Vervolgreactie ThW d.d. 12.12.2022 op Gevolgen uitspraak RvS inzake bouwvrijstelling stikstof

Vervolgreactie op “Gevolgen uitspraak RvS inzake bouwvrijstelling stikstof” Wethouder Ad de Jong heeft de leden van de gemeenteraad door middel van de ‘Bestuurdersbrief 046-22’ van 9 november 2022 en de ‘Bestuurdersbrief 048-22’ van 30 november jl. geïnformeerd over de gevolgen van de uitspraak op 2 november 2022 door de Raad van State. Hierop is door ondergetekende op 1 december 2022 per e-mail + een notitie ter attentie van de leden van de gemeenteraad + fractievolgers en kopieën aan de leden van het College van B&W gereageerd. Zoals reeds daarin is vermeld, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 02.11. jl. in een tussenuitspraak geoordeeld dat de bouwvrijstelling stikstof niet voldoet aan het Europese natuurbeschermingsrecht. “De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kan daardoor niet anders dan constateren dat die bouwvrijstelling niet gebruikt mag worden bij bouwprojecten. Hoewel de bouwvrijstelling daarmee van tafel is, betekent dat niet dat er nu een algehele bouwstop geldt.

Net als in de situatie vóórdat de bouwvrijstelling werd ingevoerd, moet per project onderzoek worden gedaan naar de mogelijke gevolgen van de uitstoot van stikstof.” Kortom, de door het kabinet slim bedachte bouwvrijstelling moest dus met onmiddellijke ingang vanaf 2 november 2022 voor alle nog niet door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplannen van tafel en vanaf die datum is het verplicht om bij het verlenen van een bouwvergunning voor een bouwproject rekening te houden met de aanlevering van concrete berekeningen van de stikstof die vrijkomt bij bouwactiviteiten. NOOT: • Deze tussenuitspraak van de Raad van State heeft eveneens betrekking op de reeds afgegeven vergunningen die nog niet onherroepelijk zijn! • Ook voor vergunningen die wel reeds onherroepelijk zijn, maar waarvoor (nog) geen stikstofberekingen werden gemaakt, bestaat het risico dat betreffende projecten kunnen worden opgehouden of stilgelegd! Met deze vervolgreactie wil ik benadrukken dat gemeenten - en dus ook de gemeente Waalwijk - primair een rol hebben in het reguleren van stikstofuitstoot via bestemmingsplannen en vergunningverlening: • Het College van B&W is daarbij volgens Artikel 160 van de Gemeentewet het bevoegd gezag dat een bestemmingsplan voorbereidt en met betrekking tot het ontwerp overleg heeft met relevante bestuursorganen en bestemmingen en regels opstelt.

Tevens is het College verantwoordelijk voor de officiële openbare bekendmaking en de terinzagelegging, alsmede de beantwoording van de ingediende zienswijzen. • Het is echter de gemeenteraad die over de vaststelling van het bestemmingsplan beslist! Raadsleden bepalen de hoofdlijnen van het beleid van de gemeente en controleren of het College van B&W dit goed uitvoert. Er is een duidelijke rolverdeling tussen het College en de Raad. De raad heeft het recht om onderzoek te doen naar het bestuur van het College bijvoorbeeld op het gebied van het verkrijgen van stikstofresultaten aan de hand van de juiste AERIUS Calculator en de correcte toepassing ervan. Op de agenda van de ‘Raadsvergadering’ voor donderdag 15 december a.s. staat onder de kop ‘Ter vaststelling akkoordstukken’ bij punt 9 het vaststellen van bestemmingsplan Grotestraat 239-243. Voorts staan onder de kop ‘Debat bespreekstukken’ bij punt 14 (Gewijzigde) vaststelling bestemmingsplan “Waalwijk, Sint-Clemenskerk” en bij punt 21 het bouwplan Grotestraat 143-145 nog op de agenda. Gezien de uitspraak van de Raad van State alsmede de bovenvermelde procedure voor de totstandkoming van een bestemmingsplan, roept ondergetekende de leden van de gemeenteraad op uiterst alert te zijn bij het bespreken van deze 3 thans voorliggende plannen.

Weliswaar ligt de verantwoordelijkheid voor het oplossen van de ‘stikstofproblematiek’ bij de diverse overheden, echter bij het aanbieden van een nieuw bestemmingsplan zou voortaan het College aan de gemeenteraad meer duidelijkheid moeten geven m.b.t. het aspect stikstof.

- pagina 1 van 3 -

Niet alleen zou aantoonbaar moeten zijn dat er door de aanvrager onderzoek is gedaan naar de mogelijke gevolgen van de uitstoot van stikstof, maar ook de verkregen resultaten aan de hand van de AERIUS Calculator versie 2022 [in de Regeling natuurbescherming voorgeschreven als het te gebruiken instrument voor toestemmingverlening] zouden voor de gemeenteraad ter inzage moeten liggen. Vanuit de gemeenteraad zou hiertoe bijvoorbeeld een petit comité geformeerd kunnen worden - met een deelnemer namens de coalitiepartijen en een deelnemer namens de oppositiepartijen - die deze toetsingscontrole gezamenlijk voor hun rekening nemen. Een prima voorbeeld van non-duaal denken! Met betrekking tot de bouwfase van het project dient door de aanvrager/indiener namelijk het aantal, de soort en welke stageklasse van de ingezette machines, (vracht)auto’s e.d. exact gespecificeerd te worden opgegeven alsmede waarvoor én waar ter plaatse deze precies worden gebruikt. Het ‘Raadsvoorstel met dossiernr. 2022-052362’ inzake het ‘Bestemmingsplan Grotestraat 239-243’ werd op 7 december jl. gewijzigd. Als toelichting op de wijziging is verwezen naar de tussenuitspraak door de Raad van State op 2 november 2022. Door middel van de ‘Bestuurdersbrief 046-22’ van 09-11-2022 en de ‘Bestuurdersbrief 048-22’ van 30-11-2022 zijn de leden van gemeenteraad omtrent de gevolgen ervan geïnformeerd.

Wethouder Ad de Jong meldt in het gewijzigde raadsvoorstel dat er door de ontwikkelaar alsnog een AERIUS-berekening is uitgevoerd, teneinde inzichtelijk te maken dat of er al dan niet gevolgen zijn voor (beschermde) natuurgebieden in de omgeving van het plangebied vanwege stikstofuitstoot tijdens de bouwfase. Met de conclusie dat er geen problemen worden voorzien in het kader van stikstof - omdat de uitstoot nihil zou zijn - wordt daarmee (nog) geen recht gedaan aan de door de op 02.11.2022 door de Raad van State gestelde eis! Aangezien eerder het stikstofrapport versie D en nu ook het stikstofrapport versie D3 - vermeld op pagina 57 van het overzicht van bijlagen van het rapport met versiedatum 15-12-2022 - niet is meegezonden, valt vooralsnog een toetsingscontrole van betreffende conclusie lastig door de Raad uit te voeren! Ook het ‘Raadsvoorstel’ inzake het ‘Bestemmingsplan Sint-Clemenskerk’ werd op 7 december jl. gewijzigd. De toelichting op de wijziging komt tekstueel volledig overeen met hetgeen in bovenstaand ‘Raadsvoorstel met dossiernr. 2022-052362’ werd vermeld. Hiervoor zijn derhalve dezelfde opmerkingen / kanttekeningen van toepassing. Bij het ‘Raadsvoorstel met dossiernr.

2020-071539’ inzake het ‘Bouwplan Grotestraat 143-145’ is weliswaar een ‘Nota ruimtelijke onderbouwing’ van 12 oktober 2022 bijgevoegd, echter op pagina 40 staat onder de kop ‘Stikstof’ slechts dat m.b.t. de berekening van de stikstofdepositie gebruik gemaakt is van de nieuwste versie van de AERIUS-calculator. Onvermeld is echter welke AERIUS-versie het precies betreft. Bovendien ontbreken de bijlagen die op pagina 49 staan opgesomd, waaronder de rapportage m.b.t. de AERIUS-stikstofberekening in de gebruiksfase. Voorts wordt m.b.t. de verkeersbewegingen vermeld dat gebruik is gemaakt van de CROW-rekentool ‘Verkeersgeneratie en parkeren’ van maart 2020. De onder de kop ‘Resultaat en conclusie’ vermelde alinea onder 5.11.2.2 op pagina 42 doet daarmee (nog) geen recht aan de door de Raad van State op 02.11.2022 gestelde eis! Maar ook bij het ontwerpbestemmingsplan dient als bijlage een stikstofberekening volgens de nieuwste versie te worden overlegd. Verwijzend naar de ‘Bestuurdersbrief 051-22’ van 8 december jl. betreffende het project “Julianalaan te Sprang-Capelle’ valt het hierbij op dat als datum van de stikstofberekening 3 december 2021 staat vermeld, terwijl als rekenbasis AERIUS 2020 blijkt te zijn gehanteerd.

Wanneer naar verwachting in het tweede kwartaal van 2023 het onderhavige (ontwerp)bestemmingsplan aan de gemeenteraad ter vaststelling zal worden aangeboden, dan zal de nieuwe versie van het AERIUSinstrumentarium van kracht zijn. Na de actualisatie wordt het gebruik van AERIUS Calculator versie 2022 in de Regeling natuur-bescherming voorgeschreven als het te gebruiken instrument voor toestemmingverlening. Bij de lopende procedures zal daardoor een nieuwe berekening uitgevoerd moeten worden. Deze nieuwe berekening geeft mogelijk andere resultaten. Gezien de doorlooptijd van aanvraag tot definitief besluit, zullen aanvragen die nu worden ingediend waarschijnlijk pas na de actualisatie van AERIUS een definitief besluit kunnen ontvangen. Voor nieuwe aanvragen kan het daarom verstandig zijn om op de nieuwe versie van AERIUS Calculator te wachten. - pagina 2 van 3 -

Regie vergunningentraject De regie met betrekking tot het vergunningentraject ligt bij het College, maar eraan voorafgaand zou het transparant zijn wanneer het protocol door de gemeenteraad is vastgesteld; met inbegrip van de regels voor toepassing, monitoring en handhaving. Er moet immers in de te verstrekken vergunning(en) veel worden vastgelegd. Hierbij valt o.a. te denken aan technische randvoorwaarden - waar en hoe te installeren en te gebruiken apparatuur - vermelding van gegevens over ijking en validatie van meetapparatuur - gegevens over onderhoud. Maar ook dient erin te worden vastgelegd dat uitsluitend de in het verstrekte overzicht vermelde apparatuur en in AERIUS opgenomen berekening mag worden gebruikt. Bovendien is informatie over de toegang tot de meetdata en de informatiebeveiliging van wezenlijk belang. Het College zou hierover met de raad duidelijke afspraken moeten maken.

Bevorderingsmogelijkheden Overigens kan de gemeente via bestemmingsplannen ook bevorderen dat de basiskwaliteit van de natuur verbetert, onder andere door zorg te dragen voor: • goede planologische bescherming van natuur en landschapselementen; • de eis dat bij nieuwe plannen en projecten bij het ontwerp voldoende rekening wordt gehouden met natuur-, landschaps- en wateraspecten; • de bescherming van het bomenbestand en volwaardige compensatie bij bomenkap; • de beperking van mogelijkheden om tuinen te verstenen door een maximaal % van het perceel vast te leggen dat mag worden verhard; • het bevorderen van groene daken en gevels; • dat energieprojecten optimaal landschappelijk zijn ingepast en bijdragen aan het versterken van de biodiversiteit ofwel soortenrijkdom [alle soorten planten, dieren en micro-organismen en genetische variaties daarin.]

Waalwijk, 12 december 2022. Theo Weijters, medeburger van de gemeente Waalwijk.

- pagina 3 van 3 -