hebben een hardheidsclausule in de beleidsregels opgenomen mochten zich schrijnende situaties voordoen. Ook monitoren we de aanvragen om te bezien of het beleid aanpassing behoeft.

Geen enkele gemeente en geen enkele deskundige wist waar precies de behoefte lag en hoeveel aanvragers er op de TONK zou afkomen. Daarom zien we de grote verschillen in het land qua bedrag. Vraag: Denkt u dat met het huidige beleid, er in Waalwijk ook veel geld op de plank blijft liggen? Antwoord: Het budget wat het rijk aan ons beschikbaar heeft gesteld lijkt tot nu toe ruimschoots voldoende om de TONK uit te voeren. Demissionaire Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid W. Koolmees heeft op 25 februari van dit jaar het volgende geschreven: “Omdat we op voorhand niet precies weten hoeveel mensen voor TONK in aanmerking zullen komen en voor welk bedrag zij steun nodig zullen hebben, is het ook onduidelijk hoeveel budget nodig is om de TONK uit te voeren. Voor TONK is tot dusver 130 miljoen euro beschikbaar gesteld voor toekenningen en uitvoeringskosten. Een eerste tranche van 65 miljoen wordt zo snel mogelijk via het gemeentefonds verdeeld op basis van de verdeelsleutel armoede- en schuldenbeleid. Voorafgaand aan toekenning van de tweede tranche zal een weegmoment plaatsvinden, waarbij gekeken wordt naar de ontwikkelingen rondom de maatregelen tegen Corona en de eerste inzichten over het gebruik van de TONK-regeling. Een bijstelling van het budget passend bij deze inzichten zal dan indien nodig plaatsvinden.

Ook is het mogelijk dat op basis van de inzichten voor de tweede tranche een aangepaste verdeelsleutel wordt gebruikt. Hierover zal uiteraard overleg plaatsvinden met VNG en Divosa”. De volledige brief vindt u hier: https://vng.nl/sites/default/files/2021-02/brief-minister-koolmees-over-tonk-en-tozo.pdf Vraag: Bent U bereid het beleid aan te passen? M.a.w. zonder vermogens-en partner inkomsten toets? Antwoord: De TONK , anders dan de TOZO (in eerste aanleg) gaat uit van het huishoudeninkomen en vermogen. De TONK is een vorm van bijzondere bijstand, maar dan met opgerekte voorwaarden. De beleidsregels hiervoor worden door het bestuur van Baanbrekers vastgesteld. De beleidsregels zijn in nauw overleg met de gemeenten opgesteld. Zie ook raadsinformatiebrief 19-21 van 9 maart 2021 “Tonk regeling”.

Vraag: Er worden veel Corona Rijksmiddelen voor diverse beleidsvelden ter beschikking gesteld. En de gemeenten hebben in veel gevallen de mogelijkheid eigen beleidsregels toe te passen. Gelet op bovenstaande vragen Kunnen wij er van uit gaan dat op alle beleidsvelden, waarbij de gemeenten eigen beleidsregels kunnen opstellen deze zo ruimhartig, binnen de wettelijke kaders, worden opgesteld? Antwoord:

Het College werkt op basis van maatwerk. Alleen op deze manier kunnen wij borgen dat we consistent zijn in de behandeling van de diverse doelgroepen binnen de gemeente. Wanneer we zouden kiezen voor een generiek beleid is de kans op bevoordelen c.q. benadelen van verschillende organisaties groter. Elke organisatie heeft immers andere behoeften tijdens de coronapandemie en wij willen op basis van maatwerk zo goed mogelijk in de verschillende behoeften voorzien op een wijze waarbij niemand wordt bevoordeeld c.q. benadeeld ten opzichte van een ander.