Verslag raadsvergadering 17 september (vervolg van 12 september)

Ik kan daarin refereren naar een ervaring die ik heb gehad vanuit het auditteam bij de selectie van de nieuwe accountant voor de controle van de jaarrekening. Daarin werden expliciet duurzaamheidseisen gesteld aan de selectie van een accountant. Je zou dan verwachten van, wat zit je dan met CO2-uitstoot? Maar ook daar werd echt wel door de afdeling Inkoop op gepinpoint van, dit is belangrijk dat ook een accountant daaraan voldoet. Bijvoorbeeld elektrisch rijden van de accountants. Het beeld bij Lokaal Belang is dat de gemeente al voldoende daaraan doet. We kunnen nog even luisteren naar de wethouder hoe die daarin staat, wat zijn mening is over of dit nog iets echt gaat toevoegen of dat we, zoals wij, Lokaal Belang, zeggen van, we zijn van mening dat dit voldoende is. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Dat is niet helemaal een antwoord op mijn vraag. Wat ik net ook aangaf, we zijn het eens dat het college dingen doet op het gebied van duurzaamheidsbeleid en duurzaamheidseisen en -criteria opstellen in aanbestedingstrajecten. Daar gaat mijn punt helemaal niet over. Het gaat over het feit dat we ondernemers juist mee moeten nemen die die opdrachten in de toekomst willen krijgen op het gebied van wegenbouw, of ze dat soort dingen aankunnen. Notulen raadsvergadering 17 september 2024

20

Ik wil voorkomen dat ik weer een lang betoog ga houden, voorzitter, maar ik wil toch even een voorbeeld noemen om dit wat visueel te maken. Ik heb een lokale ondernemer over dit onderwerp gesproken en die gaf aan, dat was een wegenbouwbedrijf uit onze gemeente, ze hebben een aanbestedingstraject een keer gelopen in de Baardwijksestraat, een infraproject, die hadden ze verloren ten opzichte van een groter bedrijf uit de regio. Dat ging over de CO2-normen die werden gesteld. Ik had begrepen van die ondernemer dat je dus een blijkbaar CO2-ladder hebt. Je hebt niveau 1 tot en met 5. Die lokale ondernemer gaf aan, ons bedrijf is ingericht op CO2-niveau 3. Wij hebben hem verloren omdat het andere bedrijf CO2 5 aankon. Op de eerste dag dat dit andere bedrijf de aanbesteding had gewonnen en hun elektrische machines inzetten om het infraproject te starten, waren de machines kapot en stapten ze gelijk weer over naar de dieselmachines. Dat is het punt van, als we gaan nadenken over die duurzaamheidseisen in die paragraaf over energiezuinigheid, CO2-footprint, noem het maar op, dat we ondernemers daarin betrekken. Niet of het feit of de gemeente voldoende doet om het op te leggen aan ondernemers, maar of de gemeente voldoende doet om ze mee te nemen. De voorzitter: Dank u wel, meneer Bokšan. Ik ga u nu toch echt een beetje beperken. Dank u wel.

Voldoende? Wilt u nog reageren? De heer Van der Pluijm: Voorzitter, ik denk dat meneer Bokšan die verwachting heeft. De voorzitter: U mag reageren. Ik dacht dat u het pasje eruit haalde. De heer Van der Pluijm: Hij zit er nog in. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van der Pluijm: Toch, meneer Bokšan, u heeft nog steeds die vraag over de lokale ondernemers en die meenemen in de duurzaamheidseisen. Dat heb ik goed? De voorzitter: U mag debatteren en dat is fijn. U moet zelfs debatteren, scherp debatteren. Ik wil niet herhaling en alleen maar voorbeelden. Ik wil graag dat u debatteert op inhoud en argumenten en op die manier met elkaar kijkt of u tot elkaar kunt komen. Ga vooral uw gang. De heer Van der Pluijm: Dank u wel. Dank u wel, voorzitter. Als antwoord aan de heer Bokšan, ik begrijp wat u toelicht. Daarin zijn we als Lokaal Belang van mening dat die criteria, zoals u in het voorbeeld aangeeft, dat die realistisch moeten zijn, maar dat de gemeente voldoende luistert naar ondernemers al dan niet lokaal, om die eisen ook realistisch mee te nemen. Onze mening is dat dat voldoende gebeurt. De voorzitter: Ik hoor dat u bij uw standpunt blijft. Meneer Ottens. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter. Nog even in de richting van de heer Kieboom ter ondersteuning van de heer Van der Pluijm. We hebben van tevoren kort contact gehad over de motie.

Wanneer zijn wij enthousiast? Wanneer is het geslaagd? Voor ons betekent dat nog een stapje verder dan wat de heer Van der Pluijm zegt, als ondernemers tevreden zijn. Voor ons geldt ook dat ze zeggen van, wij willen gezamenlijk die kar meetrekken. Dat kan, dat is mogelijk. Er zijn diverse netwerken clubs. In een andere hobby maak ik bijvoorbeeld uit de club Duurzaam Den Bosch, daar zit catering, daar zitten bouwers in, daar zit van alles in wat rondom duurzaamheid is. Je hebt het Duurzaam-netwerk. Dat wordt en door de gemeente en door de ondernemers zelf getrokken.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

21

Voor ons is het een succes als ondernemers zeggen van, we zijn enthousiast en we leveren er zelf ook een bijdrage aan. De voorzitter: Niet echt een vraag, meneer Kieboom, maar meer een voorbeeld wil meneer Ottens nog meegeven. De heer Kieboom: Voorzitter, dan wil ik de heer Ottens bedanken voor zijn persoonlijke toelichting. De voorzitter: Dank. Voldoende? Dan gaan we over naar de reactie van de wethouder en wil ik aangeven dat tijdens de behandeling van dit agendapunt mevrouw Veraa de vergadering is binnengekomen. Welkom. Wethouder. Wethouder Klerx: Dank u wel, voorzitter. Ik zal kort reageren op de amendementen en de moties. Op het amendement van de SGP is het college al ingegaan tijdens de gespreksavond. We kunnen ons op zich vinden in de voorgestelde lijn van het amendement. Nieuwe ondernemers zijn voor ons geen nieuwe ondernemers als in nieuw aangenomen bij KVK, maar nieuwe ondernemers die nog geen relatie hebben met de gemeente Waalwijk. Volgens mij bedoelt u dat. We gaan er dan van uit dat we het praktisch mogen aanvliegen. We gaan geen uitgebreide extra administratie aanhouden, maar wel voldoende om tijdens die evaluatie waar u om vraagt in uw tweede punt, dat we daar voldoende kunnen aangeven in hoeverre dit gelukt is waar u in uw amendement om vraagt.

Het amendement van Lokaal Belang, voorzitter, dat kan op een redelijk simpel en praktische manier worden uitgevoerd, zoals nu als voorbeeld wordt meegegeven in dit amendement. Er is nu een interne planning voor meervoudig onderhandse aanbestedingen. Die is prima te delen op onze gemeentelijke website. Andere gemeentes doen dat ook, dus dat zouden we uitvoering kunnen geven. Het college kan zich iets minder vinden in de motie van Lokaal Belang over het beursplein. We doen al veel in onze ogen om toegankelijk te zijn voor onze lokale ondernemers. Ook daar hebben we veel over gesproken in de gespreksavond. Ik heb het geprobeerd toe te lichten namens het college. In onze ogen gaat dit beursplein veel capaciteit betekenen bij de diverse teams. Er is daar een korte berekening gegeven in de motie. Het betekent vooral, en het is financieel vertaald in euro's, maar uiteindelijk gaat dit tijd kosten van de ambtenaren. Die kunnen dan iets anders niet doen. Zoals u weet, wij hebben daar als college al veel met u over van gedachten gewisseld. De ambtelijke organisatie staat onder druk qua capaciteit en dit komt er dan gewoon bij. Dan gaat er iets anders niet door. Het college heeft dan een heleboel andere prioriteiten die we voorrang geven.

In principe kan het college deze motie veel uitvoeren, maar wij ontraden hem, omdat we het niet vinden opwegen tegen het voordeel tegenover de dingen die we al doen. Het zou dus wel kunnen. De motie van de VVD, daarin snapt het college dat we lokale ondernemers willen betrekken bij de duurzaamheidseisen en -criteria. Dat onderschrijven we ook. Dat waren we al van plan, om hier zeker aandacht voor te hebben. Ook het tweede punt gaan we doen. In principe kun je altijd meer prioriteit geven. Met dit plan hebben we volgens mij willen aangeven dat we prioriteit geven aan duurzaamheidseisen en aan -criteria. We twijfelen een beetje. In onze ogen voldoen we al redelijk aan deze motie, of voldoen we, dus is de motie in onze ogen een beetje overbodig. Als we hem moeten zien als aanmoediging om nog meer ondernemers te betrekken en om nog meer prioriteit te geven, dan zouden we dat wel zoals aanmoediging kunnen opvatten en dan kunnen we er wel eventueel mee uit de voeten. Ik denk dat dat voldoende duidelijk is hoe we als college in die vier voorstellen zitten, voorzitter. Notulen raadsvergadering 17 september 2024

22

De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ik zie dat de heer Ottens nog geen vraag voor u heeft. Meneer Ottens. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter. Een verduidelijkende vraag aan de wethouder. U ontraadt de motie van Lokaal Belang met betrekking tot het beursplein en ten aanzien van de motie van VVD geeft u aan dat u het op zich wel ziet zitten om lokale ondernemers te betrekken bij de uitwerking van duurzaamheidseisen. Het eerste is vanwege gebrek aan capaciteit. Het betrekken van ondernemers bij de uitwerking van duurzaamheidseisen kost toch ook meer capaciteit? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Zeker. Wij hebben als college willen aangeven dat we dat liever doen, omdat we voor een groot gedeelte dat in onze ogen al doen en al rekening mee hebben gehouden dan het beursplein organiseren. Het kan allebei, maar in onze ogen zijn het allebei weer extra dingen die erbij komen. De capaciteit staat onder druk. We hebben niet voor niks het convenant Schoon en emissieloos bouwen bijvoorbeeld ondertekend. Daarin wordt ons opgedragen, als we daaraan gehoor willen geven, om juist die ondernemers te betrekken in, wat kun je dan doen en waar moet je dan aan denken? Daar zijn stappenplannen voor. De heer Bokšan refereerde daar al aan. Daar zullen we echt wel een stapje bij moeten zetten, omdat het gewoon nieuw is.

Dat vinden we bij de motie over het beursplein dan in iets mindere mate van belang. Vandaar ons advies. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Ook een vraag aan de wethouder over het beursplein. U geeft aan dat dat ten koste gaat van de ambtelijke capaciteit. Als Lokaal Belang vinden we dat een wat teleurstellende reactie, we hebben zojuist gezegd, veel ondernemers gesproken, we ervaren ook veel ondernemers die aangeven, we zijn teleurgesteld in de gemeente, want we sturen een mailtje, u gaf het op de gespreksavond aan, en daarna horen we niets meer. Men wil juist dat contact hebben met de gemeente. Als dat zou gebeuren, wat onzes inziens niet meer dan normaal is, dat je contact hebt met de markt en met leveranciers, dan zou toch ook dit behoren bij de normale gang van zaken? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Als u doelt op het beantwoorden van die mail en daar serieus mee omgaan, heb ik u ook in de gespreksavond willen zeggen dat we dat als college onderschrijven en de normale gang van zaken vinden en daarmee niet uitsluiten dat er wellicht eens een enkel mailtje onbeantwoord is gebleven en niet is opgepakt op de juiste wijze. Dat betreur ik, net als u, want ik vind dat we dat bij elke ondernemer even serieus moeten doen.

Uw motie voor een beursplein gaat volgens mij echt wel een stuk verder dan het beantwoorden en het op de juiste plek brengen van een mailtje. Dat is wat we hebben bedoeld als college. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm, voldoende, of wilt u nog reageren? De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Een korte reactie. We komen juist met deze motie omdat de ondernemers het juist niet zo ervaren. Er wordt juist gezegd dat ze geen reactie krijgen en daarom bedenken wij dit als oplossing, hopelijk met een groot succes. Het moet van beide zijden komen. Dat realiseren we ons. Nogmaals, zo wordt het juist niet ervaren.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

23

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Pluijm. Meneer Gijs den Braven. De heer Gijs den Braven: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben een korte vraag bij het amendement over het inkoopbeleid van Lokaal Belang aan de wethouder. Hij ging net wel in op het feit dat het op de website makkelijk kon worden aangepast, maar er wordt ook gevraagd om actief, proactief ondernemers via de mail op de hoogte te houden. Zou de daar even op kunnen ingaan voor ons ter verduidelijking of dat haalbaar is? Wethouder Klerx: Zoals bedoeld in ieder geval in mijn reactie, of heb ik namens het college willen zeggen, dat we het voorbeeld zoals in figuur 1 in de bijlage van het amendement is verwoord, dat kunnen we uitvoering geven. Wij hebben geen mailinglijst of administratie die we extra bijhouden over wat dan ook. We hebben het voorbeeld willen aangeven, dat kunnen we doen. Als het echt gaat over het proactief informeren per e-mail, dat niet. Dat werd ook niet in het voorbeeld aangedragen. Het gaat met name over die laatste pagina, het voorbeeld wat we kunnen uitvoeren en waar we positief tegenover staan. Niet zozeer die e-mail. De voorzitter: Meneer Den Braven. De heer Gijs den Braven: Dank u wel, voorzitter. Dat is op zich helder. Het staat er nu wel in, dus het is wel zo dat als we hiermee akkoord gaan, dat dat dank u wel een vereiste is.

Misschien is het een idee om daar nog even naar te kijken en dit er misschien uit te halen, als dat ervoor zorgt dat het voor het college wel goed uitvoerbaar is. Het is fijn dat het in de bijlage staat, maar het moet wel goed in het amendement staan. Ik weet niet hoe Lokaal Belang hiernaar kijkt. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Als reactie op de vraag van de heer Den Braven, dat was niet onze intentie. Onze intentie is om één keer per maand even een mailtje weg te sturen met daar het aankomende project in. In ons opzicht zou dat niet zoveel tijd moeten kosten en zoveel effort. Misschien dat daar dan de wethouder anders over denkt. De voorzitter: Meneer Van Zelst, u wilt denk ik reageren hierop. U loopt actief naar de microfoon. Gaat uw gang. De heer Van Zelst: Ik wil graag reageren. Ik wil graag de woorden van meneer Van der Pluijm ondersteunen. Ook met de ondernemers die zullen e-mails gaan sturen naar de afdeling Inkoop. Dat er niet op elke mail gereageerd wordt, dat begrijp ik volledig en daar hoeft helemaal geen sorry voor gezegd te worden. Alleen op het moment dat die ondernemers dan actief zijn en er komt een project dat past bij die ondernemer, zou het wel fijn zijn als er actief een mail kwam. Ik vind dat dit moet blijven staan. Dank u wel.

De voorzitter: Meneer Den Braven, of eerst de wethouder? Wilt u van wethouder iets horen? De wethouder heeft nu twee verschillende vragen waar die op moet reageren. Gaat uw gang. Wethouder Klerx: Ik heb echt met onze reactie willen aangeven dat we alleen de planning kunnen overnemen. Bij meervoudig onderhandse aanbestedingen heeft het namelijk geen zin om mensen proactief een e-mail te sturen. Wij kiezen namelijk zelf welke drie of vijf of eventueel meerdere, maar het zijn er meestal drie of vijf, mensen wij uitnodigen.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

24

We kunnen meer mensen gaan aanschrijven met, er komt iets aan, maar dat is je eigen teleurstelling creëren. Ik zou dat met klem willen afraden. Dan gaan we een heleboel mensen blij maken met een dode mus. Uiteindelijk nodigen we dan maar drie of vijf mensen uit. We willen het wel transparanter maken met het voorbeeld dat in het amendement wordt gegeven door aan te geven welke er spelen, zodat mensen zich bij ons proactief kunnen melden, hier zouden we eventueel geïnteresseerd in zijn. Als we ook nog een stap daarvoor moeten doen, dat in onze ogen in ieder geval een stap te ver. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. U ziet mij al nee schudden, want het begrip van de wethouder is niet helemaal zoals wij het beogen. Men maakt een mailinglist van 100, 200, 500 Waalwijkse ondernemers. Iedere maand stuurt u een bericht, dit zijn de komende drie maanden de aanbestedingen. Juist het probleem wat u aanhaalt, die drie tot vijf ondernemers benaderen, dat is juist het probleem. Dat is juist wat we niet willen, want daarin maakt de gemeente een selectie en kadert het af waardoor die anderen telkens de boot missen. We willen juist dat u die 200, 300 et cetera ondernemers benadert en dat die kunnen zeggen, maar dit is een aanbesteding, daar heb ik interesse in en ik ga nu vast reageren want in oktober wil ik erbij zijn.

De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Wilt u, voorzitter, dat ik nog een keer zeg dat ik het daar niet mee eens ben? Dat kan. Het is aan de raad. De voorzitter: De wethouder geeft aan dat hij het er niet mee eens is, nog een keer. Meneer den Braven, wilt u nog reageren? Voldoende zo? Volgens mij is het helder hoe de wethouder erin staat. Dan is het aan de raad om hierover te gaan besluiten. Is er iemand die behoefte heeft aan een tweede termijn? De heer Bokšan. De heer Bokšan: Voorzitter, wij hebben de behoefte om nog even een paar minuutjes te schorsen, om met Lokaal Belang even af te stemmen. De voorzitter: Wat is een paar minuten? De heer Bokšan: Vier of zo. De voorzitter: Kunnen we ons daar dan aan houden? De heer Bokšan: Ik wil me daar best aan houden, altijd. De voorzitter: Gaat uw gang. We schorsen vier minuten. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter: Wij vervolgende vergadering, zie ik. Is de VVD gereed? Meneer Bokšan, mag ik u het woord geven? De heer Bokšan: Dat mag, voorzitter.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

25

We hebben in de schorsing even gebruik gemaakt om even af te stemmen van wat we met de moties doen naar aanleiding van appreciatie van de wethouder. Daarin is besproken van, kunnen we wel of niet de voorstellen steunen? Dat is wat we net hebben besproken, dus dat wilde ik terugkoppelen. De voorzitter: Dus u heeft als factie even overlegd. De heer Bokšan: Met andere partijen, voorzitter. De voorzitter: Prima. Dank u wel. Dan gaan we over tot het stemmen, in stemming brengen. Dan wil ik vragen aan SGP of u het amendement over de toegang van de nieuwe ondernemers tot de gemeentelijke aanbestedingen in stemming wil brengen. Ja. stemverklaring, meneer Kieboom? De heer Kieboom: Nee, een punt van orde. Volgens mij hebben we de tweede termijn nog niet gehad, voorzitter. De voorzitter: Dat vroeg ik me dus net even af. Ik had geschorst. Is iedereen zo bang worden voor de tweede termijn? Dan gaan we even terug. Dank u wel. Dan stoppen we nog even met de stemming en gaan we nog even terug naar de tweede termijn. Ik was hem even in de volgorde kwijt. Is er iemand die graag een tweede termijn wil voor dit voorstel? Niemand durft meer. meneer Van der Pluijm durft nog wel. meneer Van der Pluijm, u durft. Gaat uw gang. De heer Van der Pluijm: U durft, het is gevaarlijk. Anders had ik het bij de stemverklaring aangegeven.

We hebben op de gang nog even goed van gedachten gewisseld over de uitwerking van het beursplein met in gedachten genomen de opmerkingen van de wethouder en daarin wel overtuigd geraakt dat we de organisatie niet onnodig willen belasten. We willen met deze motie de wethouder meegeven, dat was ook de strekking van de urencalculatie, richt het lean and mean in, een beursplein hier in de stadszaal. Statafeltjes, een aantal mensen, drie uur op een middagje bij elkaar en geen uitgebreide borrels of dat soort zaken. Mensen elkaar leren kennen. De voorzitter: Gaat u de motie herhalen of trekt u hem nu in of gaat u er nog meer door? De heer Van der Pluijm: Zie je wel? Toch gevaarlijk. Dit was een toelichting op hoe we het bedoelen en we hoopten daarmee uit te spreken dat dat meer in lijn is met wat de wethouder voor ogen heeft dan het ervaren werd in de raad. De voorzitter: Zegt u nu, ik trek de motie daarom in, of zegt u dat niet? De heer Van der Pluijm: Zeker niet. We laten hem zeker staan, maar met deze boodschap erbij. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het helder. Durft iemand nog een tweede termijn? Nog iemand een tweede termijn? Dan gaan we nu wel over tot stemmingen en sluit ik de beraadslaging. De SGP heeft net al aangegeven dat zij hun amendement over de toegang van de nieuwe ondernemers tot gemeentelijke aanbestedingen in stemming gaan brengen.

Wenst iemand een stemverklaring over dit amendement in te brengen? De raad stemt digitaal over het amendement. Met 24 stemmen voor wordt het amendement unaniem aangenomen. Notulen raadsvergadering 17 september 2024

26

De voorzitter: Lokaal Belang, wilt u het amendement over het proactief lokaal aanbestedingsbeleid in stemming brengen? Ik zie een knik. Wenst er iemand een stemverklaring af te leggen over dit amendement? Meneer Gijs den Braven, mevrouw Yvette van Laar. Wie wil dat graag doen? Meneer Gijs den Braven. De heer Gijs den Braven: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen hem niet steunen uiteindelijk, hoewel wij de insteek op zich positief vinden. Het feit dat de wethouder het pertinent oneens is met het deel over de mailing, dat zorgt ervoor dat wij niet meteen met het amendement mee kunnen gaan. De voorzitter: Dank u wel. Geen andere stemverklaring. Dan gaat dit amendement open voor stemming. De raad stemt digitaal over het amendement. Met 21 stemmen voor en 3 stemmen tegen wordt het amendement aangenomen. De voorzitter: Dan gaan we nu het twee keer geamendeerde raadsvoorstel in stemming brengen. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen op het geamendeerde raadsvoorstel? De raad stemt digitaal over het geamendeerde raadsvoorstel. Met 24 stemmen voor wordt het geamendeerde raadsvoorstel unaniem aangenomen. De voorzitter: De motie over het beursplein wordt in stemming gebracht, heb ik zojuist begrepen. Wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen? Ik zie het CDA, meneer Spohr, en meneer Bokšan van de VVD. Meneer Gijs den Braven ook nog. Meneer Spohr.

De heer Spohr: Voorzitter, ik dacht dat ook onze opmerking die we bij de burgerbegroting gemaakt hebben over de ambtelijke ondersteuning, vinden wij dat nog steeds een probleem hier. Daar gaan we helaas niet in mee, ondanks het feit dat we het voorstel wel sympathiek vinden. De voorzitter: Dank u wel, meneer Spohr. Meneer Bokšan. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben goed naar de zorgen van de wethouder geluisterd over zijn appreciatie met betrekking tot de motie van Lokaal Belang. We zien nu de ruimte, omdat Lokaal Belang aan heeft gegeven het college maximaal de ruimte te willen geven om het zo min mogelijk druk te laten zijn op de organisatie, dat we deze motie overwegend wel gaan steunen. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Gijs den Braven, Groenlinksaf. De heer Gijs den Braven: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen hem helaas niet steunen vanwege die ambtelijke capaciteit, hoewel wij best begrijpen dat andere partijen hier anders instaan. De voorzitter: Dank u wel allemaal, ook voor uw stemverklaringen. Dan gaat nu de stemming op deze motie beursplein open. De raad stemt digitaal over de motie.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

27

Met 15 stemmen voor en 9 stemmen tegen wordt de motie aangenomen. De voorzitter: De motie over duurzaamheidseisen wilt u in stemming brengen, zie ik, meneer Bokšan. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen over deze motie? Meneer Ottens, gaat uw gang. De heer Ottens: Dank u wel, voorzitter. Hoewel wij het eerste punt van het dictum, namelijk het betrekken van ondernemers bij de uitwerking van duurzaamheids- maatregelen wel zien zitten, vinden wij het tweede dictum en overbodig en we vinden hem te ver gaan binnen al eerder uitgewerkte moties. Wij zullen tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Dank u wel, meneer Ottens. Verder niemand? De raad stemt digitaal over de motie. Met 22 stemmen voor en 2 stemmen tegen wordt de motie aangenomen. De voorzitter: Dan sluit ik de bespreking van dit onderwerp af. 20. Vaststellen Beleidsplan Onderhoud Wegen De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende onderwerp. Dat is punt 20 op de agenda, het vaststellen van het beleidsplan Onderhoud Wegen. De gemeente is verantwoordelijk voor veilige wegverhardingen. Het huidige plan is verouderd en past niet bij huidige vraagstukken. Daarom is een nieuw beleidsplan Onderhoud Wegen opgesteld voor 2025 tot 2029. Het is een bespreekpunt voor de ChristenUnie. Ik geef de heer Van Groos graag het woord. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter.

Aan de raad wordt gevraagd het beleidsplan vast te stellen en de reserve Onderhoud wegen om te vormen tot een voorziening. Voor de ChristenUnie is het belangrijk dat in het plan is vastgelegd dat we uitgaan van het niveau basis, dit is minimaal veilig, en dat daarin wordt aangegeven dat voor deze doelstelling vanwege de gestegen kosten extra middelen nodig zijn. Ten aanzien van enkele punten zijn we ronduit ontevreden. Zo vinden we het onbegrijpelijk dat in hoofdstuk 4, Ontwikkelingen en kaders, van alles staat zoals woningbouw, ontwikkeling binnenstad, economische ontwikkeling, de schaalsprong, duurzaamheid, de participatie, maar dat met geen enkel woord wordt gerept over het feit dat het parlement heeft bepaald dat de standaard binnen de bebouwde kom voortaan 30 kilometer per uur is. Dit houdt in dat de gemeenteraad de wegen opnieuw moet categoriseren. Het college schuift dit nu al een aantal jaren voor zich uit. Waarom? Een ander punt betreft de voet- en fietspaden? Het antwoord op technische vragen hierover is dat dit nog nader moet worden uitgewerkt. Onlangs was in het nieuws dat het centrum van Waalwijk een aantal plaatsen was gezakt op de ranglijst van centra in Nederland, terwijl we daaraan toch veel geld hebben besteed. Het onderdeel dat de laagste score opleverde, was de fietsbereikbaarheid van het centrum.

Al in 2018 heeft de gemeenteraad, en ik meen unaniem, een motie van Groenlinksaf aangenomen om het fietsen naar het centrum aantrekkelijker te maken. Ook dat onderdeel schuift het college voor zich uit, een motie van zes jaar geleden. Dan zal vast weer als argument het capaciteitstekort worden opgevoerd, maar de keuze over wat wel of niet wordt opgepakt met de beperkte capaciteit zegt iets over wat het college wel belangrijk vindt en wat het niet belangrijk vindt.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

28

Als dit voor het college belangrijk was, dan had hierover meer in dit beleidsplan gestaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Heeft er iemand behoefte op basis van de bijdrage van de ChristenUnie te reageren of met elkaar hierover in debat te gaan? Ik zie daartoe niemand opstaan. Dan wil ik de wethouder vragen. Er hoeft niet gereageerd te worden. Er zijn geen moties en amendementen. Een oude motie van 2018, maar verder geen. Geen reactie van de wethouder. Heeft iemand behoefte aan een tweede termijn over dit onderwerp? Ook niet. Dan gaan we over tot stemming over het raadsvoorstel. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Nee. Dan stel ik wel voor de pasjes van degenen die deze raad zal tussentijds hebben verlaten eruit te halen als we overgaan tot stemming. Ook van meneer Ottens en van meneer Van Zelst, want we hebben een aantal afwezigen ineens in deze raadzaal. De raad stemt digitaal over het raadsvoorstel. Met 20 stemmen voor wordt het raadsvoorstel unaniem aangenomen. De voorzitter: Dan sluit ik de bespreking van dit onderwerp af. 21.Woonzorgvisie Hart van Brabant De voorzitter: Dan gaan we aan punt 21, de Woonzorgvisie Hart van Brabant. In de regio Hart van Brabant is sprake van grote en urgente uitdagingen op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Deze ontstijgen soms en vaak ook het lokaal niveau.

Daarom is besloten een regionale Woonzorgvisie op te stellen. De visie wordt nu voorgelegd aan alle gemeenteraden. Het is een bespreekpunt voor de SGP. Ik wil meneer Van Zelst het woord geven, alleen hij is er niet. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Ik zal het proberen, voorzitter. Dank u wel. Laat ik allereerst zeggen dat de SGP zeker te spreken is over de Woonzorgvisie. Goed dat zo'n stuk er ligt. Een punt dat in deze visie wellicht iets meer aandacht mag krijgen, is de verwachte waarde van het samenbrengen van verschillende generaties. Er zijn op verschillende plaatsen mooie ervaringen opgedaan van met het huisvesten van jongeren in of rond zorgcentra. In ruil daarvoor leveren zij een maatschappelijke bijdrage, bijvoorbeeld door het bieden van hulp en ouderen in zo'n centrum. Voor zowel jongeren als ouderen een win-winsituatie. Jongeren worden geholpen aan betaalbare huisvesting en doen levenslessen op die zowel voor hen als voor degenen die zij helpen van grote waarde kunnen zijn. In het kort een viertal argumenten waarom jongeren in of nabij woonzorgcentra voor ouderen zouden moeten kunnen wonen. Allereerst intergenerationele interactie, sociale cohesie. Het samenleven van jongeren ouder bevordert sociale interactie tussen de verschillende generaties. Vervolgens vermindering van eenzaamheid bij ouderen. Veel ouderen in woonzorgcentra voelen zich eenzaam en geïsoleerd.

Een derde, betaalbare huisvesting voor jongeren. Voor jongeren, vooral studenten of starters, is het vaak moeilijk om betaalbare huisvesting te vinden. Wonen in of nabij een woonzorgcentrum kan helpen met lagere woonkosten. Ten vierde, ondersteuning en praktische hulp voor ouderen. Jongeren kunnen ouderen helpen met dagelijkse taken, denk aan boodschappen doen, wandelen of technische ondersteuning met moderne technologieën, denk aan een klein kind dat grootvader of grootmoeder helpt met de computer of allerlei andere zaken. Er zijn een paar argumenten genoemd. De tekst van de motie van de Woonzorgvisie die hebt u gezien. Notulen raadsvergadering 17 september 2024

29

Besluit is op een gegeven moment voorstellen om te onderzoeken op welke wijze het mogelijk is jongeren woonruimte te bieden in of rond woonzorgcentra en de uitkomsten hiervoor mee te nemen in het lopend onderzoek Woonbehoefte dat op dit moment speelt en de uitwerking van de nog op te stellen lokale Woonzorgvisie. Wij zouden graag zien dat strekking, punten hierin genoemd, daarin zouden worden meegenomen. Tot zover, voorzitter. Motie: Woonzorgvisie Hart van Brabant De raad, in vergadering bijeen op 12-9-2024, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - De woonzorgvisie ter vaststelling aan de raad van Waalwijk wordt voorgelegd; - De woonzorgvisie op goede gronden uitgaat van een toenemende zorgvraag vanuit een vergrijzende samenleving; - De woonzorgvisie op goede gronden uitgaat van een toenemende druk op de woningmarkt; - Op 6 maart 2024 het poho Sociaal - Wonen akkoord is gegaan met de definitieve versie van de regionale woonzorgvisie; Overwegende dat: - Het niet enkel ouderen zijn die last hebben van druk op de woningmarkt, maar ook jongeren en starters deze druk ervaren; - Voor de groep jongeren en starters in de woonzorgvisie weinig aandacht wordt besteed, waarmee mogelijk kansen blijven liggen; - Jongeren behoefte hebben aan betaalbare huisvesting; - De samenleving gebaat is bij wederzijds begrip tussen de generaties; - Onder ouderen veel eenzaamheid voorkomt -

Zorgcentra te maken hebben met moeilijk vervulbare vacatures en personeelstekort in uitvoerende zorg gerelateerde werkzaamheden; - Het mede uit bovenstaande overwegingen verstandig is om te onderzoeken om voor jongeren woonruimte in of rond woonzorgcentra te faciliteren of te bevorderen; Verzoekt het college: - Te onderzoeken op welke wijze het mogelijk is om jongeren woonruimte te bieden in of rond woonzorgcentra; - De uitkomsten hiervan mee te nemen in het lopend onderzoek woonbehoefte en de uitwerking van de nog op te stellen lokale woonzorgvisie En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Ik begrijp dat CDA mede-indiener is van deze motie. Zijn er andere fracties die deze motie ondersteunen? Ik zie de VVD, ik zie Lokaal Belang, ik zie D66 en Samen Waalwijk. Prima. Dank u wel, meneer Tiemstra. Aangezien u de enige was met een bijdrage, is het nu tijd voor onderlinge debat. Ik zie meneer Klerks opstaan. De heer Klerks: Dank u wel, voorzitter. Ik had nog een vraag aan meneer Tiemstra. Ik vind het prima om te onderzoeken, want dit is echt iets voor de lange termijn, kunnen we dan jongeren daar laten wonen? Maar op de korte termijn, bijvoorbeeld als er zich kansen voordoen om op die vier punten acties te ondernemen, hoe staat de SGP daar dan in? Kunt u daar iets over vertellen? Notulen raadsvergadering 17 september 2024

30

De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Via de voorzitter, wat denkt u, meneer Klerks? De heer Klerks: Ik denk helemaal positief. De voorzitter: Sorry. Wat zei u? De heer Klerks: Ik denk helemaal positief, voorzitter. Stel dat er een initiatief komt van een woonzorgvereniging en daar komen twee ruimtes komen vrij, hoe ziet u dat dan? Heeft de gemeente daarin een rol wat u betreft of wooncorporaties of andere? Hoe moet ik dat zien? De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Ik kan nog niet tot in detail de uitwerkingen, moet ik eerlijk zeggen. Daarvoor zit ik onvoldoende in die wereld. Om bij uw eerste punt te beginnen, als er zich op een gegeven moment een kans voordoet, dan hoop ik zeker met deze motie in het achterhoofd dat de gemeente dan denkt, en wie dat dan is, het college, de ambtenaren, de woningbouw, de wethouder in contact met de woningbouw, noem maar op, dat dit punt op de agenda komt en dat er passende maatregelen genomen worden en kansen gepakt worden. De voorzitter: Dank u wel. Voldoende. Nog een reactie? De heer Klerks: Nee, is prima. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij voldoende. Dank u wel. Reactie van de wethouder op de motie. Wethouder Slaats. Het is de maidenspeech van de heer Slaats in deze rol, niet zijn maidenspeech in deze raadszaal, maar wel in deze nieuwe rol. Beantwoording college Wethouder Slaats: Dank u wel, voorzitter.

Ik zal het kort houden, ik zal er geen maidenspeech van maken. Volgens mij is het mooi om te zien dat we bezig zijn met deze regionale Woonzorgvisie en dat we op 22 augustus een informatieavond hebben georganiseerd voor deze raad om dit onderwerp met elkaar te bespreken en te kijken van of dat er input van deze raad is om uiteindelijk uit te werken in de lokale Woonzorgvisie en het uitvoeringsprogramma dat daar dan uiteindelijk bij hoort. Wij zijn als college blij dat we nu een motie hebben met inhoudelijke input om te kunnen verwerken in de lokale Woonzorgvisie en uiteindelijk doorvoeren in het uitvoeringsprogramma. Daar zijn wij blij mee. Kleine disclaimer met betrekking tot de tekst van de motie, vind ik nog wel belangrijk om te noemen, is dat hier staat, we willen graag dat de uitkomsten van het onderzoek meegaan in het lopende onderzoek van de woonbehoefte. Dat onderzoek, zoals het er al staat, loopt op dit moment. We willen juist de uitkomsten uit dat woonbehoefteonderzoek gebruiken om deze vraag verder te onderzoeken, in plaats van nu een lopend onderzoek aan te passen, om uiteindelijk tot nieuwe informatie te komen. Dat volgtijdelijk misschien net een kleine aanpassing, maar voor de rest vinden wij het een mooie motie die we graag ondersteunen als college. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Slaats. Meneer Tiemstra.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

31

De heer Tiemstra: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, wethouder, voor uw woorden. Een prima maidenspeech wat ons betreft. Ik hoop dat er zo nog vele volgen, zeker in deze goede sfeer van eensgezindheid. Om op uw punt in te gaan, ik wil er zeker geen woordenspel van maken, het lopend onderzoek woonbehoefte leek mij een passend label. Aan de andere kant, als de werkelijkheid iets anders is, dat het niet direct in het lopend onderzoek kan worden meegenomen, maar wel in de vervolgonderzoeken, aanpalende onderzoeken, wat dan ook, het gaat ons om de geest van de motie, zo heb ik uw antwoord uitgelegd, en niet om de letters. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij helder. Ik vind het een applausje waard, deze maidenspeech van deze wethouder. Dank. Heeft iemand behoefte aan de tweede termijn op dit onderwerp? Niemand. Dan gaan we de beraadslagingen sluiten en dan gaan we over tot stemming. Is er behoefte aan een stemverklaring? Meneer Van Groos, mevrouw IJpelaar. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, de ChristenUnie is van mening dat we er als gemeente niet in zullen slagen om te gaan sturen op wat voor type woningen wordt gebouwd. Bovendien is de sociale basis in Waalwijk nog te smal om aan zelfstandig wonende senioren en andere zorgbehoeftigen de hulp te bieden die nodig is. Met andere woorden, deze Woonzorgvisie heeft geen fundament.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar-Alias: Dank u wel, voorzitter. Ik ben ontzettend hees, dus daarom ben ik net niet naar de katheder gelopen. Ik vind het wel een sympathie motie en voorstel. Ik zal zeker voorstemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. De raad stemt digitaal over het raadsvoorstel. Met 23 stemmen voor en 1 stemmen tegen wordt het raadsvoorstel aangenomen. De voorzitter: De motie, gaat die in stemming gebracht worden? Ja. De raad stemt digitaal over de motie. Met 24 stemmen voor wordt de motie unaniem aangenomen. De voorzitter: Dan sluit ik de bespreking van dit onderwerp af. 22.Verharding paden begraafplaatsen en drie beheermaatregelen t.b.v. de begraafplaatsen De voorzitter: Dan gaan we naar punt 22 op de agenda. Dat is de verharding van de paden op de begraafplaatsen en drie beheersmaatregelen ten behoeve van de begraafplaatsen. Het college heeft opties onderzocht voor de verharding van paden op de begraafplaatsen. Verharding moet passen bij de stijl van de begraafplaatsen en toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers en anderen met hulpmiddelen. Voorgesteld wordt om drie beheersmaatregelen verder uit te werken. Het is een bespreekpunt voor de SGP en ik wil graag de SGP het woord geven. Meneer Van Zelst.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

32

De heer Van Zelst: Voorzitter, geachte aanwezigen, kijkers thuis, voor ons ligt het raadsvoorstel Verharding paden begraafplaatsen en drie beheersmaatregelen. Voorzitter, u zult begrijpen dat wij, fractie van de SGP, blij zijn met de aangekondigde verharding van de paden op de begraafplaatsen. Dat is immers een langgekoesterde wens van de fractie van de SGP. Daar hebben we ons de afgelopen jaren dan ook op verschillende manieren hard voor gemaakt of aandacht voor gevraagd. Echter, voorzitter, en zo kent u de SGP, zijn er ook wat kritische kanttekeningen te plaatsen. Voorzitter, het college geeft met dit raadsvoorstel uitvoering aan de motie zoals die bij de Kadernota 2022 door de fractie van de SGP met als mede-indieners de fractie van de VVD en Lokaal Belang is ingediend. Uiteindelijk werd de motie met steun van meer dan 95 procent van de gemeenteraad aangenomen. Echter, uit die motie blijkt dat de dekking van de verharding van de paden op de begraafplaatsen niet gezocht moet worden in de verhoging van grafrechten. Dit was een aanvulling op de motie vanuit de mede-indieners van deze motie, VVD en Lokaal Belang.

Voorzitter, vraag aan de wethouder is dan ook, wilt u bij het opstellen van de kostprijsdekking de wens van meer dan 95 procent van de gemeenteraad om de grafrechten niet te verhogen door het aanleggen van de verharding meenemen in de afwegingen bij de kostendekkendheid van het product begraven? Voorzitter, het is jammer dat er niet eerder ingegaan is op de pilot aan de Heistraat, zoals tijdens de gespreksavond is besproken. De wethouder heeft laten weten dat het beter was geweest hier over melding te maken in het raadsvoorstel. Dank daarvoor. Voorzitter, toch nog wat vragen hierover aan de wethouder. Er wordt gesteld dat op plaatsen waar de zon niet komt er mosgroei plaats gaat vinden. Denkt u dat dit bij klinkerbestrating niet het geval is? En zou mosgroei op klinkers niet tot extra gladheid leiden ten opzichte van de verharding uit de pilot? En hoe gaan we in de winter om met gladheidsbestrijding op de klinkerpaden? En wat betreft de vermenging van grond of bladafval, ontstaat er volgens u een voedingsbodem voor onkruid. Dat lijkt mij bij klinkers een nog groter probleem. Immers, tussen klinkers is er altijd de mogelijkheid voor onkruid om tot bloei te komen. Aangevuld met grond en bladafval zal dat zeker tot meer onkruid leiden dan bij toepassing van het product uit de pilot. Hoe kijkt de wethouder daar tegenaan? U stelde dat er een losse toplaag is.

Is ook onderzocht of door een andere manier van aanbrengen deze toplaag niet meer als los te beschouwen is? Uit de door mij hierover gevoerde gesprekken bleek namelijk dat het aanbrengen van dit product specifieke kennis behoeft. De ervaring die ik had bij het werkbezoek aan de Philips begraafplaats, waar dit product ook werd toegepast, is dat de toplaag wel kraakt, maar niet los is. Voorzitter, laatste vraag aan de wethouder. Bent u bereid alsnog te bekijken of het product uit de pilot een mogelijkheid is om de paden te verharden? Het zal in elk geval de uitstraling van de begraafplaatsen op een hoger niveau brengen. Voorzitter, tot zover in eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Zelst. U heeft een opbouw van een aantal technische vragen gebruikt om tot uw laatste vraag te komen. Ik wil het even aan de wethouder laten welke van de technisch vragen hij allemaal gaat beantwoorden. Ik denk dat uw laatste vraag vooral de politieke vraag betreft. De heer Van Zelst: Voorzitter, ik denk dat het op zich wel meevalt met die technische vragen. We hebben het hier eerder over gehad, en daar is eerder antwoord op gegeven, dus het is een kort vervolg erop, maar volgens mij niet zozeer technisch.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

33

De voorzitter: De bestrating en het type bestratingen, dat is niet echt technisch? De heer Van Zelst: Daar is niks technisch aan. Een klinkerbestrating, daar zit ruimte tussen. De voorzitter: We gaan nu geen discussie voeren over wat het wel of niet is, maar ik wil de wethouder zo vragen om uw politieke vragen te beantwoorden. De heer Van Zelst: Ik zou graag alle vragen beantwoord hebben. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dat begrijp ik. U heeft mijn opmerking gehoord. Tijd voor debat. Ik zie iemand opstaan. Wellicht zijn er vragen aan u, meneer Van Zelst. Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Inderdaad een vraag aan de heer Van Zelst. Dat gaat over de dekking. Ik hoop dat de heer Van Zelst die cijfers voor ogen heeft. Ik weet ze niet uit mijn hoofd. Voor zover mij bekend, zijn nu de grafrechten niet dekkend. U vreest voor een verhoging van die grafrechten. Wat zou volgens de heer Van Zelst acceptabel zijn voor de niet-dekkendheid van deze tarieven? De voorzitter: Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, die dekkendheid van die tarieven, daar heb ik even geen idee van.

Waar het mij om ging, was alleen maar even om aan te geven dat bij de motie in 2022 die wij opgesteld hadden, die gesteund werd door Lokaal Belang en de VVD, die motie is destijds aangepast op voordracht van Lokaal Belang en de VVD om die kostendekkendheid daarvan niet uit de grafrechten te halen. Ik begrijp uw vraag niet goed. Ik denk dat u mij hierin moet steunen. Het was uw eigen idee. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, de heer Van Zelst mij helemaal overtuigd, maar ik wilde graag wat wijzer worden. Dat ben ik niet geworden, maar u heeft de steun. De heer Van Zelst: Dank u wel. De voorzitter: Meneer Gijs den Braven. De heer Gijs den Braven: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een korte vraag aan de heer Van Zelst. Dat gaat over het feit dat hij het steeds over de klinkerverharding heeft, terwijl het raadsvoorstel spreekt over variant één, waar geen klinkers meer gebruikt zullen worden. Mijn vraag is waarom er toch steeds nadruk wordt gelegd op klinkers. De voorzitter: Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, dan denk ik, meneer Den Braven, dat u het voorstel niet helemaal goed begrepen heeft. Op de smalle paden op de begraafplaatsen kan geen asfalt aangelegd worden omdat die paden te smal zijn om asfalt te verwerken en daar wordt klinkerbestrating aangelegd. De voorzitter: Meneer Den Braven.

De heer Gijs den Braven: Dan heb ik het of niet goed begrepen of ik heb gelezen dat daar grind zou komen te liggen. Notulen raadsvergadering 17 september 2024

34

Dan kan het zijn dat ik het dus niet goed heb begrepen en dan wil ik het hierbij laten. Dan kan de wethouder er dadelijk waarschijnlijk wel duidelijkheid in schaffen. De voorzitter: Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Ik wil er kort op reageren. Ik denk inderdaad dat u of iets niet goed gelezen heeft of iets niet goed begrepen heeft. Er zijn grindpaden waar niks mee gaat gebeuren. Dat is vooral bijvoorbeeld op het oude gedeelte aan de Tilburgseweg. Daar gaat niks mee gebeuren. Dat blijft zo voor de uitstraling van de begraafplaats. De rest, de hoofdpaden en de paden die breed genoeg zijn om asfalt op te verwerken, wordt asfalt opgelegd en de overige paden worden klinkers. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. VVD, hebben jullie nog iets toe te voegen? Dan wil ik nu de wethouder vragen om te reageren op de vragen, bijdragen. Beantwoording college Wethouder Klerx: De eerste vraag van de heer Van Zelst, voorzitter, is het simpele antwoord van het college nee. Dat hebben we proberen te duiden in het kopje Risico's. Wij zijn van mening dat we ons best gaan doen om met die beheersmaatregelen te kijken, maar we zullen wel degelijk iets in die kostendekkend gaan doen, als het niet blijkt het met die maatregelen mogelijk is. We realiseren ons dat dat in afwijking is van de motie.

Gelet op de vervelende financiële situatie en de roep van deze raad om meer kostendekkende tarieven en leges, heeft het college toch gemeend om, mochten die beheersmaatregelen niet afdoende zijn, toch te gaan kijken om aan die kostendekkendheid te werken. Die kostendekkendheid is, dat heb ik gauw opgezocht, in de jaarrekening van 2023 42 procent. Daar moeten dan 58 procent middelen vanuit de algemene begroting bij. Ik heb gezegd wat wij als college hebben bedoeld. Voorzitter, ik denk dat de heer Den Braven het toch meer bij het rechte eind had. Wij hebben het echt hier alleen over het verharden van asfalt. Uitzondering is daarop de begraafplaats bij de Rodelaan. Daar is namelijk asfalt niet mogelijk en zullen we wel over klinkers gaan. Het gaat bij scenario één, het scenario dat het college voorstelt, alleen over de hoofdstructuren. Die worden dan asfalt. Op de meeste plekken bij de Bloemendaalweg is dat bijvoorbeeld al. De zijpaden blijven dan het grind wat het is. Klinkers komt alleen op de Rodelaan. Naar aanleiding van de gespreksavond heb ik namens het college een kort antwoord memootje gestuurd over de pilot. In onze ogen hebben we daar voldoende uitgelegd waarom we niet verder onderzoek doen naar die pilot. Dat is wat ons betreft geen succes geweest. De argumenten zijn daarover te lezen en toegevoegd.

Volgens mij is het aan uw raad als u anders wil beslissen, maar wat ons betreft, is het daarmee afgedaan. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie dat de heer Van Zelst nog wat vragen heeft, en volgens mij meneer Van Groos. Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, dank u wel. Ik hoor dat de portefeuillehouder iets zegt over de kostendekkendheid. Daar heeft de raad zich duidelijk over uitgesproken. 95 procent was daarvoor. Misschien dat we daar volgende week of die week daarop over moeten praten, maar dat wij daar eens even een rode vlag bij gaan zetten, zoals we in een ander onderwerp hebben gedaan.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

35

Dan wil ik u graag even meenemen naar de tekening van de Tilburgseweg. Daar zie ik toch echt te staan, bestaande grindpaden verwijderen en aanbrengen zandcunet, straatbaksteen keiformaat dik 80 millimeter. Wie heeft dit voorstel goed gelezen? Ik denk dat de portefeuillehouder zelf niet weet waar het over gaat. De voorzitter: De portefeuillehouder is het aan het opzoeken. Wethouder Klerx: Voorzitter, ik lees uit het raadsvoorstel voor, zo is het mij verteld, het gaat over de hoofdstructuur, die gaan we verharden. Daarmee moet u het doen. Als de heer Van Zelst iets anders concludeert, dan is het aan hem. Ik kan het niet mooier maken. De voorzitter: Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, het zou fijn zijn als de wethouder zelf even naar de tekening kijkt, de bijlage bij dit raadsvoorstel, zodat we dat hier duidelijk hebben. Het is voor de kijkers thuis ook wel fin als dat helder is. Het kan zijn dat ik het verkeerd zie, maar volgens mij heb ik de bijlage Tilburgseweg aangeklikt en zie ik daar toch duidelijk een kleurtje waar bij staat, bestaande grindpaden vervangen. De voorzitter: Voordat we deze discussie op deze manier doen, is het misschien handig dat we twee minuten schorsen, dat u even aanwijst aan de wethouder wat u bedoelt en dat we dan verder gaan? De heer Van Zelst: Voorzitter, kan ik volledig mee instemmen. De voorzitter: Doen we dat.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter: Meneer Van Zelst, na de schorsing geef ik u het woord en daarna de wethouder nog even. De heer Van Zelst: Voorzitter, ik zou graag de conclusie van de wethouder willen horen, maar wat de wethouder tegen mij zegt, in het raadsvoorstel staat asfalt. Maar ik kijk naar de bijlage die naar mijn mening integraal onderdeel zijn van het voorstel en daar staat duidelijk in klinkerbestrating. Ik wil daar duidelijkheid over. De voorzitter: U ziet een inconsistentie in het raadsvoorstel en de bijlage die erbij zit. Begrijp ik dat goed? Wethouder. Wethouder Klerx: Voorzitter, ik kan daar helaas nu geen duidelijkheid over schaffen. Wat mij betreft, zover ik het weet, ik heb dat net ook gezegd, is het raadsvoorstel leidend. Daarin kiezen we voor scenario één, alleen de hoofdstructuren aanpassen en daar asfalt in leggen. Uitzondering is daarop de Rodelaan, omdat daar asfalt niet mogelijk is. Daar kiezen voor klinkers. De heer Van Zelst heeft mij duidelijk aangegeven dat de tekening op een aantal kleurtjes anders is. Ik kan daar niet meer duidelijkheid over geven. Het raadsvoorstel is daar wat het college voorstelt. De voorzitter: Dan begrijp ik dat als u gaat stemmen over dit raadsvoorstel, dat u moet kijken naar het raadsvoorstel en dat de bijlage een vorm van inconsistentie laat zien, maar dat dat op dit moment is wat het is.

De wethouder geeft aan dat hij dat niet herkent.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

36

Wethouder Klerx: Als het anders is, ik kan het nu niet verifiëren helaas, omdat er geen ambtelijke beschikbaarheid is om hierop verder te informeren over deze details, dan laat ik het uiteraard weten en kan ik het navragen. Volgens mij gaat het hier om de hoofdlijn, is het verharden van de hoofdstructuur in asfalt. De voorzitter: Dank. Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Voorzitter, dan stel ik toch voor om dit raadsvoorstel aan te houden, want het raadsvoorstel zag erop om de begraafplaats rolstoeltoegankelijk te maken. Dan kunnen we de hoofdpaden wel rolstoeltoegankelijk maken, maar of dan die zijpaden van klinkers worden of de pilot waar ik het net over had, dat maakt niet uit, maar met klinkerverharding kunnen mensen met een rollator en de rolstoel bij het graf komen. Als daar grind blijft liggen niet. Ik zou daar toch graag van tevoren duidelijkheid over hebben. Volgens mij is de tekening goed, maar is er bij het raadsvoorstel even iets misgegaan. Daarom zou ik dat graag aanhouden en dat uitgewerkt zien. De voorzitter: Ik hoor uw standpunt. Helder. De wethouder zegt, het raadsvoorstel is voor mij leidend. Het is aan de raad, denk ik, om daar zo over te beslissen. Wilt microfoon uitdoen als u klaar bent of wilt u nog een reactie geven? De heer Van Zelst: Voorzitter, ik zal de microfoon uitdoen als ik niet aan het woord ben. Dank u, voorzitter.

Fijn dat het in stemming gebracht wordt of we dit aan gaan houden, ja dan nee. Ik hoop dat der raad goed opgelet heeft wat de motivatie daarbij is. Het gaat over rolstoeltoegankelijkheid, het gaat over rollatortoegankelijkheid. Ik denk dat we van tevoren duidelijkheid moeten hebben. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Zelst. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Graag wil ik eerst meneer Van Zelst bijvallen in zijn standpunt dat de bijlagen integraal onderdeel uitmaken van het voorstel en dat we over alles stemmen, niet alleen over het raadsvoorstel. Het tweede is, ik hoorde de wethouder zeggen dat de raad heeft uitgesproken dat alle tarieven meer kostendekkend of misschien wel 100 procent kostendekkend zouden moeten zijn. Ik zou via u aan de wethouder willen vragen, bij welke gelegenheid en op welke manier de raad die uitspraak heeft gedaan. De raad heeft tot nu toe volgens mij voor een aantal producten een uitzondering gemaakt. Dat was voor de grafrechten, voor de havenen kadegelden, voor de markt gelden. Daar heeft de raad nooit gezegd dat het kostendekkend moet zijn. Als de wethouder hier nu beweert dat de raad heeft gezegd dat alles kostendekkend zou moeten zijn of meer kostendekkend, dan zou ik graag willen weten bij welke gelegenheid dat is gebeurd.

Ik vraag dat niet zozeer voor de besluitvorming vanavond, maar die we wel binnenkort hebben. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Het is in veel raadsvergaderingen in het debat aan de orde geweest. Ik ben het met de heer Van Groos eens dat er nooit een specifieke uitspraak over is, het moet wel of het moet niet hoger. Daar gaan we het in de volgende cyclus wel specifiek mogelijk over hebben. Ik heb wel degelijk altijd hier in verschillende kaderstellende debatten of debatten over de begroting gehoord dat het verhogen van de kostendekkendheid in algemene zin altijd een onderwerp is dat bij meerdere fracties leeft. Er is geen specifieke raaduitspraak waar ik naar verwees.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

37

De voorzitter: Dank. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, dan begin ik te twijfelen aan mijn geheugen, maar dat kan natuurlijk op mijn leeftijd. Ik heb toch vaag de indruk dat de wethouder iets zegt wat niet overeenkomt met de waarheid, ook in dit geval. Dat vind ik jammer en vervelend. Hij zelf ook, als dat gebeurt, ga ik maar van uit. Ik zal nog eens kijken of ik dat dan terug kan vinden. Ik kan het mij herinneren van de leges. Daar ben ik zelf nadrukkelijk mee bezig geweest. Over de andere tarieven heb ik nooit gesproken en zou ik me altijd hebben verzet. De voorzitter: Voldoende? Dank u wel. Op basis van de discussie van zojuist en ook nog even het eerste deel van de bijdrage van de heer Van Groos wil ik uw raad vragen of u dit raadsvoorstel wil aanhouden of alsnog in stemming wil brengen. Dat wil ik doen met handopsteken. Mevrouw Veraa. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Wij als Lokaal Belang zouden graag even willen schorsen voordat we deze uitspraak doen. De voorzitter: Prima. Hoelang? Mevrouw Veraa: Tien minuten. De voorzitter: Tien minuten. De wethouder wil graag nog één ding zeggen voor de schorsing, als dat goed is. Wethouder Klerx: Ik snap wat daarnet gezegd wordt over dat de bijlages onderdeel uitmaken. Dat is ook. Ik zie daar in de bijlages, bijlage 4 geeft een overzicht van de verschillende scenario's.

Ik denk, maar het is echt een aanname, ik kan het nu niet weten, omdat het een vrij technische uitwerking is, ik denk dat met die tekeningen aan is willen geven wat er allemaal voor mogelijkheden zijn en waar wij dan over spreken in de vier scenario's, maar ook in de financiële onderbouwing in bijlage 4 staat bij scenario één duidelijk wat we gaan doen. Daar wordt in de andere scenario's, twee, drie en vier, de andere varianten uitgewerkt. Ik denk dat we daarin in die tekening hebben willen aangeven hoe dat er dan ongeveer uit zou kunnen zien, over welke paden het dan gaat. Ik ben helemaal met u eens dat het ongelooflijk verwarrend is. Daar hadden we duidelijker kunnen zijn, maar daarmee hoop ik het een klein beetje te hebben verhelderd. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Knops, VVD. De heer Knops: Wat ons besluit nog kan beïnvloeden, misschien kan de wethouder aangeven, voorzitter, wat de gevolgen zijn als we dit raadsvoorstel aanhouden en niet nu aannemen voor de planning bijvoorbeeld. De voorzitter: Wethouder, hebben we een tijdslimiet? Nee. U kunt het aanhouden. Tienminuten schorsing. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter: Kunnen wij vervolgen? Mevrouw Veraa, aan u het woord. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter.

Met de nieuwe informatie die we tijdens het debat hebben gehoord, heeft Lokaal Belang besloten dat wij als partij het voor zou graag willen aanhouden.

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

38

De voorzitter: Dank u wel. Ik wil het ordevoorstel doen om te inventariseren of dat een breed gedragen besluit zal zijn van de raad. Komt dat tegemoet aan wat u wilde zeggen, meneer Dubbeldam? De heer Dubbeldam: Exact, en de VVD is het ermee eens. De voorzitter: Prima. Wil iemand er nog iets over zeggen, want dan gaat er een digitale stemming open rondom dit ordevoorstel. Die staat klaar, begrijp ik. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, ik vind het een merkwaardige gang van zaken dat wij daarover moeten stemmen. Als de bijlagen deel uitmaken van het voorstel en we moeten stemmen over het voorstel en met deze onduidelijkheid, dat we dan gaan stemmen, gaan we het wel of niet vanavond vaststellen? Daar heb ik bezwaren tegen. De voorzitter: Kan ik me voorstellen. U gaat over uw eigen agenda, maar ik ga niet bepalen of u iets wel of niet aanhoudt. Ik wil u graag voorleggen of u het wil aanhouden. Dat is dus aan u of u hem dan wil aanhouden. U kunt dus voorstemmen om iets aan te houden. Wat mij betreft, stemmen we nu over, gaat u het inderdaad aanhouden als een T-stuk? Gaat uw gang. De raad stemt digitaal over het ordevoorstel. Met 24 stemmen voor wordt het ordevoorstel unaniem aangenomen. Motie Vreemd aan de Orde van ChristenUnie over Optoppen De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende onderwerp op de agenda. Dat is de motie vreemd aan de orde over optoppen.

Er is een motie ingediend door de ChristenUnie. Ik wil graag de heer Van Groos het woord geven. De heer Van Groos: Voorzitter, tijdens de algemene beschouwingen vlak voor de zomervakantie kreeg onze fractie de vraag wat wij doen aan het woningentekort. Eerder al hebben we een motie ingediend over woningsplitsingen en die heeft het gelukkig gehaald. Naar ons idee zijn de problemen op de woningmarkt vooral op te lossen via de bestaande voorraad, via de bestaande bouw. Vandaag dienen we een motie in over optoppen, waarmee het dak van bestaande gebouwen in feite als nieuw maaiveld wordt gezien. Voordelen van deze vorm van woningbouw is dat die redelijk snel te realiseren is, binnen twee jaar, vaak al binnen het omgevingsplan mogelijk is, geen grondpositie daarvoor nodig is, bijdraagt aan de leefbaarheid in wijken en ruimte biedt voor een grotere diversiteit aan woningbouw. Veel meer over deze ontwikkeling is te vinden in de handreiking Optoppen 1.0, Delen is vermenigvuldigen. Onze vraag is, wie wil samen met de ChristenUnie mee naar de top? Dat is in ieder geval D66, en hopelijk zijn er meer.

Motie vreemd aan de orde – Optoppen De raad, in vergadering bijeen op 12-9-2024, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - In Waalwijk nog steeds een groot tekort aan woningen bestaat; - Dit tekort voorlopig niet zal verdwijnen; - Weinig bouwgrond beschikbaar is voor inbreiding; - Oplossingen zijn te vinden binnen de bestaande woningvoorraad, zoals splitsing;

Notulen raadsvergadering 17 september 2024

39

-

Het Rijk, provincies, gemeenten, corporaties en marktpartijen een praktische handreiking hebben ontwikkeld voor het gestandaardiseerd ontwikkelen van optopwoningen; Aan bestaande gestapelde woningbouw vaak nog een extra laag is toe te voegen.

Overwegende dat: - Optoppen binnen 2 jaar te realiseren is, omdat sommige stappen gelijktijdig kunnen worden uitgevoerd; - Het bestaande elektriciteitsnet vaak wel een aantal extra woningaansluitingen mogelijk maakt; - Optoppen de grootste kans van slagen heeft bij wooncomplexen die in handen zijn van één eigenaar, zoals een corporatie; - Optoppen kan worden gecombineerd met natuurinclusiviteit en het verduurzamen van het totale complex; - Optoppen in landen als Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk gemeengoed is en ook in Nederland geschikte voorbeelden van optoppen te vinden zijn; - Optoppen in kwetsbare wijken de mogelijkheid biedt de leefbaarheid te vergroten - Optoppen meer woningdiversiteit kan bieden. Verzoekt het college om: - Samen met een woningcorporatie aan de hand van het stappenplan uit de Handreiking Woningoptoppen te verkennen wat in Waalwijk geschikte projecten zijn voor optopwoningen en een voorbeeldproject inclusief tijdige participatie in 2025 voor te bereiden. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Ik zie al vingers omhoog aan. Inventarisatie wie met de ChristenUnie naar de top wil. Dat is de SGP, dat is Lijst IJpelaar, dat is D66, Lokaal Belang. De heer Ottens: Wij steunen de motie, maar het eerste dat valt nog te bezien. De voorzitter: U steunt de motie, Samen Waalwijk. Dank u wel. U kunt hierop reageren of debatteren. Mevrouw De Bruijn.