Vragen en antwoorden GLA

Datum Raad

Raad A 18 maart 2021 Onderwerp R3.9-21 GLA/ S. v.d. Udenhout

Raad B

Nr. raadsvoorstel Kaderbrief 2022 Baanbrekers Fractie Datum binnenkomst 25 maart 2021 vraag Datum 30 maart 2021 beantwoording Naam team/steller TMAO Portefeuillehouder R. Bakker Vragen Vragen Onder het deelprogramma re-integratie en participatie is in 2019 ( Kaderbrief 2021) het IDU proces opgesteld. Dit is in 2020 vervolmaakt en daarmee heeft Baanbrekers een methodische werkwijze ontwikkelt, gebaseerd op de inaugurele rede van Roland Blonk. In de kaderbrief 2022 wordt gesproken over het optimaliseren van het IDU proces wat moet leiden tot een zgn Future State IDU. Vraag: • • op welke punten wordt het IDU proces geoptimaliseerd en is de inaugurale rede van Ronald Blonk nog steeds het uitgangspunt ? Zo nee, kunt aangeven waarom niet en wat er precies verandert? Antwoord: Het verder invoeren en optimaliseren van het IDU-proces in 2022 komt neer op het uitvoeren van de werkzaamheden die voor 2020 waren voorzien, maar door de coronacrisis vertraagd zijn. In de kaderbrief 2022 staat hierover het volgende: “Door de tijdelijke taakuitbreiding behorend bij de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) (tot juli 2021) en het gedeeltelijk stilvallen van onze dienstverlening als gevolg van de contactbeperkende coronamaatregelen is een deel van de voorgenomen optimalisatie van het IDU-proces vertraagd.

Het is ons voornemen om de implementatie in stappen uit te voeren in 2021 en 2022. Ook de doelen voor 2021 zoals die in de kaderbrief 2021 zijn beschreven schuiven daardoor deels door naar 2022.” Inhoudelijk is de optimalisatie van het IDU-proces ongewijzigd gebaseerd op de uitgangspunten uit de eind 2018 vastgestelde in-bewegingkoers van Baanbrekers, zoals onder meer beschreven in de kadernota 2020: “De uitgangspunten in dit koersdocument zijn: • Zo regulier en duurzaam mogelijk werken. • Het welzijn van mensen staat voorop. • Focus op werk. • Aandacht voor een integrale aanpak. • Instroom, Doorstroom en Uitstroom als primair proces (IDU). • Bedrijfsmatige activiteiten als leerwerkinfrastructuur en vangnet. • Generieke opdrachtverstrekking door de gemeenten, tenzij… • Opereren binnen kwalitatieve en financiële kaders.”. Verder is het IDU-proces getoetst aan het theoretisch kader waarnaar wordt verwezen in de inaugurele rede van Roland Blonk. Dit theoretisch kader staat beschreven in de kaderbrief 2021. Vraag: • • kunt u de Future State IDU iets nader duiden, maw wat is de gewenste situatie waar aan gerefereerd wordt?

Antwoord: De Future state IDU is gebaseerd op de uitgangspunten uit het koersdocument zoals in het antwoord op voorgaande vraag geschreven. In het betreffende koersdocument (pagina 16 e.v.) is een visualisatie van het primaire proces IDU en een bijbehorende toelichting opgenomen. Zie bijlage voor de visualisatie van het primaire proces Vraag: • • Er wordt in de kaderbrief verwezen de aanbevelingen uit de werkgroep “integrale ketenbenadering”. Kunt u aangeven welke aanbevelingen er zijn gekomen uit de werkgroep 'integrale ketenbenadering"? Antwoord: De belangrijkste verbeterpunten zijn hieronder samengevat en kort toegelicht. • Quickscan De QuickScan methodiek is beschikbaar vanuit ervaringen in de regio MiddenBrabant. Het is een eenvoudig, helpend en bewezen effectief middel ter ondersteuning voor dit verkennende gesprek. Onafhankelijk van waar de cliënt met zijn hulpvraag aanklopt, wordt direct naar de brede hulpvraag gekeken. Daardoor is er vroeg in het proces een goed beeld van de cliënt, zodat aangesloten kan worden bij de hulpvraag en eventuele achterliggende problematiek. • Versnelde procedure in geval van verhuizing Bij verhuizing geen nieuwe aanvraag laten doen maar een vereenvoudigde procedure: omgekeerde toets, checken of verhuizing de woonsituatie heeft gewijzigd en welke impact dat heeft op rechtmatigheid.

Indien geen impact, dan besluiten om uitkering toe te kennen (=voortzetten) • Regie op proces Bij multiproblematiek waarbij zowel Baanbrekers als de gemeente een rol speelt wordt een regisseur aangewezen die overzicht houdt en monitort of er complementair aan elkaar gewerkt wordt. • Leesbaarheid correspondentie Brieven vereenvoudigen qua taalgebruik en hoeveelheid informatie. Daarnaast gebruiken van infographics om de begrijpelijkheid van de brief te vergroten. • Warme overdracht Persoonlijk ervoor zorgen dat de cliënt verder wordt geholpen naar het juiste contactpunt (bv zorgloket helpt bij maken afspraak meldingsgesprek bij Baanbrekers, inkomensconsulent brengt cliënt in contact met onafhankelijke clientondersteuning, trajectbegeleider brengt cliënt in contact met Zorgloket, e.d.). Ook vroegsignalering in het kader van schuldhulpverlening past in deze werkwijze. • Maandelijks uitbetaalmoment De wens is om het uitbetaalmoment van de uitkering naar voren te trekken. Nu wordt de uitkering op de 12e van de daarop volgende maand uitbetaald. Voorstel is om de maandelijkse uitbetalingsdatum naar voren te halen, aan het eind van de lopende maand. Cliënten schipperen veelal met hun maandelijkse inkomsten en uitgaven, waardoor twee weken langer wachten op uitbetaling vervelende consequenties heeft omdat de vaste lasten veelal vóór eind van de maand betaald moeten worden.

• Onafhankelijke clientondersteuning Cliënt reeds bij eerste (meldings-)gesprek attent maken op het voordeel van ondersteuning door iemand die meedenkt en helpt vanuit het belang van de cliënt. Dit wordt nogmaals herhaald bij het intakegesprek en indien nodig bij andere contactmomenten. Zodra de cliënt hiervan gebruik wil maken dan zal Baanbrekers de cliënt warm overdragen aan een juiste contactpersoon. In Waalwijk is ContourdeTwern hiervoor gecontracteerd

•

•

•

•

Duo-intake Intakegesprekken bij Baanbrekers combineren met inkomensconsulent en trajectbegeleider/werkmakelaar. Effect: efficiënt, in 1x goed, cliënt hoeft maar eenmaal zijn verhaal te vertellen en beide professionals hebben een beeld van de situatie van de cliënt. Dit helpt bij inschatten van benodigde vervolgacties. Begin 2020 is hier reeds een pilot voor gestart, maar vanwege corona is dit stilgevallen. Standaard een voorschot Een cliënt heeft een wettelijk recht op een voorschot, maar is hier veelal niet van op de hoogte. Het toekennen van een voorschot verlaagt het risico dat de cliënt verder in financiële problemen komt. Voorstel van de werkgroep is om dit proces te vereenvoudigen door het automatisch toekennen van een voorschot na 4 weken doorlooptijd, tenzij dit om aantoonbare redenen niet van toepassing is. Dit voorstel is reeds opgepakt binnen Baanbrekers en snel te realiseren aangezien het vroeger al zo gewerkt heeft en het dus het vrij eenvoudig is om de oude procedure weer in werking te stellen Signaal bij afwijzing/buiten-behandeling Na afwijzing of buiten-behandelingstelling van een aanvraag wordt zo spoedig mogelijk een signaal afgegeven aan de gemeente. Deze procedure voorstellen bij cliënten waar zorg is over de impact van de buiten-behandelingstelling of afwijzing op de financiële situatie en persoonlijke problematiek.

De gemeente kan dan direct de benodigde expertise inzetten om cliënt te kunnen ondersteunen, ter voorkoming van armoede, criminele activiteiten, ondermijning etc. (In verband met AVG mag Baanbrekers alleen een signaal aan gemeente geven indien cliënt hiermee akkoord is) Ingangsdatum uitkering Momenteel is de datum van het meldingsgesprek de ingangsdatum van de uitkering. Het voorstel is om het moment van inplannen van de afspraak als ingangsdatum te laten gelden (conform werkwijze bij andere gemeenten) omdat de ingangsdatum dan niet afhangt van de beschikbaarheid van de tijdstippen voor een meldingsgesprek. Dit verbeterpunt is reeds opgepakt bij Baanbrekers.

Vraag: • • In de kaderbrief wordt nogal gestrooid met termen waarvan begrip van de inhoudelijke betekenis noodzakelijk is om een gewogen oordeel te kunnen vellen. Kan in redelijkheid van de raadsleden verwacht worden dat ze deze termen actief begrijpen en kunnen hanteren? Antwoord: De kaderbrief wordt in geschreven om fundering te leggen voor de begroting. Primair wordt het dus voor het DB geschreven, ter vaststelling, waarna het AB geïnformeerd wordt. Het kaderdocument bevat relevante beleidsontwikkelingen, jargon, dat bekend verondersteld wordt bij de doelgroep waarvoor het geschreven is. Vragen 3.1 Deelprogramma 1: Re-integratie & Participatie In genoemde paragraaf wordt gesproken over het voorstel wijziging Participatiewet in verband met de ondersteuning van mensen in de bijstand. Met name de opmerking dat “het er naar uit ziet dat er een verplichting komt om periodiek met alle uitkeringsgerechtigden afspraken te maken over activiteiten voor arbeidsinschakeling of participatie” valt op. In hoeverre wijkt dit af van de bestaande praktijk, dit valt toch onder de corebusiness van een organisatie als Baanbrekers? In de memorie van toelichting bij het voorstel voor de wetswijziging staat overigens dat de frequentie van zo’n gesprek één maal per jaar kan zijn.

Vraag: • • Uit de genoemde passage in het document lijkt duidelijk te worden dat dit soort gesprekken nu niet of zelden plaats vinden. Klopt die constatering? Zo ja, hoe kunt u dan beoordelen of een traject goed verloopt? Zo nee, wat is er afgezien van de invulling van het gesprek precies nieuw aan? Antwoord: Baanbrekers geeft - zoals met gemeenten is afgesproken - ondersteuning gericht op arbeidsinschakeling. Ondersteuning gericht op participatie die geen arbeidsinschakeling tot doel heeft, wordt door de gemeenten aangeboden. Baanbrekers heeft cliënten uit deze laatste doelgroep minder frequent contact tot er aanleiding is om een traject gericht op arbeidsinschakeling op te starten. Voor een inhoudelijke en legitieme afstemming maken Baanbrekers en de gemeenten afspraken zodat de uitkeringsgerechtigde steeds de best passende ondersteuning krijgt. Momenteel biedt de Participatiewet beleidsruimte aan gemeenten om de ondersteuning, gericht op participatie die geen arbeidsinschakeling tot doel heeft, naar eigen inzicht vorm te geven. Waalwijk geeft hier middels het project Sociaal Maatschappelijke Activering uitvoering aan. Het wetsvoorstel verplicht gemeenten tot het vastleggen van het aantal, de frequentie en het doel van de gesprekken aan alle mensen met een uitkering.

Dat vraagt een aanzienlijke uitbreiding van het aantal klantcontacten ten opzichte van de huidige uitvoeringspraktijk, dan wel bij Baanbrekers dan wel bij de gemeente. Het wetsvoorstel ‘wijziging Participatiewet in verband met de ondersteuning van mensen in de bijstand’ is tot op heden nog niet ter behandeling aan de Tweede Kamer aangeboden. Vraag: • • Op welke manier gaan de financiële consequenties van deze “nieuwe” aanpak afwijken van de staande praktijk? Kunt u een globale inschatting geven van de genoemde consequenties op de financiering door de deelnemers aan de GR? Antwoord: Als het wetsvoorstel ‘wijziging Participatiewet in verband met de ondersteuning van mensen in de bijstand’ ongewijzigd zou worden aangenomen, is de verwachting van onder meer VNG, Divosa en Cedris dat er meerkosten zullen zijn door enerzijds extra uitvoeringscapaciteit (denk aan: gesprekken, plan van aanpak, beschikking, bezwaarprocedures, voortgang monitoren en rapporteren, en dergelijke) en anderzijds extra trajectkosten (denk aan: verzorgen van projecten, financieren van participatieplekken, intensieve begeleiding, medische beoordeling, en dergelijke). Overigens zal ook bepaald moeten worden wat Baanbrekers hierin doet en wat gemeenten zelf doen.

Het wetsvoorstel ‘wijziging Participatiewet in verband met de ondersteuning van mensen in de bijstand’ heeft na internetconsultatie geen vervolg gekregen en is in tegenstelling tot het wetsvoorstel ‘wijziging Participatiewet en enkele andere wetten (uitwerking breed offensief)’ nog niet aan de Tweede Kamer aangeboden. Het is niet duidelijk wat de huidige status van het voorstel is en of het nog aan de Tweede kamer wordt aangeboden. Vragen “Optimaliseren marktbewerking" “In 2021 start een marktbewerkingsteam met het nauwer aantrekken van werkgeverscontacten om meer kansen op plaatsingen te realiseren voor onze doelgroepen. Optimalisatie van het team vindt plaats 2021 en 2022. We houden hierbij de focus op de

voor de doelgroep van Baanbrekers relevante kansberoepen, etc…” In deze hele paragraaf lijkt niets nieuws te staan. Alles dat genoemd wordt mag verondersteld worden al door Baanbrekers actief uitgevoerd te worden. Vraag • • Wat is er precies nieuw aan de taak van het team dat niet eerder gedaan werd door Baanbrekers? Antwoord: Het vinden of creëren van geschikte arbeidsplaatsen is de kernactiviteit van Baanbrekers. Hiermee is geen nieuwe taak benoemd. De omstandigheden waarin dit moet gebeuren zijn meer complex geworden. De ‘gemiddelde afstand tot de arbeidsmarkt’ van de doelgroep van Baanbrekers wordt, mede door de instroom van de voormalige doelgroep Wajong, steeds groter en werkgevers bieden niet vanzelfsprekend passende werkplekken voor deze doelgroep. Het onderhouden van een werkgeversnetwerk en kennis hebben van de lokale arbeidsmarkt zijn niet voldoende. Het werk verandert structureel van samenbrengen van vraag en aanbod naar het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod. Deze werkzaamheden werden op verschillende plekken in de organisatie en onder verschillende vormen van aansturing uitgevoerd. Dit gaat ten koste van de effectiviteit. Ook moet worden voorkomen dat potentiele werkgevers door meerdere medewerkers van Baanbrekers worden benaderd.

Het samenvoegen van de professionals die belast zijn met werkgeverscontacten in één team moet leiden tot meer succes in het vinden en creëren van kansen op de arbeidsmarkt. Vraag: • • Wie gaan deel uitmaken van dit team? Antwoord: De professionals die belast zijn met werkgeverscontacten Vraag: • • Het nieuw op te starten team start in 2021 en wordt in hetzelfde jaar geoptimaliseerd. Kunt u dat uitleggen? Beginnen we met een onvoldoende ingericht team dat we gaandeweg het proces in gaan vullen? Antwoord: Baanbrekers is tot nog toe succesvol in het begeleiden van werkzoekenden naar werk en wil dat in de toekomst ook blijven. Het samenvoegen van professionals die zich bezighouden met werkgeverscontacten en relatiebeheer is daarvoor een eerste stap. Het vergroten van expertise en het organiseren van de juiste omstandigheden vormen de volgende stap. Uiteindelijk zal dit tot een continu proces van doorontwikkeling moeten leiden. Door nu deze stap te zetten blijft Baanbrekers toekomstbestendig op het gebied van werkgeversdienstverlening. Vragen Besluit wijziging SUWI: Het nieuwe regionaal uitvoeringsplan wordt in overleg met de deelnemende gemeenten opgesteld door Tilburg, en ter goedkeuring voorgelegd aan de colleges van B&W van de deelnemende gemeenten.

Vraag: • • Is kennis van de precieze inhoud van het plan niet relevant voor de gemeenteraden, en zo niet, waarom niet? Antwoord: In de wet SUWI zitten geen beleidskeuzes. Het is een uitvoeringsplan, waarbij de Rijksoverheid regionale eenduidige werkwijze voorschrijft.

Vragen 3.2 Deelprogramma 2: Leerwerkstructuur Dit programma biedt kandidaten vanuit de Participatiewet en WSW-medewerkers de mogelijkheid werkzaamheden te verrichten en werknemersvaardigheden op te doen. Ik begrijp het nut en de insteek van dit programma voor kandidaten uit de Participatiewet, maar de WSW-medewerkers zijn allen al voor langere tijd in dienst en hebben de nodige leerwerktrajecten doorlopen; Vraag: • • Wat heeft een leerwerktraject voor meerwaarde voor een WSW medewerker? Antwoord: In de kaderbrief wordt niet gesproken over een leerwerktraject. De leerwerkstructuur bestaat uit een leerwerkaanbod en een vangnet voor werk. In de kaderbrief staat daarover: “De leerwerkstructuur van Baanbrekers biedt kandidaten uit de Participatiewet en Wswmedewerkers de mogelijkheid werkzaamheden te verrichten en werknemersvaardigheden op te doen bij onze ProductMarktCombinaties (PMC’s). De leerwerkstructuur ondersteunt het IDU-proces en heeft twee doelen: 1. Het bieden van een leerwerkaanbod aan de doelgroep Participatiewet én de doelgroep Wsw Dit doen we door middel van doorstroombanen en werkervaringsplekken. Het uiteindelijke doel is om deze personen te laten uitstromen naar een werkplek die zo regulier mogelijk is. 2.

Het bieden van een vangnet voor werk aan Wsw-medewerkers en aan medewerkers Beschut Werk voor wie een werkplek bij Baanbrekers de meeste reguliere, duurzame en passende werkplek is. We bieden dit vangnet ook aan voor de doelgroepen uit het IDU-proces voor wie tijdelijk, als gevolg van tegenvallende economische omstandigheden, geen plek is op de arbeidsmarkt.” Vraag: • • Mag ik aannemen dat het doel voor mensen in de Participatiewet anders is dan de mensen in de WSW? Antwoord: Zie het antwoord op de vorige vraag Vragen 3.3 Deelprogramma 3: Inkomensondersteuning In deze paragraaf wordt drie maal gerefereerd aan een document dat opgesteld is en waarin de “Future state Inkomensondersteuning” beschreven is. De in dit document

opgenomen verbetervoorstellen zijn “onder meer gericht op het aanbrengen van een balans tussen rechtmatige en doelmatige dienstverlening die past bij de visie van een integrale ketenbenadering en het Maatpact.” Vraag: • • Om een oordeel te kunnen geven over in hoeverre de verbetervoorstellen passen bij de door de gemeenteraad van Waalwijk gewenste ontwikkeling op het gebied van inkomensondersteuning is het van belang te weten wat die voorstellen zijn. Kunt u aangeven waar we het document kunnen vinden waaraan gerefereerd wordt? Antwoord: De verbetervoorstellen behorende bij de future state Inkomensondersteuning zijn gebaseerd op de uitgangspunten van de eind 2018 vastgestelde koers, waaronder ‘Het welzijn van mensen staat voorop’ en ‘Aandacht voor een integrale aanpak’. Dit betekent dat waar de wet die ruimte biedt doelmatigheid boven rechtmatigheid zal gaan. De future state Inkomensondersteuning is door de taakuitbreiding (Tozo) tot nu toe bij een concept gebleven. Daardoor is er geen document waarnaar verwezen kan worden. Overigens wordt in de kaderbrief met de zin ‘Hiervoor hebben we de future state Inkomensondersteuning opgesteld’ niet verwezen naar een document, zoals in de vraag wordt gesteld, maar naar een zogenaamd ‘Brown paper’ dat letterlijk als groot vel bruin papier aan de wand hangt waarop de processtappen met gekleurde memoblaadjes erop zijn geplakt.

Deze werkwijze is ook gebruikt bij de beschrijving van Integrale Ketenbenadering en het primaire proces IDU.