Vragen en antwoorden LokaalBelang

Datum Raad

Raadsvergadering 6 april 2023

Nr. raadsvoorstel Onderwerp Visie op Oplaadinfrastructuur Fractie Lokaal Belang/N. vd Pluijm Datum binnenkomst 15-03-2023 vraag Datum 23-03-2023 beantwoording Naam TORV Portefeuillehouder A. De Jong team/steller Vragen Vraag: Er is onder weggebruikers onduidelijkheid over het verplicht of niet verplicht laden op parkeerplaatsen met oplaadpunten. De bebording geeft daar niet altijd uitsluitsel over. Dit is overigens een landelijk probleem omdat de (onder)bebording per woonplaats verschilt. Wat is de visie van het college hierop en heeft zij voorstellen om dit in Waalwijk duidelijker aan te geven op (onder)bebording? Antwoord: Tot voor kort werd de reservering van een parkeerplaats voor het opladen van elektrische voertuigen aangegeven middels RVV-bord E4 met onderbord “uitsluitend opladen elektrische voertuigen” en daar weer onder een onderbord met één of twee pijlen naar de parkeerplaats(en) die deze reservering betreft. Inmiddels heeft de landelijke overheid RVV-bord E8c vastgesteld, waardoor eerstgenoemde onderbord overbodig is geworden. Het onderbord met de pijlen blijft nog wel van toepassing. Er is landelijk voor gekozen om deze bebording op of nabij de grens van de parkeervakken bij een laadpaal te plaatsen, en te voorzien van pijlen, teneinde het aantal verkeersbord-palen in de openbare ruimte te beperken.

Indien er geen pijl wijst naar een parkeerplaats bij de laadpaal, is deze parkeerplaats voor elke auto te gebruiken, zowel elektrisch als met fossiele brandstof aangedreven. Er is ook geen verplichting om de elektrische auto bij het opladen op een gereserveerde parkeerplaats te parkeren, dit mag ook op een niet-gereserveerde parkeerplaats. Vraag: Legt het college verplichtingen op aan burgers met een nieuwbouw woning en aan bedrijven met een nieuwbouw bedrijfspand om op eigen terrein direct voorzieningen te treffen voor een oplaad infrastructuur (laadpalen) om aan de opgave te voldoen? Zo nee, ziet het college hier mogelijkheden toe? Oftewel, kan het college aanvullende maatregelen verzoeken bovenop het Bouwbesluit (artikel 6.7.1 / 6.7.3 van het document)? Antwoord: Anders dan nu in het Bouwbesluit is vastgelegd, leggen we als gemeente geen aanvullende verplichtingen op ten aanzien van oplaadinfrastructuur. Dit is ook niet gebruikelijk. Vraag: In de visie wordt het probleem van ‘laadpaalkleven’ aangestipt. Ziet het college mogelijkheden om hier in Waalwijk mee aan de slag te gaan en oplossingen te promoten? Onze visie is dat een cultuur rondom publiek laden meteen mee kan groeien met het aantal laadpalen / de laadbehoefte. Antwoord: Het laadpaalkleven is momenteel formeel niet (meer) handhaafbaar, vanwege een uitspraak van de Hoge Raad in 2022.

Primair is het aan de gebruiker van een laadpaal om deze op sociale wijze te gebruiken en niet onnodig een laadplaats bezet te houden. Er zijn voorbeelden bekend van gebruikers die gezamenlijk een appgroep gebruiken om elkaar te informeren wanneer een laadpaal beschikbaar is. In technische zin zijn er mogelijkheden om aan ‘laadpaalkleven’ een straftarief te koppelen (bijvoorbeeld indien x-uur na voltooiing van een laadsessie de auto niet van de laadpaal is losgekoppeld). Een enkele leverancier past een dergelijk tarief reeds toe. In de gesprekken met de provincie over de invulling van de nieuwe concessie zullen we deze problematiek aan de orde stellen.

Vraag: Mbt artikel 6.4 ‘Laadpleinen’ lijken de eerste en de laatste alinea tegenstrijdig aan elkaar. Zou, in navolging van de eerste alinea, de realisatie van laadpleinen een optie zijn op de parkeerterreinen rondom De Els en vooral die aan de Taxandriaweg die momenteel voorzien is van slechts één laadpaal? Antwoord: Er lijkt inderdaad sprake van een tegenstrijdigheid. Dit is echter niet per sé het geval. De benodigde aansluitingscapaciteit van de laadpalen op een laadplein is kleiner dan de capaciteit die nodig is voor de afzonderlijke laadpalen en geeft daarmee een voordeel op netwerk-niveau. Echter de aansluitcapaciteit van een laadplein sluit op een specifieke locatie aan op het netwerk en kan op die specifieke locatie wel voor een capaciteitsprobleem zorgen. Het is dan ook niet op voorhand te zeggen of vanuit de netwerkcapaciteit realisatie van een laadplein bij De Els of aan de Taxandriaweg mogelijk is. Momenteel is gedurende het opladen van een voertuig het parkeren gratis. Het is niet mogelijk om deze oplossing aan te bieden op een met slagbomen afgesloten parkeerterrein. Aan het voertuig kan het parkeersysteem immers niet zien of deze heeft geladen en gratis naar buiten mag rijden.

Bovendien vervullen de parkeerterreinen rondom het centrum een belangrijke rol voor kortparkerende bezoekers, terwijl het opladen bij een laadpaal vaak juist gebeurt wanneer gedurende langere tijd wordt geparkeerd. Vraag: Mbt artikel 6.7 gaat deze uit van participatie in de negatieve zin; een inwoner kan zich uitspreken tégen de komst van een laadpaal. Welke mogelijkheden biedt het college aan inwoners die behoefte hebben aan meer publieke oplaadpalen in hun wijk én die niet (volledig) voldoen aan de eisen zoals door de huidige concessie gesteld? De reden kan zijn dat bewoners graag willen laden aan een publieke laadpaal terwijl ze zelf over een oprit beschikken (maar geen lader hebben, twee elektrische auto’s hebben, een laadpas van het werk hebben etc. Antwoord: Indien bewoners de behoefte hebben aan extra laadpalen in de wijk, kunnen zij op eenvoudige wijze een aanvraag hiervoor indienen. We stellen daarbij minimale voorwaarden waar aan moet worden voldaan: het bezit van een elektrische auto en het niet kunnen beschikken over eigen parkeergelegenheid. Dit laatste is essentieel om te voorkomen dat met name in gebieden met een hoge parkeerdruk bewoners zonder eigen parkeergelegenheid niet kunnen parkeren doordat een andere bewoner met eigen parkeergelegenheid de auto aan het opladen is bij een publieke laadpaal.

Het laden bij een eigen laadpaal is in alle gevallen, maar zeker indien dit gecombineerd is met zonnepanelen op de woning, ruimschoots goedkoper dan bij een publieke laadpaal. De investering in een eigen laadpaal is dan ook eenvoudig terug te verdienen, zeker wanneer de eigen laadpaal ook door derden gebruikt kan worden. In de praktijk blijkt dat de gemiddelde elektrische auto bij dagelijks gebruik eens in de 3 tot 4 dagen opgeladen dient te worden. Met een laadpaal op eigen terrein is het dus zeker mogelijk om meerdere elektrische auto’s op te laden, zeker doordat het gemiddelde bereik van een elektrische auto steeds verder toe zal nemen. Vraag: Snelladen is in Waalwijk en directe omgeving niet of zeer beperkt beschikbaar (zover bekend enkel bij Shell A59). Dit is mede door gebrek aan uitgebreide tankstations of hotel locaties zoals Van der Valk. In tegenstelling tot artikel 6.2 van het document: ziet het college alsnog mogelijkheden om snelladers beschikbaar te maken in Waalwijk (al dan niet met private partners)? Antwoord: Landelijk is snelladen momenteel nog onderwerp van onderzoek. Vooralsnog lijken de grootste kansen voor snelladen te liggen in het faciliteren van lange afstandsverkeer en niet als snelle vervanger van het thuisladen of laden bij een ‘standaard’ laadpaal.

Daarbij geldt dat de aansluiting van een snellaadpaal het elektriciteitsnet veel zwaarder belast dan een standaard laadpaal. Gelet op de reeds bekende capaciteitsproblemen met het regionale elektriciteitsnet en de nog onzekere behoefte aan dergelijke laadvoorzieningen, nemen we een afwachtende houding aan ten aanzien van de realisatie van snellaad-infrastructuur.

Overigens blijkt in de praktijk het niet voor te komen dat locaties met snellaadinfrastructuur volledig benut worden, waardoor wachtrijen ontstaan. Een kanttekening bij de snellaadinfrastructuur bij de Van der Valk-hotels betreft bovendien dat deze uitsluitend geschikt is voor Tesla’s en niet voor andere voertuigen. Vraag: Er is veel onduidelijkheid over tarieven die gelden per laadpaal. Deze zijn afhankelijk van de exploitant van de laadpaal én de uitgever van de laadpas. In een recent onderzoek van (AvroTros) Radar wordt dit bevestigd. Het college gaat nu aan de slag met de plaatsing van extra 80 laadpalen en wil opteren voor een nieuwe concessie van de Provincie. Welke mogelijkheden ziet het college om duidelijkheid en eenheid te creëren in de tarifering? https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/elektrische-rijders-botsen-oponduidelijke-tarieven-bij-laadpalen/ Antwoord: In de provinciale concessie zijn bepalingen opgenomen met betrekking tot de tariefstelling en de ontwikkeling daarvan gedurende de exploitatietermijn van de laadpalen. Dit geldt ook voor de vorige provinciale concessie. De laadpalen die binnen één concessie vallen, hebben alle hetzelfde tarief dat in rekening wordt gebracht. Het kan zijn dat de uitgever van de laadpaal daar bovenop een vast of variabel tarief in rekening brengt ter afdekking van zijn kosten.

Als overheid hebben we daar geen enkele invloed op. Binnen de gemeente zijn daarnaast ook laadpalen van leveranciers geplaatst, die niet tot een van de concessies behoren. In overleg met deze leveranciers streven we ernaar deze laadpalen zoveel mogelijk te uniformeren qua tariefstelling. Overigens geldt voor de leverancier/exploitant van elke laadpaal een wettelijke verplichting om via de laadpaal kenbaar te maken wat de tariefstelling is. Dit gebeurt in de regel door een QR-code op de laadpaal, waarmee de gebruiker inzicht kan verkrijgen in de geldende tarieven. Vraag: Er wordt gesteld dat de noodzaak is om tot 2030 450 extra palen te plaatsen. Tot eind 2024 wordt het plaatsen bekostigd door de provincie. Afgelopen jaren was het rustig met het bijplaatsen met laadpalen in Waalwijk. Hoe is het college gekomen tot het streefgetal van 80 voor 2023? Immers: alles wat tot eind 2024 gerealiseerd kan worden is meegenomen. Antwoord: In 2022 zijn ‘slechts’ 14 laadpalen geplaatst op verzoek van bewoners (‘vraagvolgende plaatsing’). Binnen de provinciale concessie is daarnaast een aantal laadpalen opgenomen dat Vattenfall ‘pro-actief’ (dus zonder dat hier een verzoek vanuit een bewoner aan ten grondslag ligt) mag plaatsen. Van die ‘pro-actieve’ laadpalen zijn er 80 door de provincie aan Waalwijk toegewezen.

Ook in 2023 zullen op aanvraag laadpalen worden geplaatst, daar waar deze nog niet of onvoldoende aanwezig zijn. Vraag: Kan het college toezeggen dat het visiedocument binnen één jaar gereed zal zijn (ipv de verwachting van binnen twee jaar een geactualiseerde versie)? Dus concreet zijn ipv een verwachting uitspreken? Dat heeft mede als voordeel dat onze visie gereed is vóór de nieuwe concessie. Deelt het college deze visie? Antwoord: Op korte termijn starten de gesprekken met de provincie, waarbij we onze ervaringen uit de huidige en wensen voor de nieuwe concessie kunnen inbrengen. Dit wordt door de provincie vertaald naar een programma van eisen, waarvoor medio 2024 een aanbestedingsprocedure zal worden doorlopen. In de tweede helft van 2024 zal duidelijk zijn welke partij de nieuwe concessiepartner is vanaf 2025 en onder welke voorwaarden. Feitelijk is daarmee het ontwikkelingskader voor de realisatie van laadpalen vastgelegd, waarbij we als gemeente de keuze hebben om dit kader te volgen dan wel voor een ander model te kiezen (bijvoorbeeld het ‘open markt’-model, waarbij meerdere aanbieders locaties voor laadpalen mogen voorstellen). Het lijkt ons niet opportuun om vooruitlopend op dit provinciale kader, waarbij ook meer duidelijkheid wordt geschapen omtrent de te realiseren ontwikkelingen tot en met 2030, een nieuw visiedocument vast te stellen.

Wel kunnen we in concreto toezeggen dat het

geactualiseerde visiedocument in het eerste kwartaal van 2025 aan uw raad zal worden aangeboden.