Vragen en antwoorden Lokaal Belang

Datum binnenkomst vraag Datum raadsvergadering Portefeuillehouder Behandelend team Uiterste afdoeningsdatum

Technische vragen

Datum beantwoording vraag

woensdag 3 juni 2026 donderdag 25 juni 2026 Mevr. S. Ausems CST 8 juni2026 8 juni 2026

Zienswijze ontwerpbegroting 2027 Regio Hart van Brabant Inleiding/toelichting Naar aanleiding van de jaarstukken en begrotingen Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant hebben wij de volgende verduidelijkende vragen.

1

Vraag De huidige kernagenda loopt tot 2026, hoe ziet het proces eruit om tot een nieuwe kernagenda te komen (gelet op het feit dat in de aanbiedingsbrief wordt aangegeven dat de begroting voor 2027 daar mogelijk op wordt aangepast)? Hoe werkt dat proces en hoe wordt de raad daar bij betrokken (ook gelet op de grote financiële consequenties)? Antwoord Op 27 augustus vindt er een Hart van Brabantdag plaats met – naar verwachting – alle nieuwe colleges. In de verschillende overleggen wordt dan input opgehaald uit de verschillende coalitieakkoorden. Samen met de inzichten uit de vorige kernagenda en de verschillende regionale overdrachtsdocumenten die zijn gemaakt leidt dit tot een conceptkernagenda. Op 9 december stelt het AB het eerste concept vast, dat dan voor zienswijzen aan de raden wordt voorgelegd. Op 20 januari vindt er een radenavond plaats over dit onderwerp. Het AB stelt 17 maart de definitieve kernagenda vast, met inachtneming van de zienswijzen. Eventuele financiële effecten worden meegenomen in de 1e begrotingswijziging 2027. De financiële consequenties voor de gemeente zijn voor de deelbegroting jeugd groot, maar voor de rest van de kernagenda beperkt tot de inwonerbijdrage voor Hart van Brabant en Midpoint.

De inzet van de zienswijze is om de nieuwe wijze van begroten voor de deelbegroting jeugd te verwerken in deze 1e begrotingswijziging (zoals ook genoemd in de aanbiedingsbrief).

2

Vraag Gelet ook op de zienswijze van de gemeente Tilburg (link naar raadsvoorstel) zouden we graag meer toelichting ontvangen op het proces hoe deze ontwerp-begroting tot stand is gekomen? Waalwijk en Tilburg hebben beide een soortgelijke zienswijze, wat zijn de overwegingen geweest van het DB om dit nog niet op te nemen in de ontwerpbegroting? Antwoord In algemene zin komt de ontwerpbegroting tot stand via de verschillende ambtelijke en bestuurlijke overleggen in de regio. De kernagenda geeft daarvoor het inhoudelijke kader. Voor de deelbegroting jeugd geldt een andere procedure. Hiervoor is de Bestuurscommissie Jeugd aan zet. Zoals verwoord in de bijgevoegde concept-zienswijze wordt de deelbegroting jeugd primair vanuit financiën en technische afspraken opgebouwd, zonder rekening te houden met de beleidsmatige inzet die wordt gepleegd om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Onze gemeenteraad heeft vorig jaar al een soortgelijke zienswijze ingediend, die destijds op begrip kon rekenen maar niet heeft geleid tot een andere werkwijze. Het college heeft zich sindsdien op verschillende manieren ingespannen om de zienswijze verwerkt te krijgen in de ontwerpbegroting 2027. Dat heeft er mede aan bijgedragen dat ook gemeente Tilburg anders naar de deelbegroting jeugd is gaan kijken.

Tijdens de behandeling de ontwerpbegroting 2027 in het AB is dan ook de afspraak gemaakt om de BCJ opdracht te geven een andere wijze van begroten uit te werken. Het was niet

mogelijk om dit nog te doen voor aanbieding van de ontwerpbegroting aan de raden. Daarom is in de aanbiedingsbrief opgenomen dit uit te werken in de 1e begrotingswijziging 2027 (medio 2027).

3

Vraag a. Binnen het fysiek domein gaat (bijna) het gehele budget naar de SRBT en de REKS. Dit zijn beide samenwerkingen los van de GR Hart van Brabant. Hoe werkt dit qua governance, financiële administratie en verantwoording? b. Hoe relevant is deze samenwerking in het fysieke domein binnen Hart van Brabant nog nu alleen de financiering van deze twee belangrijke onderdelen via deze GR loopt? c. Hoe blijft de raad voldoende inhoudelijk betrokken bij deze thema’s? d. Welke activiteiten worden nog georganiseerd op het schaalniveau Hart van Brabant binnen het fysieke domein? Antwoord a. De middelen lopen zoals u aangeeft via de begroting van GR Hart van Brabant. Dit betekent dat het Algemeen- en Dagelijks bestuur van de GR hier op toeziet. Qua inhoud worden onderwerpen, (lopende) projecten besproken in respectievelijk de stuurgroep van de REKS en het BIT (Bestuurlijke integratietafel) van de SRBT. Van daaruit vindt verantwoording plaats via de colleges en de P&C-cyclus. b. Deze vraag is een logische en terechte. De afgelopen bestuursperiode is in het POHO Fysiek ook al gereflecteerd op deze vraag. Mede naar aanleiding van de zienswijze die onze gemeente heeft ingediend. De komende bestuursperiode wordt definitief bepaald welk onderwerp, project op welk schaalniveau (SRBT en/ of Hart van Brabant) wordt opgepakt. c.

De gemeenteraad wordt hier, zoals te doen gebruikelijk over geïnformeerd door het college. Daarnaast wordt de raad op de hoogte gehouden door communicatiemiddelen vanuit de samenwerkingsverbanden (denk aan de nieuwsbrief van de GR Hart van Brabant). Ook kennen we binnen de regio Hart van Brabant de Regionale Adviescommissie (RAC). Hierin neemt per gemeente één raadslid zitting. Iedere gemeenteraad wijst zelf een deelnemer en een plaatsvervanger aan. De commissie adviseert het algemeen bestuur gevraagd en ongevraagd over de informatievoorziening vanuit Regio Hart van Brabant naar de deelnemende gemeenten. Daar waar besluiten in de toekomst de bevoegdheid van de raad is worden die besluiten voorgelegd aan de gemeenteraad. d. Zie het antwoord op vraag c.

4

Vraag In de begroting van Midpoint staat op pagina 14 bij kanttekeningen iets over het ontbreken van de helft van de kosten voor Midpoint Brabant Services. Hoe zit dit en hoe gaat dit nu verder? Welke risico lopen we hier, wat zijn mogelijk de financiële gevolgen als we dit wel volledig moet dekken? Antwoord Momenteel wordt gekeken naar de financiering voor in eerste instantie 2027 en in de loop van dit jaar wordt gekeken hoe de structurele financiering vanaf 2028 ingericht wordt. Incidenteel, dus voor 2027, wordt de extra bijdrage die gevraagd wordt aan gemeenten gedekt uit bestaande middelen. Als de structurele financiering om een extra bijdrage van gemeenten vraagt wordt dit vanzelfsprekend eerst voorgelegd aan de gemeenteraad.

5

Vraag a. Als Waalwijk juist inzet op minder zware zorg en meer preventie, waarom wordt dan toch structureel uitgegaan van volume-groei á 1,5% van het zorggebruik? b. Zijn er scenario's doorgerekend waarbij deze volume groei lager uitvalt, zo ja hoe zien deze er dan uit? c. Hoe gaat de regio en het college sturen op de kanteling van het zorgbudget? d. Hoe monitoren we dit financieel? Komt dit als ombuiging ergens in de P&C cyclus terug? Antwoord a. Omdat de regionale begroting geen rekening houdt met de inhoudelijke inzet die wordt gepleegd. Dat is de belangrijkste reden waarom wij met de bijgevoegde zienswijze voorstellen om te komen tot een andere manier van begroten in lijn met de oproep van het AB om dit te verwerken in de 1e begrotingswijziging 2027. b. Regionaal worden er geen alternatieve scenario’s doorgerekend. Dit volgt uit de huidige begrotingssystematiek waarbij historische kosten leidend zijn. Lokaal hebben we wel scenario’s uitgewerkt in value cases waarmee we sturen op de verschuiving van zorg met een indicatie naar een indicatievrij alternatief. c. De regio stuurt hier dus nog onvoldoende op via de deelbegroting. Met de bijgevoegde zienswijze sturen we daar op bij. Lokaal sturen we middels de doelstellingen en de ombuigingen Samen Redzaam. Daarover rapporteren we telkens in de P&C-cyclus. d. Zie het antwoord op vraag c.

6

Vraag De regio krijgt een steeds grotere rol in zorg, wonen en arbeidsmarkt. Welke bevoegdheden en keuzes blijven daadwerkelijk lokaal bij de gemeenteraad van Waalwijk? Antwoord Met uitzondering van de bevoegdheden die zijn overgedragen in het kader van jeugdhulp, blijven alle bevoegdheden te allen tijde bij het college en de gemeenteraad van Waalwijk liggen. In de regio maken gemeenten met elkaar afspraken, passend binnen het lokale mandaat. Er worden geen besluiten genomen in de regio, met uitzondering van de BCJ en het AB. En die nemen alleen besluiten binnen hun bevoegdheid. Bij het AB gaat het dan bijvoorbeeld om het vaststellen van de begroting. Wel zien we een ontwikkeling waarbij we (ook bij andere regionale overleggen) in toenemende mate samenwerken in de beleidsvoorbereiding omdat de inhoud daarom vraagt. Niettemin worden ook stukken die regionaal worden voorbereid, door de eigen colleges en raden behandeld.

7

Vraag Welke tastbare (concreet) resultaten zien inwoners van Waalwijk terug van de bijdragen aan Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant? Antwoord Dit is een begrijpelijke maar geen eenvoudige vraag. Maatschappelijk rendement is moeilijk toe te wijzen aan specifieke interventies of inzet. Daarnaast gaat regionaal samenwerken naast uitvoering vaak ook over beleidsvoorbereiding, regionale afstemming, organiseren van randvoorwaarden, agendasetting en lobby. We verwijzen alvast naar de huidige kernagenda waarin staat uitgewerkt wat we willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen.

Verder geldt voor Hart van Brabant dat met name de inkoop van de jeugdhulp het meest tastbare resultaat voor onze inwoners oplevert: daardoor is er hulp beschikbaar. Voor Midpoint Brabant verwijzen we naar de presentatie die is gegeven in 2024. Na de toelichting op het wat en hoe van Midpoint wordt er ingegaan op de resultaten voor Waalwijk. Hoewel dit inmiddels al enige tijd is geleden, geeft dit wel een goed beeld van de meerwaarde.

8

Vraag Diverse programmamanagers van Midpoint Brabant Development leveren waar mogelijk een bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het regionale leisure-cluster met concentraties in Hilvarenbeek, Loon op Zand en Oisterwijk, Smart Port Waalwijk, Gate2 in Gilze en Rijen en de Textielcampus en Wijkevoort in Tilburg. a. Welke tastbare resultaten zien inwoners van Waalwijk terug van de bijdragen aan Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant? b. Wat is de huidige stand van zaken v.w.b. de haalbaarheid van Smart Port Waalwijk? Antwoord a. Zie het antwoord bij vraag 7. b. Door de nieuwe haven van Waalwijk emissieloos te bouwen en vanaf de start emissieloos te exploiteren, is Smart Port Waalwijk haalbaar. In overleg met het Rijk (ministeries van BZK en IenW) wordt nu gekeken of de Regio Deal-middelen voor de elektrificatie van de nieuwe haven twee jaar langer kunnen worden ingezet, oftewel tot eind 2029. Inzicht in de planning van de aanleg van de nieuwe haven is daarbij randvoorwaardelijk.

9

Vraag Een deel van de taken die we in de regio uitvoeren zijn wettelijk verplicht om in regionaal verband te organiseren, welke taken zijn dat en welke taken kunnen we dan ook lokaal organiseren? Antwoord Met de wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg zijn gemeenten verplicht om regionaal samen te werken bij de inkoop van specialistische jeugdhulp en jeugdbescherming. De overige samenwerking is in principe vrijwillig, waarbij het wel zo is dat veel van de zaken die we op regionaal niveau oppakken wel voortvloeien uit een wettelijke taak. Het college weegt altijd expliciet welke taken we lokaal dan wel bovenlokaal oppakken. Zonder dat daar een specifiek afwegingskader voor is. Er wordt onder andere gekeken naar: kosten, sturingsmogelijkheden, kwaliteit, kwetsbaarheid. Een voorbeeld daarvan is de inkoop van WMO. Tot op heden is Waalwijk de enige gemeente die dit zelf organiseert en niet meedoet met de regionale inkoop.

Ingediend door:

Johan van Hest Lokaal Belang