Verslag vervolg gespreksavond op 2 september

Beknopt verslag van het vervolg van de gespreksavond van 28 september gehouden op dinsdag 3 september 2024 Voorzitter: Plv. griffier: Raadsadviseur

de heer A. van Belkom mevrouw F. Opperman mevrouw M. Peters

Aanwezig:

de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer J. van Hest de heer N. van der Pluijm de heer J. Pulles mevrouw M. Veraa de heer M. Bokšan de heer D. Dubbeldam de heer F. den Braven mevrouw Y. van Laar mevrouw A. Wens de heer R. Frodyma de heer H. van Zelst de heer W. Paulissen de heer J. van Groos mevrouw Y. IJpelaar mevrouw M. Schilders

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD VVD GroenLinksaf GroenLinksaf GroenLinksaf Samen Waalwijk SGP CDA ChristenUnie Lijst IJpelaar Waalwijk in Beweging

Afwezig m.k.

de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer N. Kieboom mevrouw B. Koptagel-Dermibas de heer W. Lodenstijn de heer H. Metzke de heer R. Spohr de heer R. Tiemstra mevrouw M. Verhagen-van Lier

GroenLinksaf CDA D66 Lokaal Belang Lokaal Belang D66 CDA SGP Lokaal Belang

Portefeuillehouders:

de heer A. de Jong de heer T. Klerx de heer F. Spierings

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

0.

Heropening

De voorzitter heropent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. Hij meldt het bericht van verhindering van de leden G. den Braven, De Bruijn, Kieboom, Koptagel, Lodenstijn, Metzke, Spohr, Tiemstra en Verhagen. De raadsvoorstellen die vanavond worden besproken komen aan de orde in de raadsvergadering van 12 september a.s.

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

1

9.

Addendum Oostelijke Insteekhaven

In 2024 werd een aanneemovereenkomst gesloten voor de aanleg van de insteekhaven. Door diverse gerechtelijke procedures is de uitvoerig nog niet gestart. De oorspronkelijke aanneemovereenkomst is afgelopen. Met een nieuw addendum is afgesproken het contract voort te zetten tot februari 2026. Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos vraagt waarom het stikstofprobleem nog niet opgelost is. Hij begrijpt dat dit niet eenvoudig is, maar dit kost de gemeente heel veel geld (€ 2 mln. per jaar). Hij vraagt voorts of voor dat bedrag niet iets bedacht kan worden waardoor de gemeente wel aan de slag kan met de haven. De kostenstijging is inmiddels 25%. De Raad van State geeft aan wat er moet gebeuren. Hij stelt voor de beste mensen die beschikbaar zijn in te schakelen om het te regelen. De raad wordt niet betrokken om mee te denken. De wethouder is van een partij waar wethouders zeggen dat regelen wij wel even. De Kerkvaartse haven, het GOL en de insteekhaven worden niet even geregeld dus wellicht zijn er andere ideeën nodig om toch verder te komen met deze ook voor de ondernemers belangrijke projecten. Dit was zijn hartenkreet naar aanleiding van het addendum waar zijn fractie op zich geen problemen mee heeft, maar wat wel een gevolg is van de situatie waarin de gemeente terecht is gekomen.

Het college heeft toegezegd elk kwartaal een bericht te zullen sturen, maar dat is niet gebeurd en dat maakt het voor de raad lastig om te sturen. Wethouder Spierings bedankt voor de hartenkreet waar hij zich in kan vinden. Hij staat altijd open voor inbreng door de raad. De groep is altijd slimmer dan de slimste van de groep. Het ambtelijke apparaat zit er bovenop, alle kanalen worden gebruikt, maar helaas is er nog geen progressie, maar hij heeft het idee dat de rechters met betrekking tot het GOL wel naar elkaar kijken. Groen licht wordt verwacht in maart 2025 en dan acht hij de kans groot dat er ook voor de haven en de randweg een opening geboden wordt. Hij heeft meerdere malen gesproken met bezwaarmaker en gevraagd wat de gemeente kan doen, maar ook daar komt hij niet verder. Het bezwaar van de haven wordt aan het GOL gekoppeld en het is in Nederland toegestaan om het ergens niet eens mee te zijn. Het kan heel lang duren voordat er een uitspraak op een bezwaar komt en dat irriteert hem ook. Het irriteert hem bovendien dat dit kosten met zich meebrengt, maar hij kan het niet even veranderen. Tegenvallers maken hem strijdvaardiger, als er ideeën zijn dan hoort hij deze graag. De heer Van Groos bedankt de wethouder voor de reactie, eigenlijk zegt hij het is zoals het is.

Zijn vraag was juist kan de gemeente niet out-of-the-box denken en zou het college daarover in gesprek kunnen gaan met de raad. Als er niets wordt gedaan is k kost het de gemeente een aantal miljoenen. De raad wordt alleen gevraagd om die miljoenen te voteren. Deze manier van samenwerken leidt nergens toe. Wethouder Spierings staat daarvoor open en is bereid om in gesprek te gaan. Alle hulp is welkom. Hij vindt het een geweldig aanbod. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling het debat te voeren en inventariseert vervolgens de standpunten. De heer Van Groos zegt dat het een akkoordstuk is want zijn fractie is niet tegen het addendum, maar er wordt wel snelheid gewenst.

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

2

De heer Van Zelst geeft aan dat het voor zijn fractie voorlopig een bespreekstuk is omdat er nog vragen open staan. De voorzitter constateert dat de fractie van de SGP het voorstel als bespreekstuk agendeert voor de raadsvergadering van 12 september a.s. 10.

Verharding paden begraafplaatsen en drie beheermaatregelen t.b.v. de begraafplaatsen

Het college heeft opties onderzocht voor de verharding van paden op begraafplaatsen. Verharding moet passen bij de stijl van de begraafplaatsen en toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers en anderen met hulpmiddelen. Voorgesteld wordt om drie beheersmaatregelen verder uit te werken: het opstellen van een beheerplan, het optimaliseren van begraafplaatsenbeheer en het opstellen van een kostprijsdekking. Dit onderwerp was geagendeerd door de ChristenUnie. De heer Van Groos heeft aangegeven geen vragen meer te hebben. Aangezien de heer Van Zelst bij de griffier heeft aangegeven een vraag te willen stellen wordt daartoe gelegenheid geboden. De heer Van Zelst merkt op dat in antwoord op vragen over de begraafplaatsen wordt verwezen naar de beheerder die met pensioen ging. Hij doelde eigenlijk op leidinggevende die meeging op werkbezoek naar de begraafplaats in Woensel. Hij leest in het voorstel dat asfalt het uitgangspunt is, maar naar aanleiding van het werkbezoek heeft een pilot plaatsgevonden op de begraafplaats aan de Heistraat. De door gebruikte verharding lijkt op asfalt, maar wordt ervaren als grind qua klank. Hij vraagt waarom daar niet voor gekozen wordt. Op de smallere paden voorkomt dit bovendien de groei van onkruid die wel ontstaat bij klinkers. Hij begrijpt uit de beantwoording dat er ruimte is voor meer zitbanken en vraagt of dat bevestigd kan worden.

Wethouder Klerx antwoordt dat in de motie werd opgeroepen tot verharden met asfalt en daarom is de genoemde optie niet overwogen. In dit dossier zijn veel zaken gewisseld en is met de beschikbare wijsheid invulling gegeven aan de opdracht van de raad. Als daar toch anders over gedacht wordt hoort hij dat graag. Over de bankjes volgt schriftelijke beantwoording. De heer Van Zelst heeft geen behoefte aan schriftelijke beantwoording over de bankjes, het is gewoon nog niet helemaal duidelijk voor hem. In de pilot op de begraafplaats aan de Heistraat is fors geïnvesteerd in de nieuwe vorm van asfalt met dezelfde gebruiksvriendelijkheid. Dit is positief beoordeeld door iemand die rollator en rolstoelafhankelijk is en daarom verzoekt hij de wethouder nogmaals naar de ervaringen te kijken en een terugkoppeling te geven voordat er aan de slag gegaan wordt. Wethouder Klerx zegt schriftelijke terugkoppeling toe. De voorzitter biedt gelegenheid om onderling het debat te voeren. De heer Van Groos kan zich het experiment aan de Heistraat herinneren. Hij heeft enkele mensen gesproken die niet zo tevreden over de verharding zijn en het ook zelf ook nader bekeken. Los van het onkruid op de grindpaden heeft de verharding niet het comfort van asfalt. Zijn fractie is niet voor asfalt, maar wielen van een rollator of rolstoelen zakken minder weg waardoor asfalt toch comfortabeler is.

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

3

De heer Van Zelst herhaalt dat hij zich heeft gebaseerd op positieve reacties van mensen die die rolstoel- en rollatorafhankelijk zijn en daarmee houdt zijn kennis op. Hij vraagt wat de heer Van Groos vindt van de uitstraling van deze paden ten opzichte van asfalt. De heer Van Groos antwoordt dat zijn fractie liever geen asfalt wil op begraafplaatsen, maar gezien het comfort neigt hij toch naar steun voor het voorstel. Mevrouw Schilders merkt op dat in het raadsvoorstel expliciet asfalt wordt genoemd en begrijpt dat daar nog een experiment bij komt. De heer Van Groos reageert dat er geen experiment bij komt, de paden op de begraafplaats aan de Heistraat zijn op een andere manier verhard dan hoe dit in het verleden gebeurde. Het zijn geen gewone grindpaden meer, maar een verharding van honingraten waarin het grind vastligt. Dit is al een aantal jaren het geval. Het is jammer dat de ervaring van die pilot niet is meegenomen in het voorstel omdat men uitging van asfalt. Mevrouw Schilders vraagt of de wens voor asfalt vanuit de raad kwam. De heer Van Groos antwoordt dat dit het geval zou kunnen zijn. De heer Van Zelst is blij dat mevrouw Schilder zich in de discussie mengt, de honingraat ligt op de hoofdpaden. De pilot waar hij het over heeft, bevindt zich rechtsachter op de begraafplaats. Dat is een totaal ander verhaal, daar komt geen groen doorheen.

De voorzitter inventariseert de standpunten De heer Van Zelst geeft aan dat het afhankelijk van de beantwoording voorlopig een bespreekstuk is. De heer Van Groos zegt dat het een akkoordstuk is voor zijn fractie, maar hij gaat toch nog een keertje kijken naar de betreffende plek, wellicht dat er samen met de SGP tot een amendement gekomen kan worden. De voorzitter constateert dat de fractie van de SGP het voorstel als bespreekstuk agendeert voor de raadsvergadering van 12 september a.s. 11.

Inkoopbeleid

De gemeente Waalwijk besteedt jaarlijks € 72 miljoen aan inkoop en wil dit slim, duurzaam en eerlijk doen. Om dit te waarborgen, is het inkoopbeleid in 2024 geactualiseerd en geëvalueerd met als doel het proces transparant en inzichtelijk te maken. Het nieuwe inkoopbeleid gaat ook over kaders voor maatschappelijk verantwoord inkopen. Dit onderwerp is geagendeerd door de fracties van LokaalBelang en VVD. De heer Van der Pluijm heeft in de afgelopen weken veel tijd besteed aan het spreken van ondernemers en heeft hieruit begrepen dat dit onderwerp heel erg leeft bij hen. De vragen gaan over signalen die zijn fractie heeft ontvangen, in het verleden maar ook nu, van lokale ondernemers. Zij zijn van mening dat de gemeente bij haar inkoopbeleid structureel onvoldoende aandacht heeft voor de lokale en dan ook nog vaak kleine ondernemers. Hij informeert naar de visie van de wethouder op de kansen voor lokale ondernemers om te kunnen leveren aan de gemeente. Hij vraagt welke mogelijkheden de

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

4

wethouder ziet om lokale ondernemers nog beter in positie te brengen om kans te maken überhaupt te mogen leveren aan de gemeente. Hij wijst op het spanningsveld tussen enerzijds het toepassen van dit inkoopbeleid en anderzijds het actief bijdragen aan het welzijn van de lokale gemeenschap wat haaks staat op een verantwoorde en doelgerichte besteding van publieke middelen. Wethouder Klerx antwoordt dat de betrokkenheid van de lokale ondernemers hoog in het vaandel staat. Het college is op bezoek geweest bij verschillende netwerkorganisaties om uit te leggen hoe het inkoopbeleid werkt en hoe ondernemers de gemeente makkelijk kunnen vinden als zij denken dat zij iets voor de gemeente kunnen betekenen. Zeker bij onderhandse aanbestedingen, dat gaat echt over de kleine zaken van een bloemetje tot een simpele opdracht, is er een wens om lokale ondernemers te betrekken in balans met kwaliteit, prijs en lokale betrokkenheid. Bij de meervoudig onderhandse aanbestedingen wordt hier daadwerkelijk vorm aan gegeven door sowieso een partij uit de lokale gemeenschap uit te nodigen en ook bij Europese aanbesteding wordt daar aandacht voor gevraagd voor zover dat mogelijk is. Bijvoorbeeld door te kijken naar de footprint op CO² uitstoot. Als er met ondernemers uit de buurt wordt gewerkt dan scheelt dat.

Zij zijn vaak bekend met de omgeving en weten wat er nodig is qua participatie en zij kunnen snel schakelen. Dat zijn allemaal objectieve criteria waar in principe iedereen aan kan voldoen, maar waar lokale ondernemers voordeliger uit zouden kunnen komen. Zeker bij meervoudig onderhandse en Europese aanbestedingen is het van belang dat het objectieve criteria zijn. De gemeente kan niet zomaar zeggen wij doen alleen maar zaken met lokale ondernemers. Iedereen moet gelijke kansen krijgen. De gemeente mag niet positief discrimineren door alleen maar met lokale ondernemers te werken. Het speelveld is groter bij kleinere aanbestedingen onder € 70.000 en geprobeerd wordt om daar meer in te doen. De organisatie stuurt daar op vanwege de betrokkenheid maar eerlijk is eerlijk, er zijn veel ondernemers in de gemeente en de gemeente heeft heel veel nodig en dan ga je soms vanwege efficiency, of vertrouwdheid, of kwaliteit soms wat makkelijker naar dezelfde persoon. Dat kan een lokale ondernemer zijn, maar het kan ook zijn dat er onvoldoende getriggerd wordt om meer op zoek te gaan naar die lokale ondernemer. Ondernemers kunnen de gemeente benaderen en roept ondernemers op een pitch of aanbod te mailen naar inkoop@waalwijk.nl dan wordt ervoor gezorgd dat het op de juiste afdeling terechtkomt.

Door dit onder de aandacht te brengen in de documenten als gevolg van het inkoopbeleid (het handboek en contractbeheer) komt er ook bewustwording bij de budgethouders en inkopers. De heer Van der Pluijm vervolgt dat zijn fractie ook meerdere netwerkorganisaties heeft gesproken die bevestigen dat de gemeente heel actief is geweest met het zenden van informatie zo kunt u ons bereiken. Ondernemers geven ook aan als wij dat gedaan hebben dan horen wij daarna niets mee. Het lijkt alsof de gemeente gewoon doorgaat met het bellen van dezelfde leveranciers. De wethouder noemde de bloemist, er zijn wel tien bloemisten in Waalwijk. Hij informeert of er jaarlijks wordt gerouleerd, want blijkbaar valt dat tegen. Wethouder Klerx bevestigt dat er ook zaken worden gedaan op basis van langjarige afspraken of snel even iets regelen bij een vertrouwd contact uit het eigen netwerk van één van de 600 medewerkers. Hij is niet tegen maximale lokale betrokkenheid. Integendeel, met het nieuwe inkoopbeleid wordt juist geprobeerd om er een schepje bovenop te doen. In de dagelijkse operatie maar ook bij de directie en teammanagers moeten collega’s aangespoord worden om contacten te leggen. Kijken of bijvoorbeeld de koffieleverancier een lokale leverancier kan zijn.

Het college is in de veronderstelling dat het maximale wordt gedaan in de zin van stimuleren, ophalen bij ondernemers, aansporen dat het lokaal kan en actiever zijn in afwisselen. Het voorbeeld van de bloemist is treffend, maar als je ergens tevreden over bent, moet dan na een jaar naar

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

5

een ander gegaan worden? In sommige gevallen voelt dat lastig, maar daarmee wordt de koek wel eerlijk verdeeld. Het kan dus iets meer aandacht hebben, maar het betekent ook iets voor de lokale ondernemers die nu al iets voor de gemeente doen als na een bepaalde periode naar een andere partij gekeken worden. Het college snapt dat lokale ondernemers de samenleving steunen en dat kan soms beter zijn voor indicatoren als klimaat, footprint, participatie, communicatie, maar het blijft altijd zoeken naar balans. De heer Van der Pluijm geeft aan dat zijn eerste twee vragen zijn beantwoord, niet helemaal naar tevredenheid en daarom wordt een amendement overwogen. De laatste vraag is nog niet beantwoord. Die ging over het spanningsveld tussen bijdragen aan het welzijn van de lokale ondernemers en een doelgerichte en verantwoorde besteding van publieke middelen. Wethouder Klerx merkt op dat naar zijn gevoel het belang van lokale betrokkenheid wordt onderschreven en altijd wordt gezocht naar balans om prijs en kwaliteit mee te laten wegen want het college realiseert zich dat ondernemers aan de ene kant de situatie beter kennen en soms minder CO² footprint hebben, maar anderzijds dat zij ook iets doen voor de Waalwijkse economie, sponsor zijn van een lokale vereniging. Het lokale MKB is erg belangrijk voor de stad.

Bij het inkoopbeleid wordt gekeken naar social return door mensen van Baanbrekers in te zetten en meer lokale betrokkenheid. Dat is in het nieuwe beleid een schep meer in dan in het vorige beleid. De heer Bokšan herkent het signaal dat ondernemers worden benaderd maar daarna niets meer horen. Het idee achter maatschappelijk verantwoord inkopen is goed, de gemeente op een duurzame manier doorgeven aan volgende generaties. In de toegevoegde paragrafen staan dingen over CO² footprint, maximale energiezuinigheid, fair trade, klimaatbestendigheid en noem maar op. Hij vraagt of het college het eens is met zijn fractie dat dit soort eisen en criteria er niet toe moeten leiden dat kleine ondernemers die dit mogelijk niet aankunnen onnodig onaantrekkelijk worden voor de gemeente om opdrachten aan te verlenen ten opzichte van gemeenten die niet dat maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen hanteren. Hij vraagt daarom of het college heeft nagedacht over het maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen ten opzichte van andere gemeenten. In de participatieparagraaf staat dat dit niet is toegepast, maar hij hoort van de wethouder dat hij met netwerkorganisaties heeft gesproken over het inkoopbeleid. Hij vraagt of het beleid en de criteria ook echt zijn voorgelegd aan ondernemers met de vraag om mee te denken over wat draagbaar is.

Wethouder Klerx antwoordt dat er geen participatie is geweest, het inkoopbeleid is toegelicht, uitleggen hoe het werkt en proberen een brug te slaan. Kijkend naar andere gemeenten ontstaat er een spanningsveld, want hij begrijpt dat gezegd wordt dat het ook weer niet te moeten worden omdat ondernemers zichzelf dan misschien uit de markt prijzen of ondernemers kunnen het niet meer aan. Dat is precies de balans waar de gemeente naar op zoek is. Het kan zo maar zijn dat met mensen uit Den Bosch of Tilburg gewerkt wordt omdat die daar nu eenmaal een grotere club mensen hebben die vanuit maatschappelijk verantwoord ondernemen een extra zetje krijgen en bij ons wel aan de bak kunnen. Aan twee kanten wordt geprobeerd het maximale te doen. Zo veel mogelijk mensen van Baanbrekers inzetten, maar aan de andere kant is het aantal mensen dat Baanbrekers beschikbaar heeft niet oneindig is waardoor tegen grenzen gelopen wordt. Als je dan doorgaat kan het zijn dat partijen uit andere gemeenten of verder weg met andere mensen niet zijnde de Waalwijkse ondernemer net een streepje voor hebben. De heer Bokšan kan zich voorstellen dat partijen uit grotere gemeenten, grotere bedrijven dit soort dingen al helemaal geïntegreerd hebben en daardoor makkelijker kans

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

6

maken op opdrachten, maar zijn vraag was meer of door die eisen en criteria kleinere lokale ondernemers worden benadeeld. Wethouder Klerx antwoordt bevestigend omdat de mensen van Baanbrekers al op heel veel plekken aan het werk zijn. Als daar nog hogere eisen aan gesteld worden dan gebeurt het op een gegeven moment niet meer met mensen uit de Regio en hebben de lokale ondernemers daar veel minder voordeel van. Sterker nog, misschien wel nadeel want dan zijn de mensen niet hier en dan is het inzetten op en voldoen aan de criteria veel moeilijker. Mevrouw Schilders is blij dat de gemeente toegankelijk is en lokale ondernemers echt uitnodigt onder verwijzing naar een toelichting en handboek en vraagt of het mogelijk is om met een vast sjabloon te werken waarin een aantal criteria wordt verwerkt. Wethouder Klerx antwoordt dat dit aan de orde is geweest, maar ondernemers geven aan dat niets makkelijker is dan een mailtje sturen naar inkoop@waalwijk.nl. Het maakt niet uit wat daarin wordt geschreven en aan welke criteria wordt voldaan, er wordt voor gezorgd dat de mail op de juiste plaats terechtkomt of er wordt doorgevraagd. Hij begrijpt dat er na het sturen van een mailtje wat meer terugkoppeling van de vakafdeling wordt gewenst. Hij is geen voorstander van nog meer sjablonen, administratie en systemen omdat een mailtje echt het meest laagdrempelig is.

De heer Van Zelst geeft aan dat zijn fractie het inkoopbeleid op zich kan waarderen. Hij is onderdeel van het bestuur van de ondernemersvereniging van Sprang-Capelle. Op uitnodiging van het bestuur is de ambtelijke organisatie op bezoek geweest, is een avond met de leden georganiseerd en zijn zaken gedeeld. Een mailtje is perfect. Ondernemers die meedoen aan meervoudige en Europese aanbestedingen weten hoe dit moet. Zijn fractie vraagt om aandacht voor de kleinere ondernemer voor een enkelvoudige aanbesteding tot € 70.000 en de zaken verdelen. In een vorig leven was hij winkelier door de gemeente gebeld over cadeaubonnen voor in kerstpakketten. Het is leuk als je als winkelier een keertje wat extra’s krijgt. Zijn fractie heeft een amendement aangekondigd waarin voorgesteld wordt om jaarlijks 25 nieuwe ondernemers uit de gemeente een kans te bieden om hun diensten te leveren of uit te voeren. Hij vraagt hoe de wethouder daar tegenaan kijkt. Wethouder Klerx antwoordt dat deze opdracht te doen is, de gemeente heeft ongeveer 15 afdelingen dus dat jaarlijks 2 bedrijven per afdeling zijn. Het gaat om bewustwording op de werkvloer waar juist de kleinere opdrachten verdeeld worden. Bij de grote opdrachten is sprake van managementsturing.

Als deze oproep wordt gedaan wil hij zich daar zeker hard voor maken omdat het de gedachte van wat meer afwisseling onderschrijft met de kanttekening die hij zojuist maakte dat wellicht een ondernemer die al 25 jaar zaken doet met de gemeente ineens een hele belangrijke klant ziet vertrekken. De heer Van Zelst is zich daarvan bewust, maar alle ondernemers dragen belasting af en daarom is het voor alle ondernemers leuk om daar eens een keer iets voor terug te krijgen. Het zou een hele mooie geste zijn vanuit de gemeente, hij is blij met de positieve woorden. De heer Pulles komt terug op de opmerking stuur maar een mailtje naar de afdeling inkoop en vraagt of er een reactie terug zou kunnen komen bij wie het mailtje terecht is gekomen omdat hij de ervaring heeft dat mailtjes sturen naar een afdeling nauwelijks succesvol is. Hij denkt dat in het meervoudig onderhands aanbesteden lokaal een hoop te halen valt en vraagt of de wethouder kansen ziet om lokaal zaken doen als beslissingscriterium iets zwaarder te laten wegen.

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

7

Wethouder Klerx antwoordt dat de gevraagde terugkoppeling gedaan zou kunnen worden. Hij weet vanuit een vorige baan dat dergelijke mailtjes vaak voor kennisgeving aangenomen worden, maar heeft het idee dat wanneer lokale ondernemers een oproep doen om iets te mogen doen voor de eigen gemeente daar echt serieus naar gekeken wordt. Of er altijd iets met het mailtje wordt gedaan is afhankelijk van of op dat moment hetgeen wordt aangeboden nodig is en hoe omgegaan wordt met vaste contracten en afspraken. Soms heeft het even tijd nodig. Met veel leveranciers worden langjarige afspraken gemaakt. Hij gaat meegeven waar op gestuurd kan worden om de terugkoppeling wat beter te doen door daar een naam aan te koppelen of het nog laagdrempeliger te maken. Lokaal zaken doen als criterium zwaarder laten wegen is niet toegestaan omdat dit positieve discriminatie is. Objectieve criteria zoals kennis van, participatie, woonachtig in de omgeving, of een klein footprint omdat de reisafstand voor het personeel klein is, dat mag wel, maar een punt meer in de afweging geven omdat een ondernemer uit Waalwijk komt is niet toegestaan. De heer Pulles dacht dat dit vooral voor Europese aanbesteding geldt. Wethouder Klerx verduidelijkt dat de gemeente zelf mag kiezen bij de enkelvoudige onderhandse aanbesteding en daar wordt ook geprobeerd om zo veel mogelijk te rouleren.

Bij de meervoudig onderhandse aanbesteding kan de gemeente wel kiezen wie zij uitnodigt (opgenomen is dat daar altijd een lokale partij bij moet zijn) maar het criterium de ondernemer komt uit Waalwijk en daarmee heeft deze een voorsprong dat mag niet. Mensen moeten bezwaar kunnen maken en het moet eerlijk en transparant zijn. De heer Frodyma heeft een voorbeeld uit de praktijk. Een huurder van een pand in Waalwijk heeft voor verduurzaming een offerte aangevraagd bij een Waalwijkse ondernemer met wie de gemeente nog niet samenwerkt. Deze offerte komt uit op € 4.671. De aanvrager heeft in opdracht van de gemeente ook een offerte moeten aanvragen bij een in Waalwijk gevestigde ondernemer met wie de gemeente wel samenwerkt. Deze offerte kwam uit op € 5.800 en gelijk aan de eerder genoemde offerte van de ondernemer waar de gemeente nog niet mee samenwerkt. Aanvrager wordt gevraagd alles om boven het gesubsidieerde bedrag van € 5.000 zelf bij te dragen. Voorts blijkt dat de ondernemer waar de aanvrager een offerte moest aanvrager is overgenomen door een bedrijf dat niet meer in Waalwijk gevestigd is. Hij vraagt hoe dit wordt gecontroleerd door de gemeente en of de offerte gehonoreerd kan worden daar het verschil meer dan 20% bedraagt. Wethouder Klerx stelt voor om deze vraag schriftelijk in te dienen omdat hij deze op dit moment niet kan beantwoorden.

De heer Frodyma geeft aan dat hij contact opneemt met de wethouder om dit te bespreken. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling het debat te voeren en inventariseert vervolgens de standpunten. De heer Bokšan zegt dat het voorlopig een bespreekpunt om nader te kunnen kijken naar het originele idee vanuit de SGP. De heer Van der Pluijm overweegt een amendement om de gemeente op te roepen meervoudige onderhandse aanbestedingen te publiceren. Voorts wordt een motie

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

8

overwogen om te trachten de Waalwijkse ondernemers en de vakinhoudelijke ambtenaren bij elkaar te brengen. De heer Van Zelst heeft reeds aangegeven dat zijn fractie een amendement gaat indienen. De voorzitter constateert dat de fracties van Lokaal Belang, VVD en SGP het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 12 september a.s. 12.

Periodieke raadswijziging begroting 2024-2

De wijziging omvat drie administratieve aanpassingen. Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos heeft op 13 augustus vragen gesteld. De antwoorden kwamen twee uur voor deze gespreksavond binnen. Hij is inmiddels gestopt met informeren naar de beantwoording, dat is geen taak voor een raadslid, maar het is wel jammer dat het zo lang duurt. In het vervolg verzoekt hij wanneer hij technische heeft gesteld om agendering voor de gespreksavond zodat wanneer de beantwoording niet op tijd volgt het niet te laat is om een voorstel te agenderen. Raadsleden van de oppositie zijn sterk afhankelijk van wat er in het raadsvoorstel staat en hoe het is opgeschreven. Veel vragen die zijn fractie stelt hebben te maken met hoe het is opgeschreven. Een voorbeeld: in het raadsvoorstel staat de beschikbare budgetten in de begroting voor groen, binnenstad aangevuld met een bijdrage vanuit de BIZ worden geraamd op één kostenplaats voor het inzichtelijk houden van het budgetbeheer. Hij heeft vervolgens gevraagd waarom het inzichtelijker wordt, want als alles op één hoop gegooid wordt is dat in zijn optiek niet inzichtelijk. Geantwoord wordt dat dit komt vanwege de projectmatige aanpak en dat kan hij wel plaatsen. Vermelding van het woord project had de vraag voorkomen.

De raad heeft niet het beeld dat de ambtenaar of de wethouder heeft maar moet het doen met de tekst van het raadsvoorstel. Soms is het niet duidelijk en dan stelt hij vragen. Nog een voorbeeld: bij c. wordt aangegeven dat bij herontwikkeling van De Els begrotingstechnisch iets niet goed is gegaan. Er had op een nieuw te vormen reserve geboekt moeten worden. Hij heeft vervolgens gevraagd waarom er geen voorstel is bijgevoegd om deze reserve te vormen. Daarop is geantwoord dat deze reserve al bestaat en daarbij wordt verwezen naar 11 april. Hij vraagt zich af waarom er dan nieuw te vormen reserve staat. Dit is elkaar bezig houden. Hij realiseert zich dat communicatie moeilijk is en dat het niet makkelijk is om iets op te schrijven, maar deze voorbeelden tonen aan dat de tekst niet helpt om het meteen goed te begrijpen en dit leidt tot extra belasting in de raadsvergadering. Wethouder Klerx reageert dat hij afgelopen donderdag zijn excuses had willen aanbieden omdat hij in de voorbereiding van de stukken voor donderdag tot de conclusie kwam dat de vragen nog niet beantwoord waren, er werd nog op goedkeuring gewacht. Hij biedt daarom alsnog zijn excuses aan, de antwoorden hadden al lang en breed gestuurd kunnen worden. De organisatie moet zich aan de termijnen houden, maar het gaat weleens mis.

Hij is het eens dat twee uur van te voren veel te laat is, zeker als de vragen ver van te voren zijn gesteld. Hij waardeert het dat de heer Van Groos zo specifiek kijkt naar elk woord in de raadsvoorstellen aangezien dit veel tijd kost. De tekst wordt met de beste bedoelingen opgeschreven waarbij soms voor een bewoording wordt gekozen die onduidelijk is. Het woordje nieuw had wellicht niet gebruikt moeten worden, want de reserve was er al, in april was de reserve wel nieuw. De projectmatige aanpak; voor het budget van dit jaar wordt alles bij elkaar genomen voor dit project omdat het dan goed

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

9

beheerd kan worden. Hij begrijpt dat het woord project meer duidelijkheid had kunnen geven. De heer Van Groos aanvaardt de excuses en beaamt dat het mensenwerk is. De opsteller van een raadsvoorstel heeft veel meer context bij het voorstel dan degene die het voorstel leest. De term nieuw te vormen reserve voor een reserve die al bestaat zorgt voor verwarring, maar het is gelukkig nog voor de raadsvergadering opgehelderd. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is om onderling debat te voeren. Hij inventariseert vervolgens de standpunten en constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 september a.s. 13.

Budget SVn leningen

Sinds 2000 is er geld beschikbaar gesteld aan SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) voor leningen die volkshuisvestingsdoelen ondersteunen. Door het succes van deze leningen is het saldo nog slechts zo’n € 34.000. Het college moet met een voorstel naar de raad komen als het saldo onder de € 250.000 komt. Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de VVD. De heer Bokšan merkt op dat in een hoog scenario € 800.000 nodig is voor het aanvullen van de startersleningen en € 600.000 voor de andere stimuleringsregelingen. In een laag scenario is € 1 mln. nodig (€ 600.000 startersleningen, € 400.000 andere stimuleringsregelingen). Hij wijst op het risico dat er een ontoereikend budget wordt aangevraagd aangezien de prijzen in de woningbouwsector opnieuw stijgen en vraagt hoe de wethouder ervoor zorgt dat hij over een paar maanden niet terug hoeft naar de raad voor nieuw budget voor de startersleningen. Wethouder De Jong antwoordt dat het bedrag van € 1 mln. is gekozen in verband met het ravijnjaar met het voornemen om dit medio volgend jaar bij de Kadernota opnieuw te bekijken. De startersleningen gaan goed, een gemiddelde lening bedraagt € 28.000 (maximaal € 30.000). Bij verduurzaming is in het vierde kwartaal een duidelijke neergang waar te nemen waardoor waarschijnlijk flink onder het lage scenario uitgekomen wordt.

Als de 5 aanvragen van dit jaar worden geëxtrapoleerd naar de komende twee kwartalen wordt uitgekomen op 10x € 15.000 (€ 150.000) in plaats van € 400.000 in het lage scenario waardoor ruimte wordt gecreëerd om aan de reële vraag van de startersleningen te kunnen voldoen. Als de raad meer financiële ruimte wil geven voor de komende twee, drie jaar hoort hij dat graag. Het ravijnjaar is ongewist. Er moet structureel € 4 mln. omgebogen worden en daarom deze keuze. De heer Bokšan begrijpt dat de wethouder aangeeft dat het college één jaar verder wil kijken. Ontwikkelingen op de woningmarkt kunnen zomaar veranderen en daarom kan zijn fractie zich daarin vinden. Hij hoort dat er sprake is van een daling bij de andere leningen (jammer dat woningen niet verduurzamen worden) waardoor er mogelijkheden zijn om over te hevelen naar de startersleningen. Dat stelt hem gerust. De heer Frodyma refereert aan de door de VVD gevraagde nadere uitsplitsing van de verstrekte stimuleringsregelingen. In de reactie wordt aangegeven dat er 60 verduurzamingsleningen zijn verstrekt in de periode van 2020 tot het 2 e kwartaal 2024, waaronder 3 verzilverleningen.

In december 2023 is het contract voor de verzilverlening uitgebreid met de mogelijkheid voor ouderen om onder de verzilverlening schenkingen aan hun kinderen te doen bij de aankoop van een eerste woning in Waalwijk waarvoor het maximale bedrag zelfs is opgetrokken naar € 30.000. Uit navraag is gebleken dat in

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

10

2022 één verzilverlening en in 2023 twee leningen zijn verstrekt voor verduurzaming. In 2024 is tot twee weken geleden nog geen enkele verzilverlening verstrekt. Hij vraagt wat de wethouder hiervan vindt en welke conclusies hieruit getrokken kunnen worden. Wethouder De Jong antwoordt dat de stimuleringsregeling verduurzaming woningen een flinke aanloop en wellicht een energiecrisis nodig had om een piek te krijgen. De verzilverlening is een mogelijkheid, maar het is wel een lening die wellicht nog niet bij iedereen bekend is. Als over twee jaar duidelijk wordt dat de vraag niet aan het aanbod voldoet moet gekeken worden of deze posten behouden moeten worden. Dit moet zijn tijd krijgen. De heer Frodyma is het eens dat sinds de uitbreiding een korte periode voorbij is gegaan, maar het kan ook zijn dat deze lening meer bekend gemaakt moet worden bij tussenpersonen en wellicht ouderenbonden. Wethouder De Jong bedankt voor de suggestie. De belangrijke stakeholders zijn op de hoogte zijn gesteld, wellicht kan nog gekeken worden of er partijen vergeten zijn. De voorzitter biedt gelegenheid om onderling het debat te voeren. De heer Van Groos krijgt de indruk dat de heer Bokšan denkt dat de SVn lening onuitputtelijk is. Dat is niet het geval.

Hij vraagt of de heer Bokšan niet van mening is dat het zinvol is dat de raad geregeld met dit soort raadsvoorstellen wordt geconfronteerd omdat de raad dan de mogelijkheid heeft om de criteria bij te stellen omdat het geld snel of minder snel uitgegeven moet worden. De heer Bokšan reageert dat hij het eens is met de wethouder dat er niet drie jaar vooruit gekeken moet worden. Als de woningmarkt zich op een bepaalde manier ontwikkelt is het juist heel handig om eens per jaar of als het budget op is terug te komen naar de raad. Hij verschilt niet van mening met de heer Van Groos, maar wellicht dat hij de vraag verkeerd begrijpt. De heer Van Groos vraagt zich af of er nog een ander argument is dan de horizon die de wethouder aangaf, namelijk de rol van de raad als het gaat om het verstrekken van dit soort regelingen. De taak van de raad is niet alleen om budget beschikbaar te stellen, maar ook na te denken over de voorwaarden. Boven welke grens, of tot welk bedrag mag worden geleend. Dat zou een extra reden kunnen zijn om de horizon niet op drie jaar te stellen of een groot bedrag toe te kennen, maar de vinger aan de pols houden. De heer Bokšan is het eens met de heer Van Groos dat de raad die rol moet pakken en de mogelijkheid moet hebben om naar de voorwaarden te kijken. Zijn eerste amendement in de raad ging over het verhogen van de NHG grens voor startersleningen.

Steeds als dit onderwerp terugkomt op de agenda heeft de raad de mogelijkheid om te bekijken wat hij ermee wil. De voorzitter inventariseert de standpunten en constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 september a.s. Inventarisatie A- of B-stukken voor de niet besproken stukken 14. Statutenwijziging Stichting Bravoo in verband met besturenfusie met Stichting Leerrijk De voorzitter constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 september a.s.

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

11

15.

Bezwaarschriften GODE-II

De voorzitter constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 september a.s. 16. Gedragscode voor de publicatie van persoonsgegevens voor de Raad van Waalwijk 2024 & aanstelling Functionaris Gegevensbescherming De voorzitter constateert dat het voorstel unaniem als akkoordstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 september a.s. Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen Er zijn geen verzoeken om mededelingen te delen ontvangen. 17.

Sluiting

De voorzitter bedankt Frances Opperman en haar team voor de ondersteuning sinds het vertrek van Jeske Louer. Hij wenst vervolgens Jeroen Deneer veel succes. Hij bedankt aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering om 20.45 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 10 oktober 2024.

De griffier,

De voorzitter,

J. Deneer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag gespreksavond 3 september 2024 vervolg van de gespreksavond van 28 augustus 2024

12