Verslag raadsvergadering 270225

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 27 februari 2025 Aanwezigen raadsvergadering van 27 februari 2025 Voorzitter:

mevrouw S. Ausems, burgemeester

Griffier:

de heer J. Deneer

Aanwezig de leden:

de heer A. van Belkom de heer M. Bokšan de heer G. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer R. Frodyma de heer J. van Groos de heer J. van Hest mevrouw Y. IJpelaar-Alias de heer N. Kieboom de heer D. Dubbeldam de heer T. Klerks de heer E. Knops mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer H. Metzke de heer N. van der Pluijm de heer J. Pulles de heer R. Spohr de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst

Afwezig:

de heer G. Kocken de heer F. den Braven de heer C. Pullens

Tevens aanwezig:

de heer T. Klerx, wethouder de heer A. de Jong, wethouder mevrouw S. Schuijffel, wethouder de heer F. Spierings, wethouder

Tevens afwezig:

de heer S. Slaats, wethouder

Aanvang: 19:30 uur Einde: 21:55 uur Notulen:

mevrouw E. van Asten (Notuleerservice Nederland)

1. Opening De voorzitter: Beste mensen, ik open de vergadering op de gebruikelijke wijze met een moment van stilte voor bezinning. Laten wij ons vanuit onze visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. De vergadering is geopend. Zoals jullie kunnen zien, ben ik omringd door een mannelijke griffie vandaag. Daar heeft de griffier al de nodige grapjes over gemaakt. Destijds waren dat de Charlie’s Angels. Vanavond heb ik de Sacha’s Angels aanwezig. Wat vind je ervan? Even of the record. Dit was een weddenschap van de griffie dat ik dat niet zou durven zeggen. Jullie kennen mij. Dat hoef je bij mij niet te doen. Anyway, in de formaliteit maar even vandaag, we zijn al geopend. 2. Mededelingen De voorzitter: Mededelingen beginnen we mee, punt 2 op de agenda. Welkom aan iedereen. We hebben ook wat jonge stagiairs op de tribune. Van harte welkom ook de mensen op de publieke tribune. En natuurlijk ook de kijkers thuis. Niet alleen de jonge stages natuurlijk op de publieke tribune, ook de anderen die er zitten, van harte welkom. We hebben vanavond een livestream. Dit betekent dat alles wordt opgenomen en uitgezonden. Rond 23.00 uur vanavond inventariseer ik waar we zijn in de agenda. Gezien de agenda, kan het zomaar eens zijn dat we dat niet eens halen.

Je weet het niet. We hebben samen in ieder geval afgesproken dat de raadsvergadering tot ongeveer 23.30 uur duurt. Ik herhaal nog even kort de spelregels die we allemaal kennen, maar dan zit het even voor in uw gedachten. Graag via de voorzitter het woord vragen en via de voorzitter spreken. De gedachte hierachter is dat het debat daardoor minder persoonlijk wordt, meer op de zaak. Dus wil ik u ook vragen, niet op de man maar op de bal te spelen. U kunt uiteraard het debat scherp voeren. Dat is ook belangrijk om dat goed inhoudelijk te doen. Vermijd ook herhalingen. De bedoeling vanavond is het onderlinge debat en niet het debat met het college. U heeft in de gespreksavond al de vragen aan het college kunnen stellen. Technische vragen aan het college hebt u ook van tevoren kunnen stellen, dus daar letten we wat strenger op? Ik ben in ieder geval heel blij dat u er vanavond bent. We hebben een paar afmeldingen. De heer Frank den Braven, de heer Kok en de heer Pulles. Ik zie ook dat de heer Van Zelst niet aanwezig is. Daar is meneer Van Zelst wel. Fijn dat u er bent, meneer Van Zelst. 3. Vaststellen agenda De voorzitter: Dan gaan we naar punt 3, de vaststelling van de agenda. Er is om verlenging van spreektijd gevraagd voor een aantal partijen bij agendapunt 9. Dat is de vaststelling koers strategische visie. Tot 4 minuten door de SGP, tot 3 minuten, door

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

2

Lokaal Belang, tot 5 minuten door Samen Waalwijk en tot 4 minuten door GroenLinksaf. Kunnen wij met deze wijzigingen de agenda vaststellen? Ik stel u dat voor. Dank u. 4. Vragenronde De voorzitter: Dan hebben wij vandaag ook een vragenronde. Dat is nummer 4 op onze agenda. Voor de vragenronde heeft zich aangemeld meneer Tiemstra vanavond over de verkeersbrigadiers van de basisschool De Rank. De vragenronde is bedoeld voor het stellen van vragen, geen politieke statements of een onderling debat. De behandelwijze is u denk ik bekend. Ik zal het nog even herhalen. De vraagsteller mag zijn vragen stellen, maximaal 2 minuten, meneer Tiemstra. Het college beantwoordt dan uw vragen, maximaal 3 minuten. Dan kunt u in tweede instantie nog 1 minuut vragen stellen. Dan krijgen we een kort antwoord van het college. De overige raadsleden mengen zich niet in de bespreking van het onderwerp. Dit is echt een vragenronde. Meneer Tiemstra, ik wil u graag het woord geven. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank voor het woord. Geachte aanwezigen, onze fractie kwam ter ore dat er voor de leerlingen van basisschool De Rank in Sprang-Capelle een acuut probleem met verkeersbrigadiers is ontstaan. Er zijn op dit moment geen klaarovers meer om de kinderen te begeleiden bij de gevaarvolle oversteek van de Raadhuisstraat richting De Rank door de Louise de Colignystraat.

De Raadhuisstraat is een druk bereden doorgaande straat. Ik hoef niet te vertellen dat de meeste verkeersdeelnemers zich weinig gelegen laten liggen aan het ter plaatse geldende snelheidslimiet van 30 kilometer per uur. Mogelijk hebben meer basisscholen in onze gemeenten problemen met het vinden en vasthouden van vrijwilligers voor de mooie taak van verkeersbrigadier. Het aantal beschikbare vrijwilligers loopt terug. In veel gezinnen werken beide ouders en zelfs opa's en oma's van kleine kinderen zitten zelf vaak nog in het arbeidsproces. Nu is het laatste een maatschappelijk probleem. Dat realiseren wij ons. Het belang dat wij hechten aan veilige oversteekplaatsen voor onze schoolgaande kinderen dwingt ons ertoe om na te denken over de ontstane situatie en hier ook vanavond aandacht voor te vragen. Voorzitter, van onze fractie daarom ook kort de volgende vragen. Ten eerste, is de portefeuillehouder bekend met het nijpend tekort aan verkeersbrigadiers bij basisschool De Rank? Twee, speelt deze problematiek bij meer basisscholen in onze gemeente? Drie, ik weet niet of de portefeuille daarover gaat, maar laat ik hem aan het college richten, is het college bereid om de aanleg van een zebrapad te overwegen bij de oversteekplaats aan de Raadhuisstraat? De bevordering van de veiligheid van met name overstekende schoolkinderen.

En tot slot, de vierde vraag, wat zou de gemeente nog meer kunnen doen en bedenken om de schoolgaande kinderen een veilige oversteekplaats te kunnen bieden bij de Raadhuisstraat in Sprang-Capelle en op andere plaatsen in nabijheid van basisscholen in onze gemeente? Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Dan wil ik graag de wethouder De Jong uitnodigen voor een reactie op uw vragen vanuit het college. Wethouder De Jong: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de vragen, meneer Tiemstra. Als eerste, is u dat bekend? Ja, dat is ons bekend. Met u constateren wij ook dat het aantal vrijwilligers met betrekking tot het zijn van verkeersbrigadier heel sterk afneemt. Sterker nog, de basisschool De Rank heeft het langs volgehouden om dat in de lucht te kunnen houden. Dat was ook voor ons duidelijk toen we dat bericht kregen, dat was eind Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

3

vorig jaar, dat dat aan de orde zou kunnen zijn binnen een gereden termijn dat wij met hen in gesprek zijn gegaan als gemeente, wij met de verkeerscommissie van de oudercommissie en de directie tot een oplossing zijn gekomen, hetgeen wat u ook duidt, een zebrapad, in ieder geval de markering van een zebrapad aan te brengen. Daarvoor hebben wij ook een concept-verkeersbesluit opgesteld. Die hebben we ter advisering voorgelegd aan de politie. Dat is een standaardprocedure. We kregen een afwijzend advies van de politie. Dat heeft ertoe geleid dat wij voor drie weken terug opnieuw met de school in gesprek zijn gegaan en hun in verbinding gesteld met de behandelend politieagent, agenten, die het advies had opgesteld om nog eens in gesprek te gaan om te kijken of daar een oplossing ligt. Wij hebben onszelf daar ook voor uitgenodigd. Of ze die uitnodiging aannemen, dat is even vers twee. Het belangrijkste is in ieder geval dat de school, de verkeerscommissie, in overleg gaat met de betreffende politie-adviseur en kijken of we eventueel tot een andere oplossing kunnen komen dan wel dat de politie-adviseur zijn of haar advies wil heroverwegen en kan meegaan in het concept-verkeersbesluit dat de gemeente had voorgelegd. De voorzitter: Ik zie dat meneer Tiemstra nog wil reageren. Gaat uw gang. De heer Tiemstra: Dank u wel, voorzitter.

Zoals soms vaker voorkomt in deze zaal gaan de dingen soms anders dan je denkt. Ik had allerlei antwoorden verwacht, maar niet dit. Ik heb met grote belangstelling en waardering geluisterd naar uw antwoord. Laat ik daarmee beginnen. Bekend met nijpend tekort, helder, hebt u beantwoord. Speelt deze problematiek bij meer basisscholen? Ik denk het wel, want De Rank had het het langste voorgenomen, dus die vraag is ook beantwoord. Bereid om de aanleg van een zebrapad te overwegen? Ja, dat bent u. Gesprekken lopen nog. Ik hoop van harte dat die tot een oplossing zullen komen. Ik ben wel benieuwd naar de argumenten om daar niet voor te zijn. Wat kan er nou belangrijker zijn dan de veiligheid van overstekende schoolkinderen? Dan de laatste vraag, wat zou er nog meer bedacht kunnen worden en speelt dit ook op andere plaatsen? Misschien dat u daar nog kort op in kan gaan. Dan zijn we denk ik een heel eind. De voorzitter: Wethouder De Jong. Wethouder De Jong: Laat ik zo stellen, de politie gaat ook de verkeersveiligheid van kinderen natuurlijk goed aan, maar het gaat hier over de oplossingsrichting. Daar gaat de discussie over. Het gaat er niet over dat de politie het gevaar daarin niet zou inzien. Dat wil ik eventjes rechtzetten. Twee, ik heb al aangegeven dat De Rank de laatste school is die nog werkte met verkeersbrigadiers. Dat betekent andere scholen niet.

Tot op dit moment hebben we wel de policy en hebben we ook van u groen licht gekregen om daar waar wij verkeersmaatregelen moeten treffen bij scholen en we hebben bepaalde onderuitputting bij het IHP, dat daarvoor eventueel ook de middelen ingezet zouden kunnen worden. Tot op heden hebben we dat allemaal zo opgelost. Er zijn op dit moment buiten één school die ook een bepaalde verkeersonveiligheid signaleert in de buurt van de school, dat hebben we nu ook in behandeling. Wat dat betreft, is het redelijk in control op dit moment.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

4

De voorzitter: Daar houdt hij eigenlijk bij op. Als u nog een keer een korte interruptie wil doen, klaar, maar dan geef ik nu even als laatste nog die… De heer Tiemstra: Wanneer verwacht u meer duidelijkheid? Wethouder De Jong: Hieromtrent, dat gaat over dat echt daadwerkelijk het gesprek met de politie kan plaatsvinden. Hopelijk komen we daar tot een oplossing. Als dat zo is, dan kan het redelijk snel allemaal gebeuren. Is dat niet zo of komt een heel andere richting, dan moeten we daar ons weer even op richten en anticiperen. De voorzitter: U houdt contact, hoor ik. Ik zie het in uw non-verbale bewegingen. Dank u wel. Kunnen we de vergadering vervolgen?

Ter vaststelling akkoordstukken 5. Vestiging gemeentelijk voorkeursrecht op onroerende zaken locatie De Els en omgeving De voorzitter: Dan zijn wij aan punt 5 aangeland. We beginnen nu aan de akkoordstukken. Punt 5 op de agenda is de vestiging gemeentelijk voorkeursrecht op onroerende zaken locatie De Els en omgeving. Dit is een akkoordstuk, maar wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen? Ik zie meneer Van Zelst. Anderen? Meneer Van Zelst, ik geef u het woord, daarna meneer Van Groos. De heer Van Zelst: Voorzitter, dank u wel. Wij zullen tegen dit voorstel stemmen in verband met de aanwezige juridische gebreken. Het feit dat er geen voorzieningen getroffen worden of een krediet beschikbaar is gesteld. En het feit dat het budgetrecht van de raad in het geding is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Zelst. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. De fractie van de ChristenUnie zal om verschillende redenen tegenstemmen. Het bezwaarschrift van de bewoonster dat de onderbouwing van het besluit onvoldoende is, omdat de noodzaak voor het vestigen van het voorkeursrecht en belangenafweging ontbreken. De kans bestaat dat de gemeente met aangekochte onroerende zaken blijft zitten. De fractie heeft moeite met een aantal onderdelen van het plan voor De Els. Om die reden zullen wij tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel.

Dank voor uw stemverklaring. Geen verdere stemverklaring zie. Ik wil u voorstellen dit raadsvoorstel verder zonder hoofdelijke stemming aan te nemen, aangezien het akkoordstuk is, met uitzondering van de ChristenUnie en de SGP. De gehele SGP kan ik hiervoor optekenen? Prima. Beide SGP tegenstemmers en de ChristenUnie-tegenstem. Met deze tegenstemmen is het voorstel aangenomen. Aldus besloten. 6. Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt de Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant aangenomen. 7. Het beschikbaar stellen van budget om alle Tl-verlichting in gemeentelijke gebouwen te vervangen voor LED verlichting Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

5

De voorzitter: Dan zijn we bij punt 7 op de agenda, het beschikbaar stellen van budget om alle tl-verlichting in de gemeentelijke gebouwen te vervangen voor ledverlichting. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Ik zie meneer Van Zelst. Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Geen stemverklaring, maar wij worden geacht tegen te hebben gestemd. De voorzitter: De gehele SGP? Oké. Dan stel ik voor dit voorstel met tegenstemmen van SGP voor de rest zonder hoofdelijke stemming vast te stellen. Aldus besloten, met tegenstemmen van de SGP. Dank u wel.

Ter vaststelling lijst van ingekomen stukken en verslagen 8. Lijst ingekomen stukken a. Ingekomen stukken b. Lange termijnagenda (LTA) c. Raadsinformatiebrieven d. Beantwoording schriftelijke vragen (art.47) e. VNG Ledenbrieven De voorzitter: Dan zijn we bij de lijst ingekomen stukken en verslagen en besluitenlijsten. We zijn bij 8, de lijst van ingekomen stukken. Zijn er opmerkingen? Ik zie drie opmerkingen. Meneer Frodyma. De heer Frodyma: Voorzitter, dank u wel. Wij zouden graag brief nummer 60 willen agenderen voor de gespreksavond. Deze brief heeft als koptekst meegekregen Bewoners Leefdaelhof inzake vergunningsaanvraag Leefdaelhof. De voorzitter: Ik kijk even naar de griffier. Dat is prima. We noteren dat. De griffier heeft dat genoteerd. Dank u wel. Dan ga ik naar meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Nummer 50 is een brief van de inwoner over plannen Tilburgseweg 1 in Waalwijk. Daar staat bij als voorgestelde afdoeningswijze V.K.A., voor kennisgeving aannemen.

Betekent dit dan als de raad een voorstel bereikt over de Tilburgseweg dat deze brief dan niet aan de stukken wordt toegevoegd? Of mogen we ervan uitgaan dat deze brief weer tevoorschijn komt op het moment dat er een raadsvoorstel wordt voorgelegd over de Tilburgseweg nummer 1? De voorzitter: Ik hoor een toezegging van de griffier dat hij dat inderdaad zo bij de stukken zal voegen, als dit stuk voor u op de agenda komt. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Een opmerking over brief nummer 68, inwoners Sprang-Capelle over oproep aan de raad van Waalwijk inzake misstanden dakenstroom, met verschillende bijlagen. Daar staat toch wel het een en ander in. Voordat wij eventueel verdere behandeling van die brief overwegen, vraag ik u, is misschien een beetje aan de rand van de orde, maar ik kan me voorstellen dat die brief ook in het college gelezen is. Misschien is het mogelijk dat de wethouder hier een paar woorden over zegt.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

6

De voorzitter: Dat denk ik wel, dat dat mogelijk is, meneer Tiemstra. Ik geef het woord namens het college aan wethouder Schuijffel. Wethouder Schuijffel: Dank u wel, voorzitter. Wat kan ik erover zeggen? Meneer Ausems is al anderhalf jaar bezig om dit onder de aandacht te brengen. Wij hebben meerdere pogingen gedaan om met hem in gesprek te zijn erover, om ook connecties te leggen. De dingen die meneer Ausems vraagt van de gemeente, daar zijn wij niet toe bevoegd. Uiteraard hebben wij dat naar aanleiding van zijn meerdere brieven ook steeds nagegaan. We hebben dat zelfs ook extern advies op aangegaan. Iedereen, alle juristen die wij daar informatie over aanvragen, die geven dezelfde conclusie en dat is dat, dakenstroom is een project van Casade. Hij zal echt bij Casade in gesprek moeten gaan. Wij kunnen daar als gemeente niet tegen optreden. Wij hebben die rol simpelweg niet. Dat hebben we meegedeeld. Meneer Ausems vindt dat vervelend en is daartegen. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de griffier. Ik vind het wel logisch dat ik meneer Tiemstra nog even het woord geef om hier een reactie op te geven. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Dank u wel, voorzitter. Dank dat u de gelegenheid hebt gegeven aan de wethouder om hier kort op in te gaan. Een korte reactie mijnerzijds.

Ik heb gehoord wat de portefeuillehouder zegt en ik denk dat dit nog wel een vervolg krijgt, maar niet vanavond. Dank u wel. De voorzitter: Voldoende? Dank u wel. Geen andere opmerkingen over de lijst van ingekomen stukken. Dan bij dezen vastgesteld, met inachtneming van de wijzigingen die we net hebben afgesproken. 9. Verslagen en besluitenlijsten De voorzitter: Dan zijn we bij 9, het vaststellen van de verslagen en de besluitenlijst. Het verslag van de besloten informatieavond op 14 november 2024, het verslag van de gespreksavond 28 november 2024, besluitenlijst van de raadsvergadering van 12 december 2024, het verslag van de raadsvergadering 12 december 2024, verslag van de gespreksavond van 16 januari 2025, de besluitenlijst van 30 januari 2025, verslag van de raadsvergadering van 30 januari 2025 en het verslag van de gespreksavond van 13 februari. Aldus besloten. Dank u wel.

Ter bespreking en vaststelling bespreekstukken 10.Vaststellen koers strategische visie De voorzitter: Dan zijn we aangeland bij de bespreekstukken. Het eerste bespreekstuk is nummer 10. Het vaststellen van de koers strategische visie. Aangezien dit een onderwerp is uit mijn portefeuille, draag ik de voorzittershamer over aan de eerste vicevoorzitter van de raad. De heer Van Belkom. voorzitter: de heer Van Belkom De voorzitter: Dank u wel. Zoals aangegeven, agendapunt 10, vaststellen koers strategische visie. De vaststelling van het koersdocument geeft richting aan de toekomstige Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

7

ontwikkeling van onze gemeente. Dit raadsvoorstel hangt nauw samen met het volgende agendapunt van deze avond, het koersdocument Omgevingsvisie. Dit raadsvoorstel is een bespreekpunt voor Lokaal Belang, Samen Waalwijk, de SGP, CDA, D66, Lijst IJpelaar, GroenLinksaf en de ChristenUnie en voor de VVD, hoor ik net. Dan is de spreektijd voor de SGP 4 minuten, Lokaal Belang 3 minuten, Samen Waalwijk 5 minuten, GroenLinksaf 4 minuten en de overige, zoals gebruikelijk, 2½ minuut. Er is een motie ingediend door GroenLinksaf samen met D66. Ik wil de heer Den Braven als eerste het woord geven. Ondertussen de vraag welke fracties ondersteunen deze motie nog meer? De ChristenUnie en Lijst IJpelaar. Dank u wel. Motie: Natuur in de strategische visie De raad, in vergadering bijeen op 27 februari 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

De strategische visie terecht begint met een uitweiding over het belang van het aanpakken van de klimaatopgave, over het verminderen van de impact op het milieu, circulaire economie, duurzame verstedelijking en over ecologisch verantwoorde ontwikkelingen;

-

De natuur en alle hieraan verbonden aspecten, zoals hierboven opgesomd, alleen impliciet worden benoemd in de strategische visie, als onderdeel van het containerbegrip “brede welvaart”;

-

In de strategische visie drie strategische lijnen centraal staan die moeten leiden tot het beantwoorden van vier strategische vraagstukken.

Overwegende dat: -

De mens onderdeel is van de natuur (met al diens aspecten) en zij deze nodig heeft om te bestaan, terwijl dit andersom niet zo is;

-

De natuur derhalve een meer centrale plek in de strategische visie van onze gemeente zou moeten hebben dan alleen in de inleiding en als onderdeel van het containerbegrip “brede welvaart”;

-

Brede welvaart zwaar weegt bij beslissingen die deze gemeente de komende decennia moet gaan nemen en natuur en milieu niet mogen worden ondergesneeuwd door de andere aspecten van brede welvaart;

-

Het, bovengenoemde in ogenschouw nemende, wenselijk is om de relatie tussen mens en natuur expliciet in de strategische visie op te nemen.

Verzoekt het college: Om de verhouding tussen mens en natuur explicieter op te nemen in de koers voor de strategische visie, door: 1. natuur bij de uitwerking van brede welvaart als toetssteen voor de strategische visie een centrale rol te geven;

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

8

2. meer voorbeelden van de verhouding tussen mens en natuur op te nemen in het koersdocument voor de strategische visie. en gaat over tot de orde van de dag. Motie – Ter vergadering aangepast: De raad, in vergadering bijeen op 27 februari 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

De strategische visie terecht begint met een uitweiding over het belang van het aanpakken van de klimaatopgave, over het verminderen van de impact op het milieu, circulaire economie, duurzame verstedelijking en over ecologisch verantwoorde ontwikkelingen;

-

De natuur en alle hieraan verbonden aspecten, zoals hierboven opgesomd, alleen impliciet worden benoemd in de strategische visie, als onderdeel van het containerbegrip “brede welvaart”;

-

In de strategische visie drie strategische lijnen centraal staan die moeten leiden tot het tot beantwoorden van vier strategische vraagstukken.

Overwegende dat: -

De mens onderdeel is van de natuur (met al diens aspecten) en zij deze nodig heeft om te bestaan, terwijl dit andersom niet zo is;

-

De natuur derhalve een meer centrale plek in de verschillende documenten van de strategische visie van onze gemeente zou moeten hebben dan alleen in de inleiding en als onderdeel van het containerbegrip “brede welvaart”;

-

Brede welvaart zwaar weegt bij beslissingen die deze gemeente de komende decennia moet gaan nemen en natuur en milieu niet mogen worden ondergesneeuwd door de andere aspecten van brede welvaart;

-

Het, bovengenoemde in ogenschouw nemende, wenselijk is om de relatie tussen mens en natuur expliciet in de strategische visie op te nemen.

Verzoekt het college: 1. Om de verhouding tussen mens en natuur expliciet op te nemen in de verschillende einddocumenten die worden opgesteld in fase 3 van de strategische visie, door: a. natuur bij de uitwerking van brede welvaart als toetssteen voor de strategische visie een belangrijke rol te geven; b. meer voorbeelden van de verhouding tussen mens en natuur op te nemen in de verschillende einddocumenten die worden opgesteld in fase 3 van de strategische visie. en gaat over tot de orde van de dag. Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

9

De heer Den Braven: Voorzitter, mag ik? Voorzitter, Mark Rutte zei ooit dat wie last heeft van visie naar de oogarts moet. Volgens GroenLinksaf zijn het juist mensen zonder visie die daarheen moeten. Daarom zijn we blij dat er een strategische visie wordt opgesteld en ondersteunen we de insteek van het koersdocument. We erkennen veel van wat ons aan het hart gaat. De lijn is een helder. Toch hebben we een kritische noot. De visie moet richting geven voor de komende decennia. We hadden een sterker accent verwacht op de relatie tussen mens en natuur. Nu worden natuur en milieu slechts genoemd in de inleiding en binnen het concept van brede welvaart. Hoewel sympathiek, vrezen we dat dit onvoldoende expliciet is en zal leiden tot politieke bijziendheid. Zonder duidelijke benoeming van de relatie tussen mens en natuur vertroebelt de visie op dat vlak richting 2050. Als we niet oppassen, dan kan het uitruilprincipe dat achter brede welvaart schuilt ertoe leiden dat we in tijden van schaarste de economische belangen onevenredig waarderen boven die van de natuur en dus de mens. Om dat te voorkomen, dienen wij samen met D66 een motie in. De motie is in de huidige vorm vandaag nog aangepast om hem kloppend te maken. We vroegen het college om de koers aan te passen, maar die stellen we vandaag vast.

We vragen daarom aan het college om de relatie tussen mens en natuur expliciet op te nemen in de eind documenten die worden opgesteld in fase III van de strategische visie. We vragen ze om deze relatie als een van de centrale thema's binnen brede welvaart op te nemen als toetssteen voor de strategische visie. Voorzitter, ondanks onze kritische kanttekening vinden wij dat de koers voor de strategische visie goed in elkaar zit. We waarderen het principe achter brede welvaart en juichen toe dat er eindelijk wordt afgestapt van een tunnelvisie op economische groei als de enige graadmeter voor welvaart. Er is meer tussen hemel en aarde dan geld alleen. Het gaat er niet alleen om dat geld verdiend wordt, maar ook wat er vervolgens mee gebeurt. Het is daarbij belangrijk om op te merken dat GroenLinksaf zelf ervan uitgaat dat het college ervoor zal zorgen dat Waalwijkers die nu geen enkele vorm van welvaart kennen het meeste zullen profiteren van deze focus op brede welvaart. Voorzitter, we hebben daar vertrouwen in. Als wij de koers bekijken, dan valt het namelijk op dat deze zeer goed in elkaar zit op sociaal-maatschappelijk gebied. De drie strategische lijnen dragen daar alle drie op hun eigen manier aan bij. Naast de eerder genoemde brede welvaart worden ook verbinding en diversiteit benadrukt in het document.

Dat is mooi, omdat juist de combinatie van deze aspecten ervoor gaat zorgen dat wij als gemeente iedereen vooruit kunnen gaan helpen. Voorzitter, er is nog een compliment op zijn plaats. Het valt ons namelijk op dat er echt veel energie is gestoken in gesprekken met burgers en organisaties. Dit is wat ons betreft een voorbeeld van hoe wij als gemeente Waalwijk burgers zouden kunnen betrekken bij beleidsvorming. Tijd voor een conclusie. Voorzitter, als we nu niet expliciet kiezen voor een heldere sterke nadruk in de strategische visie op de relatie tussen mens en natuur, dan riskeren we bijziendheid. Als je niet goed ziet wat ver weg is, verlies je koers en kom je mogelijk uit op een plek waar we nooit op gemikt hebben. Dit eindpunt moet een plek zijn waar de mens ten minste deels de natuur dient, niet andersom. Om dat kracht bij te zetten, wil ik graag afsluiten met de woorden van een wijs man. Hij sprak de volgende woorden: “De natuur heeft ons niet nodig. De natuur kan echt wel zonder ons.” Voorzitter, via u wil ik wethouder Spierings oprecht bedanken voor deze krachtige woorden van wijsheid die iedereen Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

10

in zijn oren moet knopen. Woorden waarmee hij in ieder geval op dit punt meer visie heeft getoond dan Mark Rutte in veertien jaar als minister-president. De voorzitter: Dank u wel, de heer Den Braven, voor uw betoog. Zijn er naar aanleiding van het betoog van de heer Den Braven naast D66, GroenLinksaf, ChristenUnie en Lijst IJpelaar andere fracties die tot inzicht zijn gekomen om deze motie eventueel te steunen? Nee. Dan geef ik het woord aan Samen Waalwijk. Uw spreektijd is 5 minuten, meneer Frodyma. De heer Frodyma: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, regeren is vooruitzien. Door deze bril hebben wij dan ook het raadsvoorstel Vaststellen koers strategische visie gelezen. Voorzitter, tijdens de gespreksavond werd al snel duidelijk dat je met dit koersdocument in principe alle kanten op kunt. Op twee van die vraagstukken wil ik dan nu ook hierbij ingaan. Eén, de bewuste positie in de regio en twee de toekomst van het ruimtelijk economisch model. Voorzitter, als wij kijken naar de zelfbewuste positie in de regio, dan missen we hierbij gewoon de invloed van het afgesloten Greendeal 2.0-plan en de aanpak van het plan Grote Oogst, die onze inziens direct invloed hebben op de koers van de strategische visie die wij hier vanavond met elkaar samen gaan vaststellen.

De gemeente Waalwijk heeft namelijk in 2020 een green deal Verduurzamen bedrijventerreinen afgesloten met diverse relevante stakeholders. Momenteel wordt er samengewerkt met deze partners aan de uitvoering van Greendeal 2.0. Daarnaast geeft de gemeente Waalwijk uitvoering aan de plan van aanpak Grote Oogst, dat als doel heeft de verduurzaming van de Waalwijkse bedrijven terreinen te versnellen. De resultaten van deze Greendeal en het programma Grote Oogst zullen medebepalend zijn voor toekomstige economische richting van de gemeente Waalwijk. De uitkomsten hiervan moeten dan ook nadrukkelijk worden meegenomen in de strategische visie van de gemeente en net zoals bij de Omgevingsvisie hierin worden geïntegreerd. Denk hierbij aan innovatieve oplossingen en initiatieven op het gebied van duurzaamheid, circulariteit, energietransitie die de positie van Waalwijk als logistieke hub kunnen versterken. Dit gaat weliswaar over verduurzaming van onze bedrijventerreinen, maar het is wel de kurk waar wij als gemeente Waalwijk momenteel voor een groot deel opdrijven en dat naar de toekomst toe graag willen behouden. Voorzitter, mijn vraag hierover aan de portefeuille is dan ook of het koersdocument hierop aangepast kan worden. Voorzitter, dan kom ik op mijn tweede punt, de toekomst van het ruimtelijk economisch model. Hierbij is de brede welvaart de overkoepelende strategische lijn.

Hier lezen wij dat onder de brede welvaart wordt gekeken wat nieuwe en bestaande bedrijven kunnen bijdragen aan de gemeenschap van Waalwijk. De huidige situatie is echter zo dat als nieuwe bedrijven zich willen vestigen op de bedrijventerreinen deze niet eens kunnen worden aangesloten op het energienetwerk, als ze een grote aansluiting nodig hebben. Onze vraag hierover is dan ook wat we hieraan gaan doen. Als we namelijk af gaan zitten wachten tot andere gemeenten met innovatieve oplossingen gaan komen voor deze sector, dan is Waalwijk straks deze bedrijven eerder kwijt dan rijk. Wij zijn dan ook een groot voorstander van om deze bedrijven op zo'n kort mogelijke termijn te gaan servicen met een hybride tankstation, waarbij vrachtwagens en andere voertuigen elektrisch geladen kunnen worden, waterstof kunnen tanken en voorzien kunnen worden van andere duurzame brandstoffen. Als wij dan verder kijken naar de toekomst, zal Waalwijk ergens in 2030 worden voorzien van windmolens. Voorzitter, hoe mooi zou dat dan kunnen zijn als we die windmolens kunnen voorzien van een optie om deze gelijk of nadien te Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

11

voorzien met een elektrolyser, waarbij deze zowel groene waterstof of groene elektriciteit kunnen produceren, en deze ter plaatse kan worden opgeslagen als batterijopslag, waterstof of waarbij de elektriciteit gewoon rechtstreeks geleverd kan gaan worden aan het elektriciteitsnetwerk? Voorzitter, hiermee vertel ik niets nieuws. Nu kunnen we bijvoorbeeld al afreizen naar het windturbine testveld in Wieringermeer, waar sinds 2021 al een waterstofmolen in productie draait. Deze is bijzonder efficiënt om zowel groene waterstof of gewone groene elektriciteit te leveren. Daarbij draagt deze tevens bij aan de ontlasting van het overbelasten netwerk, waarbij ook de problematiek van de opslag mee kan worden ondervangen. Voorzitter, ik snap dat dit mogelijk bestempeld kan worden als een concreet voorstel. Het is wel de basis van de oplossing waar we volgens ons op een zo kort mogelijke termijn mee aan de slag moeten gaan. Daarnaast rekenen wij erop dat ons voorstel als oplossing zal aansluiten op het plan van aanpak Grote Oogst. Voorzitter, dan kom ik toe aan het einde van mijn bijdrage hierover en dan hoop ik van de portefeuillehouder een toezegging te verkrijgen of het koersdocument hierop aangepast kan worden. Tot zover mijn bijdrage. Motie: Verduurzaming bedrijventerreinen De raad, in vergadering bijeen op donderdag 27 februari 2025, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

De gemeente Waalwijk de ambitie heeft om Brede Welvaart als overkoepelende strategische lijn te hanteren voor de economische ontwikkeling;

-

Nieuwe bedrijven zich momenteel niet kunnen vestigen op de bedrijventerreinen vanwege een gebrek aan aansluiting op het energienetwerk;

-

De logistieke sector, een belangrijke pijler van de Waalwijkse economie, onder druk staat.

Overwegende dat: -

Het van belang is om innovatieve oplossingen te bieden voor de logistieke sector om Waalwijk als logistieke hub te behouden voor de toekomst;

-

Een hybride tankstation waar vrachtwagens en andere voertuigen elektrisch kunnen laden, waterstof kunnen tanken en voorzien kunnen worden van andere duurzame brandstoffen, een waardevolle bijdrage kan leveren aan de verduurzaming van de logistieke sector;

-

Waalwijk in de nabije toekomst zal worden voorzien van windmolens, waarbij de opwekking van groene waterstof of groene elektriciteit, de mogelijkheid tot energieopslag en de levering van elektriciteit aan het elektriciteitsnetwerk een waardevolle toevoeging kan zijn.

Verzoekt het college om: Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

12

1. De mogelijkheid van een hybride tankstation op korte termijn te onderzoeken, om zo in lijn met de strategische visie bij te dragen aan de Brede Welvaart en de verduurzaming van de logistieke sector; 2. De mogelijkheden te onderzoeken om de toekomstige windmolens gelijk of nadien met de optie te voorzien van een elektrolyzer, waarmee groene waterstof of groene elektriciteit kan worden geproduceerd, opgeslagen of geleverd worden aan het elektriciteitsnetwerk. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, de heer Frodyma. Dan ga ik het woord geven aan D66. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Vanavond stellen we de koers strategische visie en het koersdocument Omgevingsvisie vast. Twee stippen op de horizon die nauw verweven zijn. Daarom heeft onze bijdrage betrekking op beide raadsvoorstellen. Ik zal de spanningen er meteen uithalen, wij steunen ze allebei. Wel heeft D66 een paar op- en aanmerkingen. Deze gaan over natuur, brede welvaart en participatie. Laten we beginnen met de natuur. Soms lijkt het alsof de mens de natuur als een extern ding ziet. Iets wat we samen te managen hebben. Dat is natuurlijk onzin, voorzitter. Wij zijn natuur. Sterker nog, je kunt bijna stellen dat de natuur ons te managen heeft. D66 is dan ook blij met de rol die natuur heeft gekregen in het koersdocument Omgevingsvisie.

Als het gaat om een strategische visie, mag het nog wel wat scherper. Om die reden dienen we samen met GroenLinksaf een motie in om dat voor elkaar te krijgen. Graag zien we de natuur explicieter opgenomen worden bij de uitwerking van brede welvaart en om het nog concreter te maken, laat natuur nadrukkelijk terugkomen in de uitwerking van alle documenten in fase III, zoals het verhaal van Waalwijk. Ik heb de term brede welvaart al even laten vallen. D66 juicht het van harte toe dat brede welvaart een van de drie strategische lijnen is in de strategische visie. De tijd waarin economische groei de enige drijfveer was achter strategische keuzes ligt achter ons. Het kan simpelweg niet meer. We hebben maar één planeet en daar zullen we het nu en in de toekomst mee moeten doen. Het maakt dat we welvaart anders moeten gaan zien, niet alleen kijken naar het hier en nu en naar de eigen vierkante meter, maar ook naar de impact van keuzes die we maken op de lange termijn en de wijde omgeving. Om een voorbeeld te geven, ruim baan voor transport en logistiek, prima, maar alleen als het ook ruim baan biedt voor onderwijs, natuur en de bus en, voorzitter, als het aan ons ligt, ook de trein. Een bijdrage aan brede welvaart begint al bij het horen en zien van al onze inwoners. Al die Sprang-Capellenaren, Waspikkers en Waalwijkers de kans geven om mee te doen en hun stem te laten horen.

Daarmee raken we een van de favoriete onderwerpen van uw raad, voorzitter. Participatie. Als het gaat om de totstandkoming van de koers strategische visie en het koersdocument Omgevingsvisie, verdient het participatieproces wat ons betreft een gouden Griffel. Inwoners, ketenpartners, experts en de raad, we hebben allemaal mee mogen denken en praten. Daarmee, voorzitter, is het wat ons betreft nu al het verhaal van Waalwijk en stellen we vast dat de gemeente op koers ligt. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Metzke. Dan gaan wij luisteren naar mevrouw IJpelaar.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

13

Mevrouw IJpelaar: Voorzitter, vanavond bespreken we de brug naar de toekomst. Uw college heeft ambitieuze plannen om Waalwijk nog aantrekkelijker te maken om te wonen en te werken. Een prachtig streven, maar hoe zorgen we ervoor dat deze plannen niet alleen op papier mooi zijn, maar ook in de praktijk standhouden? In fase III worden cruciale beslissingen genomen. Zonder heldere keuzes blijft onze brug slechts een schets, in plaats van een solide pad naar de toekomst. We moeten nu de juiste richting bepalen om later succesvol te zijn. Daar zijn we het toch over eens? Het jaar 2050 lijkt ver weg, maar de wereld verandert snel. Degenen die nu bijdragen aan deze visie, plukken er misschien in 2050 geen vruchten van. Daarom is het belangrijk dat deze plannen toekomstbestendig zijn. Daarnaast mis ik in deze visie expliciete aandacht voor historische bewustwording en culturele diversiteit. Het integreren van deze aspecten is essentieel voor een inclusieve gemeenschap en versterkt het sociale DNA van Waalwijk. Ik stel daarom voor om deze thema's alsnog een prominente plaats te geven en hoor graag een toezegging. Lukt dat? U heeft aangegeven dat er een stakeholderanalyse is uitgevoerd met aandacht voor verschillende perspectieven en sectoren.

Hoe zorgt u ervoor dat alle inwoners een stem krijgen in fase III, zodat de brug stevig blijft en echt aansluit bij de wensen en behoeften van de gehele gemeenschap? Ik ga over tot de conclusie. Het succes van de brug naar de toekomst hangt af van duidelijke keuzes, flexibiliteit en vooral actieve betrokkenheid van alle inwoners. Alleen samen kunnen we bouwen aan een solide en duurzame toekomst voor Waalwijk, waarin ook historische bewustwording en culturele diversiteit centraal staan. En sluit af met een inspirerende gedachte van Maya Angelou. We kunnen vele nederlagen tegenkomen, maar we mogen niet verslagen worden. Voor zover, voorzitter. De voorzitter: Precies binnen de tijd, mevrouw IJpelaar. Wij gaan verder met de ChristenUnie. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Onze samenleving is in bepaalde opzichten killer en individualistischer geworden. Dat blijkt ook uit data. Nederland is volgens onderzoek nu een van de meest individualistische landen van Europa, Sociaal Cultureel Planbureau. Het aantal mensen dat vrijwilligerswerk doet, is afgenomen. Bijna twee derde van de Nederlanders is somber over de kant die het opgaat met ons land. Een derde van alle meisjes op de middelbare school worstelt met mentale problemen. Het zijn maar een paar voorbeelden van een verandering in onze maatschappij die wij helaas allemaal in onze omgeving wel ergens herkennen.

Mensen kunnen tegenwoordig ongenadig hard zijn voor elkaar, op het schoolplein, langs het voetbalveld, waar dan ook. De algoritmes van sociale media zorgen niet alleen op onze tijdlijn maar ook in ons land steeds vaker voor ophef en polarisatie. Het gekke is dat we het in materieel opzicht in ons land beter hebben dan ooit. De welvaart neemt toe, we ontdekken steeds slimmere technologie en kunnen steeds meer problemen oplossen. Toch gaat het samenleven ons steeds moeilijker af. Toch lijken delen van ons leven in sociaal en geestelijk opzicht haast wel te verdorren. Je vraagt je af, hoe kan een gemeente zoveel hebben en toch zo arm zijn? Onze tijd heeft onmiskenbaar een ongenadige kant. Er is minder ruimte voor nuance, nieuwsgierigheid naar anderen, geduld en vergeving, voor omzien naar elkaar. Wanneer komt er een einde aan de individualisering en vervreemding van elkaar? Wanneer stoppen we met een ieder-voor-zich-economie waarin het nooit genoeg is? Wat is er al niet opgeofferd om onze oneindige behoefte te kunnen bevredigen? Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

14

Het huidige beleid richt zich bijvoorbeeld op het toegankelijk maken van digitale hulpmiddelen en het verbeteren van digitale vaardigheden. Hoewel dit van belang is, waarschuwen de onderzoekers van het Sociaal Cultureel Planbureau dat digitalisering ook minder zichtbare effecten heeft, zoals een toename van sociale ongelijkheid en individualisering. Als deze ontwikkelingen niet worden meegenomen in het beleid, kan dit op termijn het vertrouwen tussen inwoners en de overheid ondermijnen. Te vaak worden de meest kwetsbaren in de steek gelaten. Spoedzoekers, tienermoeders, ouderen, eenzamen, kinderen die opgroeien in armoede, daklozen en mensen die verslaafd zijn. Lossen we dit probleem in Waalwijk op door te sturen op brede welvaart? De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Dan gaan we naar de volgende spreker. Die komt namens Lokaal Belang. De heer Van Hest. De spreektijd is 3 minuten. De heer Van Hest: Voorzitter, Lokaal Belang spreekt zich uit voor het raadsvoorstel aangaande de koers en de strategische visie met haar keuzes die hierin worden voorgesteld. Dit document biedt een heldere en onderbouwde visie op de toekomst van Waalwijk en legt een solide basis voor de manier waarop wij als gemeenschap willen samenleven. Keuzes maken en investeren in de toekomst.

De drie strategische lijnen die hieruit voortvloeien, gericht op wonen en verblijf, demografische ontwikkelingen, het ruimtelijk economisch model en onze positie in de regio, geven ons richting om niet alleen uitdagingen het hoofd te bieden, maar ook de kansen te benutten. Dit document schetst niet alleen een wensbeeld, maar biedt ook concrete handvatten voor beleid en voor uitvoering. Wat wij als Lokaal Belang bijzonder waarderen, is de manier waarop dit koersdocument tot stand is gekomen? Door middel van brede participatie is input opgehaald bij inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Dit is een visie die niet enkel van bovenaf is opgelegd, maar samen met de gemeenschap is ontwikkeld. Hierdoor is er een breed draagvlak en kunnen we met vertrouwen zeggen dat deze koers de realiteit en ambities van Waalwijk weerspiegelt. Daarnaast is het positief dat de koers nauw verweven is met Omgevingsvisie en de economische verkenning. Dit zorgt ervoor dat onze ruimtelijke economische en sociale ontwikkelingen niet los van elkaar worden gezien, maar integraal worden benaderd. Het uitgangspunt van brede welvaart benadrukt bovendien dat we niet alleen moeten kijken naar groei en economische vooruitgang, maar ook naar de kwaliteit van het leven van onze inwoners. Voorzitter, het vaststellen van deze koers is niet slechts een formaliteit.

Dit document vormt het fundament waarop we de komende jaren bouwen. Als we nu geen duidelijke richting kiezen, lopen we risico op vertraging, maar ook versnippering. Daarom is het belangrijk dat we vandaag een heldere keuze maken. Met dit koersdocument zetten we een belangrijke stap naar een toekomstbestendig Waalwijk. Lokaal Belang spreekt dan ook zijn volle steun uit voor dit voorstel. Met betrekking tot de motie van GroenLinksaf aangaande natuur heeft Lokaal Belang veel sympathie, maar zien we natuur voldoende geborgd als onderdeel van brede welvaart alsook binnen de omgevingsvisie van de gemeente Waalwijk. Daarom zien we als partij de motie als overbodig en zullen deze dan ook niet steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Hest. Dan gaan we luisteren naar de volgende spreker en die komt namens de SGP, met een spreektijd van 4 minuten.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

15

De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Geachte aanwezigen, voor de fractie van de SGP is de belangrijkste vraag rond de strategische visie de volgende: wat voor gemeenten willen wij zijn? Dan kunnen we eerlijk zijn, in de koers strategische visie vinden we veel wat ons aanspreekt. Al gaan we ook mee, een ander heeft er ook al op gewezen, met wat tijdens de gespreksavond werd aangegeven, dat met datgene wat geschreven staat je nog alle kanten op kan. Ik heb wel eens een verkiezingsprogramma gezien van een hier aanwezige partij in deze raad, dat bij ons eenzelfde beeld achterliet. Voorzitter, toch een bespreekpunt voor de SGP vanavond. Misschien vraagt u zich af waarom. En zo niet, ik ga het u toch vertellen. Op bladzij 6 lezen we dat Waalwijk een lange en een rijke geschiedenis kent. Tegenwoordig is in de gemeente nog altijd veel van de geschiedenis terug te vinden, zoals de Halve Zolenlijn, kerken, boerderijen. Bladzij 9 lezen we dat we keuzes moeten maken om te zorgen voor een stevig maatschappelijk vangnet en moeten voorkomen dat de cohesie afneemt. Hier wordt ook gesproken over een sterk netwerk van kerken. Iets om zuinig op te zijn, denken wij, onder andere als stevig fundament voor meer sociale cohesie en hulp aan kwetsbare groepen in de samenleving. Misschien mogen wij een paar voorbeelden noemen van initiatieven vanuit de kerken.

Donatie van voedselpakketten, pakketten maandverband, speelgoed aan de voedselbank. Deelname aan het Aardappelfonds, ondersteuning van psychosociale hulpverlening, organiseren van rommelmarkten ten bate van een goed doel, jongeren die op eigen kosten deelnemen aan een ontwikkelingsproject in Afrika, organiseren van maaltijden voor ouderen en alleenstaanden. In algemene zin zorgen voor elkaar waarin veel goeds gebeurt wat niet naar buiten komt. De lijst zouden we kunnen aanvullen, maar het gaat erom dat het beeld blijft hangen vanavond. Gelukkig lezen we op bladzij 15 dat er ruimte gegeven moet worden aan initiatief vanuit de gemeenschap. Een grote kracht die de verscheidenheid en inwoners en gemeenschap ons oplevert is een sterke sociale cohesie. Deze willen we behouden, dus geven we ruimte en initiatief vanuit de gemeenschap. Dat betekent soms het letterlijk bieden van ruimte bijvoorbeeld voor een buurthuis, maar ook het verlagen van drempels die initiatieven kunnen ervaren. Ook dat laatste ondersteunen wij van harte. Laten wij geen gemeente zijn die drempels opwekt voor kerken om hun goede werk te doen en te blijven doen. Niet frustreren wanneer dat niet hoeft, maar ondersteunen en samen optrekken waar het kan. Laten we doen wat we kunnen om elkaar te helpen. De vraag waarmee we begonnen, was de volgende: wat voor gemeente willen we zijn? Ons antwoord in drie punten.

Wanneer we als raad en college als bestuur en samenleving het goede voor elkaar zoeken met ieders welzijn voor op het oog. Twee, wanneer Waalwijk een gemeente is waar het goed verblijven, goed werken en goed kerken is. Drie, wanneer we ons van het bovenstaande blijvend bewustzijn en niet te bang zijn om elkaar aan te spreken wanneer dit extra aandacht en herstelwerk nodig heeft, dan zijn we een gemeente die wij willen zijn. Dan zijn we ook een gemeente waarin wij willen zijn. Dan zijn we een gemeente waaraan wij dienstbaar willen zijn. Voorzitter, tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Dan gaan we luisteren naar de volgende spreker. Die komt namens het CDA. De heer Spohr: Voorzitter, tijdens de gespreksavond hebben wij al de nodige kritische punten op tafel gelegd en daar willen we hier nogmaals op terugkomen. De strategische visie is een document dat richting moet geven bij beleidsbeslissingen die wij in deze raad Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

16

nemen. We hebben vanavond al veel bespiegelingen gehoord wat we allemaal zouden willen en hoe dat zou kunnen. In de voorliggende strategische visie hebben we heel veel gezien over discussies met inwoners. Het participatieproces is daar wel degelijk gelopen. De vraag is wat die strategische visie nu is op moment dat we die willen inzetten. Het CDA ziet in het document zoals dat er nu ligt een document met een hele hoge abstractiewaarde. Betekent dat je het er niet mee oneens kan zijn. Waar we als raad dan precies over moeten besluiten, is dan niet erg duidelijk. Ja, we hebben kennisgenomen van de drie strategische lijnen. Daarover kunnen we heel veel vragen stellen. We hebben begrepen dat er nog aanvullende sessies zijn om het document concreter te maken, maar termen zoals brede welvaart, bouwen aan een verbonden samenleving en het benutten van de kracht van verscheidenheid zijn erg algemeen en geven op dit moment niet of nauwelijks sturing. Brede welvaart, bijdragen aan de gemeenschap in Waalwijk, daar kun je heel wat over zeggen, en dat staat hier niet in. De termen zijn evenzogoed te plakken op ons huidige beleid voor een groot deel, zou ik willen zeggen, en kunnen ook bij heel veel andere gemeenten worden gebruikt. De vraag doet zich daarom ook voor waarom wij als raad in dit stadium iets moeten vinden.

Beter was het geweest als de raad een concreet sturend document was neergelegd in een later stadium. Nogmaals, we besluiten vanavond weinig tot niets, gelet op deze strategische lijnen. Juist de vier strategische vraagstukken waarover gesproken wordt, zijn wel concreet en naar ons idee ook concreet te beantwoorden. Laten we dat dan ook doen in een later stadium, hopelijk dan een zinvolle discussie alsnog hebben. Het kan immers nog veel kanten op met deze strategische lijnen. Wellicht was het ook zinvol om te bezien of de burgerparticipatie nog resultaten zou hebben opgeleverd die relevant zouden kunnen zijn voor deze strategische visie. Zomaar een suggestie. Voorzitter, concluderend, deze ronde vinden we te vroeg en geen reden tot veel discussie. Als het mag, voorzitter, nog één reactie op de motie. Voorzitter, wat betreft de motie van GroenLinksaf, op zichzelf de moeite waard om de natuur te verankeren in de strategische visie. Een centrale rol in de brede welvaart, begrijpen wij niet. Brede welvaart zou naar ons idee breder zijn dan alleen de natuur. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Spohr. Dan gaan we luisteren naar de laatste bijdrage. Die is van de VVD. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Wij behandelen het ook gezamenlijk met de Omgevingsvisie.

Voorzitter, de lokale VVD voor een ambitieuze, realistische en toekomstgerichte koers voor Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik. We willen een sterke economie, goede voorzieningen en voldoende woningen voor onze inwoners. Dat betekent doelgerichte groei. Een schaalsprong in inwoneraantal is nodig om onze voorzieningen in stand te houden en de brede welvaart te versterken, zoals we in de stukken lezen. Voorzitter, net zoals het CDA, brede welvaart is een prachtig begrip. Laten we eerlijk zijn. Geld moet eerst verdiend worden voordat we het kunnen verdelen. Een bloeiende economie is de basis van een sterke samenleving. Waalwijk staat bekend om zijn ondernemersgeest, van kleine familiebedrijven tot hele grote spelers. Die kracht moeten we benutten, niet inperken met onnodige regels en een nee-tenzij-houding, nu en richting 2050.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

17

Een goed voorbeeld van waar het misgaat, voorzitter, is de woningbouw. Vorig jaar zijn er slechts 211 nieuwbouwwoningen opgeleverd terwijl we er 1200 beloven aan onze inwoners. Dat tempo is onacceptabel. We moeten van nee-tenzij naar ja-mits. Dat betekent dat we initiatiefnemers de ruimte moeten geven om woningen te bouwen binnen redelijke kaders. Niet afwachten, maar doen. Wat is nodig om deze cultuuromslag direct in gang te zetten en wat kan de portefeuillehouder die hierover gaat concreet toezeggen hierin? Daarnaast is het betrekken van architecten, makelaars en andere spelers in de woningbouwsector van essentieel belang om vergunningverlening te verbeteren. We krijgen te veel signalen dat het vastloopt. Tot aan ondernemers die brieven op de deurmat krijgen van de gemeente met teksten zoals dat er voldoende woningen zouden zijn in Waalwijk. Te gek voor woorden, voorzitter. We horen graag of de wethouder kan toezeggen hen te betrekken bij de verdere uitwerking van de concrete zaken die uit deze visie komen. Verder willen we meer realisme in het beleid. Waalwijk is geen maakbare stad en zal het ook nooit zijn. We moeten faciliteren in plaats van belemmeren, stimuleren in plaats van tegenwerken. Dit geldt niet alleen voor woningbouw, maar ook voor onze economie, bedrijventerreinen en mobiliteit. Voorzitter, Waalwijk moet vooruit.

De lokale VVD staat voor een economische groei, daadkrachtig beleid en realistische keuzes. We roepen het college op om niet te wachten met noodzakelijke hervormingen, maar vandaag al de eerste stappen te zetten. De inwoners en ondernemers van Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik rekenen op ons, nu en richting 2050. Laten we hen niet teleurstellen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Bokšan. Dat waren alle bijdragen op dit raadsvoorstel van alle fracties. Zijn er fracties die willen reageren op de bijdragen van de andere fracties? Ik zie de heer van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag voor de heer Van Hest van Lokaal Belang. In zijn bijdrage gaf hij een aantal keren aan dat hij vindt dat in dit koersdocument een duidelijke richting is gekozen, terwijl ik een heleboel andere fracties heb horen zeggen, en dat geldt ook voor ons, dat je met dit document alle kanten op kunt. Er wordt geen richting gekozen. Wellicht hebben we dan het document niet goed gelezen. Ik zou graag van de heer Van Hest vernemen welke duidelijke richting Lokaal Belang heeft ontdekt in het koersdocument. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Van Hest. De heer Van Hest: Dank u wel, voorzitter. Heel sympathieke vraag van de heer Van Groos. Ik denk dat wij een beetje verschillen voor wat betreft de koers van de strategische visie.

Ik heb een aantal dingen gehoord, ook van uw zijde uit, die vrij gedetailleerd zijn naar onze mening. Het is als het ware zoals het college heeft aangegeven een reis die we met zijn allen gaan maken. We stappen op de trein. We weten ongeveer welke kant dat we opgaan, maar we weten nog niet waar het laatste station komt, want er komt geen laatste station, want dat is iedere keer een nieuwe toekomst. Wat je nu ziet in het document, is iedere keer opnieuw anticiperen op wat gaat gebeuren en welke keuzes kunnen we dan voor Waalwijk en haar inwoners voor in Sprang-Capelle en Waspik het beste maken om ons vast te houden aan die richting? Het is meer de richting dan de details, waarvan Lokaal Belang zegt, dat is precies wat we moeten doen. Dat is ook wat we opgehaald hebben bij onze inwoners wat zij willen, maar ook het bedrijfsleven en andere instellingen.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

18

De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, dank u wel. Ik dank de heer Van Hest voor zijn reactie, maar ik moet u teleurstellen. Ik heb heel goed geprobeerd te luisteren, maar ik heb nog steeds geen richting ontdekt. Wel lovende woorden. Het is de goede richting. Wat is dan de goede richting? We komen langs stations. Dan nemen we een afslag of niet. Ik heb het niet helder kunnen krijgen. De heer Van Hest: Dat is nou juist het mooie, meneer Van Groos, dat we nog niet weten welke stations we allemaal aan gaan doen. We weten wel dat die stations een bepaalde richting op liggen. Wij willen nog niet op dit moment met het college bepalen welke stations we ook exact gaan bezoeken, want we kunnen nog naar het oosten, we kunnen nog een beetje naar het westen. Het zal geen 180 graden omgedraaid zijn. Het is anticiperen op wat er gebeurt. Het hangt vast met de Omgevingsvisie, die we ook eerder al van het college hebben gegeven. Dat is iets waar wij ons enorm goed in kunnen vinden. Dat is misschien een ander uitgangspunt dan de ChristenUnie voor ogen heeft. Dat zou kunnen. Jammer, want het zou makkelijker zijn als we op één lijn zitten. Helaas, dat is niet altijd het geval. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Hest. Volgende keer even via de voorzitter alstublieft. Het woord is aan de heer Van Groos.

De heer Van Groos: Wederom dank ik de heer Van Hest via u, voorzitter, voor zijn reactie, maar ik heb nog geen duidelijke richting kunnen ontdekken. De voorzitter: Meneer Van Hest, slotreactie. De heer Van Hest: Ik kan een reactie geven, maar ik wil ook niet in een kringetje gaan draaien om ieder iedere keer met hetzelfde antwoord te komen, ondanks dat het misschien ook niet het antwoord is wat meneer Van Groos graag wil horen. De voorzitter: Is helder. Dank u wel. Het woord is aan de heer Den Braven. De heer Den Braven: Dank, voorzitter. Even kijken, ik heb drie vragen. Ik heb er één voor Lokaal Belang. Daar zal ik mee beginnen. De natuur wordt volgens Lokaal Belang voldoende geborgd als onderdeel van brede welvaart. Ik heb daarover een vraag. Staat de natuur volgens Lokaal Belang dan in dienst van de mens? De voorzitter: Dank u wel, meneer Den Braven. Het woord is aan de heer Van Hest. De heer Van Hest: Een hele interessante vraag. Ik denk dat noch de natuur ten dienste staat van de mens, noch de mens ten dienste staat van de natuur. Wat we wel zien, is dat de natuur in meerdere documenten prominent is opgenomen en ook automatisch onderdeel uitmaakt van wonen, verblijf, ruimte, Omgevingsvisie en brede welvaart.

We hebben het met het vaststellen van koers strategische visie over een dynamisch proces waarbij met name de richting bepaald wordt en waarbij zowel natuur alsook meerdere onderwerpen, waaronder bijvoorbeeld onderwerpen als veiligheid, zorg, onderwijs, bereikbaarheid, zijn ook belangrijk, net als dat natuur belangrijk is. Dat allemaal bepaalt samen de richtlijnen waarop het raadsvoorstel van koersbepaling van strategisch domein is samengesteld. Dat is iets waar wij enorm ons in kunnen vinden. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Hest. Het woord is weer aan de heer Den Braven. Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

19

De heer Den Braven: Voorzitter, lang antwoord. Ik zal hem samenvatten als, ja, soms en soms niet. Het is helder dat de natuur onderdeel uitmaakt van brede welvaart. Daarmee zeggen we dus per definitie dat die brede welvaart er is om de mens een beter leven te geven, dat die dus ook alleen maar in dienst van de mens is. Wij zouden het liever hebben gezien dat die natuur een centrale rol krijgt in die brede welvaart, zodat het niet een van de elementjes is die uitwisselbaar wordt dadelijk, maar dat het wel daarin altijd een van de eerste dingen is die wordt gekozen. Vandaar dat we met deze motie willen komen. Misschien dat de heer Van Hest nog eens over dat idee kan nadenken. Misschien dat in Lokaal Belang ook nog een keer rond kan gaan. De heer Van Hest: Wij gaan nadenken over hetgeen wat u zegt. Er is op dit moment geen reden om terug te komen op het niet steun geven van de motie. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Hest. Het woord is weer aan de heer Den Braven. De heer Den Braven: Voorzitter, die teleurstellende noot. Ga ik naar mijn tweede vraag. Die is aan het CDA. Voorzitter, het kan zijn dat ik me heb vergist, maar ik begreep van de heer Spohr dat het CDA onze motie niet steunt, omdat brede welvaart meer is dan alleen natuur, wat klopt.

We vinden wel dat als we natuur niet centraal stellen in de strategische visie op zich, naast de mens of liefst nog boven de mens, dat het dan tenminste een van de centrale elementen moet zijn in de brede welvaart. Zoals ik net zei, niet dat het alles uitwisselbaar wordt, maar dat natuur een van de hoofdelementen wordt van die brede welvaart. Misschien dat dat net iets anders is dan zoals het CDA heeft begrepen, dat wij bedoelen dat natuur echt het centrale element wordt in de brede welvaart. Zo bedoelen we het niet, wij verwachten niet dat mensen daar bij ons zullen aansluiten. De voorzitter: Dank u wel, de heer Den Braven. Toelichting van de heer Spohr. De heer Spohr: Niet zozeer een toelichting, als wel een reactie. Dan spijt het me dat ik het moet zeggen, maar dan staat het in de motie niet goed. In de motie staat, expliciet te verklaren dat de natuur een centrale rol speelt in de brede welvaart. Dat betekent dus elke beslissing die je neemt in het kader van brede welvaart wordt eerst getoetst aan de natuur en vervolgens kunnen andere zaken in de toetsing zijn. Dat kan wat ons betreft toch niet de bedoeling zijn. Er speelt meer. Dat heb ik net in mijn bijdrage ook gezegd. Als u zegt, de natuur is een van de belangrijke elementen, dan snappen we dat. Het kan niet zo zijn dat de natuur alleen voor brede welvaart een rol kan spelen. De voorzitter: Dank u wel.