Verslag raadsvergadering 270225

Het woord is aan de heer Den Braven. De heer Den Braven: Voorzitter, dan heb ik het niet goed opgeschreven. Dan had het er helderder in moeten staan. Ik heb het bedoeld zoals ik het net zei. Als we dat kunnen aanpassen waardoor het CDA bereid is om mee te gaan met de motie, dan doe ik dat maar al te graag. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, als inderdaad die wijziging plaatsvindt, dan kan het CDA daar zeker mee leven. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord weer aan de heer Den Braven, want die had volgens mij drie vragen.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

20

De heer Den Braven: Klopt. Dat is mooi dat de heer Bokšan al klaarstaat. Dat mag ook natuurlijk dat hij eerst een vraag stelt. Aangezien ik toch het woord al heb. Is de VVD het met mij eens, met ons eens, dat het idee dat alles altijd begint bij geld achterhaald is? De voorzitter: Dank u wel. De heer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Dit wordt een heel mooi filosofisch debat, denk ik. Waar ik net al in mijn eigen bijdrage over had, en daar zullen we het waarschijnlijk zo meteen nog over hebben, want ik heb ook een vraag zo meteen richting de heer Den Braven over dat bredewelvaartsbegrip. Het is de afgelopen jaren natuurlijk heel erg toegenomen, dat woord brede welvaart. Wat voor ons als VVD belangrijk is, en dat zei ik ook in mijn bijdrage, is dat het gaat bij brede welvaart over verdelen van wat vinden we belangrijk. Het gaat over arbeid en tijd en over natuur en over alle aspecten in ons leven. Dat moet betaald worden. Niks is gratis. Ik zou niet zo stellig willen zeggen dat ik het eens ben met de stelling die de heer Den Braven hier voor werpt. Dat vind ik denk ik te zwart-wit. Als je het vertaalt concreet naar beleidskeuzes, naar politieke afwegingen, dan begint het bij geld verdienen.

Als er geen ondernemers zijn die geld opbrengen voor ons als gemeente, als er geen inwoners zijn die belasting betalen, kunnen we helemaal niet nadenken over of natuur belangrijk is of over andere dingen. Het begint wel altijd bij hoe verdienen we het en daarna kunnen we kijken naar hoe verdelen we het? De voorzitter: Dank u wel. Een reactie van de heer Den Braven. De heer Den Braven: Ik hoor een bevestiging, voorzitter, van wat ik stel, dus dat bij VVD alles begint bij geld. In principe, dat is wat net wordt gezegd. Dat kan. Dat vinden wij spijtig, maar ik begrijp dat dan onze motie niet door de VVD gesteund gaat worden. De voorzitter: Dan is het woord aan de heer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Dan ga ik gelijk over naar mijn eigen vraag, want het gaat toevallig ook over de motie van GroenLinksaf en D66. Brede welvaart waar we het net over hadden, dat is een ruimtelijk begrip. Het is een heel groot onderdeel van de Omgevingsvisie, dat we dat willen gaan toepassen. De heer Den Braven en D66 pleiten ervoor om dat ook mee te nemen in de strategische visie, maar de strategische visie gaat niet over hoe we onze omgeving inrichten. Daar gaat de Omgevingsvisie over. Juist in die Omgevingsvisie staat, zoals Lokaal Belang ook heeft gezegd, daar staat voldoende in over natuur, over biodiversiteit, over water, over klimaatadaptatie.

Ik wilde niet in mijn bijdrage ingaan omdat het misschien te veel was, maar er wordt echt heel veel aandacht besteed aan die onderwerpen. Volgens mij beginnen de uitgangspunten in die paragrafen van alle onderwerpen met natuur, met groen, met biodiversiteit. Ik vroeg me af van, omdat brede welvaart een begrip is over de ruimtelijke indeling, wat is dan de toegevoegde waarde ervan? We kunnen niet gaan filosoferen of gaan discussieren over wat de betekenis is van brede welvaart of waar we het op kunnen toepassen. Er zijn onderzoeken, er zijn hier ook presentaties geweest over wat het allemaal inhoudt. Waarom vindt GroenLinksaf niet gewoon voldoende dat onderdeel is van de Omgevingsvisie of dat het misschien in de Omgevingsvisie nog iets uitgebreider uitgewerkt kan worden? De voorzitter: Dank u wel. Het antwoord van de heer Den Braven.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

21

De heer Den Braven: Voorzitter, ik snap de vraag, en dat is ook juist de overweging die we hebben gemaakt. Ik ben het helemaal eens met de heer Bokšan dat in de omgevingsvisie heel veel aandacht is voor groen en voor de natuur en voor milieu en voor klimaat. Het is niet hetzelfde document. Anders hadden we hier niet twee verschillende agendapunten gehad. Je hebt een strategische visie en je hebt een Omgevingsvisie. De omgevingsvisie wordt het toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen en de strategische visie is waar we naartoe willen in 2050. De inleiding van de strategische visie begon goed. Toen ik dat begon te lezen, toen dacht ik meteen van, groen en goed en we moeten opletten op de omgeving en klimaat. In de rest van het document kwam het bijna alleen nog maar terug in het kader van brede welvaart. Dat is waarom wij het bij de strategische visie misten, terwijl het in de Omgevingsvisie inderdaad zit. Daarbij, zoals ik net ook aangaf, in eerdere gevallen vinden wij dat het niet zomaar een uitwisselbaar dingetje kan zijn. Er zijn heel veel dingen belangrijk in ons leven. Het is niet zo dat natuur zomaar een van die dingetjes is. Als we dat echt denken, dan hebben we namelijk straks gewoon serieus probleem, want we kunnen niet zeggen, we doen daar maar even een bushalte in plaats van die natuur. Daar moeten echt goede overwegingen achter zitten.

Als we dat niet centraal stellen, of in ieder geval een belangrijke plek geven in die strategische visie, dan gaat die blik op een gegeven moment vertroebelen. Dan wordt het inderdaad gewoon een van zoveel dingen die we nog moeten aftikken als we over brede welvaart of over investeringen praten. De voorzitter: Dank u wel, de heer Den Braven. Een korte reactie van de heer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Juist die aspecten waar de heer Den Braven het over heeft, over die dingen die in de inleiding van een strategische visie worden genoemd van, hoe gaan we om het klimaatverandering, hoe zorgen we ervoor dat natuur goed is ingericht, dat zijn allemaal ruimtelijke afwegingen, dus Omgevingsvisie. Ik denk dat de heer Den Braven en ik niet op één lijn gaan komen hierin, maar dan is in ieder geval duidelijk denk ik hoe we er allebei in staan. De voorzitter: Is helder. Het woord is aan de heer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag een bijdrage leveren in deze discussie door met name aan de heer Bokšan een vraag te stellen. Hij had het over hoe belangrijk het geld verdienen is.

Denkt de VVD dat bij een economie van het genoeg er ook nog geld wordt verdiend? Denkt de VVD dat er zelfs bij een economie van minder ook nog geld kan worden verdiend, ook al is dat minder omdat we de groei niet ten koste willen laten gaan van natuur, van gezondheid van mensen? De voorzitter: De heer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Ik ben even aan het puzzelen met het begrip genoeg. Ik hoop dat dat een antwoord is op de vraag van de heer Van Groos, voor ons als VVD, voor liberalen denk ik, vrijemarktdenkers, is het een illusie om te denken dat je met een krimpende economie bijvoorbeeld voorzieningen overeind kan houden, aandacht zou kunnen besteden aan de natuur. Ik weet niet of dat een antwoord is op de vraag van de heer Van Groos. Ik geloof er niet in dat als je zegt van, er zijn grenzen aan economische groei en we moeten onze economie laten krimpen, dat er dan alsnog geld verdiend wordt, dat kan, maar dat betekent niet dat wij dingen overeind kunnen gaan houden. Je

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

22

kunt ook juist je economie laten groeien door bijvoorbeeld je economie te verduurzamen door een groene economie neer te zetten. Volgens mij zijn we daar volop mee bezig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, ik dank de heer Bokšan voor zijn reactie. Ik hoor vooral terug dat het gaat om economische groei, om meer omdat je daarmee dingen kunt doen, ondanks het feit dat je daarmee mogelijk een heleboel dingen kapot kunt maken. Daarom denken andere partijen daar vanuit hun gedachtegoed anders over. Ik mag het zo niet samenvatten, zie ik non-verbaal aan de woordvoerder van de VVD, dus misschien dat u hem het woord wil geven, voorzitter. De voorzitter: Heel even kort dan. Kort het woord aan de heer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. De heer Van Groos doet de aanname dat economische groei gelijkstaat aan dingen kapotmaken. Ik denk dat economische groei en juist dingen verbeteren aandacht juist besteden aan dingen als klimaat of natuur of al die andere aspecten die de heer Van Groos belangrijk vindt naast elkaar bestaan. De voorzitter: Dank u wel. Korte reactie nog. De heer Van Groos: Voorzitter, het lijkt haast alsof we in verschillende werelden leven. Als je ziet welke crisissen er nu zijn die mede veroorzaakt zijn door ongebreidelde economische groei, dan zijn die er volgens de VVD niet.

Er zijn wel meer partijen in dit land die die denken dat er geen stikstofcrisis is, om maar eens een voorbeeld te noemen. De voorzitter: Dank u wel. Hele korte reactie dan en dan sluiten we hem af. De heer Bokšan: Niet meer hierop, voorzitter. Ik heb nog wel wat andere vragen zelf. Ik zal beginnen bij de heer Van Groos, dan hoeft hij niet meer te gaan zitten. Dat gaat over een heel ander aspect. Ik heb natuurlijk aandachtig naar zijn betoog geluisterd. Hij had het heel veel over individualisering en over best wel veel maatschappelijke problemen. Ik denk dat ik best wel ver kan komen, hoewel we net geen overeenstemming hadden, in zijn analyse die hij net had over dat jongeren tegen dingen aanlopen rondom mentale gezondheid of dat digitalisering zorgt voor problemen of andere aspecten. Ik kan best wel ver gaan in de analyse die de heer Van Groos geeft. Ik was wel benieuwd, en dat gaf CDA net ook aan in een bijdrage en wij ook, als je het hebt over een Omgevingsvisie en over een strategische visie, het moet ook wel realistisch zijn. Ik vraag me af richting de heer Van Groos in hoeverre hij ziet dat de gemeente invloed zou kunnen hebben op dit soort maatschappelijke ontwikkelingen die zo groot zijn waarvan ik überhaupt zou afvragen of een landelijke overheid, laat staan een gemeente invloed kan hebben. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Groos.

De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Blij om te vernemen dat de VVD met zoveel van onze bijdrage kan instemmen. Het tweede is, en dat is een terechte vraag, wij kunnen in Waalwijk niet alles omdraaien wat de afgelopen decennia is ingezet. We kunnen wel zeggen, wij stoppen met het doorgaan met individualisering. We hebben aandacht voor de situatie waarin jongeren opgroeien. We hebben meer aandacht voor elkaar. Laten we dan maar beginnen met de goede richting in te slaan. Dat is wat ons betreft meer samen en minder individu, ook omdat we dat nodig hebben. Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

23

Als je kijkt naar de ontwikkelingen zelfs mondiaal gezien, we hebben een weerbare samenleving nodig en een samenleving die klappen op kan vangen, een samenleving waarin mensen elkaar kunnen helpen als bijvoorbeeld de elektriciteit 48 uur uitvalt. Dat is niet ondenkbaar. We kunnen ons best voorstellen dat zoiets gebeurt in Waalwijk, 48 uur geen elektriciteit. Dan kunnen we wel met zijn allen naar Den Haag zitten kijken, maar dan lossen we het probleem ook niet op. We moeten daarvoor zijn voorbereid. Dat is in reactie aan de VVD, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Het punt dat de heer Van Groos maak is naar elkaar omkijken, daar is natuurlijk de VVD het volledig mee eens. Ik ben ook benieuwd van als je kijkt naar bijvoorbeeld de koers sociaal domein, dat staat natuurlijk vol met dingen over samenredzaamheid en hoe je naar elkaar kan omkijken en hoe gemeenschappen in wijken beter met elkaar in verbinding kunnen raken. Zijn we dat niet al aan het doen? De voorzitter: De heer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, er zijn ontwikkelingen waar wij op zich blij mee zijn en waar we ook al jaren voor hebben gepleit. Toch stel ik vast, en ik noem maar één voorbeeld, dat de hoogspecialistische hulp naar jeugd in 2024 nog steeds is toegenomen. Meer en grotere en zwaardere zorgvraag.

We moeten vooral nog sterker die richting in er samen voor zijn en dat onze kinderen in een andere samenleving kunnen opgroeien dan dat de afgelopen tien jaar is gebeurd? De voorzitter: Dank u wel. Heer Bokšan. De heer Bokšan: Voor een deel ben ik het daarmee eens, voorzitter. Punt. De voorzitter: Dat is dan mooi. Dan mag u verder met de volgende vraag. De heer Bokšan: Even kijken hoeveel ik er nog heb. Ik heb volgens mij in ieder geval nog eentje voor D66. Dat gaat over een punt wat ik niet in hun bijdrage heb gehoord, maar ik herinner me nog wel dat, want de Omgevingsvisie als het gaat bijvoorbeeld om klimaatverandering, gaat het ook over natuurlijk duurzame energieopwek. Ik weet nog toen we de debatten hierover hadden rondom de windmolens, dat we in dit debatten ook hebben gezegd van, als we gaan kijken richting over tien jaar, over vijftien jaar en eigenlijk ook richting 2050, moeten we ook onze ogen niet sluiten voor nieuwe manieren van energieopwek. Volgens mij las ik gisteren in Omroep Brabant dat de provincie Noord-Brabant gaat investeren in het realiseren van een kleine kernreactor en dus in onze eigen provincie kernenergie wil gaan opwekken. Mijn vraag richting D66 was of D66 met ons eens is dat als we gaan kijken naar de toekomstige energievoorziening in onze gemeente, ook dat soort aspecten belangrijk zijn om mee te nemen. De voorzitter: Dank u wel. Heldere vraag.

De heer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de heer Bokšan voor de vraag via deze weg. Ik denk dat als we kijken naar hoe het klimaat erbij staat en de energieopgave die ons voorligt, we niet eens de luxe hebben om zaken uit te sluiten, dus ook een kleine kernreactor. Wat onze partij betreft, is dat een optie die we zullen moeten overwegen in gewoon de hele energiemix om dat mee te nemen.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

24

De voorzitter: Helder. Duidelijk antwoord. Zijn er nog meer reacties op bijdragen? Dan gaan we over op de reactie van het college en ik begin bij de burgemeester. Volgens mij is de heer De Jong, doen we straks bij Omgevingsvisie. Dan beginnen we bij de burgemeester. Burgemeester Ausems: Dank u wel, voorzitter. Voor u staat een ongelooflijk trotse portefeuillehouder en ook een trotse burgemeester, want wat een mooi debat heeft u net ook met elkaar gevoerd. Dank daarvoor. Dank ook voor de bijdragen en veel steun, zeker op het proces. Het proces is precies wat we graag zouden willen, ook naar de toekomst toe, hoe we met elkaar kunnen samenwerken, hoe we goed kunnen horen wat er speelt, zowel bij ondernemers als bij inwoners als bij stichtingen. Dat is precies waartoe dit geleid heeft. Dat participatieproces, daar is deze koers uit naar voren gekomen, niet uit onze hoofden of uit een advies. Daar heeft dit toe geleid. Ik ben ook trots omdat u echt ook uw best doet om dit te doorgronden, terwijl het een ingewikkeld onderwerp is. Het is inderdaad heel abstract. Een aantal mensen zeiden dat al. Die opdracht heeft u mij ook meegegeven. Het was namelijk de bedoeling in de motie in juli 2022, geloof ik, om geen politiek te bedrijven. Dat is best lastig, om dan een strategische visie neer te leggen zonder politiek.

Waar ik ook erg trots op ben, is dat wat mij betreft die ondernemende pioniersstad die we zijn vanuit het verleden nog steeds zijn en blijven, dat we daar iets bijleggen met deze strategische visie, namelijk een keuze om breed te kijken naar brede welvaart. Zoals u misschien weet, toetsen wij ieder college aan de Sustainable Development Goals die er zijn. De bedoeling is dat we ieder collegevoorstel en ieder raadsvoorstel gaan toetsen op brede welvaart. Op welk onderdeel van brede welvaart heef dit voorstel een positief effect, misschien nog meer, en op welke misschien ook wel niet, negatief? Zodat we in die voorstellen die zowel op de collegetafel komen als bij u echt kunnen gaan afwegen hoe dan de bijdrage is op een raadsvoorstel. Naar de motie toe. Ik ben het eens dat in het begin van het stuk natuur meer expliciet wordt genoemd dan wat later op in bijvoorbeeld de strategische opgave. Op zich, in de drie lijnen komt het wel weer terug. Natuur is een van de belangrijke, ik zeg niet de belangrijkste of de centrale, maar een van de belangrijke onderwerpen om als toetssteen te blijven gebruiken in deze strategische visie. Als u hem niet als centraal maar als belangrijk ziet dat die aangepast is meeneemt, dan kan ik die omarmen. Voorbeelden kunnen we natuurlijk altijd opnemen. Er zijn ook andere voorbeelden.

Als je bijvoorbeeld kijkt naar meer woningen, dan haal ik het voorbeeld van Floris Alkemade nog maar even aan. Meer woningen an sich is niet het doel. Je moet bouwen voor ontmoeten. Een gezonde omgeving bouwen waarin ook groen is. Een omgeving waar ook mkb'ers, waarin economie kan floreren, waar je makkelijk kunt komen en ook weer van weg kunt gaan et cetera. Dan ga ik even kijken naar alle vragen die er zijn. Dat was de motie. Dan komen we bij het concrete voorstel van Samen Waalwijk. Wat dus de bedoeling is, is dat ik geen concrete of dat we geen concrete voorstellen in dit stuk opnemen, maar een richting, een kader. Dit zou echt prima passen in het programma Duurzaamheid om dat mee te geven in het programma Duurzaamheid, want dit is ook een vrij politieke keuze die wordt voorgesteld. Ik kan me voorstellen dat we die meegeven in het programma Duurzaamheid. Dan D66, daar is nog even over de motie ook gegaan. Dank u wel. Dan, Lijst IJpelaar vraagt om historisch bewustzijn en culturele diversiteit een plaats te geven in de koers. Het college kan de koers niet zomaar aanpassen. De koers is ontstaan. Die ligt nu voor. Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

25

Als u wil dat er iets aangepast wordt, moet u het amenderen. Dat gaat niet. Wat we wél kunnen doen, is het meenemen in de afweging. In brede welvaart en ook in die verbinding en die verscheidenheid van de gemeenschappen is belangrijk dat we die verscheidenheid ook herkennen, erkennen, honoreren en een plek geven. Ik kan het niet in de koers opnemen, dus die toezegging kan ik niet doen. We kunnen het wel meenemen in het vervolg in de uitwerking. Dan kom ik bij de ChristenUnie. Heel erg herkenbare analyse. Dit is precies waarom we het doen, om niet alleen de economische toetssteen, maar gewoon brede welvaart in brede zin als toetssteen te gebruiken. Het is ook niet alleen brede welvaart, juist ook die kracht van diversiteit, die verbinding. Ik denk, gaat dit de oplossing voor alles zijn? Nee. Ik ben dus wel heel trots dat deze raad met lef deze beslissing eventueel zou willen nemen vanavond, want dit is best wel echt een lefkeuze om deze lijnen te gaan pakken voor de komende 25 jaar als toetssteen van uw beleid. Het is juist de bedoeling dat daar een beweging wordt gemaakt zoals u voorstaat. Ik hoorde bij de SGP niet echt een vraag. Ik hoorde alleen, wat voor gemeente willen we zijn? Volgens mij hebben we dat nu beschreven met deze drie lijnen. Het CDA gaf aan, inderdaad heel abstract. Dat klopt. We gaan overigens in fase III een verder toetsingskader uitwerken.

Ik vergeet aan Lijst IJpelaar aan te geven, we gaan juist verderop structureel participeren, op thema's echt structurele gesprekken faciliteren. Dan de VVD. Ik heb even iets opgezocht van Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman. Die onderzocht de relatie tussen geluk en geld. Daaruit bleek dat geluk toenam tot twee keer modaal. Als je kijkt naar brede welvaart, zijn gezondheid en geluk de belangrijkste denominaties daarbij, bepalers. Geld is hartstikke belangrijk, ondernemende pionier stad, maar er zijn ook andere dingen belangrijk en daar zou u voor kiezen als u vanavond kiest voor deze visie. Zal ik hem hier even bij laten, voorzitter, dan? De voorzitter: Dat is prima. Dank u wel. U had overigens 5 minuten, maar u had zoveel vragen, dus ik heb u de gelegenheid gegeven om die te beantwoorden. Ik zie mevrouw IJpelaar inmiddels bij de microfoon staan. Het woord is aan mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Dank u wel, voorzitter. Via u zeg ik tegen de portefeuillehouder, dank voor het beantwoorden van mijn vragen. Ik heb er twee gesteld volgens mij. Ik wist dat ik dit moest amenderen. Ik had zoiets, in fase III kunt u dat ook hoogstwaarschijnlijk meenemen, want ik heb daarover zitten nadenken. Bij de slotbijeenkomst over slavernijverleden is dit thema ook benoemd als achter de komma. Het is ontzettend jammer dat die niet in het koersdocument staat. Soms moet je keuzes maken.

Ik weet dat als ik misschien met een amendement kom, dat die niet wordt aangenomen. Dan denk ik bij mezelf, ik kan beter vragen om een toezegging en als dat niet kan, dan kunt u het eventueel in fase III meenemen. Dat is aan u. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de burgemeester. Burgemeester Ausems: Volgens mij zei ik net ook dat historische beurs voor de culturele diversiteit heel goed past binnen de lijn van we bouwen gemeenschappen en we vieren die kracht van verscheidenheid. We hebben inderdaad niet ieder onderwerp opgenoemd, grote lijnen, maar dit past natuurlijk heel goed binnen die gedachte van die drie lijnen. In fase III zullen we daar wellicht wat specifieker in zijn. De voorzitter: Dank u wel.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

26

Mevrouw IJpelaar: Ik ben blij met uw antwoord. De voorzitter: Dan gaan we dan de heer Frodyma. De heer Frodyma: Voorzitter, dank u wel. Dank ook de portefeuillehouder voor de beantwoording van mijn vragen. Het was er maar eentje natuurlijk waar u antwoord op gaf. Ik had er natuurlijk twee. Ik had ook de vraag waarom uiteindelijk van de Greendeal en uiteindelijk het plan van aanpak Grote Oogst niet is opgenomen in de strategische visie. Vanuit ons perspectief hoort het daar thuis, omdat het wel direct invloed heeft naar de toekomst toe. Ik ben een beetje teleurgesteld uiteindelijk ook op uw antwoord dat u verwees naar het programma duurzaamheid. Ook daarvan vind ik dat er nu gehandeld moet gaan worden. Eigenlijk geef ik hier aan dat we daarnaartoe moeten omdat bedrijven momenteel zich als ze zich aandienen niet kunnen vestigen op het bedrijventerrein, omdat er uiteindelijk geen aansluitingsmogelijkheid is op het energienet. Vervolgens, als we dan toch gaan kijken naar de toekomst, om in ieder geval richting aan te geven, dan zie ik straks daarvan komen dat als we daar op de haven, ten westen van de Sprankense sloot straks zover zijn dat we daar windmolens gaan plaatsen, dat we dan van tevoren moeten gaan kijken of in ieder geval dat op dat moment uiteindelijk aangesloten kan worden.

Daar zit natuurlijk ook plan van aanpak van Groot Oogst in, dat die datzelfde probleem constateren. Dan kijken we echt naar de toekomst toe. Wat ik nu hoor zeggen van, dat gaan we, wat zei u, programma Duurzaamheid aan, hier zijn ondernemers die zich niet kunnen vestigen omdat ze geen aansluiting kunnen krijgen op het elektriciteitsnet nu. Twee, als we dan verder naar de toekomst kijken, ik heb aangegeven dat de logistieke, wij als Waalwijk zijn, logistieke hotspot nummer 1, en dat moeten we natuurlijk ook blijven. Als we op een gegeven moment andere gemeentes zien die met andere oplossingen daarvoor komen, dan zou het zomaar kunnen zijn dat ook die sector naar een andere gemeente zou kunnen uitwijken naar Tilburg bijvoorbeeld. De voorzitter: Wat is uw concrete vraag, meneer Frodyma? De heer Frodyma: Ik zou graag zien dat dit wordt opgenomen, en dat heb ik al een keer eerder aangehaald tijdens mijn bijdrage, in de strategische visie, want daar hoort het ook thuis. Als we kijken naar de Omgevingsvisie, dan zie je dat daar dat ook datzelfde thuishoort, de regionale opgave. Zoals ik het lees, dan is het natuurlijk een voortvloeisel. Het is een wet van communicerende vaten uiteindelijk, want daar moeten we naartoe. Als we straks in de Omgevingsvisie daar geen ruimte voor hebben, dan is dat heel jammer daarvoor. De voorzitter: U valt in herhaling.

Ik geef het woord aan de burgemeester. Burgemeester Ausems: Dank u wel, voorzitter. Het is niet zo dat ik het niet eens ben met meneer Frodyma. Dat wil ik even gezegd hebben. Ik kan, A, niet een strategisch koers amenderen, want dan had u dat moeten doen. Als u iets wil opgenomen zien in de strategische visie, dan had u met een amendement moeten komen, want dat is aan de raad. Ik kan niet u een toezegging doen dat ik de koers aanpas, want die ligt vanavond voor voor besluitvorming. Dat is de eerste. De tweede is, u zegt terecht, we hebben nu te handelen. We hebben nu problemen. Dat zijn de dingen die in het programma Duurzaamheid worden opgepakt is. Vandaar mijn Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

27

suggestie om het daar ook op te pakken. Ik ben het helemaal eens, dus ik ben het niet oneens. Ik denk alleen, strategische visie gaat over kaders die 25 jaar ver liggen. Dat daar allerlei energievraagstukken op ons pad zullen komen, zeker, maar we hebben ook nu te handelen in de concrete dingen over Greendeal 2.0, Grote Oogst et cetera. Zo'n concreet idee van hybride tankstation, hartstikke goeie ideeën, maar die zou ik heel graag mee willen geven. De voorzitter: Duidelijk. Dank u wel. De heer Frodyma, kort. De heer Frodyma: Ik bedank de portefeuille haar voor antwoorden, maar dan zal ik toch noodzaak zijn om dadelijk even te gaan schorsen, want dan wil ik alsnog een motie dan voor inbrengen. De voorzitter: Volgens mij was het verzoek om te amenderen van de burgemeester. De heer Frodyma: Dan maak ik daar een amendement van. De voorzitter: Dan dank ik u. Dan ga ik verder met de heer Spohr. De heer Spohr: Dank u wel, voorzitter. Een opmerking en een vraag. Het CDA heeft vandaag duidelijk aangegeven dat het koersdocument een hoge mate van abstractie heeft. Dat heeft de burgemeester ook erkend. Gelukkig is het zo dat er meerdere fases zijn, dus laten we hopen dat in ieder geval het document in een concreter sturend document eindigt. Dat zou in ieder geval onze vurige wens zijn.

Als ik kijk naar de discussie van vanavond, dan zie je ook dat de drie lijnen die aan worden gegeven zo abstract zijn, zo vanzelfsprekend zijn, dat daarmee twee van de drie, verbonden samenleving, geloof ik, en de verscheidenheid, die vallen in de discussie helemaal weg. Iets wat wij al in onze normale aanpak denk ik meenemen. Dat betekent dus dat vanavond naar mijn idee de discussie vooral over de brede welvaart gaat. Dat is denk ik, gelet op de strategische lijn, jammer. Het bevestigt wel een beetje het beeld van het CDA. Dan mijn vraag. Als het dan over die brede welvaart gaat, dan geeft de burgemeester aan dat de brede welvaart dadelijk als toetssteen gaat dienen. Stond ook in het koersdocument natuurlijk. Als we moeten afgaan op wat nu in het koersdocument staat over de brede welvaart, ook dan is de vraag, wat moet je daar dan mee? Het is zo algemeen. We praten over kwaliteit, we praten over bijdragen aan de samenleving. Volgens mij doen we dat altijd al als raad en als college. De vraag is, wat geeft dat aan een onderscheidend vermogen? En zou je dan dus inderdaad niet eerst een definitie van die brede welvaart moeten geven? De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de burgemeester. Burgemeester Ausems: Dank u wel, meneer Spohr, via u, voorzitter. Ik heb het idee dat we ook herhalen wat we al in de gespreksavond ook hebben besproken. Ik zal nogmaals proberen.

De verbonden- en verscheidenheid, dat komt echt voort uit de gesprekken die we hebben gehad. Ik heb u dat voorbeeld gegeven van de honkbalvereniging die zegt, waarom nodigen wij nooit ouderen uit het ouderencentrum hiertegenover uit. Daar denken we gewoon niet over na. Wat we graag willen, is dat soort verbondenheid die we nu nog niet voldoende organiseren, die willen we echt entameren en zorgen dat er gewoon veel meer verbondenheid, tussen doelgroepen, tussen stichtingen, tussen organisaties

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

28

plaats gaat vinden. Ik ben het niet helemaal eens met de heer Spohr dat verscheidenheid en verbondenheid dat we dat al doen. Brede welvaart, daar is een definitie voor. Als je kijkt wat mensen het belangrijkst vinden in brede welvaart, is het hun gezondheid, zowel jongeren als ouderen. Dat is bewezen. De brede welvaart is verder heel erg gedefinieerd. Ik gaf het voorbeeld straks dat net zoals de SDG’s, dus die Sustainable Development Goals, er is een Nederlands woord voor, wat is het ook alweer, daar toetsen we nu ieder collegevoorstel aan. Ik kan me echt goed voorstellen dat we op ieder van deze onderwerpen gewoon gaan toetsen. We gaan in de realisatiestrategie, in de uitwerking ervan, gaan we kijken of we daar nog aan moeten scherpen welke onderwerp we dan het allerbelangrijkste gaan vinden, hoe we gaan toetsen et cetera. Ja, het is een breed kader. Dat is ook een visie. Dat is ook een strategische visie. Een strategische visie is geen ambitie. Het is niet, we willen meer groen. Een strategische visie is, we willen gewoon dat mensen 100 jaar oud kunnen worden in goede gezondheid in Waalwijk. Daarvan denken wij dat het belangrijk is dat er meer groen is. Dat soort dingen is een aspiratie. Dat gaat verder dan ambitie. Ja, dat blijft redelijk abstract. Het moet ook abstract zijn, omdat u de politiek invult. De voorzitter: Dank u wel. De heer Spohr, kort. De heer Spohr: Kort.

Daar verschillen de portefeuillehouder en ondergetekenden dus van mening, want wij zouden dat veel meer sturend willen zien. Strategisch is daadwerkelijk ook, welke richting sla je dan in, en niet het bevestigen van wat misschien wat meer algemeen goed is. Nogmaals, daar verschillen we in. Desondanks, u verwijst naar een definitie. Dan zou ik ervoor willen pleiten om die definitie die wij hier hanteren in Waalwijk, ook al is er dan tien keer iets in Sustainable Development Goals neergelegd, dan zou ik die definitie graag willen neerleggen in dit koersdocument, of in uiteindelijk resultaat daarvan. Dat is dan wel van belang, dat we uiteindelijk weten waar we aan toetsen. De voorzitter: Dank u wel. Geen reactie. Wel? Burgemeester Ausems: Heel kort. De onderwerpen wat brede welvaart is en hoe de brede welvaart gedefinieerd wordt staan in het stuk. Dat zijn namelijk al die onderwerpen. We gaan werken aan een concrete toetssteen. Het is ook echt iets anders dan voorheen en ook anders dan andere gemeenten. Voorheen hadden we echt ondernemende pioniersstad als onze richting en dat wordt nu echt een andere, met een belangrijke economie ook als onderdeel daarvan. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag een vraag stellen aan de trotse portefeuillehouder.

ik haak daarin in op de discussie die net met meneer Spohr werd gevoerd, want ook in de reactie op de heer Spohr zei de portefeuillehouder, bij de brede welvaart denken we aan hetzelfde als aan de Sustainable Development Goals, de duurzaamheidsdoelen. In de raadsvoorstellen worden de duurzaamheidsdoelen wel genoemd. De ChristenUnie heeft daarvoor gepleit. Het beeld wat bij ons heerst, is dat er een voorstel wordt gemaakt en dat er vervolgens wordt gekeken, met welk duurzaamheidsdoel heeft dit te maken? Waarbij het duurzaamheidsdoel niet richtinggevend is.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

29

Onze vraag aan de portefeuillehouder is, wanneer gaan we dan die bredewelvaartsindicatoren vaststellen? Dat is een politieke discussie, maar weleer ligt dat voor? Mogen we verwachten dat bij de begroting voor 2026 we meer zicht hebben, meer invulling hebben gegeven aan wat deze raad onder brede welvaart verstaat en dat we die indicatoren veel scherper hebben dan nu, omdat het dan veel meer richting krijgt? Ik geloof niet dat er ooit een voorstel is gewijzigd omdat de desbetreffende beleidsmedewerker of het college daar nog de duurzaamheidsdoelen bij heeft opgeschreven? De voorzitter: Dank u wel. Burgemeester. Burgemeester Ausems: Misschien gaat mijn vergelijking niet helemaal goed, voorzitter. Ik denk dat de duurzaamheidsdoelen net wat anders zijn en worden ingevuld dan wat we nu bedoelen met bredewelvaartsdoelen. Het is echt de bedoeling om ieder voorstel te gaan toetsen aan, op welk punt van brede welvaart gaat dit verbetering geven? Dat kunt u dan volgen? U kunt dat volgen in de cycli, in de voorstellen, maar ook in de P&C-cyclus. Dat is de bedoeling. De voorzitter: Dank u wel. Kort nog een reactie. De heer Van Groos: Korte vraag. Dank voor de reactie, voorzitter. De concrete vraag was, zien we dat in de begroting 2026 al? De voorzitter: Dank u. Nog even burgemeester.

Burgemeester Ausems: We zijn nu bezig om te kijken hoe we brede welvaart meer in de P&C-cyclus kunnen verwerken, voorzitter, maar ik durf geen toezegging te doen of het helemaal verwerkt is in begroting 2026. Dat is best snel. We gaan denk ik ons best doen. Als u dit goedkeurt, gaan we op weg op brede welvaart. Ik durf niet te beloven dat dan alles al zo gericht is. De voorzitter: Is een toezegging, meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, het is een ambitie. Ik hoor iets van een inspanningsverplichting, maar geen resultaatsverplichting. Het zou denk ik de politiek ook bij de verkiezingen voor 2026 helpen als wij als raad verder zijn in de discussie over, wat verstaan wij in Waalwijk onder brede welvaart en waar leggen wij de accenten op? De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Den Braven. De heer Den Braven: Voorzitter, ik heb ook maar een korte vraag. Dat scheelt. Ik vraag me af of ik het goed heb begrepen dat de portefeuillehouder achter de motie staat, maar geen toezegging doet. De voorzitter: Burgemeester. Burgemeester Ausems: Voorzitter, ik heb de nieuwe motie net zien. Daar staat niet een centrale rol, maar daar staat een belangrijke. Natuur is superbelangrijk. Als u vraagt of we dit als belangrijk onderwerp in brede welvaart gaan mee nemen, dan is dat zeker het geval.

Ik wil ook prima meer voorbeelden uitwerken, want ik ben het eens met de heer Den Braven, voorzitter, dat in het begin van het stuk veel natuur en milieu et cetera wordt genoemd en verderop in het stuk wat minder expliciet, dus dat kan. Wat ik niet toezeg, is dat het de enige of de belangrijkste toetssteen is. Dat is volgens mij ook niet

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

30

wat er gevraagd wordt. Als het op die manier geformuleerd staat, dan is natuur zeker een belangrijke. De voorzitter: Dank u wel. De volgende vraag van de heer Den Braven. Of was het dat? De heer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde heel even heel kort reageren op de opmerking die de burgemeester maakt over de bijdrage van de VVD. Natuurlijk, gezondheid en geluk zijn volgens mij ook hele centrale belangrijke punten in ieders leven. Ook dat moet betaald worden, want ook gezondheid is niet gratis. Dat wilde ik heel even zeggen, voorzitter. Ik heb nog even twee korte, ik weet niet of het punt van orde is, even opmerking. Ik heb, en dat geldt ook voor meerdere partijen, de strategische visie in combinatie met de Omgevingsvisie behandeld. Ik heb ook twee toezeggingen gevraagd aan de portefeuillehouder op ruimte en Omgevingsvisie, dus ik was benieuwd of die zo meteen hierna nog komt. Dat is het geval. Helder. Ik wil nog wel even aanhaken op waar de heer Frodyma het net over had, ronde netcongestie. Wat mij ook opviel toen ik de stukken las, was dat zowel niet in de strategische visie of in de Omgevingsvisie het woord netcongestie, control + F, kom je het woord niet tegen. Hoewel het een concreet onderwerp is, is het best wel een grote opgave.

Volgens mij wat wel kan en waar denk ik niet per se een amendement voor nodig is, is dat in de Omgevingsvisie, en daar kan misschien dan de portefeuillehouder de Omgevingsvisie zo meteen dan iets over zeggen of de burgemeester, doet me er eerlijk gezegd niet zoveel toe, in de Omgevingsvisie staan dingen over die duurzame energieopwek. Ik kan me voorstellen dat als je naar een volgende fase gaat en dat dan ook verder gaat uitwerken, als je dan wel kijkt van, wat betekent dan netcongestie? Volgens mij is dat denk ik een betere oplossing dan dat we dingen gaan amenderen et cetera. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wil u daarop reageren? Burgemeester Ausems: Graag. Dank u wel, voorzitter. Ik vind het een goede suggestie. We gaan namelijk bezig of we zijn bezig met een Waalwijks energiesysteem van de toekomst. Dat is de toekomstvisie van energie warmte. Die wordt ook gerealiseerd op dit moment. Daar zouden dit soort dingen heel goed in passen. Dat gebeurt in dat programma Duurzaamheid, maar die wordt dus ook echt ontwikkeld. Wat u aangeeft, dat valt ook in de Omgevingsvisie. Daar zal mijn collega zo nog iets over zeggen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog meer vragen aan deze portefeuillehouder? Ik zie niemand. Dan dank ik de portefeuillehouder voor haar inbreng, stel ik voor om de motie van GroenLinksaf, de gewijzigde motie even zichtbaar te maken.

De heer Frodyma, zie ik. De heer Frodyma: Voorzitter, ik wil straks graag 10 minuten pauze, zodat iedereen de motie toch kan lezen, want dit kan wel via een motie, heb ik net begrepen van de griffie. Met andere woorden wil ik graag de motie inbrengen, zodat er in ieder geval dat in de strategische visie komt en dat we daar gelijk mee aan de slag kunnen. De voorzitter: U was mij voor. Ik wilde eerst even de motie van GroenLinksaf laten zien, de gewijzigde motie. Misschien wil de heer Den Braven daar nog een toelichting op geven.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

31

De heer Den Braven: Dat is geen probleem, voorzitter. Zoals afgesproken en overlegd met CDA, en ik denk dat andere partijen daar misschien ook wel door over te halen zijn, hebben we het woord centrale rol weggehaald en hebben we daar belangrijke rol van gemaakt, zodat het niet het enige centrale aspect wordt in brede welvaart, maar een van de belangrijke aspecten. De voorzitter: Dank u wel voor uw toelichting. Dan de heer Frodyma, uw verzoek is om 10 minuten te schorsen. De heer Frodyma: Voorzitter, ik vraag 10 minuten, dan kan iedereen de motie lezen en dan kunnen we die straks in stemming brengen. De voorzitter: Die motie is al op het scherm, als u wil. U kunt hem nu al laten zien. De heer Frodyma: Voorzitter, maar dan zal toch iedereen de motie tot zich moeten nemen. De voorzitter: Dus iedereen krijgt nu de gelegenheid om even te lezen. Heeft u daar een toelichting, bij de motie, eventueel nog, terwijl iedereen meeleest? De heer Frodyma: Ik denk dat de motie voor zich spreekt. De voorzitter: Wenst iemand een schorsing om hier nog over na te denken om dit even tot zich te nemen? Ik zie de heer Van Hest. De heer Van Hest: Is 10 minuten mogelijk, schorsing? De voorzitter: Als u dat vraagt, kunnen we 10 minuten schorsen. We gaan 10 minuten schorsen. Dan gaan wij verder om 21.23 uur. De moties staan op het RIS. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De voorzitter: Goed. Wij hervatten de vergadering. We gaan verder met de vergadering. Wie wenst het woord? De heer …: We hebben overleg gehad en we blijven bij ons standpunt wat we eerder hebben meegegeven aangaande de motie van GroenLinksaf. De voorzitter: Nog meer reacties? Dan de heer Frodyma, nog een reactie. De heer Frodyma: Gaat het nu over de motie van GroenLinksaf? De voorzitter: Vervolgens ook die van u. De heer Frodyma: Wij gaan voorstemmen. De voorzitter: Dan de vraag aan het college, wilt u erop reageren, op de tweede motie van Samen Waalwijk? Burgemeester Ausems: Ik heb kennisgenomen van de motie, voorzitter. Ik blijf bij het punt dat ik net ook aangaf dat er een Waalwijks energiesysteem van de toekomst ontwikkeld wordt en dat dit hierin een plaats moet hebben en niet in een strategische visie die echt kaders geeft voor de toekomst, maar veel meer op hoofdlijnen. Het is nogmaals Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

32

niet zo dat ik het er niet mee eens zou zijn, maar het heeft een andere plek nodig. Ik ga het niet omarmen. De voorzitter: Dan wel voor uw toelichting. De heer Tiemstra: Voorzitter, even een punt van orde. Ik weet niet of het kan. Kunnen we hem niet als motie vreemd meenemen? Als we met zijn allen willen, zou die misschien toch aangenomen kunnen worden? De voorzitter: We gaan ook stemmen over deze motie, dus waarom zou je dan een motie vreemd doen? We gaan toch gewoon stemmen over deze motie? De heer Tiemstra: Als dat zo is, heb ik niks gezegd. De voorzitter: Akkoord. Heeft iemand nog behoefte aan een tweede termijn? Niet. Dan gaan we het debat afronden en gaan we over tot de besluitvorming. We beginnen met het raadsvoorstel. Overigens, ik heb de griffier weer bereid gevonden om namens mij te gaan stemmen. Die gaat zo meteen alvast wandelen. Wenst iemand een stemverklaring af te geven aangaande het raadsvoorstel. Ik zie de heer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, dank u wel. Tijdens de gespreksavond en ook vanavond hebben wij wel kritiek geuit op dit document, onder andere dat je er alle kanten mee op kunt. Dat betekent dat je er ook de goede kant mee op kunt. Vanuit vertrouwen en hoop stemmen we toch in met dit belangrijke document en zien we hoe dat het later wordt ingevuld. De voorzitter: Dank u zeer. Dan de heer Spohr.

De heer Spohr: Voorzitter, voor ons geldt hetzelfde. Ondanks het feit dat het een abstracte document is, is het niet zo dat wij daar vinden dat we daartegen kunnen stemmen. We hebben inderdaad een goede hoop dat we uiteindelijk de goede kant op gaan. De voorzitter: Dank u zeer. Nog meer stemverklaringen? Geen. Dan de heer Van Zelst. De heer Van Zelst: Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk dezelfde stemverklaring als de voorgaande twee heren. Er worden niet echt strakke keuzes gemaakt, dus we kunnen er ook niet over struikelen, dus daarom willen we er wel mee instemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we over kunnen gaan over de stemming. Dan is de stemming geopend. Ik stem voor. De raad stemt digitaal over het raadsvoorstel. Met 25 stemmen voor en 1 stem tegen wordt het raadsvoorstel aangenomen. De voorzitter: Dan gaan wij over naar de motie van GroenLinksaf. Wilt u die in stemming brengen? De heer Den Braven: Zeker, voorzitter. De voorzitter: Wenst iemand een stemverklaring af te geven? De heer Den Braven.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

33

De heer Den Braven: Dank, voorzitter. Wij zijn erg blij met de woorden van de burgemeester. Helaas vrezen wij dat hij het niet gaan halen. Het zal u niet verbazen dat we zelf voor gaan stemmen. De voorzitter: Duidelijk. Nog meer stemverklaringen? Geen. Dan gaan we over tot digitale stemming. Ik ben voor. De raad stemt digitaal over de motie. Met 10 stemmen voor en 15 stemmen tegen wordt de motie verworpen. De voorzitter: Gaan we over naar de motie van Samen Waalwijk. Wilt u die in stemming brengen? Antwoord is ja. Is er iemand die een stemverklaring wil afgeven? De heer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, de motie van Samen Waalwijk, op zich een sympathieke motie, maar helaas niet heel erg passend bij de discussie en bij het onderwerp zoals we dat gevoerd hebben. Ook hier vinden wij helaas als fractie dat, we kunnen er niet tegen zijn vanwege de sympathieke inhoud, dus we zullen wel voorstemmen, maar wel op een verkeerd moment. De voorzitter: De heer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen ook tegen deze motie stemmen, hoewel we ook net in de bijdrage richting de burgemeester over het onderwerp netcongestie en het onderwerp dat de heer Frodyma aanhaalt, het zeer mee eens ben dat we dat moeten gaan oplossen, ook in de toekomst en richting 2050, vinden we dit niet de plek om zo'n voorstel in te dienen.

We hebben er eigenlijk ook helemaal geen debat over kunnen voeren of wat dan ook. Wij vinden dit te vroeg en zullen daarom tegenstemmen. De voorzitter: Duidelijk. De heer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Voor ons geldt ook weer hetzelfde. Hele sympathieke motie. Graag mijn eerstvolgende gelegenheid dat die ingediend kan worden denken we graag mee en dienen we graag mee in, maar in de strategische visie. Wij stemmen tegen dit keer. De voorzitter: Duidelijk. De heer Den Braven. De heer Den Braven: Voorzitter, voor ons dezelfde strekking. Daarbij komt dat er ook nog geen dekking bij zit. Zeker als die niet in een strategische visie komt, dan is dat wel wenselijk. De voorzitter: Hij is duidelijk. De heer Van Hest. De heer Van Hest: Wij sluiten ons aan bij de heer Metzke. De voorzitter: Duidelijk. Nog meer stemverklaringen? De heer Frodyma. De heer Frodyma: Ik hoor het even aan en ik denk dat ik motie ga aanhouden.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

34

De voorzitter: Hij wordt niet in stemming gebracht. Dan hoeven we niet meer te stemmen. Dan is de bespreking van dit onderwerp afgelast en draag ik de voorzittershamer over aan de burgemeester. 11.Vaststellen Koersdocument Omgevingsvisie gemeente Waalwijk (bevat stemmingen) voorzitter: mevrouw Ausems De voorzitter: Dank, meneer Van Belkom. Dan zijn wij nu toe aan punt 11 van de agenda. Dat is het vaststellen van het koersdocument Omgevingsvisie gemeente Waalwijk. De Omgevingswet stelt voor iedere gemeente een Omgevingsvisie voor het grondgebied verplicht. De gemeente Waalwijk wil met deze visie samen optrekken met een strategische visie die zojuist is behandeld in het vorige agendapunt, net zoals de koers Samen redzaam, die u al eerder hier heeft behandeld. Het is een bespreekpunt voor alleen nog CDA en D66, omdat VVD het integraal heeft besproken, zo ook een aantal andere. Klopt dat? D66 ook. Dan is het alleen een bespreekpunt voor het CDA. Dan geef ik u het woord, meneer Spohr. De heer Spohr: Dank u wel, voorzitter. Zo doen we het document toch nog recht, dat in ieder geval vanavond één partij de moeite neemt. Voorzitter, de Omgevingsvisie is een stuk concreter dan de strategische visie. Daarmee draaien we het verhaal van het vorige onderwerp wat om.

Wij willen daarom ook een aantal punten die wij relevant vinden hier nogmaals, want we hebben daar ook tijdens de gespreksavond op aangedrongen, naar voren brengen. Allereerst de visie op groei. Duidelijk is dat de geprognotiseerde inwonersgroei van ruim 56.000 inwoners als die hier staat sterk afhankelijk is van het aantal woningen dat kan worden gebouwd. Dat is afhankelijke groei en geen groei die wij hier zomaar zonder meer kunnen vaststellen. Daarbij is het van belang of wij hier moeten bijsturen, want is dit gewenste groei, achterblijvende groei of is dit de maximale groei? Dan denk ik met name ook aan het genoeg van de ChristenUnie waarna we teruggaan in inwonertal. Dit zijn feiten die we beter in kaart zouden willen hebben. De ruimte tussen de groei met 7500 inwoners of met 25.000 inwoners is naar onze mening niet realistisch. Dan de visie op de kernen. Zoals tijdens de gespreksavond al is gezegd, is het CDA het met name te doen om de mogelijkheden in de kernen. Waar in deze visie wordt gesproken over verdichting en verbetering van leefbaarheid, zijn wij benieuwd naar wat bijvoorbeeld verdichting dan betekent. Het opvullen van de open ruimten tussen de verschillende kernen, Sprang, Vrijhoeve, Capelle, en hoe verdichting dan precies uitpakt in Waspik.

Alleen verbetering van leefbaarheid en het opvullen van enkele open gaten in de kernen biedt aan inwoners en potentiële inwoners in deze kernen weinig perspectief om ze vast te houden in onze gemeente en te voorkomen dat vanwege gebrek aan woningen inwoners vertrekken naar andere gemeenten, met alle gevolgen van dien voor leefbaarheid en voorzieningen. Het CDA pleit dan ook voor betere perspectieven in die kernen. Dan de visie op Waalwijk. Het visiedocument spreekt van een stadskarakter. Nogmaals, en zeker niet voor de laatste keer, wil ik hier stellen dat het CDA aandringt op hoogbouw in de stad. Niet omdat dit alleen het stadskarakter bepaalt, maar wel omdat de hoogbouw aan mensen perspectief biedt om te kunnen wonen en om te kunnen blijven wonen in deze stad, waardoor we de lijst met woningzoekenden kunnen terugbrengen.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

35

Niet onbesproken mag blijven de visie op bedrijfsterreinen. We hebben dat tijdens de vorige avond ook al aan de orde gesteld. De visie spreekt, als ik deze nog even mag afmaken, voorzitter, over benutten van de open ruimte voordat we gaan uitbreiden. Het CDA heeft dit zo gelezen dat het college in deze visie dus rekening houdt met de uitbreiding van bedrijfsterreinen. De vraag ontstaat dan ook of daarover al gedachten of contouren bestaan. Kan de portefeuillehouder daar antwoord op geven? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Spohr. U vraagt de portefeuillehouder om een reactie te geven. Het is tijd voor het debat. Ik zie dat meneer Bokšan opstaat. Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan het CDA. Allereerst zou ik wel een opmerking willen maken. Ik weet niet op welke manier de heer Spohr dat bedoelt, maar volgens mij hebben D66 en de VVD juist wel dit document ook recht gedaan door het te combineren en hebben we ook best wel concrete zaken over de Omgevingsvisie genoemd in onze bijdrage. Ik was heel even benieuwd, het CDA gaf in hun bijdrage aan dat ze belang hechten aan woningen, ook juist in de kernen, dus ook in Sprang-Capelle, Vrijhoeve noemde hij, en voorzieningen behouden.

Ik weet dat bijna elk jaar tot nu toe dat ik in deze gemeenteraad zit, dat de heer Spohr en ik tegenover elkaar staan bij de kadernota om te debatteren over het GOL en wat de nut en noodzaak is daarvan. Ik was benieuwd, is de heer Spohr net zo blij als de VVD de uitspraak van het GOL en wat dat dan betekent voor het behouden van die voorzieningen, juist waar de heer Spohr het over heeft? De voorzitter: Mijnheer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, ik ben even wat verrast door de vraag. Laat ik in ieder geval eerst even terugkomen op de kwinkslag die ik net aan het begin gaf. De heer Bokšan heeft gelijk dat die inderdaad al eerder aangaf dat die twee onderwerpen combineerde, dus daar zat ik even mis, dus bij deze excuses. Dan nog eventjes terugkomend op de vraag van de heer Bokšan. Daar heb ik toch even behoefte aan wat meer duiding, want u gaat in een keer wat over het GOL roepen, terwijl wat mij betreft we het hadden over de kernen en woningen. Ik begrijp het verband nog niet helemaal, maar dat zal aan mij liggen waarschijnlijk. De voorzitter: Ik zie dat meneer Bokšan dit gaat toelichten. De heer Bokšan: Dat ga ik doen, voorzitter. Het is natuurlijk belangrijk, want we hebben natuurlijk vaker gehad, ook als het gaat over de SRBT en over al die andere dingen, dat als je woningen wil bouwen, als je voorzieningen wil behouden, dat je ook je stad en je dorpen bereikbaar moet houden.

Ik wil het niet weer over geld gaan hebben, want ik denk dat dat dan de hele avond zou worden vanuit de VVD. Dat GOL is natuurlijk nodig geweest om bedrijfsgronden uit te kunnen blijven geven en om onze economie verder te laten groeien, maar dat is ook om voorzieningen te behouden om onze dorpen bereikbaar te houden. Ik was benieuwd in relatie tot het betoog wat de heer Spohr net hield over dat die dingen allemaal belangrijk zijn, of hij net zo blij is als de VVD over de uitspraak van het GOL, wat invloed heeft op al die aspecten die hij noemde. De voorzitter: Mijnheer Spohr.

Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

36

De heer Spohr: Dank u wel, voorzitter. Toch een bijzonder verband. Ik heb me dat zelf ook zitten afvragen. Is het CDA hier wel of niet blij om? Ik denk dat we als raad in het algemeen blij moeten zijn dat er een uitspraak ligt van de rechter dat er sowieso een uitspraak ligt. Dat is al een wonder, zou ik bijna zeggen, in deze tijd. Buiten dat denk ik dat we inderdaad wel blij zijn ook met de uitspraak van de rechter zelf en dat we door kunnen gaan met de GOL. Al moet ik wel zeggen, en daar heeft het CDA hier ook verschillende malen aandacht voor gevraagd, dat we niet blij zijn met de enorm gestegen kosten die samengaan met het GOL. Daar kunnen we van alles van vinden. Uiteindelijk zullen we toch een keer door moeten gaan. Dan geldt hier denk ik ook de stelling, beter een beslissing genomen en vervolgens wat doen, als helemaal niks, als het aan de Raad van State ligt. De voorzitter: Ik zie dat het voldoende is voor meneer Bokšan. Zijn er andere vragen die u aan elkaar wil stellen, debat kunt u hierover voeren? Is er voldoende over gezegd? Dan ga ik het woord geven aan het college bij monde van wethouder De Jong. Beantwoording college Wethouder De Jong: Dank u wel, voorzitter. Ik begin even met de heer Bokšan die bij het vorige agendapunt ook een tweetal vragen heeft gesteld ten aanzien van de Omgevingsvisie.

In het kader van het betrekken van de ketenpartners, dan kan ik u daarin zoverre geruststellen dat na de vaststelling van deze omgevingsvisie wij direct weer de participatie voor fase II gaan opstarten, waarin we de maatschappelijke partners en ketenpartners, de inwoners van de gemeente, dus ook weer de kernen Waspik, Sprang-Capelle en Waalwijk aan zullen doen. Daarin bijzonder, want het is ook het bedrijfsleven die nadrukkelijke partner is om de woningbouw te realiseren, denk maar eens even aan de projectleiders, architecten, makelaars, noem allemaal maar op, allemaal in die keten, het is goed om daar nog eens even bij stil te staan, met name ook ten aanzien van uw tweede punt. Dat is met name echt de ervaringsdeskundigen in die keten die wij kunnen uitnodigen om even wat preciezer te kijken naar het proces van, waar lopen zij tegenaan, in zoverre dat wij het al niet weten, maar het is goed, denk ik, ook in deze tweede fase, dat goed op te halen. Dat kan ik u zonder meer toezeggen, in die zin dat wij dat gaan doen. Lijkt me een goed idee. Wij waren het al van plan, maar dit is toch even de juiste verbijzondering daaraan. Ten tweede, ik gaf het daarnet al aan van, ja-mits, nee-tenzij. Dat is al ingezet. Wij hebben daar al goede resultaten mee behaald. Dat is nog niet natuurlijk overal. Dat kan ook niet bij een cultuurverandering of een verandering daarvan.

Daar willen we ook met name dat de ketenpartners met betrekking tot wat indringender over de processen te praten daarin van hun ook die adviezen bekomen, zodat we onze processen daarin ook beter op kunnen uitlijnen en afstemmen. Met betrekking tot de woningbouw met uw aanhef die u aangeeft, daar heeft u gelijk. We moeten ook met de nieuwe bouwconcessie die we hebben gekregen van de provincie toe naar 300 woningen per jaar. Bij het begin hadden wij wel veel plancapaciteit, maar in zachte zin, dus heel weinig in harde zin. Dat konden we niet direct te gelde maken om dan gelijk de omgevingsvergunning aan te vragen. Daar zal eerst bestemmingsplan voor gewist moeten worden. U heeft vorig jaar 625, zo ongeveer, wooneenheden goedgekeurd. We zijn goed op weg. Een mooi voorbeeld daarvan was ook ETZ, maar ETZ geeft ook weer, gelet op de laatste RIB die u al heeft ontvangen of zal ontvangen met betrekking tot het stikstof en het intern salderen, naar aanleiding van de uitspraak van 18 december, dat daar toch weer af en toe wat beren op de weg kunnen komen. Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

37

Dan gaan we door met CDA. U zegt, de visie op groei. Wij hebben die niet zelf bedacht in de zin van, wat is de autonome groei? Want die hebben we als ijkpunt gepakt. Als de ontwikkeling zo doorgaan, dan is dat zowel hier maar met name ook op provinciaal niveau doorgerekend. De demografische verwachtingen zijn met betrekking tot de groei van de inwoners van de gemeente Waalwijk. Dan komen we op die zo ongeveer 7500 inwoners. Dat betekent dat we daar ook die woningen voor moeten bouwen. Dat was ook de aanleiding met betrekking tot de gespreksavond, om daar wel de causaliteit een beetje tussen te leggen. We moeten wel gaan bouwen. Als je 7500 gedeeld door 25 doet, dan kom je op een iets lager bedrag waarschijnlijk in aantal uit. Dat wordt continu bijgesteld, heb ik ook de vorige keer aangegeven. De migratie is behoorlijk aanwezig in Nederland. Daar doen wij ook goed in mee. Wat dat betreft, weet je nooit welke bijstelling dat je weer krijgt. Dat heb ik even aangeven. Die plus zit er met name op, als we zien in kader van voorzieningen. Uw zorg met betrekking tot de kernen, daar ben ik hoopvoller over gestemd. Ook in fase II gaan we dat juist oppakken. Ik heb een paar voorbeelden gegeven van in de kernen, maar er zit nog veel meer potentie in die kernen.

Wij hebben niet alles op kunnen pakken, omdat we, even los van de capaciteit van onszelf, maar ook dat we niet verder mochten gaan dan 130 procent planningscapaciteit daadwerkelijk reëel inplannen richting de provincie. We mochten niet hoger komen, dus we moesten daarin ook een bepaalde temporisering aanbrengen. Bij de kernen zit behoorlijk wat potentie en die zullen we ook de komende jaren gaan aanpakken en die zal u ook hier in uw raad aangeboden krijgen. Het stadskarakter dringt aan op bouw, hoogbouw. Ik kan u geruststellen, alleen er zitten nog allemaal niet direct collegebesluiten. Ik heb u aangegeven van het Maasplan, dat we daarmee bezig zijn. Als u nu even de Maasroute pakt en daar een lijn trekt tussen de autoboulevard en richting Baardwijk, daar kan allemaal hoogbouw verschijnen met de tijd. Dat is de lijn die we wel hebben. U heeft ook het plan van Europlan, van de Europlan architecten gezien. Ik zal niet zeggen, in die materialen, maar wel in die geest gaan we het doen. Daar zullen we nadrukkelijk ook de hoogbouw gaan opzoeken. Met betrekking tot benutten van de bedrijfsterreinen, we willen ook in kader van daar waar je kan verdichten, daar hoef je niet uit te breiden, dus we willen de filosofie wel een beetje gaan volgen. Vandaar dat het er zo in staat. Dat het niet in automatisme is dat het alleen maar uitbreiden is. De voorzitter: Meneer Bokšan.

De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog een korte vraag. De toezegging die de wethouder heeft gedaan en de woorden die hij daaraan wijdde, daar kan ik me volledig in vinden, dus dank daarvoor. Ik was nog alleen heel even benieuwd, hij had het heel even kort over, wat was het nou, zachte en harde capaciteit of iets. Dat begreep ik niet helemaal, dus ik was nog even benieuwd wat de wethouder daarmee bedoelt concreet. Daar zit volgens hem ook een probleem. De voorzitter: Dank u wel, meneer Bokšan. Ik wilde even de tweede toezegging checken. Dat was de ja-mits-toezegging. Even checken of de wethouder inderdaad die toezegging heeft gedaan. Heel goed. Dan staat er nog een vraag op over hard en zacht. Gaat uw gang. Wethouder De Jong: Met betrekking tot zacht, dat betekent dat de gemeenteraad… Er zijn wel plannen en daar heb je het wel over. Die zijn nog niet door de raad vastgesteld. Even nog in de oude termen, nu zijn het BOPA’s, maar daar waar je zegt van, de Notulen raadsvergadering 27 februari 2025

38

bestemming die strookt niet van het omgevingsplan met betrekking tot de aanvrager, dan zal dat eerst via de raad moeten, dat u daar als raad een akkoord op geeft. Pas dan is hij vastgesteld. Als in die zes weken bezwaartermijn geen bezwaar komt, dan is hij onherroepelijk geworden. Zoals dat is gegaan met de ETZ, die is onherroepelijk, alsook Gedempte Haven is onherroepelijk. De voorzitter: Dank. Mijnheer Spohr. De heer Spohr: Dank u wel, voorzitter. Heel kort een reactie op de door mij genoemde punten. Waar ik naar gevraagd heb ten aanzien van de groei, er wordt ook op een gegeven moment een getal van 56.000 inwoners genoemd, maar dat is die doorrekening denk ik ook weer, heb ik ook gevraagd, heeft de portefeuillehouder over of het college ook een beeld bij gewenste groei of is dit achterblijvende groei, hadden we verder willen zijn? We hebben het hier ook wel eens over voorzieningenniveaus gehad. Wat is nodig? Of hebben we het ook over, wat is genoeg? Wat is maximale groei? Dat staat in dit stuk met name niet. Dit is meer feitelijk een constatering, zover zouden we kunnen groeien, maar misschien kunnen we in een aantal decennia wel 30.000 inwoners verder zijn. Kortom, hebben we daar ook een idee bij wat we zouden willen groeien? Dan wat betreft de visie over de kernen. Dat klinkt in ieder geval veelbelovend.