Vragen en antwoorden Lokaal Belang

Datum Raad Nr. raadsvoorstel

Raadsvergadering 2 februari 2023 Onderwerp

Wijziging doordecentralisatieovereenkomsten voortgezet onderwijs

Fractie Lokaal Belang/M. Veraa Datum binnenkomst 7 januari 2023 vraag Datum 11 januari 2023 beantwoording Naam TMAO Portefeuillehouder D. Odabasi team/steller Vragen Vraag: Wat is het gevolg als De Overlaat onderdeel wordt van SG de Langstraat zoals de intentie is per 1 augustus 2023: https://www.sgdelangstraat.nl/sg-de-langstraat-ende-overlaat-tekenen-intentieverklaring/ voor de MET zijn al wel aanpassingen doorgevoerd (per 1-1-2023), is het slim om dat ook voor de Overlaat nog te regelen? Antwoord: Op grond van artikel 50 van de Wet op het voortgezet onderwijs gaan bij een bestuursoverdracht alle uit de wet voortvloeiende rechten en plichten van rechtswege over van het 'oude' schoolbestuur naar het 'nieuwe' schoolbestuur. In geval van een bestuursoverdracht van SG De Overlaat aan OMO gaan de rechten en verplichtingen uit hoofde van de doordecentralisatieovereenkomst van SG De Overlaat over op OMO. Vraag: Waarom kiezen we bij het VO voor doordecentralisatie en bij het PO niet? Wat zijn de voor- en nadelen van doordecentralisatie en wat van dat niet doen? Antwoord: Sinds 2005 is er in Waalwijk voor wat betreft het voortgezet onderwijs sprake van doordecentralisatie. Met deze doordecentralisatie werd/wordt beoogd de schoolbesturen in staat te stellen om zelfstandig zorg te dragen voor een adequate huisvesting van de onder hen vallende scholen.

Met het jaarlijks door de gemeente beschikbaar stellen van een bedrag voor huisvestingskosten doet het bevoegd gezag afstand van zijn aanspraken ten aanzien van de toepasselijke bepalingen in de Wet op het voorgezet onderwijs en de daarop gebaseerde gemeentelijke Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (hierna verordening). Uit de evaluatie is gebleken dat de schoolbesturen voor voortgezet onderwijs de situatie sinds de doordecentralisatie als positief en succesvol ervaren. Schoolbesturen hebben meer vrijheid en kunnen huisvestingskeuzes maken ten aanzien van de schoolgebouwen die passen bij het onderwijskundige concept van de betreffende school. De schoolbesturen ervaren meer flexibiliteit in de onderwijshuisvesting ten opzichte van de situatie van het toepassen van de huisvestingsverordening. Bij het primair onderwijs in Waalwijk heeft de doordecentralisatie (onderwerp is aan de orde geweest tijdens een OOGO) geen prioriteit. Doordecentralisatie is noch een recht, noch een plicht. Er zijn in de wet geen aanknopingspunten om een schoolbestuur of de gemeente te dwingen tot doordecentralisatie. Ook is in de wet niets bepaald over de inhoud en omvang van de over te dragen verantwoordelijkheden voor huisvesting. Doordecentralisatie is op dit ogenblik een lokale keuze van gemeente en scholen.

Gemeenten en schoolbesturen zijn vrijwel geheel vrij in het maken van afspraken, waardoor maatwerk goed kan worden ingevuld. Hieronder een overzicht van de voor- en nadelen van doordecentralisatie én de voor- en nadelen van het voor het primair onderwijs handhaven van de huidige situatie.

Voor- en nadelen doordecentralisatie

Voordelen

Gemeente

School

Efficiënt

Huisvesting in een hand

Geen/minder risico’s

Duidelijkheid

Duidelijkheid

Korte lijnen

Geen aanvraagprocedures

Integraal beleid bestuur

Duidelijkheid over budget

Nadelen

Geen gemeentelijk integraal beleid meer

Toename uitvoeringslasten

mogelijk Minder betrokkenheid gemeente

Financiële risico’s bij bestuur

Zorgplicht blijft bestaan. Kennis opbouwen en behouden Voor- en nadelen continuering huidige situatie

Voordelen

Gemeente

School

Zorgplicht blijft

Beperkte uitvoeringslast

Integrale afweging

(Financiële) risico’s bij gemeente Gebruik maken kennis gemeente

Nadelen

Controle/kennis nodig

Bekostiging gesplitst

Bekostiging gesplitst

Afhankelijk van politieke besluitvorming

Bestuurslast gemeente

Geen integraal bestuursbeleid mogelijk

Openeindfinanciering

Vraag: Hoe en wanneer gaan de besturen verduurzamen, welke invloed kunnen we daar nog op uitoefenen? (Paragraaf duurzaamheid vind ik wat magertjes). Er staat wel iets over adequate (duurzame) huisvesting als begrip toegevoegd, maar waar staat dat in de bijlage? Ik lees het niet terug in de overeenkomsten. Antwoord: De verduurzaming van bestaande schoolgebouwen (nieuwbouw van scholen is in het voortgezet onderwijs vooralsnog niet aan de orde) is formeel een verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. In het kader van de gehouden evaluatie is teruggekeken op de afgelopen jaren: hoe hebben schoolbesturen en gemeente inhoud gegeven aan de in de overeenkomsten opgenomen rechten en verplichtingen? hoe heeft de doordecentralisatie voor partijen financieel uitgepakt? wat ging goed/wat kon beter?. Tevens is vooruitgekeken: volstaan, met de kennis van nu, de in 2005 gemaakte afspraken nog? Zijn er ontwikkelingen die het noodzakelijk maken om de afspraken aan te passen? Een en ander heeft geresulteerd in het nu liggende voorstel tot aanpassing van de doordecentralisatieovereenkomsten.

Vraag: Kunnen we iets opnemen over BENG bij verbouwen en ENG bij nieuwbouw? Of aansluitend bij onze eigen normen gemeentelijk vastgoed bijv? Antwoord: Consequentie van de doordecentralisatie is dat de schoolbesturen meer vrijheid hebben bij de keuzes voor onderwijshuisvesting. Uiteraard dienen scholen hierbij te voldoen aan

de wettelijke eisen en uitgangspunten. Vanaf 1 januari 2021 geldt dat aanvragen voor de omgevingsvergunning voor scholenbouw moeten voldoen aan BENG-eisen (Bijna Energie Neutraal Gebouw). Naar aanleiding van de evaluatie is besloten om aan de overeenkomsten de volgende bepaling (artikel 3, lid 7) toe te voegen: “Het bevoegd gezag is verplicht om in overleg te treden met de gemeente bij voorgenomen wijzigingen van de huisvesting van de scholen. Op het moment dat renovatie, vernieuwbouw of nieuwbouw wordt gerealiseerd, dient het gebouw adequaat te zijn voor de periode die volgt en voor zover nieuwe eisen Bouwbesluit en/of onderwijskundige ontwikkelingen nieuwe aanpassingen vragen. Hierbij voldoet de huisvesting na renovatie of vernieuwbouw aan de dan geldende eisen van het Bouwbesluit.” Vraag: Wat zijn de risico’s van doordecentralisatie (risico paragraaf is wederom wat magertjes) Antwoord: Zie antwoord hierboven bij voor- en nadelen van doordecentralisatie. Vraag: Eens per vier jaar komt informatie richting gemeente, wordt deze gedeeld met de raad? De gemeente Nijmegen maakt eens per zoveel jaar een monitor decentralisatie, iets voor ons ook? Antwoord: In het voorstel tot wijziging van de overeenkomst is opgenomen dat het schoolbestuur eens per 4 jaar een inspectierapport NEN 2767 aan de gemeente overlegt.

Een dergelijk rapport beschrijft op objectieve en éénduidige wijze de technische staat van gebouwen en installaties. Met het beschikbaar komen van deze rapporten houdt de gemeente beeld bij de kwaliteit van de schoolgebouwen. Er bestaan geen bezwaren om de samenvattingen van deze rapporten te delen met de gemeenteraad. De doordecentralisatie bij de gemeente Nijmegen (13 schoolbesturen en 69 locaties) heeft een andere omvang dan de doordecentralisatie in Waalwijk en vraagt ons inziens om een andere evaluatie/monitoring dan in Waalwijk. Vraag: We gaan voortaan eens per 5 jaar evalueren, er is nu ook (mondeling) geëvalueerd. Kunnen we dit ook inzien als raad? Antwoord: De evaluatie heeft plaatsgevonden onder begeleiding van een externe partij, te weten PentaRho. De rapportage van PentaRho, die vanwege de gedetailleerdheid en in overleg met de schoolbesturen niet eerder is gedeeld met uw raad, staat achter het slotje bij de antwoorden.