Vragen en antwoorden ChristenUnie

Datum Raad Nr. raadsvoorstel

Raadsvergadering 26 oktober 2023 Zienswijze ontwikkelstrategie SRBT en Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040

Fractie ChristenUnie/J. van Groos Datum binnenkomst 26 september 2023 vraag Datum 3 oktober 2023 beantwoording Naam CSTR Portefeuillehouder A. de Jong team/steller Vragen Vraag: In het bestuursakkoord 2023-2027 ‘Samen maken we Brabant!’ staat dat verstedelijking en verstening de gezondheid bedreigen. Denk aan hittestress, slechte luchtkwaliteit, een verhoogd risico op zoönose en natuur- en waterproblematiek. Staan deze gezondheidsbedreigingen niet haaks op de voorgelegde verstedelijkingsstrategie? Antwoord: In zijn algemeenheid geldt dat er een grote druk op de ruimte in Nederland, zeker ook in Brabant. Natuur- en waterproblematiek zijn grote opgaven, die net als de verstedelijkingsopgave (oplossen woningtekort, vraag naar werklocaties) ruimte behoeven. Dat kan gaan schuren. Het is de uitdaging om deze opgaven in samenhang te bekijken en oplossingen te creëren die meerdere problemen tegelijkertijd oplossen. Juist daar biedt de voorgelegde ontwikkelstrategie handvatten voor en stelt de principes vast die richting geven aan de oplossingen. Het provinciale bestuursakkoord stelt daarover onder meer het volgende: In Brabant is het fijn wonen, leven en werken. Tegelijkertijd zien we dat onze ruimte, zowel boven als onder de grond, onder druk staat. Onze maatschappelijke opgaven kunnen we alleen realiseren door consequent in te zetten op gecombineerd ruimtegebruik.

Zodat het ook in de toekomst fijn wonen, leven en werken blijft in Brabant. Brabant kent een flinke verstedelijkingsopgave: de verduurzaming van het bestaand stedelijk gebied van dorpen, steden en bedrijventerreinen in samenhang met de demografische groei die op Brabant afkomt. De uitdaging is om in de komende periode voldoende woningen en bedrijvenlocaties te realiseren die passen bij de behoefte van de Brabanders en onze economie. We kampen immers met een groot woningtekort. We willen Brabant in balans ontwikkelen binnen de grenzen van wat de omgeving aankan. Dit vraagt nú om scherpe keuzes. We toetsen deze keuzes aan het opleveren van extra waarde voor de samenleving en aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit van onze provincie. We realiseren de opgaven rondom woningbouw en bedrijvenlocaties in onze dorpen en steden in samenhang met de opgaven rondom klimaatadaptatie, natuur, water en bodem, energie, circulariteit, mobiliteit en sociale cohesie (p.17 – p.19 bestuursakkoord 2023-2027 ‘Samen maken we Brabant!’) De kern is dat het ontwikkelperspectief en de ontwikkelstrategie sturen op ‘duurzame verstedelijking’. De koers die daarbij wordt uitgezet moet er juist toe bijdragen dat stedelijke ontwikkeling in de provincie in betere balans wordt gebracht met de uitdagingen die u benoemt.

Slimme en duurzame verstedelijking gaat niet ten koste van de klimaatopgave, maar kan juist mee bijdragen aan de oplossing. Vraag: Waalwijk heeft geen ziekenhuis meer; had onze gemeente nog wel een ziekenhuis gehad, als we 55.000 inwoners of 60.000 inwoners telden?

Antwoord: Deze vraag is vergelijkbaar met vraag 2 uit de art. 39 vragen van de fractie van de ChristenUnie van 28 maart 2023. Het één op één van een inwoneraantal in één gemeente koppelen aan één voorziening is niet mogelijk. Belangrijk is dat draagvlak (massa in de regio), nabijheid en bevolkingssamenstelling van belangrijke invloed zijn op het duurzaam voortbestaan van een voorziening. En een goed voorzieningenaanbod bijdraagt aan de kwaliteit van leven en brede welvaart. Volledigheidshalve verwijzen wij u naar de beantwoording van de vragen op 1 mei 2023 over de schaalsprong. Vraag: Waalwijk scoort slecht in de monitor van PON|Telos naar brede welvaart in Brabant; is schaalvergroting het middel om deze situatie te verbeteren? Antwoord: De belangrijkste doelstelling van de ontwikkelstrategie SRBT is om brede welvaart in de regio te vergroten, waarbij interventies in de fysieke leefomgeving zoals woningbouw, een belangrijke hefboom zijn. Dit is onder meer terug te vinden op pagina’s 21 & 22 van de ontwikkelstrategie SRBT: De inzet van de ontwikkeling van SRBT is het vergroten van brede welvaart in een goede verdeling over stad en land door zorg te dragen voor leven, wonen en werken in een groene, gezonde en inclusieve stedelijke regio. Zo bouwen we samen aan het goede nest.

In de SRBT liggen dorpen en kleine kernen in directe nabijheid van hoge stedelijkheid en stedelijkheid (rond OV knooppunten). Steeds met een sterke eigen identiteit en een nauwe verbondenheid met het landschap. De nabijheid van stad, dorp en landschap maken de SRBT tot een aantrekkelijke en leefbare regio. Een regio die aansluit op het alledaagse gedragspatroon van haar bewoners en ondernemers. Een regio die de onderlinge samenwerking versterkt en de agglomeratiekracht, kwaliteit en uniciteit van de regio benut. Om zo als regio een betekenisvolle bijdrage te leveren aan Noord-Brabant en Nederland. De SRBT wil uitblinken in duurzame ontwikkeling, en dat in breed perspectief. Onze missie is dat we economische, ecologische en sociale groei combineren. Naast materiële welvaart, uitgedrukt in economische groei, gaat het in dit brede perspectief dus ook om gezondheid, onderwijs, natuur, milieu en leefomgeving, politieke uitingsvrijheid, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Bovendien betreft het niet alleen de kwaliteit van leven in het ‘hier en nu’, maar ook de gevolgen daarvan voor het welzijn van mensen ‘elders’ (buiten de regio) en ‘later’ (toekomstige generaties). In het raadsvoorstel is dit onder ‘2. Wat willen bereiken?’ nader uitgewerkt en toegelicht.

De ontwikkelprincipes zijn belangrijk om te sturen dat toekomstige ontwikkelingen duurzaam zijn en een bijdrage leveren aan brede welvaart in de Provincie, de SRBT en daarmee voor de inwoners van Waalwijk. Vraag: Inmiddels is er wel een nieuwe coalitie in Brabant; welke afspraken lijken nu wel haalbaar (pt5)? Antwoord: Concreet wordt op basis van de ontwikkelstrategie SRBT gewerkt aan regionale afspraken op het gebied van mobiliteit, die voortkomen uit het ontwikkelperspectief / de ontwikkelstrategie. Deze hebben dus alleen betrekking op de mobiliteitsopgave. Provincie en regio werken samen aan een zogenaamd ‘multimodaalmobiliteitspakket’. Inzet is om dit pakket in te brengen bij het BO MIRT. Over de exacte inhoud van de pakket vindt onderzoek plaats. Hierover wordt ook overlegd door regio, provincie en Rijk. Vanuit Waalwijk wordt onder meer gelobbyd voor de versterking van (H)OV en / of

BRT op de lijn ’s Hertogenbosch – Waalwijk – Tilburg en het opnemen van deze afspraken in het regionale pakket. Het is op dit moment echter nog niet duidelijk welke afspraken worden ingebracht bij het BO MIRT in 2023. Het is ook niet duidelijk of – gezien de demissionaire status van het kabinet – er afspraken ter besluitvorming worden voorgelegd. Vervolgens zal ook pas na het BO MIRT blijken welke afspraken ook daadwerkelijk gemaakt zijn met het Rijk. Het ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant dient ook als bouwsteen voor het Ruimtelijk voorstel. Op basis van het voorstel wordt een Ruimtelijk arrangement uitgewerkt. Dit is een set met afspraken tussen regio, Provincie en Rijk over de totale ruimtelijke opgave, op alle drie de thema’s van het ruimtelijk voorstel. Hierover is nog geen duidelijkheid. Dus er is nog geen concreet zicht op welke afspraken wel / niet gemaakt gaan worden. Het is wel belangrijk om deel te nemen aan deze processen, omdat dit de mogelijkheid biedt om de belangen van Waalwijk en haar inwoners onder de aandacht te brengen.