Verslag raadsvergadering 29 september 2022

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 29 september 2022 Voorzitter:

mevrouw S.C.A.M. Ausems

Griffier:

mevrouw J.W.M. Louer

Aanwezig de leden:

de heer A. van Belkom de heer M. Bokšan de heer F. den Braven de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer J. van Groos de heer A. van Hamond mevrouw Y. IJpelaar-Alias mevrouw B. de Jongste-van Heijst mevrouw I. Klerks de heer T. Klerks de heer T. Klerx mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer T. Mertens de heer H. Metzke de heer L. Ottens de heer N van der Pluijm mevrouw M. Schilders de heer F. Spierings de heer R. Spohr (afwezig bij agendapunten 15 t/m 17) de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa mevrouw M. Verhagen-van Lier

Afwezig zijn de leden:

de heer J. van Baardwijk de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer H. van Zelst

Tevens aanwezig:

de heer R. Bakker, wethouder de heer A. de Jong, wethouder mevrouw D. Odabasi-Seker, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder

Tevens afwezig:

de heer J. van den Hoven, wethouder mevrouw F. Opperman, plv. griffier

Notulen:

mevrouw I.C. Wendt-Kok (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.00 uur. De voorzitter: Laten wij ons vanuit onze eigen visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Welkom aan iedereen, ook de belangstellenden op de publieke tribune en alle kijkers thuis. Deze vergadering wordt via een livestream uitgezonden. De presentielijst is getekend. Ik heb afmeldingen ontvangen van mevrouw De Bruijn, de heer Gijs den Braven, de heer Van Baardwijk en de heer Van Zelst. Vanavond is de eerste raadsvergadering met het nieuwe audiovisueel systeem. Ik ben heel blij met dit systeem, want het helpt ons als lokale volksvertegenwoordiging het raadswerk beter in beeld en geluid over te brengen naar onze inwoners. Vanavond krijgen we nog extra ondersteuning van het bedrijf dat het systeem geleverd heeft. Wellicht nemen sommige taken vanavond wat extra tijd in beslag. Ik vraag u op voorhand om uw geduld en begrip hiervoor. Het systeem werkt met persoonsgebonden passen en die zitten in het kastje voor u. Indien u gebruik maakt van het spreekgestoelte of de interruptiemicrofoon, verzoek ik u uw eigen pas uit het kastje voor u mee te nemen en te plaatsen in het kastje van het spreekgestoelte of de interruptiemicrofoon. Zo kunnen de kijkers thuis automatisch zien wie u bent en van welke partij u bent. Zo gaat het straks ook werken met het stemmen. Dat doen we vanavond nog niet, maar de volgende keer wel. We hebben ook langere microfoons.

Daar heeft u al eerder mee te maken gehad in deze zaal: u kunt de microfoons het beste ter hoogte van uw mond zetten en zo laten staan. De microfoons pikken zelf het geluid op; u hoeft dus niet naar voren te buigen om in de microfoon te praten. Overigens kan ik u het woord ook ontnemen met deze microfoon; dat vond ik een hele leuke additionele optie. Het zal vast niet nodig zijn. Met het nieuwe systeem kunt u dus ook elektronisch stemmen. Dat doen we vanavond nog niet, omdat we eerst nog even gaan wennen aan dit systeem. In de volgende raadsvergadering zullen we dit wel gaan doen. In geval van hoofdelijke stemming zal nr. 20, mevrouw Van Laar, als eerste zijn stem uitbrengen. We gaan proberen de raadsvergadering helemaal af te werken vanavond, maar mocht dat niet lukken, is het vervolg aanstaande dinsdag, 4 oktober. Dan nog wat huisregels. Ik verzoek u de pitchtijd strak in acht te nemen, ook aan het college het verzoek kort en bondig te reageren. En nog even de spelregels: graag, zoals u weet, via de voorzitter het woord vragen en spreken. De gedachte hierachter is dat het debat zo minder persoonlijk wordt. Kies uw woorden, maar speel op de bal en niet op de man. Uiteraard kunt u het debat heel scherp voeren, maar vermijd herhalingen. De Notulen raadsvergadering 29 september 2022

2

bedoeling van de raadsvergadering is het onderlinge debat met elkaar voeren en niet met het college. De technische vragen aan het college moet u van tevoren stellen. Ik ga hier iets strenger op letten. De tweede termijn is alleen om te reageren als het college een nieuw gezichtspunt inbrengt, of als u nog niet heeft gereageerd op een ingediend amendement of motie. Ik hoop dat we zo een heel goed gesprek hebben vanavond en alle onderwerpen kunnen afronden. 3.

Vaststelling agenda

De ChristenUnie en LokaalBelang hebben twee moties vreemd aangekondigd over respectievelijk de verkeersveiligheid en de omgevingsdialoog. Ik stel voor deze moties te behandelen aan het eind van het debatgedeelte. Gisteren is een raadsinformatiebrief op het RIS geplaatst, waarin het college verzoekt behandeling van agendapunt 9, de vaststelling van het bestemmingsplan Nieuwevaart 8993 e.o. Sprang-Capelle vanavond niet te behandelen, maar door te schuiven naar de volgende raadsvergadering. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp dat er nader onderzoek plaatsvindt. Kan de uitkomst daarvan nog leiden tot aanpassing van de aanpassing van de exploitatieovereenkomst? De voorzitter: Er komt een extra onderzoek en de uitkomst hiervan wordt verwerkt in het voorstel dat vervolgens ter tafel komt bij de raad. De heer Ottens: Ja, maar dat was niet mijn vraag. Kan het leiden tot een aanpassing van de exploitatieovereenkomst? De voorzitter: Ik zal het de wethouder vragen. De heer Klerx: Is het relevant voor de orde van de vergadering? Het is een hele inhoudelijke vraag en misschien een terechte, maar het gaat nu om de orde. De voorzitter: Prima, dank u wel. Ik denk dat we aangeven dat we het agendapunt nu niet gaan behandelen. We passen het agendapunt aan en het komt aangepast op de agenda van de raad, al dan niet met een aanpassing aan de exploitatieovereenkomst.

Mocht u het college nog iets inhoudelijks willen geven ter verrijking van het raadsvoorstel, nodig ik u van harte uit om dit buiten de vergadering te doen. Samen Waalwijk vraagt om verlenging van de pitchtijd met drieënhalve minuut bij de agendapunten 10 en 11, de toegankelijkheid accommodaties en het actieplan energiearmoede. Ik wil voorstellen de agenda met deze wijzigingen vast te stellen. Mevrouw Klerks: Ik ga niemand verbieden een langere spreektijd aan te vragen, maar ik heb als fractievoorzitter mijn fractieleden, die ook graag verlenging hadden gehad, vandaag opgeroepen om hun pitch in te korten. Ik vind het wel erg vervelend dat dat onnodig is geweest. Ik zou aan de hele raad willen vragen zich te houden aan die tweeënhalve minuut. Als dat niet lukt, hoor ik dat graag eerder in de week en niet op de dag zelf. Dat zou ik voor de orde van de vergadering alsmede de collegialiteit wel erg prettig vinden. De voorzitter: Goed voorstel. Als je een verlengde pitchtijd wilt hebben, probeer het dan eerder aan te vragen. De agenda wordt met in achtneming van bovenstaande punten vastgesteld. Notulen raadsvergadering 29 september 2022

3

4.

Vragenronde

Er zijn geen aanmeldingen voor de vragenronde. 5.

Toelating nieuw benoemd lid

De voorzitter: In verband met de benoeming van de heer Mertens tot wethouder in de gemeente Geertruidenberg is er een vacature in de raad ontstaan. De voorzitter van het Centraal Stembureau heeft de heer Kieboom benoemd als raadslid en de heer Kieboom heeft deze benoeming aangenomen. U neemt nu een besluit over de toelating van de heer Kieboom tot de raad. De commissie onderzoek geloofsbrieven, bestaande uit de leden De Bruijn, Ottens en van der Pluijm, heeft voor het besluit van toelating de zogeheten geloofsbrief onderzocht, om te bekijken of de heer Kieboom voldoet aan de vereisten van de gemeentewet om raadslid te worden. Mijnheer Van der Pluijm, mag ik u uitnodigen verslag uit te brengen namens de commissie? De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. De commissie heeft onderzocht en een rapport opgemaakt inzake de geloofsbrieven, artikel V4 van de Kieswet. Voor de goede orde: het gaat over Niels Kieboom. De commissie uit de raad van de gemeente Waalwijk heeft de geloofsbrieven en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ontvangen. Die zijn ingezonden door de heer Niels Kieboom, wonende te Waalwijk. Op 28 juli 2022 is de hiervoor genoemde persoon benoemd tot lid van de gemeenteraad. De commissie rapporteert de raad dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden.

Gebleken is dat bovengenoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde vereisten voldoet. De commissie adviseert toelating als lid van de gemeenteraad. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil de raad voorstellen te besluiten tot toelating van de heer Kieboom. Aldus besloten. De Gemeentewet schrijft voor dat een raadslid, voordat hij of zij zijn of haar functie uitoefent, een eed of verklaring in belofte moet afleggen aan de burgemeester. "Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen”. De heer Kieboom: Dat verklaar en beloof ik. 5a.

Mededeling over fractievoorzitterschap D66

De voorzitter: Met het vertrek van de fractievoorzitter, de heer Mertens, komt D66 met de mededeling over de nieuwe fractievoorzitter. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Dat word ik, Hans Metzke. De voorzitter: Gefeliciteerd, mijnheer Metzke. 6.

Benoeming lid auditcomité

De voorzitter: De gemeenteraad wordt voorgesteld de heer Kieboom te benoemen tot Notulen raadsvergadering 29 september 2022

4

lid van het audit-comité. Zoals ook op het RIS staat, stel ik voor de heer Kieboom bij acclamatie te benoemen. Aldus besloten. Ter vaststelling akkoordstukken Ter vaststelling lijst van ingekomen stukken en verslagen 7.

Lijst van ingekomen stukken a. Ingekomen stukken De heer Ottens: Ik heb een vraag over ingekomen stuk 168, de brief van het bestuur van stichting 50 Jaar Molukkers. Ik heb begrepen dat naar aanleiding daarvan weer gesprekken plaatsvinden tussen het college en het bestuur van de stichting. Ik zou graag op de hoogte worden gehouden van de voortgang hiervan. De voorzitter: We maken er een notitie van. De heer Van Groos: Ik heb een opmerking over hetzelfde ingekomen stuk. Er wordt voorgesteld het aan het college voor te leggen en de raad erover te informeren, maar het college heeft het verzoek eerder al verworpen, dus hoeveel zin heeft het om het aan het college voor te leggen? Wij overwegen onze middelen als raadsfractie in te zetten. Fracties die daarover willen meedenken, nodig ik hierbij uit, want ik heb geen andere wijze van afhandeling. De voorzitter: Ik heb genoteerd dat we het college vragen om de raad op de hoogte te stellen van de voortgang. Het staat u natuurlijk vrij om middelen in te zetten die u nodig of gewenst vindt. b. c. d. e. f.

8.

Lange termijnagenda (LTA) en besluitenlijsten raadsvergaderingen Raadsinformatiebrieven Bestuurdersbrieven Beantwoording schriftelijke vragen (art. 47) Ledenbrieven VNG/LOGA Verslagen

De raad stelt de volgende verslagen ongewijzigd vast: • extra raadsvergadering 16 juni 2022 • informatieavond 23 juni • gespreksavond 30 juni 2022 • raadsvergadering 7 juli 2022 • kaderstellend debat 14 juli 2022

Debat 9.

Vaststelling bestemmingsplan Nieuwevaart 89-93 e.o. Sprang-Capelle

Besloten is om dit agendapunt door te schuiven naar de volgende vergadering. 10. Toegankelijkheid accommodaties De voorzitter: Ik geef als eerste het woord aan LokaalBelang. Het is de maidenspeech van mevrouw Veraa. Veel succes. Notulen raadsvergadering 29 september 2022

5

Mevrouw Veraa: Voorzitter, dank u wel. Iedereen moet overal welkom zijn, dus iedereen moet de mogelijkheid hebben om overal te komen. Toch hebben niet alle inwoners de mogelijkheid overal te komen. Niet alle accommodaties zijn erop ingericht dat de toegankelijkheid voor iedereen goed is. Het gevoel niet te kunnen deelnemen aan een activiteit, moeten we niet hebben. LokaalBelang vindt het fijn om te lezen dat we aan de slag gaan met de verbetering van de toegankelijkheid voor een aantal accommodaties in de gemeente Waalwijk. We zijn er blij mee dat het college ambities uitspreekt. Daarom zal LokaalBelang dit raadsvoorstel steunen. We zien dit voorstel als een mooie eerste stap, maar zien ook nog kansen om de toegankelijkheid verder te verbeteren. In de huidige accommodaties, evenals in de openbare ruimte rondom deze accommodaties. We vinden dit een goede stap richting de inclusieve samenleving, maar we vinden ook dat er nog meerdere stappen gezet moeten worden om de samenleving nog inclusiever te maken. Inclusief Waalwijk kijkt samen naar de gemeente naar mogelijkheden om de toegankelijkheid van de accommodaties, maar ook vooral de openbare ruimte, in de gemeente Waalwijk te verbeteren. In het verbinden van de krachten van de ambtelijke organisatie en Inclusief Waalwijk, zien wij een mogelijkheid om tot mooie resultaten te komen.

Inclusief Waalwijk is afgelopen weekend beloond voor zijn inzet met een mooie prijs: de Waalwijk Inspiratieprijs 2022. Via deze weg willen wij Inclusief Waalwijk van harte feliciteren. Wij hopen dat Inclusief Waalwijk in de toekomst meegenomen kan worden in aanpassingen aan de toegankelijkheid van de accommodaties. Daarnaast zien wij graag dat Inclusief Waalwijk meegenomen wordt in de adviesvraag, gericht op de aanvaardbaarheid van de aanpassingen genoemd in dit raadsvoorstel. LokaalBelang dient vanavond samen met de VVD een motie in om de toegankelijkheid in de gemeente Waalwijk verder te verbeteren. Tot zover. Motie 1: Betrekken Inclusief Waalwijk De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • het college ambities heeft om verschillende accommodaties toegankelijker te maken; • Inclusief Waalwijk een werkgroep is met inwoners vanuit de gemeente Waalwijk die op basis van hun ervaringsdeskundigheid de gemeente adviseert over inclusiviteit, maar niet zijn meegenomen in dit raadsvoorstel; overwegende dat: • het belangrijk is dat zij nu en in de toekomst betrokken zijn bij het toegankelijker maken van gemeentelijke accommodaties; • betrokkenheid van ervaringsdeskundigen en ervaringen van onze eigen inwoners een essentieel onderdeel zijn voor goede aanpassingen in gemeentelijke accommodaties; verzoekt het college: 1.

bij toekomstige aanpassingen aan gemeentelijke accommodaties, gericht op verbeteren van de toegankelijkheid, Inclusief Waalwijk mee te nemen in het proces; 2. een advies aan Inclusief Waalwijk te vragen over de toereikendheid van aanpassingen aan de in het raadsvoorstel opgenomen gemeentelijke accommodaties en de gemeenteraad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. Notulen raadsvergadering 29 september 2022

6

De voorzitter: Dank u wel. Deze motie wordt ondersteund door de VVD, GroenLinksaf, D66 en de SGP. De heer Boksan: Voorzitter. Een gebouw zonder lift. Een pinautomaat waar je niet bij kunt, of te smalle toiletten. Mensen met een beperking hebben hier dag in dag uit mee te maken. Maar liefst een op de acht Nederlanders heeft een beperking. Dan hebben we het over ruim zevenduizend Waalwijkers. Maar helaas zijn veel plekken niet toegankelijk genoeg voor hen. Daarom is het goed dat we aan de slag gaan met het toegankelijker maken van onze gemeentelijke accommodaties. Het voorstel krijgt dan ook de volle steun van de VVD. Wel zien we hier een aanleiding om onze visie naar voren te brengen over dit raadsvoorstel. Om gebruik te maken van een gebouw dat we hebben aangepast om de toegankelijkheid te vergroten, is het wel zo handig dat je bij en in het gebouw kunt komen. Je moet het gebouw dus kunnen bereiken, ook met een beperking. Daarom is het belangrijk dat we bij het maken van plannen om onze gebouwen toegankelijker te maken ook de openbare ruimte rondom zo’n accommodatie meenemen. Kijk bijvoorbeeld naar wat fietsparkeerplaatsen voor gehandicaptenfietsen kunnen betekenen voor de toegankelijkheid. Daarbij is de deskundigheid van Waalwijkers die dag in dag uit ervaren hoe het is om met een beperking te leven, onmisbaar.

Daarom dienen we vanavond samen met LokaalBelang een motie in om hier werk van te maken en stappen te zetten in het van A tot Z regelen dat ook mensen met een beperking makkelijker van A naar B kunnen komen. De meesten van ons hebben geen idee hoe het is om met een beperking te leven, maar we kunnen wel naar de verhalen luisteren en vervolgens doen wat nodig is om onze gemeente een stukje inclusiever te maken. Motie 2: Toegankelijke openbare ruimte rondom gemeentelijke accommodaties De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • de raad wordt voorgesteld om bouwtechnische aanpassingen te verrichten in 11 gemeentelijke accommodaties; • deze bouwtechnische aanpassingen gaan bijdragen aan het bevorderen van de toegankelijkheid van de accommodaties; • voordat je als persoon met beperking gebruik kunt maken van deze gemeentelijke accommodaties met aanpassingen voor toegankelijkheid moet je eerst bij en in het gebouw kunnen komen; overwegende dat: • voor elke inwoner van A naar B komen goed geregeld moet zijn; • de openbare ruimte rondom de gekeurde gemeentelijke accommodaties niet is meegenomen in de toets op toegankelijkheid door Ongehinderd; • de openbare ruimte rondom gemeentelijke accommodaties een belangrijke bijdrage levert aan de toegankelijkheid van een accommodatie; • naast autoparkeerplaatsen ook fietsparkeerplaatsen voor gehandicapten (zie voorbeeld hieronder)

als onderdeel van de openbare ruimte mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan het toegankelijker maken van gemeentelijke accommodaties; verzoekt het college: 1. om bij toekomstige aanpassingen van gemeentelijke accommodaties, voor het Notulen raadsvergadering 29 september 2022

7

verbeteren van de toegankelijkheid, de openbare ruimte rondom accommodaties mee te nemen in planvorming; 2. te onderzoeken hoe de openbare ruimte in de directe omgeving van de in het raadsvoorstel opgenomen gemeentelijke accommodaties verbeterd kunnen worden voor toegankelijkheid, waarbij onder andere de mogelijkheid voor fietsparkeerplaatsen voor gehandicapten wordt onderzocht; 3. de raad voor de kaderstelling 2024 te informeren over de resultaten van dit onderzoek (punt 2) met inzicht in de financiële consequenties voor de gemeente, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie wordt ondersteund door GroenLinksaf, D66, Sociaal Lokaal, CDA, SGP en Samen Waalwijk. En LokaalBelang natuurlijk. Mevrouw De Jongste: Voorzitter. Voor ons ligt het raadsvoorstel over toegankelijkheid van accommodaties. Fijn dat er nu een raadsvoorstel ligt, dank hiervoor. Maar voor Samen Waalwijk is het nog niet genoeg. Sinds 2015 is Waalwijk bezig de gemeente toegankelijk te maken voor al onze inwoners. Het VN-verdrag is al van 2015, en ja, er zijn aanpassingen gedaan. Pilots hebben plaatsgevonden en we hebben “hoge nood” ongehinderd aan het lijstje toegevoegd. Nu wordt ons gevraagd of we akkoord kunnen gaan met het aanpassen van enkele gebouwen zoals genoemd in het raadsvoorstel. Zoals blijkt zijn er veel vragen, zowel bij de coalitie als bij de oppositie.

Fijn dat het momenteel voor elke fractie een aandachtspunt is. Samen Waalwijk heeft toch nog enkele vragen. Deze week heeft de raad een voorstel ontvangen van de inclusieagenda. Deze staat gepland voor de vergadering van 3 november. Wij vragen ons af of we niet eerst dat voorstel moeten behandelen, voordat we een beslissing hierover nemen. Dat lijkt de juiste volgorde. Waarom is daar niet voor gekozen? Je stelt toch eerst algemene kaders vast, voordat je met de uitvoeringsvoorstellen komt? GroenLinksaf heeft een vraag gesteld over de diverse andere mensen met een beperking en hun relatie tot deze toegankelijkheid. Waarom nemen we dit nu niet gelijk mee? Kunnen we dan niet beter wachten en het dan juist doen, zodat de aanpassingen voor iedereen bruikbaar zijn? Heeft er een evaluatie plaatsgevonden van de pilot en de aanpassingen die reeds gedaan zijn? Kunt u ons informeren wat de stand van zaken met betrekking tot de vergunningsverlening voor de aanpassingen van het Huis van Waalwijk is? En waar blijft het voorstel voor een openbare invalidentoilet bij het Krophollerensemble, waarnaar ook de VVD tijdens de gespreksavond naar informeerde? Kortom, er is werk aan de winkel. We spreken toch naar een inwonersaantal van 50.000 inwoners? Samen Waalwijk streeft ernaar dat voor al deze inwoners straks sprake is van een inclusieve samenleving.

Daar hadden we al eerder een grote stap voor moeten maken. Daarom is het ook erg belangrijk hierop te anticiperen, zodat we in de toekomst niet voor verrassingen komen te staan of te zitten. Mevrouw IJpelaar: Voorzitter. Soms bekruipt je een déjà vu-gevoel bij het lezen van een raadsvoorstel, zeker bij dit voorstel. Men kan zich vaak niet voorstellen welke problemen de mindervalide in een rolstoel of scootmobiel ervaart, wanneer hij of zij boodschappen doet of een gebouw binnenkomt. Op elke hoek van de gang staat wel een display, bak of pallet die de doorgang verspert. Je moet sterk in je schoenen staan om dan de frustratie en gevoel van onmacht niet hardop te uiten. Ik snap dit als geen ander, want ik ben ook enkele jaren afhankelijk van een rolstoel geweest. Lijst IJpelaar is daarom ook blij met dit voorstel. Natuurlijk kan het hier en daar beter. Dat gezegd hebbende twee vragen. Bent u ervan op de hoogte dat de lift in het nieuwe Schoenenkwartier te klein blijkt te zijn volgens bezoekers? En dichterbij huis: realiseert u zich dat het bodehuisje voor sommige raadsleden een ontoegankelijk gebouw pur sang is, waar je niet eens fatsoenlijk naar het toilet Notulen raadsvergadering 29 september 2022

8

kunt gaan? Zelfs Houdini zou zich hieraan ergeren. Wanneer lossen we dit probleem op? Zelfstandige denkers durven een zelfstandige mening te hebben. Een mening die Lijst IJpelaar met u wil delen: om op korte termijn voor de invalideparkeerplaatsen in Els Noord met maatwerk aanpassingen voor elkaar te krijgen. Dat deze niet onder dit voorstel valt, klopt, maar het valt wel onder inclusie. Gezien de urgente vraag bij mindervaliden die nu vaak moeilijk uit de auto kunnen komen door het tekort aan ruimte achter en naast de parkeerplaats, én de bereidheid van de afdeling om deze maatwerkaanpassingen te realiseren, stel ik een laatste vraag. Is de portefeuillehouder bereid om met de desbetreffende afdeling zo spoedig mogelijk hierover in gesprek te gaan? Over het budget hoeft u zich geen zorgen te maken, want in het potje kleine verkeersmaatregelen zit nog genoeg. Graag hoor ik een toezegging. De heer Van Groos: Voorzitter. De fractie van de ChristenUnie is groot voorstander van het werken aan inclusie. Maar dan wel graag in de juiste volgorde: eerst beleid met het nodige budget en daarna een uitvoeringsprogramma, waarin het budget wordt besteed.

Waarom draait het college dit om en stelt het voor al met een deel van de uitvoering te beginnen? Miskent u daarmee niet de rol van de gemeenteraad? Nu vraagt u de gemeenteraad middelen te mogen besteden, terwijl de gemeenteraad de kaders nog niet heeft vastgesteld, nog geen prioriteiten heeft benoemd en middelen heeft gereserveerd. Het college vraagt bovendien in te stemmen met bepaalde keurmerken en verzoekt bovenop de al toegekende middelen nog eens € 150.000 uit de algemene reserve te mogen halen. Ook de moties van LokaalBelang en VVD laten zien dat de raad eerst zou moeten spreken over het beleid. Gaat het alleen over het aanpassen van de gebouwen, of moet de omgeving van die gebouwen, bijvoorbeeld door het realiseren van fietsparkeerplaatsen, ook worden meegenomen? Sterker nog, deze fracties vragen aan Inclusief Waalwijk of de aanpassingen aan de in het raadsvoorstel opgenomen gemeentelijke accommodaties wel toereikend zijn. Kennelijk hebben LokaalBelang en VVD nog twijfels bij dit raadsvoorstel. Dat lijkt me een extra reden om de besluitvorming hierover uit te stellen. Voor de ChristenUnie is het in ieder geval een T-stuk. Mevrouw Schilders: Hoe lang duurt het voordat een T-stuk weer in behandeling wordt genomen? De voorzitter: Een T-stuk gaat terug naar het college, dus het is afhankelijk van hoe lang het duurt de vragen te beantwoorden.

Dan moet het weer opnieuw in de agenda worden opgenomen. Mevrouw Schilders: Ik vraag dit omdat ik, net als alle anderen, met heel veel vragen zit en eigenlijk een veel breder besluit wil nemen over inclusie. Wat nu voorligt is erg smal, maar met nog verdere uitstel kunnen we ook weinig en het ligt er al zo lang. Dat is mijn afweging, maar die hoort niet bij de bijdrage van de heer Van Groos. De voorzitter: Dank u wel, volgens mij zijn er ook vragen gesteld over waarom dit nu wordt behandeld, gezien de inclusieagenda pas later voorligt. Ik denk dat de wethouder daar wel iets over zal zeggen. Mevrouw Klerks: Ik kan het betoog van de heer Van Groos goed volgen en ik ben het ook met hem eens dat we eerst beleid zouden moeten vaststellen en daarna een uitvoeringsagenda. Nu staat het andersom op de agenda en de pragmaticus in mij vraagt zich dan af of het onderdeel toegankelijkheid van accommodaties in aanvulling met de moties heel erg zou veranderen als we het nog eens op de lange baan schuiven, waardoor het nog langer gaat duren voor we naar de uitvoering gaan? Los van het feit dat ik het met hem eens ben dat het andersom zou moeten, wat helpt het om er nu een T-stuk van te maken en het uit Notulen raadsvergadering 29 september 2022

9

te stellen? De heer Van Groos: Een paar opmerkingen. Het beleid staat al een paar maanden op de agenda, dus de uitstel is beperkt. U kunt zeggen dat we dat dan als raad doen, maar al in 2015 heeft de Verenigde Naties die rechten vastgesteld en in 2016 zijn ze bekrachtigd door Nederland. Het is nu 2022, dus het is zes of zeven jaar later. Dan kunnen wij denk ik wel twee maanden wachten om het ordentelijker te doen. Wat ik jammer zou vinden, is als we over twee maanden tot de conclusie komen dat we het geld beter ergens anders aan hadden kunnen besteden, aan iets wat meer prioriteit heeft. Ik kan dat niet overzien, ik heb het nog niet. Ik hoor u allemaal interessante vragen stellen. Ook bij de gespreksavond werd bijvoorbeeld de vraag gesteld of het wel moet worden doorberekend in de huur. Dat is ook zo’n beleidsaspect. Dan hoor ik vanavond niets meer over, maar dat speelt op de achtergrond ook nog. We hebben zo veel vragen: waarom stellen we niet gewoon eerst goed het beleid vast? Wat mij betreft kan het dan ook nog tegelijkertijd, als het past binnen het beleid dat we willen, maar dit is een hele vreemde gang van zaken, ook omdat er nog eens € 150.000 extra wordt gevraagd. We dienen op andere momenten een integrale afweging te maken. Mevrouw Klerks: De sociale inclusieagenda staat voor de volgende raadsvergadering gepland. Ik heb hem nog niet kunnen lezen.

Ik zou het wel fijn vinden als het college kan toelichten hoe dit raadsvoorstel past in de sociale inclusieagenda zodat we er in ieder geval een soort beeld van krijgen, ook omdat de heer Van Groos zich afvraagt of er in de sociale inclusieagenda mogelijke aspecten zijn die in tegenstelling staan tot hetgeen nu in de agenda staat. Dan kunnen we inschatten of we het vanavond gewoon kunnen behandelen. Beantwoording college Wethouder Schuijffel: Dank u wel, voorzitter. Ik loop zelf een beetje mank, dus ik mag ook meedoen met de inclusieagenda. Ik heb een hele hoop gehoord. Als eerste wil ik zeggen erg blij te zijn met het feit dat dit onderwerp zo ontzettend leeft in de raad. Dat voelde ik een tijd terug al toen het platform Inclusief Waalwijk hier was en ook twee weken terug met alle vragen die we daarover gehad hebben. Ik ben heel erg blij met deze aandacht. Ik heb het platform zelf afgelopen zondag gefeliciteerd, maar bij dezen doe ik dat ook nog even in het openbaar want ik vind werkelijk dat het platform Inclusief Waalwijk een enorme toegevoegde waarde heeft en nog zal hebben bij het verder vormgeven van de toegankelijkheid voor mensen met een beperking in onze samenleving. Alle complimenten daarvoor. De belangrijkste vraag was denk ik waarom dit voorstel voorligt terwijl de LIA, de Lokale Inclusieagenda, in de volgende vergadering voorligt.

Dit is simpelweg omdat de aanpassingen zoals ze nu voorgesteld zijn in dit stuk, eigenlijk al voor de coronacrisis zijn geïnventariseerd. Het is onzes inziens erg lang blijven liggen door alle zaken die in dit huis gedaan moesten worden in het kader van de coronacrisis en we willen dit heel graag doorvoeren. Mocht het de raad het liever andersom zien, kan dat ook, maar dat betekent sowieso dat er weer een maand of vier uitstel is. Het is aan u daarover te besluiten. Hoe denken wij dat dit past? Bijt dit voorstel met hetgeen in de Lokale Inclusieagenda staat? Volgens mij past het er naadloos in en zitten er geen tegenstrijdigheden in. In die zin zie ik daar geen zaken die er niet bij zouden passen. Er is gevraagd waarom auditieve beperkingen niet zijn meegenomen. De organisatie Ongehinderd heeft de auditieve beperkingen niet meegenomen in haar onderzoek. Dat wil niet zeggen dat dat ook zo blijft. Overigens nemen we ze nu al wel mee waar het gaat om de aanpassingen in het gemeentehuis. Dat heb ik volgens mij twee weken geleden ook al verteld. Aanpassingen die wij nog moeten doen aan andere panden worden in ieder geval meegenomen, Notulen raadsvergadering 29 september 2022

10

geïnventariseerd en waar mogelijk al direct aangepast. Anders worden ze meegenomen in de tweede serie met panden die aangepast moeten worden, zoals we het hebben voorgesteld. Dat gaat volgend jaar gebeuren. Er werd een vraag gesteld over de pilot ‘Aanpassingen aan het Huis van Waalwijk’. Volgens mij gaat het dan over de lift. Er is al over gecommuniceerd en het daadwerkelijk realiseren hiervan staat gepland voor begin volgend jaar. Er werd gevraagd naar het openbaar toilet bij het Kropholler. Er is een openbaar toilet gerealiseerd bij winkelcentrum De Els. Dat toilet ligt binnen de norm van 500 meter vanaf het centrum. Er is ook al gecommuniceerd en als het gaat om of er nog een tweede toilet bij komt, moet ik u het antwoord verschuldigd blijven. Volgens mij is dat in onderzoek, maar ik weet daar de status niet van. Dan waren er nog een paar vragen over het Schoenenkwartier met de te kleine lift. Dat is mij onbekend. Dat is een technische vraag, dus dat zou ik moeten nagaan. Dat geldt eigenlijk ook voor het bodehuisje. Dat is dus even niet voor nu. Dit waren volgens mij de vragen die ik heb gehad, en dan wil ik graag nog even reageren op de twee moties. Ik begin met de motie van VVD en LokaalBelang rondom de toegankelijke openbare ruimte. Als het gaat om de toegankelijkheid rondom de gemeentelijke accommodaties kunnen wij helemaal meegaan in deze motie.

Feitelijk worden daar al een aantal dingen in meegenomen, ook in de huidige aanpassingen. We gaan dit ook meenemen in de volgende inventarisatie, dat wat er nog zou moeten gebeuren. Daarover komen we volgend jaar met een voorstel, dus dat kunnen we gewoon overnemen. De tweede motie gaat over de betrekking van Inclusief Waalwijk. Ja, natuurlijk, wij hebben al aangegeven dat we het heel erg belangrijk vinden. In de motie staat dat we dat in de toekomst gaan doen, dat doen we zeker. Maar wat we ook doen, is het al meenemen bij de huidige realisatie van de aanpassingen die voorliggen. Dus niet achteraf toetsen, maar meenemen en toetsen of wij de goede dingen doen. Mevrouw IJpelaar: Ik ben het helemaal met u eens dat ik technische vragen heb gesteld, maar het kon niet anders, want ik kan al bijna twee weken niet in mijn Notubox, noch in mijn Notubiz dus ik moest iets. Daarom heb ik die vragen nu gesteld. Ik kon er ook voor kiezen thuis te blijven. De voorzitter: Technische vragen kunt u ook via de mail indienen. Mevrouw IJpelaar: Ja, maar het werkt op dit moment allemaal niet. Dan even over de gehandicaptenparkeerplaatsen. Ik heb u gevraagd of u met de afdeling in gesprek kunt gaan om die maatwerkaanpassingen te doen. Wethouder Schuijffel: Op dit moment hanteren wij voor de invalidenparkeerplaatsen de normen die landelijk gesteld zijn.

Dat heb ik ook nog gecheckt in de afgelopen periode. Mochten er andere dingen zijn, praat ik daar graag een keer met u over verder, en dan kunnen we ernaar kijken. De heer Van Groos: Dank voor de beantwoording. Ik heb nog wel een vraag en een opmerking. Wat is uw antwoord op onze vraag waarom eerst een stuk uitvoering en daarna pas beleid? De raad werkt normaal gesproken namelijk andersom. Geeft u als reden dat de uitvoering al veel langer klaarligt? Dan geldt nog steeds de vraag waarom eerst de uitvoering en daarna het beleid. Waarom inventariseert u eerst en stellen we niet met elkaar beleid vast? Vervolgens stelt u dat hetgeen vanavond voorligt uitstekend in de inclusieagenda past, maar die staat in uw agenda en niet in die van de raad. Misschien stelt de raad wel een hele andere agenda vast. U kunt wel stellen dat het er prima in past, maar Notulen raadsvergadering 29 september 2022

11

voor mij past het er helemaal niet in. Als de raad zegt het, in tegenstelling tot het college, wel belangrijk te vinden dat er een toilet komt bij het Kropholler, en hier heel veel geld voor over heeft, hebben we het er vanavond nog niet over gehad. Dan halen we wel € 150.000 uit de algemene reserve. Ik had graag een antwoord op de vraag en u kunt zelf kiezen of u nog op mijn opmerking wilt reageren. Wethouder Schuijffel: Ik ben even aan het nadenken over welke vraag u precies gesteld heeft. De heer Van Groos: Normaal is het eerst beleid en dan uitvoering. Het college heeft er kennelijk voor gekozen eerst uitvoering te doen en daarna beleid. Waarom? De voorzitter: De wethouder heeft deze vraag wel beantwoord en nu herhaalt u hem weer in deze ronde. Dus het antwoord is voor u niet voldoende? De heer Van Groos: Het antwoord was dat het college de uitvoering liever nog veel eerder had gedaan. Dat is geen antwoord op mijn vraag. Mijn vraag is niet beantwoord, dan mag ik die toch nog een keer stellen? De voorzitter: De heer Van Groos vindt het antwoord op de vraag niet voldoende. Wethouder Schuijffel: Dat begrijp ik, maar dat is het antwoord dat ik kan geven op dit moment. Het is denk ik aan de raad om te besluiten of zij dit voorstel willen laten liggen tot de Lokale Inclusieagenda wordt behandeld. Mevrouw Schilders: Mijn vraag gaat over hetzelfde onderdeel.

Ik hoor de wethouder zeggen dat er een tweede serie komt. Komt er dan ook nog een derde? Is dit een ongoing process? Ik wil toch wel graag weten waarop het is gebaseerd. U noemt landelijke normen, maar wordt het ook gebaseerd op beleid van de gemeenteraad? Wethouder Schuijffel: Het zijn twee vragen. Wat ons betreft is het de bedoeling dat alle locaties van de gemeente op het niveau komen dat mensen met een beperking daar binnen kunnen komen en er ook kunnen komen. Dat lijkt mij een goed uitgangspunt. We zijn dus nog niet klaar. De tweede vraag kon ik niet helemaal plaatsen, maar u vraagt volgens mij of het gebaseerd is op beleid. Mevrouw Schilders: U zegt het te baseren op landelijke normen, maar dan kom ik weer bij de vraag van de heer Van Groos. Ik zou eigenlijk ook wel graag zien dat dat gebaseerd wordt op beleid van de raad. De voorzitter: U heeft dezelfde vraag als de heer Van Groos? Wethouder Schuijffel: Niet helemaal, want het antwoord dat ik net gegeven heb over die landelijke normen, ging specifiek over de afmetingen en de kaders van de invalidenparkeerplaatsen. Mevrouw Schilders: Helder, dank u wel. Maar ik zou u willen vragen of u ook de kaders van de gemeenteraad wilt meenemen. Misschien moeten die nog komen, dat weet ik niet helemaal zeker. Ik verwijt u dus niets, ik snap het gewoon niet allemaal even goed.

Mevrouw De Jongste: Ik had een vraag gesteld over de evaluatie van de pilot. Er is een pilot uitgezet over de aanpassingen bij Den Bolder. De vraag was of die toegankelijk was en of het daar aan alles voldeed. Dat is de eerste pilot. Dan heeft u het over de invalidentoilet bij De Els. U loopt nu moeilijk, dan zou ik u eens willen adviseren vanavond om elf Notulen raadsvergadering 29 september 2022

12

uur gebruik te maken van de invalidentoilet. En dan blijven zitten en kijken hoe u binnen moet komen. Dat bedoel ik met een evaluatie van of het goed is wat we doen voor we verdere stappen ondernemen. Dat is geen kritiek, maar ik zeg het uit ervaring. De groep waar we nu mee bezig zijn, is een hele smalle basis van dit levensgrote vraagstuk. Ik heb geïnformeerd in Amersfoort en daar bestaat een groep uit 39 ervaringsdeskundigen. Dit kost heel veel tijd aan de voorkant, maar nu staat het en wordt alles eraan getoetst. Daarom zag ik ook heel graag dat dit stuk wordt doorgeschoven naar de Lokale Inclusieagenda, omdat al die kleine vraagstukken voor mensen met een beperking juist heel grote vraagstukken zijn. Wethouder Schuijffel: De eerste vraag ging over de pilot. Die pilot ken ik niet, dus daar kan ik niet op antwoorden. De tweede vraag is geen vraag, maar een constatering. Ik heb net al gezegd dat Inclusief Waalwijk voor ons een bijzonder waardevol platform is. Dat platform is niet dicht. We zijn nog steeds op zoek naar mensen die daarbij kunnen aansluiten, juist om die brede groep te kunnen vertegenwoordigen. In die zin staan wij ervoor open om dit wat breder op te pakken. Zoals we hebben gezegd, is het ook de bedoeling dat zij bij al die dingen worden betrokken. Niet alleen achteraf, maar juist ook bij de uitvoering. Maar ook achteraf bij toetsing.

Tweede termijn De heer Van Groos: Voorzitter. We zagen zojuist mooi de spreektijd van de fracties. Wellicht kan het worden aangevuld met de spreektijd van het college en wellicht kan er ook nog een totaaltijd worden ingesteld per onderwerp. Ik stel namelijk vast dat wij nu de hele avond niet over het voorstel zelf praten, maar over allerlei dingen die te maken hebben met de Lokale Inclusieagenda. Dat staat vanavond niet op de agenda. Daar gaat vanavond dus al een heleboel tijd in zitten. Ten tweede wil ik zeggen dat we best pragmatisch zijn – dat zal vanavond ook wel blijken – maar in dit geval willen we niet pragmatisch zijn. Wij verwachten immers van het college dat ze gewoon eerst komen met beleid en daarna met uitvoering. Daarom blijft het voor ons een T-stuk, maar het wordt niet teruggenomen dus zullen we straks tegen stemmen. 11.

Actieplan energiearmoede gemeente Waalwijk 2022-2023

De heer Ottens: Voorzitter. Tijdens de gespreksavond heeft Samen Waalwijk aangegeven tevreden te zijn met de voortvarendheid van het college als het gaat om dit voorstel. Dat compliment willen we hier graag herhalen. Ook al heeft het kabinet op het laatste moment voor Prinsjesdag een prijsplafond voor gas en elektriciteit ingesteld, valt te prijzen dat het college niet op het Rijk heeft gewacht. Uiteraard hoopt Samen Waalwijk dat het beroep op maatwerk met de maatregelen van het Rijk voor ons beperkt blijft. We vinden het op dit moment echter bepaald geen overbodige maatregel. Het biedt een stukje zekerheid in deze onzekere tijden. Nu het Rijk nog niets voor het mkb heeft geregeld, zouden wij het waarderen als ook hier binnen het maatwerkfonds ruimte voor is, zeker voor ondernemers die zich richten op primaire levensbehoeften, zoals bakkers, groenteboeren en slagers. Daarnaast vragen we aandacht voor bewoners die tot nu toe buiten veel maatregelen vallen; inwoners met een inkomen tussen de 120% en 150% van het minimumloon. We vinden dat we niet moeten wachten tot zij in betalingsproblemen komen, want we weten haast zeker dat dat gebeurt. Vandaar een motie om te onderzoeken wat de gevolgen zijn als er voor deze doelgroep ook een energiecompensatie komt. Niet origineel, want Utrecht ging ons al voor, zo hebben we gisteren gelezen.

Toch nog een paar opmerkingen over het actieplan. In de eerste plaats het loket. Het feit dat mensen afhankelijk van hun situaties, het zij bij Baanbrekers, het zij bij Team WijZ, Notulen raadsvergadering 29 september 2022

13

moeten zijn, is ouderwets systeemdenken volgens ons. Zorg ervoor dat er één laagdrempelig front office wordt ingericht. Het interesseert mensen niet hoe het aan de achterkant geregeld wordt, als het maar geregeld wordt. Samen Waalwijk blijft dit benadrukken en denkt daarbij ook aan de mensen die zich door een gebrek aan vertrouwen in de overheid niet automatisch zullen melden. En dan het maatwerkprincipe. We snappen heel goed dat er op zo’n korte termijn geen uitgewerkte criteria zijn, waaraan getoetst kan worden. We begrijpen ook dat dit wellicht niet gewenst is, omdat we eigenlijk nog niet weten met welke hulpvragen we geconfronteerd worden. Sterker nog, we vinden dat deze werkwijze vertrouwen uitstraalt en ook dat mag u als een compliment opvatten. We wensen wel dat u de raad blijft betrekken bij de dilemma’s die u ongetwijfeld bij de uitvoering zult tegenkomen. Het actieplan is met name gericht op het bieden van een oplossing voor de korte termijnproblematiek. Voor de langere termijn blijft verduurzaming van woningen de oplossing voor minder energieverbruik. We realiseren ons dat we voorlopig nog een roepende in de woestijn zijn, maar we vinden de aanpak via vrijwillige energiemaatjes onvoldoende. Verduurzaming is een vak. Tot slot nog een opmerking, wellicht buiten de orde, over het project verwarmde kussens voor de horecaterrassen.

De raad is daar vorige week over geïnformeerd. Het gaat weliswaar om een relatief klein bedrag en het zou eraan moeten bijdragen dat terrasheaters minder gebruikt worden, maar we vinden het eigenlijk te gek voor woorden dat de gemeente de helft gaat betalen. Wat is de volgende stap? Gratis kaarsen zodat de verlichting gedimd kan worden? Wat Samen Waalwijk betreft is dit oneigenlijke staatssteun, hoe gering het bedrag ook is. Als u dan toch geld wilt uitgeven aan ondernemers, steun dan ondernemers die voorzien in de primaire levensbehoeften, zoals we al aangaven. Motie 3: Energietoeslag De raad, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • in het kader van het actieplan voorgesteld wordt om een maatwerkfonds problematische energierekening in te stellen, waar mensen die geen beroep kunnen doen op rijksregelingen en in een schuldsituatie terecht dreigen te komen een beroep kunnen doen; • het op dit moment niet bekend is op welke wijze rijksregelingen worden ingericht, alsmede de doelgroepen die daarvoor in aanmerking komen; overwegende dat: • het bekend is dat met name inwoners met een inkomen tussen 120% en 150% van het minimum inkomen nu al in de problemen komen vanwege gestegen energieprijzen en kosten voor eerste levensbehoeften; • deze doelgroep tot op heden buiten de compensatieregelingen van het rijk vallen; • de stress en onzekerheid over de bestaanszekerheid op korte

termijn al leiden tot grotere problemen, waardoor het niet verantwoord is om deze doelgroep eerst in betalingsmoeilijkheden te brengen, alvorens ondersteuning te bieden • het bieden van hulp en ondersteuning op het moment dat schulden zijn ontstaan, uiteindelijk leiden tot hogere maatschappelijke kosten; verzoekt het college: 1. in het kader van het maatwerkfonds te onderzoeken wat de financiële consequenties zijn wanneer aan de inwoners met een inkomen tussen 120% en 150% van het Notulen raadsvergadering 29 september 2022

14

minimum inkomen een compensatietoeslag wordt toegekend conform de rijksregeling; 2. daarbij tevens te onderzoeken of deze regeling nog in 2022 kan worden uitgevoerd; 3. de raad uiterlijk voor de begrotingsvergadering hierover te informeren en eventueel met een aanvullend voorstel te komen, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: De motie wordt gesteund door SGP, CDA, Lijst IJpelaar en Sociaal Lokaal. De heer Lodenstijn: Ik heb een paar vragen over de motie. Ik begrijp eigenlijk niet goed wat Samen Waalwijk met de motie wilt bereiken. We hebben nu een actieplan armoedebeleid en we gaan op basis van besteedbaar inkomen bekijken of mensen recht hebben op een aanvulling. Die mensen die hier specifiek worden benoemd, vallen ook al onder het maatwerkfonds. Of wilt u die mensen gaan uitsluiten? Of moet dit een maatwerkfonds worden dat naast het maatwerkfonds ligt dat vanavond voorligt? De heer Ottens: De gemeente Utrecht heeft gisteren besloten om buiten het maatwerkfonds een energiecompensatie beschikbaar te stellen. Daar is 7 miljoen euro voor geraamd, maar Utrecht is iets groter. Het maatwerkfonds zoals het nu wordt voorgesteld en waar we het op zich ook mee eens zijn, gaat niet uit van inkomensgrenzen. Het gaat met name om mensen die in de problemen komen.

Utrecht stelt dat er een groep huishoudens is, met een inkomen van tussen de 120% en 150% van het minimuminkomen, waarvan nagenoeg zeker is dat ze in de problemen komen. Onze vraag is of onderzocht kan worden of zo’n maatregel hier ook mogelijk is. Daarmee voorkom je dat mensen eerst in de problemen komen, want al die betalingsproblemen zorgen ook voor andere problemen waar je straks misschien nog veel meer ondersteuningsgelden aan kwijt bent. Het is dus niet meer dan onderzoek, een quick scan, naar wat de kosten zijn en of het haalbaar zou zijn. Met dezelfde voortvarendheid waarmee het college ons dit voorstel heeft voorgelegd. De heer Lodenstijn: Komt die regeling die u voorstelt dan naast het plan dat vanavond voorligt, en moet er dan ook weer extra budget voor vrij gemaakt worden? Al die mensen voor wie dit plan geldt, vallen onder de regeling die we vanavond gaan treffen. Alleen niet op basis van 120% of 150% maar op basis van het besteedbaar inkomen. Die groep is dus veel breder dan alleen maar de groep die u benoemt. De heer Ottens: Dit voorstel gaat om een revolverend fonds, waarin middelen ook weer teruggestort worden. Daar heeft de wethouder ook om gevraagd. Dit voorstel zou naast het voorstel dat nu wordt gedaan kunnen bestaan. Als het college dat haalbaar acht, zal ze met een voorstel komen.

De heer Lodenstijn: Wanneer is het voor u haalbaar? Wat voor budget zou u daarvoor maximaal willen vrijmaken? De heer Ottens: Die vraag kan ik niet beantwoorden zonder dat er nader onderzoek is gedaan. Dat zou ik dus graag bij het college leggen. Het zou zeker geen 7 miljoen moeten kosten, want dan hebben we hele afwegingen te maken in deze raad, maar maak een inventarisatie en kijk of het haalbaar is. Zo simpel is het. De heer Lodenstijn: Ik neem het mee naar de fractie, maar ik denk dat LokaalBelang de motie niet zal steunen. De heer Van Groos: Voorzitter. Bijzondere tijden vragen om bijzondere maatregelen. Dat leidt in dit geval tot een voorstel dat afwijkt van het gebruikelijke, bijvoorbeeld doordat er geen begrotingswijze wordt vastgesteld. Onze fractie is niet van plan hier vanavond een Notulen raadsvergadering 29 september 2022

15

punt van te maken. Ook wij realiseren ons dat het nog niet klip en klaar is hoe de organisatie straks de uitvoering regelt: met name de beoordeling van wie hoeveel krijgt, en wie niets krijgt. De signalen over financiële nood van huishoudens door de stijging van de energieprijzen vragen erom dat de gemeente snel acteert. De fractie van de ChristenUnie is daarom van plan in te stemmen met dit voorstel, over pragmatisme gesproken. We willen hierbij ook nog enkele kanttekeningen plaatsen en een vraag stellen. Toen het in 2018 ging over de vraag of er gas uit de Waalwijkse bodem moest worden gehaald, heeft de fractie van de ChristenUnie erop gewezen dat voorkomen moet worden dat we afhankelijk zijn van Russisch gas. Al sinds januari 2019 vraagt de fractie om aandacht voor energiearmoede, omdat de mensen met de krapste portemonnee wonen in de slechtst geïsoleerde woningen, zowel koop als huur. Nu iedereen kan zien wat stijgende energieprijzen met het budget van huishoudens doen, vragen wij het college of het nog steeds conform de transitievisie warmte meent dat eerst de woningen met een C- of D-label naar een hoger label moeten worden opgekrikt of dat we moeten beginnen met de woningen die een F- of G-label hebben. De heer Spohr: Voorzitter.

De CDA-fractie wil graag haar waardering uitspreken voor het voorstel van het college om het maatwerkfonds problematische energierekening in te stellen, en uiteraard voor het volledige beleid. Elke partij zal onderkennen dat het een moeilijke tijd is voor al onze inwoners. Allereerst de energieprijzen, maar ook de kosten voor dagelijks levensonderhoud stijgen dusdanig dat veel van onze inwoners hard in hun portemonnee worden getroffen. Aangezien onduidelijk is wanneer landelijke maatregelen precies hun effect gaan krijgen, zal de gemeente Waalwijk in de behoefte voorzien door tussentijdse financiële steun te bieden aan hen die het niet of nauwelijks redden. Wat ondanks de eerste inschatting van € 350.000 de kosten ook zullen zijn, de CDA-fractie heeft geen twijfels over de verantwoordelijkheid van de gemeente daarin. Dit is bij uitstek wat een gemeente kan doen om haar inwoners te helpen in een tijd waarin het kabinet helaas wat langzaam acteert. Daarom moeten we die verantwoordelijkheid als gemeente ook nemen. Bij de aanvraag van de energietoeslag zoals die op dit moment plaatsvindt, is ons opgevallen dat nog veel inwoners moeite hebben met het vinden van de informatie erover, met name op de website van Baanbrekers. Onze vraag is dan ook wat hier mis gaat en of we hier ook iets aan gaan doen. Anders blijven we achter de feiten aan hollen.

Dan doelen we niet op het communicatieplan dat in het kader van dit beleid is vermeld. Verder heeft het CDA nog een aanvullende vraag. Als blijkt dat er na het wegtrekken van Rijksondersteuning nog steeds sprake is van onderbenutting van de beschikbaar gestelde algemene uitkering voor de energietoeslag lage inkomens – met andere woorden, blijft er nog geld over voor die energietoeslag? – zou het CDA graag zien dat dit geld wordt geoormerkt. Het CDA wil dat het wordt ingezet voor de schuldhulpverlening aan onze inwoners en niet aan de algemene middelen wordt toegevoegd. Graag horen we daarover nog wat meer informatie van de wethouder. De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Van Laar van GroenLinksaf. Het is haar maidenspeech. Veel succes. Mevrouw Van Laar: Voorzitter. GroenLinksaf wil het college danken voor de snelle actie rondom dit voorstel. Het is een urgent probleem, waarvoor snelle actie geboden is. Ondanks het feit dat er meer doelgroepen zijn die het moeilijk hebben, vindt GroenLinksaf het goed dat deze regeling specifiek voor onze burgers is opgesteld. Iedereen kent waarschijnlijk wel iemand die het nu financieel moeilijk heeft. Zo heb ik bijvoorbeeld een ouder 80+-stel in mijn hoofd. Hij heeft zijn hele leven hard gewerkt in de bouw, zij heeft de kinderen opgevoed.

Ze wonen in een slecht geïsoleerd huis van Casade, en hebben alleen Notulen raadsvergadering 29 september 2022

16

gaskachels om het huis te verwarmen. Het inkomen is laag: AOW en een klein pensioen. Ondanks dat ze zelf van alles doen om te besparen op de boodschappen, kunnen ze nog niet rond komen. Ze zijn erg blij met de € 1.300 die is binnengekomen, maar hiermee zijn ze nog niet uit de problemen. Een slecht geïsoleerd huis, alleen verwarmbaar met gaskachels: u kunt zich voorstellen dat de energierekening de spuigaten uit loopt. Ook met het aangekondigde prijsplafond zal hun rekening hoog blijven door het huis waarin ze wonen, ook al leven ze nu volledig op de benedenverdieping om de bovenverdieping niet te hoeven verwarmen. Ik kan u vertellen dat het daar erg koud is. Voor dit soort huishoudens is het voorliggend raadsvoorstel een zeer welkome ondersteuning. GroenLinksaf is hier dan ook erg enthousiast over. Wel hebben we nog een aantal vragen aan de portefeuillehouder. Voor zover wij hebben begrepen vallen burgers die hun inkomen genereren uit een eigen onderneming, bijvoorbeeld zzp’ers, op dit moment buiten deze regeling. Klopt dat? Zo ja, hoe kunnen we ook deze groep de benodigde ondersteuning gaan bieden? We weten immers dat ook zij het op dit moment net zo moeilijk hebben en er voor hen nog geen andere regelingen zijn vanuit het Rijk. In het raadsvoorstel lezen we over een balans tussen inkomen en uitgaven.

Betekent dit dat aanvragers ook hun uitgaven moeten laten zien buiten hun energierekening? En hoe wordt hierin dan omgegaan met keuzes die mensen hebben gemaakt zoals sportschoolabonnementen, krantenabonnementen, et cetera? Deze activiteiten dragen immers ook bij aan de kwaliteit van leven, maar hebben wel een effect op de balans tussen inkomens en uitgaven. Zoals al eerder benoemd, weten we dat naast burgers ook het mkb en maatschappelijke organisaties het moeilijk hebben, getuige de brandbrieven die ook bij ons zijn binnengekomen de afgelopen week over de voetbalvereniging en de kinderboerderij. Zit er voor deze organisaties ook nog iets in de pijplijn? Op hen hebben de energierekening en de algehele inflatie ook een groot effect. We zijn benieuwd naar de reactie van de portefeuillehouder op de motie van Samen Waalwijk en we horen graag antwoorden op onze vragen. De voorzitter: Dank u wel, goed gedaan. In uw bijdrage zaten wel wat technische vragen, dus ik laat het aan de portefeuillehouder welke zij gaat beantwoorden. De heer Van Groos: Ik heb twee vragen. Heeft u kennis genomen van het feit dat de ChristenUnie schriftelijke vragen heeft gesteld over de aanleiding van de energieproblematiek die niet alleen huishoudens treft maar ook anderen? Dan vraag ik me af waar we dan vanavond aan meedoen, aangezien die vragen nog niet beantwoord zijn. Dat is echter aan de voorzitter.

Ik heb ook een vraag aan mevrouw Van Laar. Ze had een mooi voorbeeld over mensen in een trieste situatie, dus eigenlijk was het een triest voorbeeld, maar het illustreert wel erg goed wat er aan de hand is. Mag ik daaruit afleiden dat GroenLinksaf ook van mening is veranderd en vindt dat eerst de woningen met F- en G-labels moeten worden aangepakt en niet de woningen met een C- of D-label, omdat die huizen al redelijk goed zijn? Het zijn juist de mensen die u als voorbeeld geeft die te maken hebben met slecht geïsoleerde woningen. Dat gaf u zelf al aan. Mevrouw Van Laar: De eerste vraag laat ik aan me voorbij gaan. Wat er voorrang heeft, doet er voor mij niet zo erg toe. Ik vind vooral dat we inzet moeten plegen op het isoleren van woningen. Welke huizen daarin voorrang hebben, is voor mij op dit moment niet van het grootste belang. De heer Van Groos: Het antwoord van mevrouw Van Laar verrast me. Aan de ene kant snap ik dat het niet zo veel uitmaakt; energiebesparing is energiebesparing. Toch ben ik het daar niet helemaal mee eens, want het isoleren van een woning met een G-label heeft vele malen meer impact dan het isoleren van een woning met een C-label. Daarnaast wonen de mensen voor wie u vanavond opkomt, die met de krappe portemonnee, vaker in een woning met een F- of G-label dan in een woning met een C- of D-label. Het antwoord Notulen raadsvergadering 29 september 2022

17

verrast me dus, kunt u dat zich voorstellen? Mevrouw Van Laar: Zeker, maar op dit moment denk ik dat iedere winst welkom is. De voorzitter: Het woord is aan de heer Metzke van D66. Ook zijn bijdrage is een maidenspeech. De heer Metzke: Voorzitter. Laat iedereen vrij, maar niemand vallen. U herkent deze zin wellicht van de landelijke verkiezingscampagne van mijn partij. Maar het is veel meer dan dat; het is één zin waarin het sociaalliberalisme haarfijn is samengevat. Laat iedereen vrij, maar niemand vallen. Dat brengt ons bij het voorliggende raadsvoorstel, actieplan aanpak energiearmoede gemeente Waalwijk 2022-2023. De vrije energiemarkt is compleet op drift geraakt door de verschrikkelijke oorlog in Oekraïne. Dit is dan ook zo’n moment waarop burgers naar de overheid kijken voor steun. Dit is hét moment waarop we niemand moeten laten vallen. Vanuit het Rijk zijn verschillende middelen ter beschikking gesteld om mensen te helpen die in de problemen zijn gekomen door torenhoge energierekeningen. Een rekening die van de een op de andere maand verdubbelt, verdriedubbelt of nog erger. Vorige week nog deed Den Haag er een schepje bovenop door een plafondbedrag in te stellen op energiekosten en de belasting op energie te verlagen. En toch blijven er, ondanks al deze steunmaatregelen, mensen die het lastig hebben.

Ook mensen die niet op de radar staan van de verschillende instanties. Mensen die het normaal goed kunnen bolwerken maar nu even niet. Denk in het bijzonder aan starters, ouderen of eenverdieners. Daarom steunt D66 het raadsvoorstel en zijn wij voorstander van het maatwerkfonds. Waalwijk laat hiermee zien een gemeente te zijn die er is voor haar inwoners. Tot slot willen we nog aandacht vragen voor alle verenigingen, instanties, de culturele sector en mkb’ers in onze gemeente. Zoals u heeft gezien, komt de ene na de andere brandbrief binnen. Van voetbalverenigingen, van de kinderboerderij, et cetera. Dit zijn waarschijnlijk niet de laatste. Velen zijn de coronaklap nog maar amper of niet te boven en krijgen nu een volgende klap te verwerken. We vragen het college dan ook passend bij aanstaande maatregelen vanuit het Rijk met een voorstel te komen om ook hen te helpen. Zoals gezegd laten wij hier niemand vallen. De heer Ottens: Op zich vind ik het prima dat D66 een oproep doet om te bekijken wat er voor verenigingen en andere instanties kan worden gedaan. De heer Metzke doet dat niet met een motie maar een open vraag. Maar dan krijgt u de vraag die mij werd gesteld naar aanleiding van de motie, want eigenlijk vraagt u hetzelfde maar dan voor een andere doelgroep.

Kunt u aangeven wat voor bandbreedte zo’n voorstel zou moeten hebben? Dat kan namelijk nog veel grotere consequenties hebben dan het beperken van de doelgroep. Waar moeten we dan aan denken? De heer Metzke: We hebben nagedacht over een motie, maar in dit geval is de nood zo hoog dat wij in de veronderstelling zijn dat onze vragen aan het college sowieso wel leiden tot beleid of tot een voorstel van het college. Om die reden hebben wij geen motie opgesteld. U vraagt naar een bandbreedte voor al deze groepen, maar dan kan ik u niet zo een, twee, drie een antwoord op geven. De heer Ottens: Ik vrees dat een dergelijk voorstel wel zeker zes nullen achter het eerste cijfer gaat hebben. Ik vind het overigens goed dat u de oproep doet. Op zich wil ik hem ook wel ondersteunen maar dan zou ik dus graag zien dat we in de begroting 2023 die afweging gaan maken. Dit is een noodfonds, inderdaad, en we merken dat verenigingen het nu moeilijk hebben. Het is goed om die perspectieven te bieden, maar dan zou ik hem toch heel specifiek bij de begrotingsbehandeling willen zien.

Notulen raadsvergadering 29 september 2022

18

De heer Metzke: We kijken even aan of er maatregelen vanuit het Rijk gaan komen, bijvoorbeeld om mkb’ers te ondersteunen. Afhankelijk van wat daar uitkomt, vragen wij het college eens mee te denken en met voorstellen te komen. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Verhagen, die ook voor het eerst spreekt in deze raad. Het is al de vierde maidenspeech vanavond. Mevrouw Verhagen: Voorzitter. Geachte aanwezigen, Waalwijk laat niemand in de kou zitten. LokaalBelang vindt het fijn dat de gemeente Waalwijk inwoners in deze moeilijke tijd kan bijstaan. LokaalBelang vindt het belangrijk dat, ondanks de diverse Rijksregelingen die er zijn en eventueel nog zullen gaan komen, het actieplan aanpak energiearmoede individueel maatwerk biedt in de gevallen waarin inwoners het financieel niet meer redden om aan hun energienota te voldoen. LokaalBelang heeft wel zorgen omtrent de uitvoering van de plannen. Als eerst de communicatie naar onze inwoners. In het voorstel staat dat alle communicatiekanalen gebruikt gaan worden, maar we weten hoe moeilijk het is om inwoners goed te bereiken. Vooral deze inwoners, die nog niet of nauwelijks met schuldhulpverlening in aanraking zijn geweest, maar ook de inwoners die de Nederlandse taal niet goed beheersen.