Verslag raadsvergadering 21 april 2022

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 21 april 2022 Voorzitter:

mevrouw S.C.A.M. Ausems

Griffier: Plv. griffier:

mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig de leden:

de heer J. van Baardwijk de heer R. Bakker de heer M. Bokšan de heer F. den Braven mevrouw C. de Bruijn de heer B. Bruurmijn de heer J. van Dijk de heer J. van Groos de heer A. van Hamond mevrouw Y. IJpelaar-Alias mevrouw I. Klerks de heer T. Klerx mevrouw B. Koptagel-Demirbas mevrouw Y. van Laar de heer W. Lodenstijn de heer T. Mertens mevrouw D. Odabasi-Seker de heer L. Ottens de heer N van der Pluijm mevrouw M. Schilders (vanaf agendapunt 6) mevrouw S. Schuijffel de heer F. Spierings de heer R. Tiemstra mevrouw M. Veraa mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer H. van Zelst

Afwezig zijn de leden:

de heer J. van den Hoven mevrouw B. de Jongste-van Heijst de heer R. Spohr

Tevens aanwezig:

de heer E. Daandels, wethouder

Notulen:

mevrouw I.C. Wendt-Kok (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 20.20 uur. De voorzitter: Laten wij ons vanuit onze eigen visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen.

2.

Mededelingen

De voorzitter: Welkom aan iedereen, ook aan de belangstellenden op de publieke tribune en de kijkers thuis. De vergadering is via een livestream te volgen. Dit is de eerste reguliere raadsvergadering in deze nieuwe bestuursperiode; een bijzondere, gedenkwaardige avond. De presentielijst is getekend. Mevrouw De Jongste, de heer Spohr en de heer Van den Hoven hebben zich afgemeld. In geval van hoofdelijke stemming zal nr. 6, de heer Bakker, als eerste zijn stem uitbrengen. De voorzitter: Ik streef ernaar om de agenda vanavond in zijn geheel af te werken, want uitloop naar volgende week dinsdag is vanwege Koningsavond en de vakantie niet wenselijk. Ik verzoek u de pitchtijd strikt in acht te nemen. Verder vraag ik u om via de voorzitter te spreken. U vraagt zich misschien af wat de gedachte daarachter is. Dat is omdat het debat hiermee zakelijk blijft en niet persoonlijk wordt. Uiteraard kunt u het debat scherp voeren, maar vermijd herhalingen. Tijdens de reactie van het college plegen wij geen interrupties. De tweede termijn is alleen om te reageren als het college een nieuw gezichtspunt heeft ingebracht, of als u nog niet hebt gereageerd op een ingediend amendement of motie. Kortom, ik verzoek u zich te houden aan de afspraken die in het reglement van orde staan. Daarbij hebben wij afgesproken om de woorden goed te kiezen en niet op de man, maar op de bal te spelen.

Ik hoop dat we op deze manier een goed gesprek kunnen hebben en vanavond alle onderwerpen kunnen afronden. 3.

Vaststelling agenda

De voorzitter: De fracties van Samen Waalwijk en SGP verzoeken om verlenging van de pitchtijd tot vijf minuten bij agendapunt 10, de vaststelling van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau grootschalige opwek duurzame energie. De fractie van de ChristenUnie heeft twee moties vreemd aan de orde aangekondigd over het handhaven van de huidige bibliotheek Waalwijk en over het niet verplaatsen van het huidige busstation. De fractie van het CDA heeft een motie vreemd aan de orde aangekondigd over de AOWuitkering. Mevrouw De Bruijne: Ik wil even hierop reageren. De motie is vanmiddag laat ingebracht. Vanavond werd in het nieuws verteld dat de vraag uit de motie volledig in het Voorjaarsbericht wordt meegenomen. De motie hoeft dus niet ingebracht te worden. De voorzitter: Prima, dan laten we deze vervallen. Ik wil voorstellen om de moties vreemd te behandelen aan het einde van het debatgedeelte. In verband met de belangstelling op de publieke tribune en via de livestream stel ik voor om de besluitvorming over de NRD meteen na afronding van het debat te doen. De agenda wordt met deze wijzigingen en aanvullingen vastgesteld.

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

2

4.

Vragenronde

De voorzitter: De heer Tiemstra heeft zich aangemeld voor vragen over schuldenproblematiek. Hij krijgt twee minuten de gelegenheid om zijn vragen te stellen. Het college beantwoordt de vragen in maximaal drie minuten. Daarna kan de vraagsteller in tweede instantie nog een minuut vragen stellen en komt er in maximaal twee minuten een kort antwoord van het college. Gaat uw gang, mijnheer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, demissionair college, leden van de raad. Via diverse media, waaronder het Brabants Dagblad kwam gisteren een advies naar buiten van de Raad voor Gezondheid en Samenleving. Hierin werd gepleit voor het optuigen van een groot fonds, waarmee burgers van problematische schulden kunnen worden verlost. Een uiterst actueel onderwerp, geachte toehoorders hier aanwezig of elders met ons verbonden. De huidige inflatie is buitengewoon hoog. Denk aan de prijsstijgingen in de supermarkt, aan de brandstofpomp of op uw energierekening. We hebben het over basisbehoeften. Dit gaat ons allen raken en de allerarmsten het meest, naar wij vrezen. Waar hebben we het concreet over? Zonder hulp komen de ruim 600.000 Nederlandse huishoudens die nu al diep in de schulden zitten, er niet meer uit. Maar mensen die het tot voor kort nog maar net allemaal konden bolwerken, hebben ook een groot probleem.

Bijna 3 miljoen huishoudens hadden voor de hoge inflatie al moeite om elke maand de rekeningen te betalen. De kans dat ze nu alsnog in de schulden komen, is groot. Er is dus echt iets aan de hand. Maar er is een plan. De kern van het plan is dat gemeenten de schuldeisers afkopen, het restant van de schulden overnemen en met inwoners een betalingsregeling afspreken. Binnen drie jaar moeten zij dan schuldenvrij zijn. Als ze dat geld toch niet kunnen terugbetalen, moet de staat daarvoor garant staan via een fonds. Sommige gemeenten pionieren al met een dergelijk saneringskrediet, maar andere zijn huiverig voor de financiële risico’s. Die kan het Rijk wegnemen door te investeren in een vangnet, vindt de Raad voor Gezondheid en Samenleving. We komen bij onze vragen. Deze durven wij vrijmoedig aan het demissionaire college voor te leggen, daar de grootste drie partijen ernaar streven om samen door te gaan en staand beleid te continueren.

- Hoe beoordeelt u de huidige situatie voor huishoudens, meer in het bijzonder de extreme inflatie en de gevolgen ervan voor financieel minder draagkrachtige huishoudens? - Wat doet het college op dit moment voor deze huishoudens? - Wat vindt u van het advies van de Raad voor Gezondheid en Samenleving om de gemeenten een rol te geven door het afkopen van schuldeisers en het restant van de schulden over te nemen? - Op welke wijze gaat dit plan een plaats krijgen in uw nieuwe bestuursakkoord? Tot zover, voorzitter. Dank u wel. Beantwoording college Wethouder Daandels: Voorzitter, dank u wel. De schuldenproblematiek waar de heer Tiemstra over praat, is een probleem van ons allemaal. Het is niet voor de eerste keer dat ik dat hier meld. U weet dat wij onlangs een beleidsplan Belofte maakt schuld hebben vastgesteld. Het is nog vers van de pers. Daarin wordt een drietal actielijnen uitgezet: - Voorkomen van schulden. Dat staat altijd voorop. - Aanpakken van stress-sensitiviteit. Iemand die lang in schulden zit, krijgt stress. - Voorkomen dat iemand opnieuw in de schulden raakt.

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

3

Die drie beleidsactiepunten heeft de raad vastgesteld. Ja, het college heeft inderdaad de Raad van Gezondheid en Samenleving gehoord. Mevrouw Bussemaker heeft haar bevindingen aan minister Schouten overgebracht, met het verzoek om als staat garantstellingen te doen en een nationaal fonds op te zetten. De artikelen hierover en de kern van ons beleid passen goed bij elkaar, want ook in ons beleid gaat de voorkeur uit naar werken met saneringsvoorstellen. Natuurlijk zijn wij geen bankinstelling die zomaar overal financiële risico’s kan lopen. Op dit moment begeleiden wij nog saneringen in individuele situaties. Via kredietinstellingen proberen wij de schulden op te lossen. In het beleidsplan staat dat we dat via een waarborgfonds willen gaan regelen. Als de overheid dat overneemt – en dat doet ze – in een nationaal fonds, dan juichen we dat toe. Uw vraag was hoe wij de huidige situatie beoordelen. Die is vrij ernstig. Wij zien bij Team WijZ en in de maatschappij deze problematiek dramatisch toenemen. Dat is niet zo dramatisch dat het bij ons uit de hand loopt, maar het neemt fors toe en dat baart ons zorgen. Wat doet het college op dit moment? Wij volgen het beleidsplan waarvan ik zojuist voor u een aantal onderdelen heb genoemd. Ik wil daar graag later nog met u over in debat.

Wat vindt u van het voorstel dat er wordt neergelegd? Het is een voorstel dat spreekt en dat daadwerkelijk aan de orde is, maar het is wel een voorstel, waarbij het Rijk zijn verantwoordelijkheid moet nemen, omdat wij het als Waalwijk niet alleen kunnen. De problematiek is niet alleen samen in Waalwijk, maar ook samen in het rijk. Tot slot, welke plannen krijgen wij? Ik heb u gezegd dat wij in ons beleidsplan de saneringsvoorstellen vooropstellen. Voor ons heeft het de voorkeur om te werken met saneringskredieten. Het past dus helemaal in ons beleidsplan. Daarop hebben wij de acties uitgezet. We komen er op korte termijn bij u op terug. Ik weet niet of dat voldoende is, voorzitter, maar daar wil ik het even bij laten. De heer Tiemstra: Ik heb de vraag wat het college op dit moment doet voor huishoudens niet voor niets gesteld. Het leek me gepast om tegen het licht te houden welke zaken we onlangs besloten hebben. Ik hoorde de wethouder zeggen dat het plan in de geest van de voornemens van de gemeente ligt. Misschien moet ik daar voor dit moment genoegen mee nemen en de ontwikkelingen afwachten. Het is wel iets wat ons zeer na aan het hart ligt. We zullen het zeker volgen. Gebruik alle middelen en bewandel alle wegen.

Benut de contacten die er ook landelijk zijn om als lokale en landelijke overheid samen een weg te vinden en zo een vangnet te bieden aan degenen die dat het hardst nodig hebben. Daar wil ik het bij laten. Voorzitter en wethouder, dank u wel. Wethouder Daandels: Ik herken me in de opmerkingen van de heer Tiemstra. Volgens mij zijn wij hard op weg om het beleid op een positieve manier vorm te geven. 5.

Toelating en beëdiging nieuw benoemd raadslid

De voorzitter: We gaan over tot de toelating en beëdiging van een nieuw raadslid. De heer Aussems bij de voorzitter van de raad zijn ontslag ingediend. U heeft er allemaal kennis van kunnen nemen. Als opvolger heeft de voorzitter van het centraal stembureau mevrouw Schilders benoemt. U neemt nu een besluit over de toelating van mevrouw Schilders tot de raad. De geloofsbrievencommissie, bestaande uit de leden Van der Pluijm, De Bruijn en Ottens heeft voor uw besluit tot toelating de zogeheten geloofsbrief onderzocht om te beoordelen of deze voldoet aan de vereisten van de Gemeentewet voor het lidmaatschap van de raad. Ik zou de heer van der Pluijm van de commissie willen vragen om verslag uit te brengen. Notulen raadsvergadering 21 april 2022

4

De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. De commissie uit de raad van de gemeente Waalwijk heeft de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ontvangen, die zijn ingezonden door mevrouw Monique S.L.J. Schilders, wonende te Waalwijk. Op 12 april 2022 is bovengenoemde persoon benoemd tot lid van de gemeenteraad. De commissie rapporteert de raad dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft gevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot haar toelating als lid van de gemeenteraad. De voorzitter: Ik wil de raad voorstellen om te besluiten tot toelating van mevrouw Schilders. Kunt u daarmee akkoord gaan? Aldus besloten. De Gemeentewet schrijft voor dat voordat een gemeenteraadslid zijn of haar functie uitoefent, het raadslid de eed of verklaring en belofte aflegt aan mij. Ik vraag mevrouw Schilders om naar voren te komen en verzoek iedereen te gaan staan. "Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.” Mevrouw Schilders: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! 6.

Beëdiging fractievolgers

De voorzitter: Afgesproken is dat fractievolgers aan dezelfde vereisten van de Gemeentewet moeten voldoen als raadsleden, zoals de woonplaatsvereiste en geen onverenigbare betrekking bekleden. De Griffie heeft de voorgedragen fractievolgers getoetst aan deze vereisten. De kandidaten voldoen hieraan. De Gemeentewet schrijft ook voor dat fractievolgers, voordat zij hun functie kunnen uitoefenen de eed of verklaring en belofte afleggen aan mij. Ik vraag daarom de fractievolgers naar voren te komen en in een kring om mij heen te gaan staan, te weten: -

de heer Van Belkom (Lokaal Belang) de heer Den Braven (GroenLinksaf) de heer Chirino (Samen Waalwijk) de heer Van Elderen (CDA) de heer Kieboom (D66) de heer Klerks (VVD) de heer Kocken (Samen Waalwijk) mevrouw Van Lier (VVD) de heer Paulissen (CDA) de heer Van Veelen (ChristenUnie) de heer Vink (SGP) mevrouw Wens (GroenLinksaf)

De fractievolgers leggen een voor een de eed of verklaring/belofte af. 7.

Benoeming twee plaatsvervangende leden voor de commissie onderzoek geloofsbrieven

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

5

De voorzitter: We gaan verder met de benoeming van twee plaatsvervangende leden voor de commissie onderzoek geloofsbrieven. Het is misschien niet de meest drukke commissie, maar wel relevant op het moment dat er leden moeten worden bezien die uit dezelfde partij komen. Om die reden hebben we behoefte aan twee plaatsvervangende leden voor de commissie. Op het RIS staat een memo waarin de reden voor de benoeming wordt gegeven. Volgens de Gemeentewet is een stemming over personen geheim en gebeurt dit schriftelijk. Het reglement van orde van de raad schrijft voor dat de voorzitter twee raadsleden tot stemcommissie benoemt. Ik stel voor de heer Van Zelst en de heer Spierings hiervoor te benoemen. In afstemming met de fractievoorzitters worden de volgende kandidaten voorgedragen: mevrouw IJpelaar en de heer Den Braven. Er wordt een gecombineerd stembriefje uitgedeeld, waarop deze twee namen staan. Aangezien er sprake is van een vrije stemming, kunt u op het briefje ook een andere naam invullen. De voorgedragen kandidaten kunnen ook hun stem uitbrengen, omdat het een vrije stemming is. De kandidaten moeten een volstrekte meerderheid hebben om benoemd te worden. Voor het bepalen van een volstrekte meerderheid telt de stem van de raadsleden die een ongeldig stembriefje hebben ingeleverd niet mee.

Een ongeldig stembriefje is een blanco of een ondertekend briefje of een stembriefje waarop meer dan één naam wordt vermeld bij een kandidaat. Hoewel de stemming over personen geheim is, wil ik toch de gelegenheid geven om een stemverklaring af te leggen. Ik concludeer dat niemand daar behoefte aan heeft. Ik vraag de stemcommissie om de stemmen te tellen, zodra de stembriefjes zijn opgehaald. Er zijn 26 geldige stemmen uitgebracht voor de eerste kandidaat. Deze 26 stemmen zijn allemaal voor de heer Frank den Braven. Er zijn 25 geldige stemmen uitgebracht en één ongeldige stem uitgebracht voor de tweede kandidaat. 24 stemmen zijn uitgebracht op mevrouw IJpelaar en 1 op de heer Mertens. Ik feliciteer beiden van harte met hun benoeming.

Ter vaststelling akkoordstukken 8.

Verlenging ontheffing woonplaatsvereiste wethouder H.A.W.M. Daandels

De voorzitter: Dit agendapunt is een A-stuk. Als het goed is, is ook de laatste letter van de naam van de heer Daandels aangepast in het besluitstuk. Zo niet, dan moet het nog aangepast worden, want vanmiddag stond er nog een fout op het RIS. Het is dus H.A.W.M. Daandels. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Het woord is aan de heer Tiemstra. De heer Tiemstra: Dank u wel, voorzitter. Ondanks de huidige politieke situatie willen wij toch geacht worden te hebben tegengestemd om dezelfde redenen als de afgelopen vier jaar. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Nadat onlangs op de verkeerde plaats en op het verkeerde moment de heer Daandels te horen heeft gekregen dat zijn dagen als wethouder geteld zijn, vindt de ChristenUnie dat niet van de heer Daandels kan worden

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

6

verlangd dat hij alsnog verhuist, ook al is ons uitgangspunt dat wethouders woonachtig behoren te zijn in de gemeente waar ze werken. Wij zullen dus instemmen. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter. Om dezelfde principiële reden als de heer Tiemstra stem ik tegen. De voorzitter: Dank u wel. Zonder hoofdelijke stemming gaat de raad akkoord met het voorstel, met inachtneming van de tegenstemmen van Samen Waalwijk en SGP.

Ter vaststelling lijst van ingekomen stukken en verslagen 9. a. b. c. d. e. f. g.

Lijst van ingekomen stukken Ingekomen stukken Lange termijnagenda (LTA) Raadsinformatiebrieven Bestuurdersbrieven Beantwoording schriftelijke vragen (art. 47) Ledenbrieven VNG/LOGA Aangenomen moties andere gemeenten

De lijst van ingekomen stukken wordt ongewijzigd vastgesteld.

Debat bespreekstukken 10. Vaststelling Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) Grootschalige opwek duurzame energie De voorzitter: Dit agendapunt is een bespreekpunt voor LokaalBelang, GroenLinksaf, Samen Waalwijk, SGP, CDA, D66 en ChristenUnie. De pitchtijd is vijf minuten. Het woord is als eerste aan LokaalBelang. De heer Klerx: Dank u wel, voorzitter. Op weg naar een duurzame toekomst, dat is waar LokaalBelang voor staat en gelukkig ook onze gemeente, als we het zo mogen lezen. Onafhankelijk zijn van fossiele brandstoffen is zeker in deze tijd van groot belang. Grootschalige opwek duurzame energie is voor de gemeente Waalwijk een essentiële stap hierin. Het is belangrijk dat de mogelijkheden en consequenties van grootschalige opwek van duurzame energie goed in kaart worden gebracht. Hiertoe zal de plan-MER ons nog meer inzage gaan geven. Wat betreft de vaststelling van de NRD is dit nu een hele logische stap. Wij zijn iets minder gelukkig met het advies van de Commissie-MER inzake het afwijken van de afstandsnormen, dat door het college is overgenomen in beslispunt 5 van het raadsvoorstel. Vanuit een uitgebreid participatietraject zijn, na zorgvuldige afwegingen, afstandsnormen door de raad toegevoegd aan onze kadernota. Gezien het draagvlak dat we hiermee hebben geprobeerd te creëren, blijft de 750 meter afstandsnorm voor ons ontzettend belangrijk.

Als er vervolgens toch onderzocht wordt of er alternatieven mogelijk zijn, zorgt dat volgens ons alleen maar voor onnodige onzekerheid. Anderszins lijkt het ons wel interessant in de plan-MER te laten onderzoeken of er creatieve oplossingen zijn onder de 400 meter-grens. Wij denken dan bijvoorbeeld aan het aanwijzen van molenaarswoningen, aan het compenseren van omwonenden en zelfs aan het opkopen van woningen. Daarom komt LokaalBelang met een amendement, waarmee de mogelijkheid om die creatieve oplossingen verder te onderzoeken wordt toegevoegd, en waarin het oorspronkelijke beslispunt 5, het zoeken binnen de afstandsnormen van 400 en 750 meter, te laten vervallen. Notulen raadsvergadering 21 april 2022

7

Daarnaast hebben we geconstateerd dat er een omissie is ontstaan die in onze ogen betrekking heeft tot de afstandsnormen. Het begrip ‘bebouwde kom’ is niet juridisch gedefinieerd. Daarom is dit in een kadernota naderhand nog gewijzigd in het begrip ‘stedelijk gebied’, waaronder klaarblijkelijk ook bedrijventerreinen kunnen vallen. Dat was nu net niet de bedoeling, want we wilden juist woningen binnen het bestaand stedelijk gebied extra beschermen voor zover deze met name gelegen zijn in woonwijken, bebouwingslinten of -clusters, met overwegend woningen. Daar is het potentieel aantal gehinderden dus relatief hoog. Daarom voegen we het extra beslispunt 7 toe, waarmee solidaire bedrijfswoningen op het bedrijventerreinen dezelfde status krijgen als een woning in het buitengebied. Dan geldt dus de 400 meter afstand. Tot slot. De uitkomsten van alle onderzoeken en eventuele creatieve oplossingen zien we met belangstelling tegemoet in de plan-MER. We blijven het hele proces uiteraard kritisch volgen, want er is ontzettend veel mee gemoeid en er zijn veel inwoners bij betrokken. Dat hebben we ook weer gezien tijdens de gespreksavond van vorige week. We wensen iedereen die hieraan werkt veel wijsheid en succes. We zien uit naar het gevolg. AMENDEMENT 1 Afstandsnormen Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: Constaterende dat: - de Commissie m.e.r.

adviseert ook een alternatief te laten onderzoek in de plan-MER met een maximale invulling met windenergie binnen het zoekgebied, waarbij ook van de afstandsnormen wordt afgeweken; 0verwegende dat: de raad bij het vaststellen van de kadernota Grootschalige Opwek Duurzame Energie heel bewust de afstandsnorm heeft toegevoegd op basis van het toen doorlopen participatietraject; deze afstandsnorm een bijdrage heeft geleverd aan het draagvlak bij omwonenden en onze inwoners in het algemeen; het daarom zinloos is iets te onderzoeken waarvan je op voorhand weet dat dit voor de raad geen reële optie is; het wel van belang is om aandacht te schenken aan het advies van de Commissie m.e.r. en met name de intenties daarin; het college daarom creatieve oplossingen bijvoorbeeld binnen de 400 meter grens (door onder andere het aanwijzen van molenaarswoningen of andere compensatieregelingen te treffen) wel dient mee te nemen in de planMER. besluit: het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: 1. kennis te nemen van de Reactienota NRD GODE op de zienswijzen (bijlage 2 bij dit raadsvoorstel) en de adviezen van de Commissie voor de Milieu-effectrapportage (CieMER) én de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD), Team Gezondheid, Milieu & Veiligheid Brabant (bijlage 3 bij dit raadsvoorstel); 2. kennis te nemen van het Participatie- en Communicatieplan (bijlage 4 bij dit raadsvoorstel); 3.

kennis te nemen van het Afsprakenkader Maatschappelijke Meerwaarde (bijlage 6 bij dit raadsvoorstel); 4. te besluiten om, in overeenstemming met het buurtschap Labbegat, de 750-meter status ook toe te kennen aan het dorp Doeveren, het buurtschap Peerenboom en delen van de lintbebouwing tussen het buurtschap Peerenboom en Drongelen. De impact hiervan is weergegeven op de kaart in bijlage 5 van het raadsvoorstel. 5. te besluiten dat in het planMER-proces mogelijke creatieve oplossingen bijvoorbeeld binnen de 400 meter grens - niet worden uitgesloten. Notulen raadsvergadering 21 april 2022

8

6.

de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD, bijlage 1 bij dit raadsvoorstel) met inachtneming van het gestelde onder beslispunt 5 vast te stellen.

De voorzitter: Dank u wel. Het amendement wordt ingediend door de fractie van LokaalBelang en ondersteund door de fracties van VVD, Sociaal Lokaal en GroenLinksaf. Het woord is aan Samen Waalwijk. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter. Onze bijdrage had kort kunnen zijn. We hadden nog kunnen terugkomen op de weinigzeggende antwoorden van het college op onze vragen tijdens de raad van 24 januari. Dat doen we niet, omdat het raadsvoorstel van 15 maart met de onderliggende adviezen volgens Samen Waalwijk een goede basis vormt voor het vervolgtraject, het uitwerken van het omgevingsbeleid. Samen Waalwijk is blij met het voorstel om de vastgestelde afstandscriteria ook voor de dorpen en buurtschappen aan de overkant van de Maas vast te stellen. Dat schept ook duidelijkheid naar deze inwoners. Wat Samen Waalwijk betreft vraagt de klimaatopgave om een zo snel mogelijke realisatie van opwek van duurzame energie. Ook de verschrikkelijke oorlog in Oekraïne maakt duidelijk dat we zo snel mogelijk zelf moeten kunnen voorzien in de eigen energiebehoefte. Om dat te bereiken, moet iedere hickup in het proces en het vervolgproces voorkomen worden. Daarvoor is in de eerste plaats een betrouwbare overheid nodig. Afspraken nakomen dus. De basis daarvoor is gelegd in de nota grootschalige opwek duurzame energie.

Dat geldt ook voor de afstandscriteria die indertijd op initiatief van LokaalBelang zijn vastgesteld. We hadden vragen bij het advies van de onafhankelijke Commissie MER om een alternatief te onderzoeken waarbij de afstandscriteria worden losgelaten. Die vragen zijn inmiddels beantwoord. Wij snappen die motivatie, het is uiteindelijk ook een standaardadvies dat de Commissie MER in veel gevallen bij andere gemeenten heeft uitgebracht. Maar ook hier moeten we onze inwoners maximale duidelijkheid bieden om afbreuk aan het draagvlak te voorkomen. Dat kunnen we namelijk niet gebruiken als we stappen willen maken. Daarom willen we ook graag van de wethouder weten hoe hard de afstandscriteria zijn die door de raad zijn vastgesteld. Dit naar aanleiding van de brief van Energiegezond Waalwijk, waarin gesteld wordt dat de portefeuillehouder tijdens een werkbezoek van de heer Van der Staaij heeft aangegeven dat voor Waalwijk de door de raad vastgestelde afstandscriteria leidend blijven, ook al worden op rijksniveau kortere afstanden vastgesteld. Klopt het dat u deze uitspraak namens het college heeft gedaan? En staat u daar nog steeds achter? Samen Waalwijk heeft wel moeite met het afsprakenkader maatschappelijke meerwaarde. De impact van dit document is groot, hoewel de juridische waarde ervan twijfelachtig is.

Ontwikkelaars, initiatiefnemers en coöperaties worden gedwongen dit document te ondertekenen, want anders mogen ze niet meedoen aan de verdere ontwikkeling van windmolens of zonne-energie. De afspraken zijn niet juridisch afdwingbaar, maar de partijen moeten zich wel schikken naar de gemeente, zeker waar het gaat om communicatie of participatie. Dit past volgens ons niet in een moderne samenleving. Het college zegt dat ze met deze overeenkomst een gelijk speelveld wil creëren. Maar hoe zit dat bij op Haven 8, waar de gemeente een belangrijke grondpositie heeft en zelf windmolens wil ontwikkelen en exploiteren? Dat brengt ons bij het amendement van LokaalBelang. Dat vraagt om creatieve oplossingen voor de afstandscriteria in de MER-procedure, met name die voor de 400 meter-grens. Dat kunnen we op zich nog wel begrijpen, maar het amendement is in het licht van het advies van de onafhankelijke MER-commissie prematuur. Immers wordt daarin ook een maximale variant onderzocht en daar kan de raad uiteraard nog een afgewogen keuze in maken. We hebben het amendement bestudeerd aan de hand van het door de voltallige raad vastgestelde zoekgebied, dat de juridische basis vormt. We kwamen tot de conclusie dat er alleen knelpunten zouden kunnen zijn op Haven 8, waar Notulen raadsvergadering 21 april 2022

9

Eneco twee windmolens wil vervangen en de gemeente zelf drie windmolens wil ontwikkelen. Als we hiermee zouden instemmen, zouden we toch een ongelijk speelveld creëren, waarbij de gemeente in het voordeel is. Dat vinden we oneerlijk tegenover andere partijen. Daarnaast zien we in het gebied ook nog eens grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten: bij Bol.com, maar binnenkort ook bij het Snoekske. De afstandscriteria zijn juist vastgesteld om onze inwoners te beschermen. Samen Waalwijk vindt dat ook de mensen in de grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten maximaal beschermd moeten worden. Daarom wachten wij de reactie van de wethouder op het amendement van LokaalBelang af. Tot zover in eerste termijn. De heer Klerx: Ik heb een paar vragen aan de heer Ottens. Hij had het over participatie en het afsprakenkader. Misschien is het niet juridisch houdbaar, maar het is wel een richtlijn waarmee we inderdaad communicatie en participatie willen ‘afdwingen’. We willen er in ieder geval duidelijke kaders aan meegeven. Soms is participatie hier wel het toverwoord. Ik ga nu van de heer Ottens bijna horen dat we dat allemaal niet kunnen doen, omdat we allerlei dingen gaan afdwingen. Dat suggereert een hele andere kant, die ik ook van de heer Ottens en van Samen Waalwijk gewend ben, maar misschien heb ik het verkeerd begrepen.

Ik zou graag de achterliggende gedachte te horen krijgen. Dan het stukje over dat zelf exploiteren ongelijke kansen zou geven, omdat de gemeente daar iets wil en dat we dat dan hiermee voor elkaar zouden krijgen. Dat snap ik ook niet. Volgens mij hebben we nu juist een heel gelijk speelveld, want daarvoor stellen we nu allerlei dingen vast. Ik snap dus niet wat het ongelijke speelveld zou zijn. Het amendement zou prematuur zijn omdat de plan-MER ons daarna nog allerlei afwegingsmogelijkheden geeft, maar we hebben juist in ons amendement en in onze bijdrage willen aangeven dat het voor ons eigenlijk heel erg onlogisch en overbodig is om iets te gaan onderzoeken en daarmee misschien wel onnodig veel reuring te creëren. Dit amendement is er juist om dat te voorkomen. En dan als laatste. Waarom zouden de creatieve oplossingen, zeker met de voorbeelden die ik zojuist noemde, een voordeel zijn voor de gemeente in het zelf exploiteren, of in de ideeën of wensen die we hebben voor de oostkant van onze gemeente? Ook dat snap ik niet. De heer Ottens: U begrijpt inderdaad een hele hoop niet. De eerste vraag ging over de participatie. Wij juichen participatie heel erg toe, maar de gemeente creëert een bepaald speelveld door aan de voorkant te eisen dat partijen een intentieovereenkomst tekenen als zij willen meedoen in het vervolgtraject.

Als je die niet ondertekent mag je niet meedoen in het verdere traject. Die intentieovereenkomst is echter niet juridisch afdwingbaar. Dat heeft de wethouder vorige week ook aangegeven en in de beantwoording van onze vragen nog eens bevestigd. Daar hebben wij moeite mee. Je dwingt partijen aan de voorkant om mee te doen, namelijk door te ondertekenen, terwijl men in het vervolg gewoon kan afwijken van de afspraken. Vervolgens wordt gezegd dat je, daar waar je gaat communiceren met de omgeving of participatie in gang gaat zetten, dat eerst moet afstemmen met de gemeente. Nog los van het feit dat dat niet afdwingbaar is, vinden we dat een beperking in de vrijheid van ontwikkelaars en corporaties om met de omgeving het gesprek aan te gaan. Dat is het punt. Het is dus niet dat wij tegen participatie of communicatie zijn, maar tegen het feit dat in de intentieovereenkomst of het afsprakenkader staat dat het altijd eerst via de gemeente moet gaan. Daarmee vormt de gemeente een soort luik waar je eerst toestemming moet vragen om te participeren. Daar hebben wij moeite mee, niet met de participatie zelf.

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

10

Dan nog over het ongelijke speelveld. Dat creëer je door met name de uitzonderingen, de creatieve oplossingen, te vinden op het gebied waar je zelf de grondpositie hebt. Elders in het zoekgebied komt dat namelijk niet voor, alleen op Haven 8 Oost. Daar creëer je een ongelijk speelveld mee, want je maakt voor jezelf uitzonderingsposities die niet in het geheel worden afgewogen. Vervolgens, en dan ga ik toch even in op de inhoud van uw amendement, vraagt u om een raadsbesluit dat … De voorzitter: Wilt u via de voorzitter spreken? De heer Ottens: Ja, ik was bezig met de beantwoording van … De voorzitter: Maar u spreekt rechtstreeks tegen de heer Klerx. Ik vind het prettiger als u via de voorzitter spreekt. Dank u wel. De heer Ottens: Voorzitter, als antwoord op de laatste vraag van de heer Klerx, zeg ik dat de creatieve oplossingen alle ruimte laten en dat wij niet weten wat daar uitkomt. Wacht dan de ontwikkeling van het omgevingsbeleid af, waarin ook het advies van de Commissie MER is meegewogen, en maak dan daarna de afweging. Dat is naar onze mening eenduidiger dan in het amendement staat. Maar nogmaals, wij wachten daarover de reactie van het college af. De heer Klerx: Ik wil reageren op twee punten. Wij vinden het juist van belang om die afspraken mee te geven, opdat het aan de voorkant duidelijker is wat wij goede en gedegen participatie en communicatie vinden.

Daar hebben we vele avonden over gediscussieerd, bijvoorbeeld in de Raadswerkgroep Communicatie, bij plannen voor ruimtelijke ontwikkeling. Nu geven we juist aan de voorkant hele duidelijke richtlijnen mee en geven we aan ontwikkelaars aan welke kaders wij essentieel vinden. En ja, het is misschien juridisch niet houdbaar, maar het geeft wel heel duidelijk richting. Dus daar zijn wij ontzettend blij mee, maar we verschillen daar blijkbaar over van mening. Als laatst wil ik echt het idee dat creatieve oplossingen alleen voor ons eigen gewin als gemeente zijn, uit de wereld helpen. Integendeel, creatieve oplossingen kunnen ook heel goed aan de westkant zijn. Het gaat juist om afwijken van, of creatieve oplossingen zoeken in, die 400 meter. Het zou dus kunnen zijn dat een boer ten westen van de Sprangse Sloot zegt dat die windmolen daar prima kan staan en dat we geen rekening hoeven te houden met die 400 meter als we hem of haar gewoon compensatie geven. Dat kan dus net zo goed een voordeel zijn voor een ontwikkelaar als dat het aan de oostkant gebeurt. Dat misverstand wil ik dus echt de wereld uit helpen. De heer Ottens: Het aardige is dat in het afsprakenkader geen richtlijnen worden meegegeven voor participatie. De enige richtlijn is dat je eerst naar de gemeente moet stappen, als je bijeenkomsten wilt organiseren of wilt communiceren via een omgevingsdialoog.

Er worden verder geen inhoudelijke richtlijnen meegegeven. Als u het zoekgebied bekijkt zoals de raad het heeft gedefinieerd, het zoekgebied dat ook de juridische basis vormt, ziet u dat er aan de westkant binnen die 400 meter geen problemen zijn. Dat is allemaal keurig afgekaderd in het zoekgebied. Aan de oostkant van het zoekgebied zijn er ook geen problemen, behalve wanneer je daar vijf windmolens gaat neerzetten. Die windmolens staan dan net op locaties waar de gemeente grondgebied heeft, ook die twee van Eneco. Dus hoe dan ook is er sprake van een ongelijk speelveld, maar daarin verschillen we van mening. De heer Klerx: Ik wil heel graag gezegd hebben dat gesuggereerd wordt dat we voor parochie aan het preken zijn voor creatieve oplossingen voor de gemeente. Dat is echt onjuist. We kunnen het oneens zijn, dat is prima, maar het gaat ons om het algemeen belang, en die creatieve oplossingen kunnen juist ook aan de westkant zijn.

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

11

De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan GroenLinksaf. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. Het is even geleden dat ik hier gestaan heb. Heel even maar, het ziet er heel anders uit. Een kleine honderd jaar geleden schreef de u allen bekende Willy Derby het oerNederlandse lied ‘Daar Bij Die Molen’. In het refrein van dat mooie klassieke liedje tekende hij op graag bij die molen te wonen. Honderd jaar beslissen wij over de Notitie Reikwijdte en Detailniveau grootschalige opwekking energie, een serieuze mondvol. Wij zouden hier honderd jaar geleden helemaal niets mee gekund hebben. Als we even terugdenken aan de ingewikkelde discussies over dit onderwerp die de afgelopen jaren gevoerd zijn, kan ik niet anders dan concluderen dat wij dat ook niet zo goed kunnen. Misschien hadden we deze hele notitie gewoon ‘Molens’ moeten noemen, want daar ging de discussie voornamelijk over. En helemaal niemand wil nog in de buurt van molens wonen. Toch moeten ze er komen. Toen Waalwijk jaren geleden begon met de energieplannen waar we nu over praten, stond de noodzaak al niet ter discussie. In slechts een klein aantal jaren is alternatieve energie nog onvermijdelijker geworden. Snelheid is geboden en tot nu toe was het moeilijk om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.

In het verleden heeft GroenLinksaf samen met andere partijen nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de effecten van onze plannen op mens en milieu. We zijn dan ook blij met de manier waarop in dit voorstel rekening gehouden is met alle belanghebbenden binnen en buiten onze gemeentegrenzen. Het is goed te zien dat ongeveer een kwart van de reacties geleid heeft tot aanpassingen aan het NRD. Wat ons betreft is dit een prima voorbeeld van participatie. De invloed van de raad op het voorstel is ook groot geweest. Hoewel het niet altijd voor iedereen even goed voelde, is ook dat een proces geweest dat dit voorstel echt een raadsvoorstel maakt. Het amendement van LokaalBelang steunen we, omdat het duidelijkheid biedt en nogmaals onderstreept dat we de plannen echt willen realiseren binnen het afgesproken zoekgebied, met de afgesproken afstandsnormen. En nu verder, want ook na vanavond staan die molens er nog lang niet, al is dit wel een stap in de goede richting. Het vaststellen van de notitie is één ding, het invullen van een kader in de echte wereld is iets heel anders. Hoe goed en zinvol het opwekken van alternatieve energie ook is, het is niet alleen maar hosanna. Er zijn dus uitdagingen genoeg bij het uitvoeren van deze ambities. We zijn gelukkig niet de enige gemeente ter wereld waarvoor dat geldt.

Het is goed je dat te realiseren, want voor bijna problemen die we nog gaan tegenkomen, bestaan er al ergens oplossingen. Het wiel opnieuw uitvinden, is helemaal nergens voor nodig. Laten we dus vaart maken met de vervolgstappen, want het is echt nodig. De heer Van Groos: Voorzitter. In de eerste plaats willen wij onze complimenten geven voor de wijze waarop bij dit voorstel de duurzaamheidsparagraaf is ingevuld. Bovendien is de fractie van de ChristenUnie blij met het advies van de Commissie MER. De gemeenschap van Waalwijk, bedrijven en huishoudens, zijn namelijk samen grootgebruiker van de steeds schaarser wordende fossiele energie, met alle nadelige gevolgen voor mens, dier en natuur van dien. Het is dus noodzakelijk dat een substantieel deel, en wat ons betreft alles, wordt vervangen door schone energie, met name opgewekt door wind en zon. Het is duidelijk dat aan dit laatste ook nadelen zijn verbonden voor mens, dier en natuur. Daarom is het in onze ogen terecht dat de Commissie MER heeft geadviseerd om, uitgaande van bestaande wet- en regelgeving die al beperkingen oplegt, te zoeken naar optimale locaties en niet nog eens extra beperkingen te hanteren. Dat is ook de reden waarom wij geen voorstander zijn van het vaststellen van afstandsgrenzen tot aan woningen.

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

12

Het gehanteerde onderscheid tussen bebouwde kom, buitengebied en bedrijventerreinen gaat wat ons betreft niet op, want de plaats waar een woning staat, zorgt toch niet voor verschil tussen bewoners? Het is niet zo dat bewoners van boerderijen of bedrijfswoningen minder zijn of meer kunnen verdragen dan mensen die in de bebouwde kom wonen? Wij hebben te doen met de bewoners van de Overdiepse Polder, die al zo veel offers hebben moeten brengen en dat nog steeds doen voor algemeen maatschappelijk belang. De ChristenUnie is content met het voorstel van het college, met name met beslispunt 5, te besluiten op basis van het advies van de Commissie MER ook een alternatief te laten onderzoeken in de plan-MER, met de maximale invulling met windenergie binnen het zoekgebied, waarbij ook van de afstandsnormen wordt afgeweken. De ChristenUnie steunt het amendement van LokaalBelang dus niet. Tot slot. Voor de ChristenUnie is een belangrijk uitgangspunt ‘niet alleen de lasten, maar ook de lusten’. Dit slaat wat ons betreft ook op inwoners van buurgemeenten. Wie profiteert van draaiende windturbines zal minder overlast ervaren. Dank u wel. De heer Mertens: Voorzitter. Voor ons ligt de Notitie Reikwijdte en Detailniveau, de NRD, grootschalige opwek duurzame energie, ook wel GODE. Niet alleen een hele mondvol maar ook een belangrijk document inzake een ontwikkeling die veel mensen raakt.

Dat geldt ook voor inwoners van omliggende gemeenten. Het is daarom belangrijk de vinger aan de pols te houden bij alle partijen die hiermee te maken hebben of te maken krijgen. Een zo groot mogelijk draagvlak is essentieel om de ontwikkeling daadwerkelijk tot een succes te maken. Vorige week gaven veel mensen nog hun specifieke aandachtspunten mee. Er dient immers gedurende het gehele traject veel aandacht te zijn voor de effecten op mens, dier, groen en milieu. We concluderen dat in deze notitie als voorbereiding op de plan-MER veel aandachtspunten en adviezen van inwoners en organisaties zijn meegenomen. De Notitie Reikwijdte en Detailniveau is daarmee een prima input voor de volgende stap. D66 is blij dat we die stap uiteindelijk gaan zetten. Het amendement van LokaalBelang hebben we uitgebreid besproken in de fractie. We vinden het een sympathiek amendement, maar zijn ook van mening dat we ermee niet alle mogelijkheden op tafel krijgen. We gaan uit van de deskundigheid van de onafhankelijke Commissie MER. De intenties van zo’n onderzoek zijn, als we het advies goed lezen, niet de kadernota terzijde te schuiven, maar juist alle opties en alternatieven op tafel te krijgen. We houden graag de deur open voor nieuwe mogelijkheden en ontwikkelingen, ruimte voor voortschrijdende inzichten en nieuwe technieken.

Daarmee houden we maximaal oog voor de belangen van onze inwoners en bedrijven. Dat is belangrijk voor een weloverwogen besluitvorming straks. We zijn overigens wel benieuwd naar de reactie van de portefeuillehouder op dit amendement. Mevrouw De Bruijn: Voorzitter. De CDA-fractie heeft voor het plaatsen van windmolens altijd ingezet op het gebied Westelijke Haven 7. Om tot een gezamenlijk besluit omtrent de kadernota te komen, hebben we destijds ingestemd met windmolens in Haven 8 Oost. Op basis van alle gegevens die in het kader van de besluitvorming via de NRD weer tot ons zijn gekomen, lijkt plaatsing voor de reeds hier bevestigde bedrijven en de nog te vestigen bedrijven tot beperkingen te leiden. Ook vragen we ons nog steeds af waarom arbeidsmigranten en eigenaren van volkstuinen de directe nabijheid en overlast van windmolens wel moeten accepteren. De CDA-fractie houdt daarom vast aan haar bezwaren tegen plaatsing van windmolens op Haven 8 Oost. Wij denken wel dat er mogelijkheden zijn om zonnepanelen te plaatsen in de vorm van kleine zonnevelden. Dit compenseert het niet plaatsen van windmolens niet, dat beseffen we ons. De nietgerealiseerde opgave moet wat ons betreft echter gezocht worden in het gebied van Westelijke Haven 7. De CDA-fractie heeft nog steeds een voorkeur voor het gebied Westelijke Haven 7.

Dat betekent dat het zoekgebied wat onze fractie betreft zou moeten worden beperkt tot de polders in het westelijk gebied. Vanwege de veelheid van functies

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

13

van dit gebied zou plaatsing van windmolens een erg rommelig aanzicht geven. Wij vinden dat het college daar nog eens beter naar moet kijken. Tot slot vragen wij aandacht voor de wens vanuit de gemeente Altena. Heeft de portefeuillehouder gesproken met haar collega of een andere vertegenwoordiger van de gemeente Altena? En zo ja, is daarbij dan ook besproken dat het voldoen aan afstandscriteria voor kernen in het gebied van Altena leidt tot het beperken van het plaatsen van molens in het zoekgebied van Waalwijk en over compenserende maatregelen die Altena in dit geval de gemeente Waalwijk zou kunnen aanbieden? De heer Van Zelst: Voorzitter. Graag wil ik enkele kanttekeningen bij dit voorstel plaatsen. Vorige week werd door D66 ingebracht dat er rekening gehouden moest worden met onder andere de bescherming van vogels. Daar kwam vanuit de portefeuillehouder niet echt een antwoord op, daarom nog even aandacht voor dit punt. Door Provinciale Staten is er immers al een besluit over genomen. Dat besluit houdt in dat op alle nieuwe te plaatsen windmolens sensoren geplaatst moeten worden om vogels te beschermen. Overigens werd dit voorstel door onder andere D66 en ChristenUnie/SGP gesteund in de Staten. CDA, VVD en LB stemden tegen, maar dit terzijde. De wethouder kennende heeft zij afgelopen week hierover nagedacht en dit nog even nagekeken.

Mijn vraag aan de wethouder is dan ook of zij wil bevestigen dat ook in Waalwijk het besluit van PS op dit punt uitgevoerd zal worden. Mijn tweede punt betreft de aanleg van zonnevelden. Uit de interim-omgevingsverordening blijkt dat een zonnedak altijd voorrang heeft op zonnevelden. Mocht de gemeenteraad alsnog besluiten over te gaan tot de aanleg van vijftien hectare zonnevelden – dat heeft ze eigenlijk al gedaan – dan zal uit de onderbouwing moeten blijken dat er in de regio voldoende onderzoek is geweest naar de mogelijkheden en onmogelijkheden van zonnepanelen op daken. Uit dat onderzoek moet blijken of er voldoende onderzoek is geweest naar mogelijkheden op bijvoorbeeld oude stortplaatsen, dijklichamen en dergelijke. Nu staat in het voorstel dat er in Waalwijk gekozen wordt voor twee middelgrote zonnevelden met een totale omvang van maximaal vijftien hectare en dat Waalwijk primair kiest voor opwek van zonne-energie in de vorm van zonnedaken, restgronden en een aantal middelgrote velden. De vraag aan de wethouder is of er voldoende onderzoek is gedaan, of nog gedaan gaat worden, zoals in de vastgestelde zonneladder is beschreven. Dit blijkt namelijk nog niet uit de stukken en dit zou mijns inziens meegenomen moeten worden in de NRD. Graag een reactie van de wethouder hierop.

Uit het raadsvoorstel en de bijlage blijkt dat het uitgangspunt is dat er 50% lokaal eigendom komt. Nu nemen we het afsprakenkader maatschappelijke meerwaarde voor kennisgeving aan. Hier valt echter toch wel het één en ander over te zeggen. Dit zal nog goed uitgewerkt moeten worden. Uit het afsprakenkader blijkt namelijk dat inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen kunnen deelnemen. De vraag is hoe dit ingericht wordt. Kan de wethouder enige duidelijkheid geven over wat de intenties van het college op dit punt zijn? Het voorstel van de SGP is het volgende: lokaal eigendom, waarbij de inkomsten die daaruit voortvloeien terechtkomen in een omgevingsfonds en een duurzaamheidsfonds. In onze ogen kan dat maar op twee manieren. De gemeente neemt deel voor 50%, of een energiecoöperatie neemt deel voor 50%. In beide gevallen komt de volledige winst, na aftrek van financiering, omgevingsfonds en overige kosten, ten goede aan onze eigen inwoners. Dit kan bijvoorbeeld door een revolverend duurzaamheidsfondsen op te richten, waarmee we de inwoners kunnen helpen bij de energietransitie – denk aan het aanleggen van zonnepanelen of het isoleren van de woning. De vraag aan de wethouder is of het voorgaande ook de intentie is van het college.

Of gaan we een aantal grote bedrijven de kans geven voor 50% deel te nemen aan de windprojecten, waarbij de lasten van de windmolens dus voor de inwoners zijn, en

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

14

de lusten naar enkele grote bedrijven gaan? Graag ook hierop een reactie van de wethouder. Mijn laatste punt is het amendement van LokaalBelang, ondersteund door VVD, GroenLinksaf en Sociaal Lokaal. Bij de constateringen in het amendement staat dat de gemeenteraad gekozen heeft voor een hard afstandscriterium van 750 meter. Bij de overwegingen staat dat deze afstandsnorm heeft bijgedragen aan het draagvlak bij omwonenden en onze inwoners in het algemeen. Tot zover gaat het goed. Verder wordt overwogen om de Commissie MER qua advies te volgen en te onderzoeken of er creatieve oplossingen te bedenken zijn binnen de 400 meter-grens. Wat is het verschil tussen de hard vastgestelde afstand in de kadernota van 400 en 750 meter? Waarom is de 750 meter wel een hard criterium voor LokaalBelang en de 400 meter niet? Ik ben benieuwd naar de reactie van de indieners op dit punt. Dat door de Commissie MER wordt gekeken of er mogelijk … De voorzitter: De tijd is op. Wilt u afronden? De heer Van Zelst: Nee, ik heb tien minuten. Dat is in de agendacommissie vastgesteld. De voorzitter: We hebben net bij de vaststelling van de agenda afgesproken dat de pitchtijd vijf minuten is. De heer Van Zelst: Oké, dan stop ik hier. De voorzitter: Het woord is aan de heer Klerx. De heer Klerx: Dank u wel, voorzitter. Ons werd een vraag gesteld.

Het is een beetje ongebruikelijk, maar ik wil er wel even op reageren. De 750 meter is inderdaad hard en wat ons betreft zou die 400 meter dat ook zijn, in ieder geval voor de inwoners die daarin niet creatief willen meedenken. Daar heb ik net voorbeelden van gegeven. Wij kunnen ons best voorstellen dat er, als je gaat zoeken in dat cirkeltje van die 400 meter, inwoners of bedrijven zijn die zeggen dat we er wel een woning kunnen slopen, of dat ze bereid zijn die afstandsgrenzen los te laten tegen een compensatie. Dat noemen wij de creatieve oplossingen waardoor het iets minder hard is, maar we hebben die afstandsnormen heel bewust gekozen en we houden ons er graag aan. We willen echter niet blind zijn voor het advies en de intentie van de Commissie MER, en daarom deze suggestie. De heer Van Groos: De heer Van Zelst gedraagt zich al als portefeuillehouder die eerst afwacht welke vragen er allemaal worden gesteld. Dat mag. Extra handig was dat de heer Klerx namens LokaalBelang eerst zou reageren op de niet geplande slotvraag van de SGP-fractie. Ik kon wel even wachten. Onze vraag luidt als volgt. Ik hoorde de heer Van Zelst zeggen dat hij pleit voor een energiefonds dat ten goede moet komen aan de inwoners van Waalwijk. Ik hoor daarin: binnen de bebouwde kom.

Waarom zouden die lusten niet ten goede moeten komen van die mensen die de meeste last hebben van windturbines en op minder dan 750 meter afstand wonen? Uw verhaal klonk een beetje als ‘niet alleen de lusten, maar ook de lusten, want de lasten laten we bij iemand anders en die krijgen verder geen lusten’. Heb ik dat verkeerd begrepen? De heer Van Zelst: U heeft mij helemaal verkeerd begrepen, mijnheer Van Groos, en ik wil het graag nog een keer uitleggen om aandacht te krijgen voor dit punt. Dat vinden wij namelijk erg belangrijk. Wat ik gezegd heb, is dat ervoor gezorgd moet worden dat die 50% lokaal eigendom bij een energiecoöperatie of bij de gemeente komt, waarbij de doelstelling is dat er eerst geld naar het omgevingsfonds gaat. Uit het omgevingsfonds kunnen de mensen die in de omgeving wonen een passende vergoeding krijgen die nog Notulen raadsvergadering 21 april 2022

15

vastgesteld moet worden. Daar zijn natuurlijk ook kosten aan verbonden en die gaan eraf. Het geld dat overblijft, zou in een duurzaamheidsfonds moeten komen, waarvan alle inwoners van de gemeente Waalwijk kunnen profiteren. Dan doel ik op een revolverend fonds, waar dus ook geld in gaat terugkomen. De mensen gaan dus de lening die ze van de gemeente Waalwijk krijgen om te besparen op de energierekening weer terugbetalen en uiteindelijk kunnen we daar ons eigen gemeentelijk vastgoed mee verduurzamen. Maar eerst de inwoners. De heer Van Groos: Ik dank de heer Van Zelst voor zijn duidelijke toelichting. De heer Van Zelst: Graag gedaan. Dan wil ik even terug naar de heer Klerx, die een aantal punten had over 400 meter. Die afstand is volgens mij niet hard. De 750 meter wel, zoals het er nu staat. Maar ik ben het met u eens dat door de Commissie MER bijvoorbeeld naar molenaarswoningen gekeken moet worden. Dat lijkt onze fractie prima, maar dat is allemaal nog niet zo makkelijk te realiseren. Het is dan ook goed om te bekijken of die mogelijkheden er zijn en hoe dat moet met de eigenaar van een mogelijke toekomstige molenaarswoning. De regels hierover zijn namelijk nogal scherp en op diverse plaatsen in ons land zijn er al forse problemen over ontstaan. Onderzoek naar molenaarswoningen door de Commissie MER is dan ook zeker aan te raden.

Dat kan ook op andere afstanden zijn dan we nu vastgesteld hebben. Echter, de omschrijving in het amendement, ‘tot creatieve oplossingen te komen binnen de afstand van 400 meter’, geeft enkel opnieuw onzekerheid. Die molenaarswoning is een duidelijk ding. Iedereen die zich een beetje in wind heeft verdiept, weet dat. Daarom kan onze fractie niet instemmen met het amendement. Voor ik om een schorsing ga vragen, wil ik u toch vragen of u bereid bent de punten 4 en 5 te wijzigen en punt 7 te verwijderen. Bij punt 4 van het dictum zouden wij graag iets toegevoegd zien. Dat betreft Scharlo, omdat daar veel burgerwoningen staan die ook beschermd moeten worden. Bij punt 5 zou in onze ogen moeten staan: te besluiten dat in het plan MER-proces de mogelijkheden voor één of meerdere molenaarswoningen worden onderzocht. Als jullie bereid zijn hierover te praten, wil ik graag een schorsing aanvragen. Houden jullie je vast aan het amendement zoals het nu is, kunnen we onze tijd beter gebruiken en blijven we zitten. De heer Klerx: Daar kan ik vrij kort over zijn. Dan gaan we wel heel erg afwijken van de intentie van het amendement. De heer Van Zelst noemt een aantal hele concrete punten, maar dat zijn punten. Als we die eruit halen, haalt dat de hele intentie van het amendement onderuit. Daarover praten heeft weinig zin voor mijn gevoel.

De heer Van Zelst: Weinig zin of geen zin? De heer Klerx: Geen zin. De voorzitter: Dank u wel. De verwarring van net ontstond trouwens, doordat er op het RIS een typfout stond. Bij de vaststelling van de agenda hebben we vijf minuten pitchtijd afgesproken, vandaar dat ik daaraan vasthield. Dat wil zeggen dat de wethouder nu tien minuten heeft om te reageren op alle inbreng. Het woord is aan de wethouder. Beantwoording college Wethouder Odabasi: Dank u wel, voorzitter. Ik ga mijn best doen om dat in tien minuten te doen. Ik denk dat het wel moet lukken. Ik begin met LokaalBelang over de afstandsnorm van 750 meter. De fractie heeft aangegeven dat ze graag die zekerheid geeft aan inwoners en dat ze in lijn met wat de raad eerder heeft vastgesteld niet verder wil onderzoeken volgens het advies van de Commissie MER. Ik vind dat besluit vooral aan de raad, want ook die 750 meter was op dat moment geen advies van het college. De raad heeft op dat moment een eigenstandig besluit hierover ingenomen en dit ingebracht. Ik vind dus ook dat het een punt is waar de raad over moet beslissen.

Notulen raadsvergadering 21 april 2022

16

Samen Waalwijk vroeg hoe hard de afstandscriteria zijn. Die zijn hard. Wat ons betreft is 750 meter ook echt 750 meter. 400 meter is 400 meter. Ik vond het lastig dat u het had over een ongelijk speelveld vanuit gemeenteperspectief. Dat is niet zo, want de kaders die we vastgesteld hebben, gelden ook voor de gemeente. Ze hebben de kadernota en de NRD als uitgangspunt en dat geldt ook voor initiatieven vanuit de gemeente. Als we overstappen op de uitvoering, wordt het proces ook gescheiden. Daarbij wordt de rol van de gemeente duidelijk verwoord. Dat is voor er een voorkeursalternatief wordt vastgesteld. U had nog een opmerking over de intentieovereenkomst en de juridische afdwingbaarheid daarvan. Volgens mij is geen enkele intentieovereenkomst juridisch afdwingbaar. Het woord zegt het al: het is een intentie samen met elkaar iets te doen. De ontwikkelaars die nu de intentieovereenkomst hebben ondertekend en daar straks mogelijk van willen afwijken, of de ontwikkelaars en initiatiefnemers die dat nu niet hebben gedaan, hebben nog altijd de mogelijkheid om een aanvraag in te dienen via de provincie of het Rijk. In principe ligt de bevoegdheid van de grootschalige opwek, in de mate waarin we het nu willen realiseren, bij de provincie.

De provincie draagt het over aan ons, dus wanneer wij zouden aangeven dat we de vergunningsverlening overdragen, kan die ontwikkelaar altijd nog bij de provincie aankloppen. Van het participatie- en communicatieplan, dat als bijlage is toegevoegd aan de stukken, hebben de ondertekenaars van tevoren kennisgenomen en ze hebben er ook inspraak in gehad. Ze hebben er allemaal mee ingestemd. Wat ik nog wil aangeven over Haven 8, is dat de locatie waar de windmolens van Eneco staan niet van de gemeente is, maar van het waterschap. Daarom hadden we ook de vorige periode een overeenkomst tussen het waterschap en de gemeente om tot een gezamenlijke ontwikkeling te komen. Dan ga ik naar de ChristenUnie. Volgens mij heb ik geen vragen gehoord. D66 heeft het over aandacht voor de buurtgemeenten. Daar zijn we helder in geweest. We hebben wel degelijk aandacht voor de buurtgemeenten. De kaart is zelfs aangepast naar aanleiding van de ingebrachte zienswijzen. Het CDA vroeg of ik in gesprek ben geweest met de gemeente Altena. De brief van de gemeente Altena heeft u recent ontvangen, samen met de stukken. Wij hebben daar inderdaad meerdere gesprekken gevoerd, ambtelijk en bestuurlijk. Voor de toekomst hebben we afgesproken dat we ze meenemen in de ontwikkeling en ook in de MER-procedure. We gaan zelfs een bijeenkomst houden in de gemeente Altena voor de inwoners van Altena.

Er zijn dus goede afspraken gemaakt en ook zullen er straks ook afspraken gemaakt worden over de lasten en de lusten. De SGP gaf aan dat er in de Staten een voorstel is aangenomen over de bescherming van vogels. Ik heb er geen kennis van, dat vooropgesteld. U heeft het eerder gezegd maar ik ben vergeten het op te zoeken, het spijt me. Maar de Staten is in principe het bevoegd gezag voor het verlenen van vergunningen, dus wij dienen dat over te nemen als het de wet- en regelgeving is. Wij houden ons dus aan de wet- en regelgeving die er geldt. Dan refereerde u aan de zonneladder. Volgens mij staat Waalwijk ergens in het document als initiatiefnemer genoemd. Ik meen dat het in de bijlage van de REKS is. Wij volgen de zonneladder, maar we volgen ook de kadernota die u in deze raad met elkaar heeft vastgesteld. Daarin heeft u aangegeven dat we ruimte hebben voor vijftien hectare zonnevelden. Dat zullen we dus meenemen. Ook hebben wij aangegeven dat wij meer zon op daken willen hebben en dat we bijzondere plekjes opzoeken voor de zonnevelden en -panelen. Over lokaal eigendom heeft u een vraag gesteld. Fijn dat u daar een aantal ideeën bij heeft en die vanavond heeft gelanceerd. Echter, dit jaar krijgt u een voorstel over hoe we het lokale eigendom gaan invullen.

Dan bent u volledig aan zet om daar uw mening over te geven en ook de invulling van het lokale eigendom vorm en inhoud te geven. Het uitgangspunt in de kadernota is minimaal 50% lokaal eigendom. Het mag uiteraard meer, het mag zelfs 100% zijn. Het is maar net hoe je het met elkaar afspreekt en organiseert. Notulen raadsvergadering 21 april 2022

17

Scharlo is beschermd op de kaart in de NRD. Dat wil ik nog even meegeven. En dan nog even over die 400 meter: volgens mij is die vooral bedoeld om bedrijfswoningen of de molenaarswoningen zoals de heer Van Zelst ze zojuist noemde, onderdeel te maken van de inrichting van de windmolen en ervoor te zorgen dat ze daar ook een plek in kunnen krijgen. Dat is vooral daarvoor bedoeld. Volgens mij heb ik daarmee een groot deel van de vragen beantwoord. Mevrouw Schuijffel: Fijn om te horen dat hetgeen in de Provinciale Staten is afgesproken over vogels, overgenomen wordt. Dat was ook de reden waarom we daar vorige week op terugkwamen. Ik hoorde net iets wat ik misschien niet goed begrepen heb. De wethouder geeft aan een intentieovereenkomst te hebben. Ik snap dat die niet afdwingbaar is. Ze geeft aan dat de provincie feitelijk het bevoegd gezag heeft en dat dat uiteindelijk de vergunningsverlener is. Ik zat me af te vragen in hoeverre de kadernota die wij hebben gesteld hard is. In welke mate kan die overruled worden door de provincie? Of wat moet er gebeuren om de provincie de zaak over te laten nemen? Want dat is wat er voor mijn gevoel gebeurt. En wat betekent dat dan voor de kaders die we hersteld hebben? Dat zijn mijn belangrijkste vragen. Wethouder Odabasi: Wij zijn onderdeel van de REKS-afspraken, net als de provincie.

Dus de afspraken met de provincie over het overdragen van het bevoegde gezag zijn binnen de kaders van de REKS met elkaar afgesproken. Met de provincie hebben we afgesproken dat zij ons mandateren in de vergunningsverlening. Wanneer door een bezwaar of door een andere reden de vergunningsverlening niet via ons zou lopen, kunnen initiatiefnemers zich rechtstreeks melden bij de provincie. Maar in principe nemen wij het bevoegd gezag over. Mevrouw Schuijffel: Dat begrijp ik en dat stelt me al een beetje gerust, maar het is natuurlijk wel zo dat wanneer de ontwikkelaar niet goed gezind is en wij hem of haar afwijzen of bepaalde kaders geven, hij of zij naar de provincie kan gaan. Hoe werkt dat dan? Stuurt de provincie ze dan terug of regelen ze het daar zelf? Wethouder Odabasi: Wij hebben gewoon afspraken met de provincie dat zij ons mandateren in de vergunningsverlening, dus ik verwacht dat de provincie ze dan weer terugverwijst naar ons en dan dienen we ze weer te houden aan de afspraken die we met elkaar gemaakt hebben in die intentieovereenkomst. Aan de intentieovereenkomst is een heel proces vooraf gegaan. Iedereen is ervoor benaderd, iedereen heeft de kans gehad om zijn of haar inbreng te doen. Met alle partijen zijn uitvoerige gesprekken gevoerd en ze hebben ze vrijwillig ondertekend.