Verslag thema-avond sociale inclusie 230622

Verslag van de thema-avond sociale inclusie gehouden op donderdag 23 juni 2022 Voorzitter: Plv. griffier:

mevrouw I. Klerks mevrouw F. Opperman

Aanwezig:

de heer A. van Belkom de heer B. Bruurmijn de heer T. Klerx de heer H. Metzke (va 21.20 uur) mevrouw M. Veraa de heer M. Bokšan (va 21.20 uur) VVD de heer T. Klerks VVD de heer F. Spierings (va 21.20 uur) mevrouw Y. van Laar mevrouw A. Wens mevrouw C. de Bruijn de heer T. Mertens de heer T. Vink de heer W. van Veelen

Ambtelijk: Portefeuillehouder: Notulen:

Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang Lokaal Belang VVD GroenLinksaf GroenLinksaf CDA D66 SGP ChristenUnie

mevrouw R. van Duifhuizen, projectleider inclusie mevrouw S. Schuijffel

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen hartelijk welkom. 2.

Thema-avond sociale inclusie

Wethouder Schuijffel leidt het onderwerp kort in. Zij wijst op de campagne voor het Fonds Gehandicaptensport waarvan zij behalve het goede doel ook de slogan erg mooi vindt: “Wij zijn niet beperkt, wij worden beperkt”. Dit is precies waar het om draait. Inclusie is voor veel mensen breder dan alleen sport. Mensen met een fysieke handicap, mensen die niet mee mogen of kunnen doen om hele andere redenen. Op het moment dat met elkaar beter wordt nagedacht over wat nodig is om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen, wordt de wereld leuker. Denken aan bepaalde doelgroepen die iets nodig hebben, in plaats van denken voor. De aanwezige ervaringsdeskundigen hebben vandaag deelgenomen aan een manifestatie in Zidewinde en vragen actief om aandacht bij sportverenigingen en welzijnsorganisaties om drempels te beslechten Zij kijkt uit naar voorbeelden en ervaringen die straks gedeeld zullen worden. Mevrouw Van Duifhuizen verzorgt een presentatie. Vervolgens verstellen enkele ervaringsdeskundigen hun verhaal. Een ervaringsdeskundige geeft aan dat hij sinds zijn geboorte slechtziend is. Hij zet zich in voor inclusiviteit en studeert rechten. Mensen met een beperking moeten ook kunnen meekomen in de samenleving. Het heeft een hele tijd geduurd voordat hij een bijbaan had. Hij vindt veel onderwerpen belangrijk: vrije tijd, sport, uitgaan, fysieke toegankelijkheid en openbaar vervoer.

Er wordt goed geluisterd naar inwoners, mensen van de gemeente sluiten regelmatig aan bij bijeenkomsten. Wat beter kan is meer doen met de input zodat de toegankelijkheid voor mensen met een rolstoel aangepast wordt.

Verslag van de thema-avond sociale inclusie, 23 juni 2022

1

Een ervaringsdeskundige die eveneens visueel beperkt is vult aan zij vanaf haar veertigste problemen met haar zicht heeft gekregen, maar al heel lang erg moe was. Zij moest stoppen met haar werk en ging als postbezorger aan de slag tot het moment dat zij de adressen niet meer kon lezen. Na tien jaar is nog steeds niet duidelijk welk oogprobleem zij heeft. Uniformiteit is voor haar belangrijk. Als voorbeeld noemt zij dat elk toilet anders is. Er wordt nu gewerkt aan een uniform systeem voor stekkers. Voor haar is het belangrijk dat dingen op een vaste plaats liggen. Zij wil graag aan alles kunnen deelnemen en wil liever niet naar de dagbesteding vanwege de leeftijd van die doelgroep. Zij heeft zichzelf moeten bewijzen om vrijwilliger te kunnen worden, maar inmiddels wandelt zij met mensen en doet zij spelletjes met hen. Zij wil graag gelijkwaardig behandeld worden. Een ervaringsdeskundige geeft aan dat zij met haar man en zoontje in Waalwijk woont. Zij heeft een bindweefselaandoening waardoor zij parttime in een rolstoel zit. Zij zet zich graag in voor toegankelijkheid, vooral de fysieke toegankelijkheid. Als zij met haar zoontje naar de speeltuin wil, is een zandbak niet echt toegankelijk met een rolstoel. Een ervaringsdeskundige geeft aan dat zij na een ongeluk een zenuwbeschadiging heeft opgelopen waardoor haar been nog steeds ‘denkt’ dat het gebroken is.

Zij wil weer gaan werken en wordt op dit moment omgeschoold naar Wmo consulent. Zij wil zich in zetten voor fysieke toegankelijkheid, maar ook voor een vaardigheidstraining voor mensen in een rolstoel. Een ervaringsdeskundige geeft aan dat zij ziek werd en vervolgens te horen kreeg dat zij uitbehandeld was, maar dat zij er door een behandeling die is aangeslagen gelukkig nog is. Zij heeft wel haar been verloren en is in een rolstoel terechtgekomen. Zij heeft ervaren hoe moeilijk het is om dingen voor elkaar te krijgen qua voorzieningen, met werk, dingen die nodig zijn, maar niet makkelijk vindbaar. Daar wil zij iets in betekenen via de Wmo. Sporten heeft haar veel opgeleverd, hierdoor is haar gezondheid vooruit gegaan. Zij wil ervoor zorgen dat dit voor iedereen mogelijk is. Mevrouw Van Duifhuizen vervolgt haar presentatie. Naar aanleiding van de presentatie worden de volgende vragen gesteld: De heer Klerx bedankt voor het delen van de verhalen en de presentatie. Hij denkt dat sociale inclusie ook erbij horen is en vraagt of dit ook is opgenomen in de agenda. Wethouder Schuijffel verduidelijkt dat sociale inclusie verder gaat dan mensen met een fysieke beperking. Het gaat ook over chronisch zieken en over mensen die niet kunnen meedoen omdat zij onvoldoende inkomen hebben, een andere seksuele geaardheid hebben, een andere culturele achtergrond hebben.

De aandacht is in eerste instantie uitgegaan naar dit specifieke onderwerp vanwege het VN-verdrag waardoor de gemeente een aantal opdrachten heeft, maar het is absoluut de bedoeling om te verbreden. Mevrouw Van Duifhuizen vult aan dat niet nagelaten zal worden om ook andere groepen en onderwerpen mee te nemen in het traject. Dit richt zich voor een groot deel op bewustwording. De heer Van Belkom begrijpt dat de aanwezigen als ervaringsdeskundigen worden betrokken bij het inrichten of het vernieuwen van straten. Mevrouw Van Duifhuizen reageert dat dit sinds kort gebeurt. De heer Van Belkom vervolgt dat het goed is dat dit gebeurt en informeert of er rekening wordt gehouden met de input.

Verslag van de thema-avond sociale inclusie, 23 juni 2022

2

Geantwoord wordt dat toen de bushaltes in de Antoniusstraat werden verhoogd een paal werd geplaatst midden in de taststrook. Als dit wordt aangegeven wordt het opgelost, maar dit soort dingen moet voorkomen worden. Mevrouw Van Duifhuizen vult aan dat de schouw in het centrum het eerste initiatief was. De collega’s van de buitenruimte, verkeer en ontwikkelprojecten hebben beloofd dat zij voor de vergadering van juli input zullen geven hoe dit wordt opgepakt en hoe de ervaringsdeskundigen in de toekomst betrokken worden (vanaf de ontwerpfase inclusief en toegankelijk zijn). De heer Van Belkom vervolgt dat de massastudie stadscentrum in de volgende raadsvergadering aan de orde komt en hoopt dat hier ook input op geleverd wordt door het platform. Hij is benieuwd naar hun ervaringen en hoe de gemeente dit in de praktijk oppakt. Opgemerkt wordt dat tijdens de schouw vanuit de gemeente aangegeven werd dat sommige dingen op een simpele manier op te lossen zijn. Er wordt gehoopt op een goede samenwerking. De heer Mertens geeft aan dat bij de nieuwbouw van scholen vaak te weinig wordt gekeken naar de inclusieve agenda en vraagt hoe dit in Waalwijk is geregeld. Wethouder Schuijffel vindt het belangrijk dat de gemeentelijke organisatie zich bewust is van het feit dat anderen betrokken moeten worden om te kijken of ontwikkelingen en ontwerpen passen bij alle inwoners.

Iemand die een paal plaatst op een plek waar ribbels liggen voor visueel beperkten moet beseffen dat dit niet gedaan moet worden. Het gaat voor een heel groot deel om bewustwording zodat alle mensen in de samenleving kunnen meedoen. Aangegeven wordt dat veel scholen in de gemeente onlangs gerenoveerd of vernieuwd zijn met redelijke aanpassingen, maar er was geen sprake van betrokkenheid. Mevrouw Van Duifhuizen verduidelijkt dat er heel lang geen platform is geweest. Zij is niet op de hoogte van de actuele zaken van het bouwen in het onderwijs, maar het lastige bij bouwplannen is dat het bouwbesluit minimale aanknopingspunten geeft voor de toegankelijkheid dus er wordt ook naar andere instrumenten gekeken om dit te beïnvloeden. Dat is bijvoorbeeld in het aanbestedingstraject eisen stellen aan partijen die inschrijven. Partijen kunnen zich onderscheiden als zij een bepaalde expertise hebben. Wettelijk gezien is het voldoende om aan het bouwbesluit te voldoen, maar dat is absoluut niet voldoende voor mensen met een beperking. De heer Mertens bedankt voor deze toelichting. Gebouwen worden vaak geplaatst voor de duur van 50 jaar, maar zijn dan toch niet voldoende ingericht voor een maatschappelijke functie. Hij refereert aan de toegankelijkheid van speeltuinen en informeert of er iets over toegankelijkheid is opgenomen in de vastgestelde speeltuinvisie.

Mevrouw Van Duifhuizen antwoordt dat er niets is opgenomen, maar zij heeft dit wel gemeld aan de collega’s. Er zijn subsidiemogelijkheden (een landelijk actieplan om in iedere gemeente minstens één speelplek te hebben die compleet toegankelijk is) en daar wordt een beroep op gedaan. Aangevuld wordt dat er ook allerlei sportveldjes zijn die niet rolstoeltoegankelijk zijn vanwege muurtjes of hekken die te dicht bij elkaar geplaatst worden. Dit moet ook meegenomen worden.

Verslag van de thema-avond sociale inclusie, 23 juni 2022

3

Mevrouw Van Duifhuizen weet dat dit gebeurt om te voorkomen dat op die veldjes wordt gecrost of gefietst. Dit maakt dat belangen tegen elkaar afgewogen moeten worden. De heer Mertens hoopt dat het platform hier een mooie rol in kan spelen. Hij wijst op uniformiteit en de opmerking over de toiletten. Er wordt gewerkt aan het plan Hoge Nood. Hij informeert of er een format is. Aangegeven wordt dat ieder toilet anders is (waar hangt de wc-rol, waar zit het licht, et cetera). Openbare toiletten zouden standaard en bepaalde indeling moeten hebben. Mevrouw Van Duifhuizen merkt op dat dit typisch iets is dat in het bouwbesluit vastgelegd moet worden, maar lastig te beïnvloeden is. De heer Vink is benieuwd hoe het is met de inrichting van de openbare ruimte in Waspik en Sprang-Capelle omdat dorpen vaak wat compacter zijn. Geantwoord wordt dat dingen altijd beter kunnen. In bepaalde straten zijn de stoepen vrij smal wat lastig is voor de rolstoel, ook moet er vaker overgestoken worden. Desgevraagd geeft de ervaringsdeskundige aan dat het voor hem wel mogelijk is om zich zelfstandig te bewegen in Sprang-Capelle. Mevrouw Van Duifhuizen vult aan dat de algemene punten die uit de centrumschouw naar voren gekomen zijn meegenomen worden bij andere renovaties of ontwikkelingen in de buitenruimte. Ook in de kernen moet een schouw plaatsvinden.

Zij kent niet alle richtlijnen, maar door visueel beperkten wordt bijvoorbeeld veel gebruik gemaakt van natuurlijke routebegeleiding (muurtjes, begroeiing, verhogingen). Dit soort zaken kunnen soms weer lastig zijn voor mensen in een rolstoel. De heer Vink vraagt hoe autisme en armoede concreet opgepakt worden. Hij vraagt voorts of het platform een gesloten groep is of dat het mogelijk is om aan te sluiten. Mevrouw Van Duifhuizen antwoordt dat het platform zeker open is voor extra mensen. Hierover volgt na de zomer publiciteit (een Facebookgroep, GO Waalwijk met een ervaringsparcours, een campagne in de week van de toegankelijkheid). Als het platform eenmaal bekend is, wordt verondersteld dat het overvraagd zal worden, de deelnemers zijn allen ook actief met andere zaken dus meer mensen zijn altijd welkom. Wat betreft armoede en autisme; op veel domeinen gebeurt al wat. Mensen die uitsluiting ervaren, ervaren ook meer eenzaamheid. Geprobeerd wordt om met één tegen eenzaamheid dingen te versterken samen met partijen. Dat wat er al is inclusief en toegankelijk maken. Autisme is nog niet expliciet aan de orde geweest. Het autismecafé was ook aanwezig op de netwerkbijeenkomst. Partijen raken beter bekend met elkaar. Er kan dankbaar gebruik gemaakt worden van allerlei initiatieven.

De heer Vink vraagt welke gevolgen er verbonden moeten worden aan de uitspraken van Avro/Tros over het muziekfeest op het plein aangezien Waalwijk een inclusieve gemeente wil zijn. Wethouder Schuijffel antwoordt dat zij dit incident genoteerd heeft en daar nog op terugkomt. Mevrouw Veraa vraagt hoe inclusiviteit is geregeld bij de diverse afdelingen. Mevrouw Van Duifhuizen antwoordt dat alles nog aan het begin staat. Er moet ook gekeken worden hoe inclusief de eigen organisatie is. Daar is zij praktisch gezien nog niet aan toegekomen. De afdeling communicatie gaat sterk inzetten op het uitdragen van het zijn van een inclusieve gemeente. Het is een langdurig traject. Als zij een bepaald onderwerp of discussie signaleert reageert zij daar op om dingen in gang te zetten.

Verslag van de thema-avond sociale inclusie, 23 juni 2022

4

Voorts gelooft zij sterk in ontmoeten en daar zijn de netwerkbijeenkomsten en andere bijeenkomsten belangrijk bij. De gemeente kan het niet alleen, daar zijn bijvoorbeeld ook de cultuursector en de organisatoren van festivals bij nodig. Eén van de ervaringsdeskundigen vult aan dat het fijn is dat er aandacht is voor dit onderwerp en roept op om het door te geven. De heer Spierings geeft aan dat iemand in de vorige periode tegen hem zei: “Ik heb geen beperking, ik zie alleen niets”. Vervolgens bleek dat sommige verkeersborden te laag hangen. Hij vraagt of hier inmiddels wat aan gedaan is. Mevrouw Van Duifhuizen heeft dit punt niet gehoord bij de recente schouw in het centrum. De ervaringsdeskundigen geven aan het ook om verhogingen en laaghangende struiken gaat. De heer Bruurmijn was aanwezig bij de bijeenkomst aangepast sporten. Inclusie is meedoen, maar vervoer is vaak een probleem. Als je sport in een groep moet je op een bepaald tijdstip aanwezig zijn. In sommige specifieke gevallen kan voor de taxi een aankomstgarantie verkregen worden. Hij informeert of dit uitgebreid kan worden voor mensen die in een groep sporten. De heer Klerx geeft aan dat op 29 september a.s. de toegankelijkheid van gemeentelijke accommodaties aan de orde komt en vraagt of het platform daarbij betrokken is.

Mevrouw Van Duifhuizen antwoordt dat dit het geval is en dat hiervoor nog een uitgebreid raadsvoorstel volgt. De test is al voor haar komst uitgevoerd, maar bij de uitvoering van de resultaten worden de ervaringsdeskundigen betrokken. De heer Klerkx nodigt hen uitdrukkelijk uit om te reageren zodat de raad deze input kan meenemen in zijn beslissing. Mevrouw De Bruijn is gevraagd om mee te werken aan de test in het gemeentehuis voor mensen met een gehoorbeperking. Daar is zij blij mee, omdat zij weet wat het is om een beetje uitgesloten te zijn. Zij refereert aan de speeltuinen en begrijpt dit hier in het centrum mee begonnen wordt, maar vraagt ook om aandacht voor speeltuinen in de kernen. In het zwembad wordt gebruik gemaakt van een speciaal poortje. Dat is een kleine aanpassing. Mevrouw Van Duifhuizen verduidelijkt dat het streven is om in elke kern een toegankelijke speeltuin te hebben. Zij beaamt dat er een heleboel verbeteringen mogelijk zijn die nauwelijks geld kosten en tegemoet komen aan een hele brede groep. Als wegen en stoepen gelijk zijn, is dat ook fijn voor mensen met een kinderwagen. De heer Klerks informeert of Prisma ook bij het platform wordt betrokken. Mevrouw Van Duifhuizen weet dat zij bij netwerkbijeenkomsten over eenzaamheid aansluiten. Bij de bijeenkomst voor mensen met een verstandelijke beperking is dit helaas niet goed van de grond gekomen.

De voorzitter bedankt voor de presentatie en het beantwoorden van de vragen. Gemerkt wordt dat juist de input van ervaringsdeskundigen nodig is om echt te kunnen begrijpen waar het om gaat. Zij bedankt voor de inzet en de bereidheid om mensen met een beperking in de gemeente te vertegenwoordigen en overhandigt hen vervolgens een bedankje.

Verslag van de thema-avond sociale inclusie, 23 juni 2022

5

(De aanwezigen reageren met applaus). 3.

Sluiting

Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 29 september 2022.

De griffier,

De voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag van de thema-avond sociale inclusie, 23 juni 2022

6