Vragen en antwoorden ChristenUnie (2)

Datum Raad Nr. raadsvoorstel

Raadsvergadering 3 februari Onderwerp

Beleid hergebruik PFAS houdende grond

Fractie ChristenUnie/J. van Groos Datum binnenkomst 18 januari 2022 vraag Datum beantwoording Naam team/steller TREW Portefeuillehouder R. Bakker Vragen Vraag: Hoe groot is de kans dat later, bijvoorbeeld vanwege de mobiliteit van PFAS, alsnog deze grond moet worden gesaneerd en wat is dan het financiële risico? Is het vanuit deze optiek bezien niet verstandig om ervoor te zorgen dat onder de gebouwen geen vervuiling zit? Antwoord: Zoals toegelicht op de raadsinformatie avond wordt op grond van de huidige kennis wordt die kans klein geacht. Saneren van grond is alleen verplicht als sprake is van ernstige verontreiniging en er risico’s voor de volksgezondheid zijn. Er wordt gesproken over ernstige verontreiniging als de concentraties boven de interventiewaarden liggen. Voor PFAS zijn nog geen interventiewaarden vastgesteld. Tot die tijd wordt er gewerkt met het Indicatieve Niveau voor Ernstige Verontreiniging (INEV). De INEV voor PFOS is momenteel 110 µg/kg ds, terwijl de hoogste concentraties gevonden op Haven 8 Oost/Gol rond de 17 µg/kg ds liggen. Risico’s voor de volksgezondheid bestaan uit direct contact met de grond en eventueel de consumptie van gewassen die op de grond geteeld zijn. Beide blootstellingsroutes zijn op het industrieterrein niet van toepassing. Zeker niet als een gebouw op de grond staat.

Om uitloging van PFAS tegen te gaan zou het juist zinvoller zijn om verontreinigde grond onder gebouwen of andere verhardingen te stoppen. Hemelwater heeft dan geen invloed op de aanwezige PFAS. De stoffen zijn niet vluchtig waardoor geen kans op uitdamping bestaat. Vraag: Wanneer voor de uitbreiding van het bedrijventerrein grond moet worden toegevoegd, mag die dan net zo vervuild zijn met PFAS als de grond die er nu ligt? Antwoord: Nee, grond die van buiten de zone wordt aangevoerd moet voldoen aan de normen van het Handelingskader PFAS en dat wil zeggen maximaal 3 µg/kg ds. Vraag: PFAS is mobiel en kan uitspoelen in het grondwater en zich daardoor verder verspreiden. Toch is alleen de vervuiling van de bodem onderzocht en niet de bedreiging van het grondwater. Waarom niet? Antwoord: In de eerste onderzoeken van PFAS in 2020-2021 was nog niet bekend dat PFAS mobiel was en is er vanuit de kennis van toen alleen de grond onderzocht. Het onderzoek dat uitgevoerd is voor het opstellen van de Lokale Maximale Waarden is ook alleen van de grond geweest, omdat bodemkwaliteitskaarten niets zeggen over de grondwaterkwaliteit. Bodemkwaliteitskaarten doen alleen een uitspraak over de kwaliteit van de grond. Voor het opstellen van de bodemkwaliteitskaart is dus geen onderzoek van het grondwater nodig.

In de diverse onderzoeken zijn geen waarden in de grond gevonden die in de buurt van de INEV liggen. Hierdoor was er ook geen aanleiding om ook de grondwaterkwaliteit te onderzoeken.

Daarnaast was het RIVM bezig met een landsdekkend onderzoek naar PFAS in het grondwater. Dit om meer inzicht hierin te krijgen. Dit onderzoek is in december 2021 gepubliceerd. Uit het onderzoek van RIVM blijkt dat meestal verhoogde concentraties worden gevonden boven de detectiegrens. De hoogste concentraties PFAS zijn gevonden in het grondwater dat net onder het bodemoppervlak zit, direct onder het maaiveld. Maar ook in dieper en ouder grondwater zijn PFAS gemeten. Het gaat dan vooral om PFAS die niet snel aan deeltjes in de bodem vast gaan zitten. Daardoor kunnen zij gemakkelijk met het grondwater meestromen en zich verspreiden. Dit zijn typen PFAS met een korte koolstofketen. Bij Waalwijk gaat het om PFOS (een PFAS met een langere koolstofketen) en deze bindt zich makkelijker aan organisch materiaal/ kleigrond en zal daar door minder uitspoelen. In het klei/veen gebied van Dordrecht blijkt dat de PFAS in de bovenste laag van de bovengrond zit waar ook de hoogste concentratie organisch materiaal aanwezig is. Hier blijkt de uitspoeling minimaal te zijn. Uit eerder onderzoek van het RIVM bleek al dat PFAS overal in de bodem zitten. De metingen voor het onderzoek naar grondwater zijn voor een deel op dezelfde locaties gedaan als het bodemonderzoek. Het RIVM heeft daardoor kunnen onderzoeken of er een verband is tussen concentraties in de bodem en in het grondwater.

Dat verband is niet gevonden.