Verslag raadsvergadering 04-07-24

Ik wil graag reageren dat de woordvoerder van de VVD vooral het derde punt belangrijk vindt. Wat voor ons bijvoorbeeld belangrijk is, is dat Waalwijk Oost, Baardwijk, dat daar geen enkele huisarts meer is. Als het gaat om de leefbaarheid in de wijken, vinden we dat dit soort gezondheidsvoorzieningen overal zo zouden moeten zijn, zoals dat geldt voor scholen, zoals dat geldt voor supermarkten. Dat bepaalt de leefbaarheid in de wijk. Het is al een wijk die het lastig heeft. Dan is het niet goed dat die huisarts op veel te grote afstand zit. Dan kunnen wij als gemeente niet bepalen waar huisartsen zich vestigen, maar vaak moeten we via ruimtelijke plannen en via die lijn kunnen we daar wel invloed op Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

21

uitoefenen zo van, in dat gebied zijn er al te veel. Als je een plek wil, zoek dan maar een andere plek, bijvoorbeeld Waalwijk Oost. Dan is het heel raar dat in centrum Besoyen er binnenkort al vier gezondheidscentra zijn en in Ballade, Baardwijk, Laageinde en de Hoef geen een. Daar zouden we als gemeente op moeten sturen, ondanks het feit dat artsen en ondernemers dat zelf mogen bepalen. Wij kunnen dan een bouwvergunning en omgevingsvergunning weigeren, omdat het in strijd is met ons ruimtelijk beleid. De voorzitter: Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel-Demirbas: Dank u wel, meneer Van Groos. Dat is ook denk ik wat wij bedoelen met de dictum 3 van, mogelijk maken. Niet met bestaande wet- en regelgeving alleen maar zeggen, dat kan niet, maar stimuleren dat zij, als zij dat van plan zijn, want wij kunnen ze niet verplichten om ergens te komen, huisartsen, tandartsen enzovoort, maar wel zorgen dat we het mogelijk maken, zo makkelijk mogelijk dat dat wel gaat gebeuren. De voorzitter: Dank. Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Ik wil daar nog wel even op ingaan, want meneer Van Groos noemt nog wel een belangrijk ander aspect wat hier nu niet inzit. Namelijk in deze motie zit alleen het stimuleren of mogelijk maken en de heer Van Groos heeft het ook over het onmogelijk maken wanneer we het niet meer willen. Dat zit nu niet in deze motie.

Nu ben ik zelf altijd voorstander van proberen mogelijk te maken en niet onmogelijk te maken, maar ik snap wel wat de heer Van Groos bedoeld. Misschien moeten we het daar nog eens tussen deze ronde en de volgende termijn over hebben, omdat je met beide kanten sturen wel wat meer effect gaat krijgen dan met alleen stimuleren. Daar moet ik over nadenken. De voorzitter: Prima. U heeft een verzoek neergelegd tot een aanscherping. Ik hoor u ook zeggen dat u daar met elkaar nog even over wil spreken tijdens een pauze of schorsing. Meneer Spohr wilt u hierover, over de gezondheidscentra? Meneer Tiemstra zit denk ik nog op de laatste te wachten. Meneer Spohr, wilt u op dit onderwerp bijdragen? Gaat uw gang. De heer Spohr: Zeker. Ik blijf het toch een moeilijk onderwerp vinden, want als gemeenten hebben we deels wat te zeggen over gezondheidsvoorzieningen en deels niet. Deels zijn het zelfs ook geldsommen vanuit het Rijk. Nu gaan wij dus naar mijn gevoel wat optimistisch te werk, want we gaan per verzoek kijken of dat mogelijk is. Er ligt geen beleid onder. Er wordt wel onder nummer 1 gevraagd naar een optimale verdeling, maar vervolgens weten we niet waar die optimale verdeling dan zichtbaar wordt. Wordt dat een collegebesluit, gaan we dat met de raad bespreken? Met andere woorden, wordt dat beleid, ja of nee? Stimuleren, voorzitter, daar ben ik ook een voorstander.

Verbieden heel wat minder. Ook al omdat het heel moeilijk is in een wijk waar meerdere gezondheidscentra zouden zitten om te beoordelen of dat gezondheidscentra zijn die bijvoorbeeld uit één huisarts bestaan en daardoor misschien veel te weinig bieden. Dan zou je dus op basis van het aantal locaties een verbod gaan uitvaardigen. Lijkt me niet echt handig. Ik zou vooral willen pleiten dat er beleid komt en dat we niet zomaar ook allerlei dingen gaan doen. Het CDA is geen voorstander van verboden. De voorzitter: Dank u wel. Nog reactie op de bijdrage van meneer Spohr? Mevrouw Koptagel.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

22

Mevrouw Koptagel: Dank u wel, voorzitter. Zoals net gezegd, we zullen straks even kijken naar de motie en daar komen we samen wel dan uit. De voorzitter: Prima. Voldoende voor deze motie. Dan zijn we bij de laatste motie van Lokaal Belang aangeland, dat is integrale aanpak Zidewinde. Volgens mij, meneer Tiemstra, zit u daar al een tijdje op te wachten, dus geef ik u eerst het woord. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Ik heb mij gelukkig niet hoeven te vervelen, maar ik heb genoten van de vragen. De antwoorden heb ik ook kunnen beluisteren. Als ik kijk naar deze vijf moties, en dat is met uitzondering van de motie over de Winterdijk, die wij samen mee indienen, maar als ik kijk naar de moties, dan krijg ik een heel sterk gevoel van, dit willen we met zijn allen. Verder zou ik vanaf deze plaats een bijzonder vertrouwen ook wel willen uitspreken in ons college. Als ik kijk naar de integrale aanpak van gebied Zidewinde, sporthal, duurzaamheidsmaatregelen, we hebben het daar nog niet zo lang geleden over gehad, het is door anderen ook aangehaald, volgens mij loopt dit al lang. We staan hier een klein beetje dubbel in. Aan de ene kant kan ik me niet voorstellen dat er nu geen plannen liggen en als ze nu niet à la minute worden uitgevoerd, geloof ik ook nog dat er goede redenen voor zijn. Dat meen ik oprecht.

Zouden we dit nu naar voren halen, dan denk ik dat er heel veel geld aan gaat hangen. Eigenlijk zouden we nu ook gewoon het college hun gang laten gaan. Ik ken Lokaal Belang als een partij die kort op het college zit. Volgens mij zit het college ook bij uw fractievergaderingen. Jullie hebben het daarover. Vandaar mijn vraag van, waarom dan deze motie? Het gevoel wat ik hierbij heb, ik vind het een beetje lastig om uit te spreken, maar ik probeer het toch, ik heb het idee dat Lokaal Belang aan deze moties, deze onderwerpen een beetje het etiket Lokaal Belang wil hangen om daar toch straks naar te kunnen wijzen van, dat hebben wij toch gedaan, terwijl we het met zijn allen doen. College doet het. Het voegt in mijn optiek niet zoveel toe. We zien dat ook in sommige artikelen Weekblad Waalwijk terug, dat Lokaal Belang toch wel de neiging heeft dingen naar zich toe te halen. Daar kan ik voorbeelden van noemen. Ik vind dat niet zo leuk. Waarom dan deze moties, terwijl het college echt zijn best doet? De voorzitter: Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel-Demirbas: Dank u wel, voorzitter. Soortgelijk heb ik ook met meneer Van Groos gehad, dit gesprek, deze inhoud. Eigenlijk is mijn antwoord niet veel anders. Het is niet ook om populistisch te zijn of wat dan ook.

Ook bij deze motie, het wordt behandeld, het is een bekend punt, maar daarin zeggen wij, kijk integraal en doe nu niet snel een stuk omdat de duurzaamheid dat wenst, maar zorg dat er aan het eind van de rit een mooi plaatje komt te staan. Anders dan die boodschap is het niet. Dit is het moment neem ik aan, de kaderstelling, om wat scherper als partij of als standpunt ook zo een en het ander uiten. Als wij hier allemaal zouden zeggen, maar dat wordt allemaal behandeld, het zit in de pijplijn en hier roepen we niks, dan denk ik ook dat we deze kaderstelling niet hoeven te houden. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, een korte reactie daarop. U zegt op een gegeven moment van, we willen niet snel, snel een duurzaamheidsplaatje. Van snel, snel is geen sprake. Het college is een aantal maanden, ik denk al langer, hiermee onderweg. Wat geeft u de indruk dat het college met een snel, snel duurzaamheidsplaatje zal komen en niet met een doortimmerd plan om de gymzaal en het zwembad aan te pakken, een wens van veel Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

23

inwoners van de kern Sprang-Capelle en daarbuiten? Wat geeft u de indruk, de gedachte dat het collegeserie met een Jantje verleiden van afmaakt? Dat is de eerste vraag. Ten tweede, ik neem aan dat dit ook nog een keertje in de raad komt. Als het college dan met een voorstel komt, dan zullen wij er echt met zijn allen wat van vinden. Wat geeft u de indruk dat het college hier met een Jantje verleiden van af wil maken, met dit onderwerp, maar ook met de andere onderwerpen? De voorzitter: Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel-Demirbas: Dank u wel, voorzitter. Ik zeg niet de indruk dat het college zich daarvan af wil maken. Met snel, snel bedoel ik, nu is een subsidie om iets in de duurzaamheid te doen. Dat is dan één klein onderdeel. De kern van de motie is integraal kijken. Ik zie dat als een verschil. Natuurlijk, als dat hier in de raad komt en als er een plan komt, gaan we het er allemaal over hebben. Ik laat het daarbij. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, mevrouw Koptagel heeft het over integraal kijken. Zo heb ik ook naar deze motie gekeken. Ik heb daar net iets van gezegd. Ik laat het hier ook bij. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Meneer Frodyma. De heer Frodyma: Voorzitter, dank u wel. Een korte vraag aan mevrouw Koptagel. Een sympathieke motie uiteindelijk.

We hebben er ook wel echt al een goed gevoel over, maar we vinden het een beetje een motie met een open eind. Wat mag dit voorstel totaal kosten? Heeft u daar een indruk van? Waar praten we dan over? Het vergt nogal aan kosten. De voorzitter: Mevrouw Koptagel. Mevrouw Koptagel-Demirbas: Dank u wel, voorzitter. Nee, dat heb ik niet. Ik wil het ook niet zo uit de losse pols roepen, maar zoals meneer Tiemstra het ook zegt, als straks dan dat integraal in beeld komt en met kosten en termijnen, misschien kunnen we ook in de termijn spelen, dat stukje, weet ik niet, dan hebben we een beeld. Dan is er nog geen ja gezegd. Dit is de boodschap. Kun je het zo aanpakken? De voorzitter: Meneer Frodyma. De heer Frodyma: Voorzitter, dank u wel. Het is in ieder geval een antwoord, maar wij blijven een beetje een open eind vinden van, waar beginnen we aan, gezien het ravijnjaar in aantocht is? De voorzitter: Dank u wel, meneer Frodyma. Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Ik kan misschien de heer Frodyma wel geruststellen. Het gaat geen extra geld kosten, want het college doet dit al. Het zit gewoon in de huidige begroting volgens mij. Het is symboolpolitiek, symbolische motie, totaal overbodig. De voorzitter: Dank u wel. Voldoende, zie ik. Dank u wel voor uw bijdrage. We zouden nu overgaan naar de bijdrage van de VVD'er. Dat gaan we niet in een kwartiertje doen.

Ik wil even voorstellen, gaan we nu pauzeren of zullen we dat na de bijdrage van de VVD doen? Wat mij betreft het laatste. Bent u daarmee akkoord? Dan gaan we nu eerst door met de bijdrage van VVD en de reacties daarop en pauzeren we daarna. Mevrouw Klerks. Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

24

Mevrouw Klerks: Dank u wel, voorzitter. Het thema voor de kadernota van dit jaar lijkt keuzes maken. Vooralsnog lijk ik daar persoonlijk een stuk beter in dan het college. De kadernota lijkt namelijk vooral een lange wensenlijst zonder keuzes. College, ik weet niet of u het weet, maar er is geen geldboom. Ook de VVD ziet het liefst bijna alle wensen uit de kadernota uitgevoerd worden. Met een detail links en rechts is het een koersvast programma geënt op het coalitieakkoord. We moeten keuzes maken. We kunnen de komende jaren niet door met een begroting die in deze mate niet sluitend is. De provincie heeft dat bevestigd in een brief van 25 juni jongstleden. Het financieel toezicht kader geldt gewoon, oftewel, de begroting moet in het laatste jaar sluitend worden. Als we kijken naar de algemene beschouwingen in de kadernota, dan is de VVD het hiermee eens. We zien ook de noodzaak in investeren in de vitale stad dicht bij de inwoners van onze gemeente. Ten aanzien van het sociaal domein, zien we een versterking op de ingezette route. Om hier goed op in te zetten, zijn nog verschillende stappen nodig. Het versterken van de sociale basis en de afweging of alles echt nodig is, is er een waar de VVD volledig achter staat.

Nog meer gebruikmaken van de kracht van onze inwoners en door dingen alles te organiseren, slimmer, dichterbij en samen met onze inwoners en onze partners, dat klinkt als muziek in onze oren. De bedrijfsvoering op orde krijgen is dan weer niet iets wat we graag horen. Aan de andere kant kan ik mij ook zomaar voorstellen dat bedrijfsvoering vaak te weinig aandacht krijgt. Dat is iets wat ik volledig kan onderstrepen. Toch realiseren wij ons ook dat de bedrijfsvoering in Waalwijk nog niet aan de ondergrens zit. In de beschouwing op deze kadernota willen we het college graag wat zaken meegeven. Dat zijn dan vooral de punten die voor ons anders kunnen. Ik hoop niet dat ik in deze laatste beschouwing op de kadernota, net zoals we in mijn eerste beschouwing zes jaar geleden, de reactie krijg dat het klinkt alsof we een oppositiepartij zijn. We zijn het met de koers eens, nu alleen nog een realistische match met onze financiën. Allereerst willen we het college vragen om de onontkoombaarheden ook echt onontkoombaar te laten zijn. Het uitfaseren van tl-verlichting is geen onontkoombaarheid. Het vervangen van de banken in het stadhuis is ook een wens en geen onontkoombaarheid. Oftewel, u kunt hier nog best wel eens kritisch naar kijken. De nieuwe koffie zien we dan wel weer als een goede investering, want met de huidige koffie is geen goed personeel aan te trekken.

Ten aanzien van de nieuwe voorstellen deel ik het even in per domein. Voor de vitale stad zien we zaken die we goed en belangrijk vinden. Denk hierbij aan het beheer en onderhoud voor speel- en sporttoestellen, maar ook het renoveren van wegen. Er zijn echter ook een aantal zaken waarvan we denken dat hierop keuzes te maken zijn. Denk hierbij aan sport en cultuur in de openbare ruimte en het uitgebreide voorbereidingsbudget van de mobiliteitshub. Wat we heel raar vinden, er is geen geld opgenomen voor de mobiliteitshub daarna. Dat gaat ook geld kosten. Voor mens en samenleving hebben we twee belangrijke aandachtspunten. Allereerst is de totale omvang van de wensen te hoog in relatie tot onze financiële ruimte. Bij het vaststellen van de koers sociaal domein hebben we het al gehad over fasering, iets wat ons niet alleen inhoudelijk een goed uitgangspunt lijkt, maar ook de benodigde financiële investering in de eerste jaren kan verminderen. Het is voor ons als politieke partij echter ondoenlijk om precies aan te geven wat er dan minder moet. Het is immers allemaal in elkaar vervlochten. We vragen het college echt om hier ook keuzes te maken. Zeer ongelukkig zijn we met de structureel extra subsidie op het Schoenenkwartier. We hebben als VVD altijd gepleit voor een minimale subsidie. Dat gaan we nu toch verhogen. Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

25

Wat gebeurt er als we dit niet doen? De beantwoording van de vragen door de directeur op de gespreksavond was voor ons zeer onbevredigend. Geen plan om gewoon uit te komen met de subsidie van 1,1 miljoen, maar er al van uitgaan dat je meer krijgt, is niet iets wat wij voorstaan. Ik heb tevens begrepen dat de subsidies van het Rijk en de provincie deze week al besloten worden, waarvoor we dus helemaal geen extra subsidie van deze gemeente hoeven te geven als voorwaarde. Hier maken we echt een punt van. Voor dit onderdeel dienen we een motie in. Ten aanzien van de bedrijfsvoering willen we het college vragen om scherp te zijn op de kleintjes. 200.000 euro vragen structureel, terwijl een berekening laat zien dat er net geen 190.000 euro nodig is, scheelt weer 10.000 euro. Als het budget er niet is, is onze ervaring dat er zuiniger wordt omgegaan met geld dan wanneer er toch budgetruimte is. Dat zien we graag bij de begroting aangepast. Tot slot zijn er nog allemaal voorstellen waar geen geld aan hangt. Die staan als PM, oftewel, nog te bepalen, in de kadernota. We gaan ervan uit dat het college al deze bedragen voor de behandeling van de begroting inzichtelijk heeft, zodat we een goede afweging kunnen maken. Hoe we de begroting graag behandeld zien als VVD ga ik ook nog even op in.

We vinden dat het college moet voldoen aan de eisen die onze toezichthouder stelt, het laatste jaar van de begroting moet sluitend zijn. Wat we nu hebben bedacht in de kadernota is leuk, maar komt hier niet bij in de buurt. Om daartoe te komen, stellen we verschillende stappen voor die het college kan nemen, en dan ook in deze volgorde. Start met wensen eruit halen. We denken dan aan de subsidie van het Schoenenkwartier, maar dat is geen verrassing, de beleidsmedewerker Sportaccommodaties, formatie-uitbreiding voor de cluster Vrije tijd, de verhoging van de subsidie van de kinderboerderij, wat we sowieso onverstandig vinden, en het communicatiebudget voor de strategische visie. Vervolgens willen we het college vragen om integraal te kijken naar het sociaal domein en waar het een tandje minder kan. Komen we er dan nog niet, dan kunnen we kijken waar we bestaan beleid kunnen schrappen. Er zijn zaken die heel goed zijn om nu te doen, maar die we ook kunnen verminderen als we het geld er niet voor hebben. We denken dan aan zaken die relatief weinig impact hebben op onze inwoners, zoals de strategische visie of het verminderen van het college met één wethouder.

Om ervoor te zorgen dat onze begroting en jaarrekening in de toekomst beter op elkaar aansluiten en met geld voor de juiste dingen bestemmen, willen we als VVD een uitvoeringstoets voorstellen, oftewel, als er beleid of een visie gemaakt wordt, toetsen we ook of dit in de praktijk gaat werken. Hebben bijvoorbeeld bij Wmo-beleid de uitvoerende Wmo-consulenten meegekeken? Als we sportbeleid of cultuurbeleid maken, zijn er dan ook mensen en middelen om dit uit te voeren? Zo'n uitvoeringstoets kan helpen om niet alleen papier te produceren, maar effectief zaken te ontwikkelen en uit te voeren. Dat moet dan ook digitaal aansluiten. Daarvoor hadden we een motie ontwikkeld, maar we hebben zelf geconcludeerd dat deze wel wat ingewikkeld werd, terwijl onze intentie heel eenvoudig is. Denk na over uitvoering als je beleid maakt. We vragen aan het college om een reactie daarop. Beste college, we gaan er nog altijd van uit dat u in november niet met een verhaal komt om de ozb of andere belastingen voor onze inwoners te verhogen. Dat hoeft niet, dus dat willen we ook niet. Voordat we daar komen, zijn er een hele reis met maatregelen die je kunt en moet nemen. Pas dan willen we het hebben over het verhogen van de inkomsten voor de gemeente via meer belastingen.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

26

Dan tot slot, iets wat u niet op uw schriften heeft staan, dit was mijn laatste betoog in de eerste termijn. Niet de laatste keer dat u vandaag van mij gaat horen, want ik houd van het debat en ga tot het laatste moment staan voor de idealen die ik samen met de VVD voorsta. Ik wil u allen al wel vast hartelijk danken voor de afgelopen zes jaar, de mooie momenten achter de schermen en de toffe debatten voor de schermen. Ik wens u allen een inhoudelijk scherp debat toe met een ontspannen relatie eronder wonnen. Wanneer het vertrouwen onderling is, kan er op de inhoud scherp gesproken worden. Ik geloof nog steeds dat het in dat dit in het belang is van al onze inwoners. Doe dat met hart en ziel, dicht bij jezelf als persoon en volg altijd je hart, want dat klopt. Motie Subsidie Schoenenkwartier De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat:        

Vanaf 2026 substantieel minder geld van het Rijk richting de gemeenten vloeit. Dit betekent dat Waalwijk geen sluitende meerjarenbegroting meer heeft, en meerdere miljoenen negatief schrijft; Het schoenenkwartier bij start een subsidie zou krijgen van€ 464.000 de huur en een exploitatiesubsidie van € 491.000; Incidenteel in 2021 € 365.000 beschikbaar is gesteld voor startkosten, verhuizing, opening en marketing; Over de jaren 2022 t/m 2025 een startimpuls is gegeven van € 167.000 per jaar; Bovenop deze bedragen de raad in februari 2023 eenmalig een extra bedrag van ongeveer € 179.000 beschikbaar heeft gesteld; De totale structurele subsidie inmiddels 1.1 miljoen is; De eenmalige subsidie én de subsidie met een einddatum altijd bekend stonden als tijdelijk.

Overwegende dat:  De start van het schoenenkwartier een lang en flink bediscussieerd verleden kent;  De kosten van de bouw van het museum én de jaarlijkse subsidie meerdere malen besproken is in de raad;  Er altijd is gesteld dat met deze subsidie en de investering in de bouw van het museum, er 35.000 bezoekers per jaar zouden komen, waarmee de business case rond kwam;  Er slechts 26.000 bezoekers waren in 2023. Verzoekt het college: 1. De voorgenomen structurele uitgave aan extra subsidie voor het schoenenkwartier van 203.000 euro per jaar vooralsnog niet op te nemen in de begroting; 2. Het schoenenkwartier te vragen om met een begroting te komen op basis van de subsidie van 1.1 miljoen en de andere subsidies en bedragen die zij ontvangen, en daarmee aan te geven wat dan niet kan worden uitgevoerd; 3. Op basis van die begroting bij de kaderstelling van 2026 een voorstel aan de raad voor te leggen over de definitieve subsidietoekenning. en gaat over tot de orde van de dag.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

27

De voorzitter: Dank. Volg je hart, want dat klopt. Algemene reacties, algemene vragen eerst op dit betoog van de VVD. Meneer Kieboom, ik zag u als eerst staan. De heer Kieboom: Voorzitter, bedankt. Mevrouw Klerks, bedankt voor mooie laatste woorden voor uw betoog. Ik heb er aandachtig naar gelasterd. Wij van de D66 schrikken wel een beetje van uw opmerking van één wethouder minder. Wij hopen niet dat uw wethouder daardoor in ieder geval minder slaapt. Het college heeft het al zo druk. Hoe ziet u dat dan voor zich met één wethouder minder? De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Dank u wel. Het gaat ons ook om wat we als gemeente uitstralen. WE hebben een niet-sluitende begroting, we moeten iets. Een extra wethouder kost 200.000 euro. We vinden dus in algemene zin dat we eerst naar onszelf moeten kijken. Ik snap dat het nogal een opmerking is. Tegelijkertijd hebben we ook destijds bij de coalitieonderhandelingen gesproken over, moet die wethouder er wel of niet komen en is er ruimte in de begroting daarvoor? We vinden als VVD dat je eerst naar jezelf kijkt. Als we gaan bezuinigen, dan doen we dat dus en in de ambtelijke organisatie, maar moet je ook naar het bestuur kijken. Het moet wel allebei. Als we een bestuur houder van vijf wethouders, dan is er niet ruimte en capaciteit in de ambtelijke organisatie om voor alle vijf de wethouders al die ambities uit te voeren.

Als je aan de ene kant gaat snijden, moet je ook aan de andere kant snijden. We willen hierbij niet zeggen van, dit is de vijfde wethouder en die moet dan naar huis. Het gaat ons meer om even de scherpte erin van, we moeten ook naar onszelf kijken als gemeenteraad en als bestuur, hoe we financieel tot een goed einde komen. De voorzitter: Meneer Kieboom. De heer Kieboom: Bedankt voor uw antwoord. Duidelijk zo. De voorzitter: Is er iemand die op dit onderwerp iets wil vragen of toevoegen? Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar-Alias: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Klerks, bedankt voor uw betoog, ik heb ook aandachtig geluisterd. Ik kon niet nalaten om u bij uw laatste betoog weerwoord te geven. Ik heb gelezen dat u niet blij bent bij de subsidie van de kinderboerderij noch die van Schoenenmuseum. Helemaal met u eens, want Lijst IJpelaar is het daar ook niet mee eens. Ik vind ook dat wat de directrice, ik weet niet hoe je dat noemt, directrice die u heeft gezegd ook niet helemaal je van het was voor de burgers van Waalwijk. Maar nu heeft ze twee keer genoemd hoe goed het is dat Máxima hier is geweest, maar de burgers krijgen nou een rekening gepresenteerd. U zei ook wat er zou gebeuren als we ze niet gaan steunen. Ik vroeg me af, als ze met de begroting komen opgesteld op basis van die 1,1 miljoen, zou dat helpen, denkt u? De voorzitter: Mevrouw Klerks.

Mevrouw Klerks: Jazeker, dat denk ik. Dat staat ook in het derde dictum volgens mij van de motie die we indienen, dat we graag een begroting zien gebaseerd op die 1,1 miljoen, in het tweede dictum. Ik heb ook een motie gemaakt waarvan ik hoop dat hij op brede steun in de raad kan rekenen. Ik had ook heel rigoureus kunnen zeggen van, we doen het helemaal niet en ze zoeken het maar uit, om het even heel plat te zeggen. Ik ging ervan uit dat ik daarmee ook niet de steun in de hele raad zou krijgen. Ik hoop toch, en ik roep iedere partij op, om deze motie te steunen omdat het enige wat deze motie zegt, is, maak een pas op de plaats, stel hem nog niet vast en vraag het bestuur van het Schoenenkwartier om met een begroting op basis van 1,1 miljoen te komen. Dan kunnen Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

28

we daar volgend jaar alsnog over spreken. Wat ons betreft gaat die er helemaal structureel uit, maar ik hoop toch dat elke partij hier in de zaal het met mij eens is dat we om een begroting moeten vragen zonder dat we nu opeens twee ton extra geven op basis van niet. De voorzitter: Voldoende? Mevrouw IJpelaar, wilt u nog reageren? Mevrouw IJpelaar-Alias: Via u, dank u wel, mevrouw Klerks. Ik ben het helemaal met u eens. Bedankt voor uw antwoord. De voorzitter: Dank u wel. Algemene vragen nog aan de VVD? Meneer Van de Pluijm of specifiek op een motie? Algemeen? Gaat uw gang. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Enkele vragen over de insteek die de VVD Waalwijk altijd kiest als hoeder van de financiën. U geeft aan dat u niet graag hoort dat de bedrijfsvoering op orde moet worden gekregen, maar u zegt ook dat de bedrijfsvoering in Waalwijk nog niet aan de ondergrens zit. Kunt u dat toelichten? De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Klerks: Dat kan ik. In de tekst van de kadernota staat dat de bedrijfsvoering aardig bijgeplust moet worden. Dat is gewoon iets wat we niet graag horen. Als liefste horen we dat alles op orde is. Dat is hoe ik dat eerste deel bedoel. Het tweede deel bedoel ik, ik zie het slechter bij andere gemeentes. Ik hoor dat we graag strategisch communicatieadviseurs willen. We hebben hier een goed werkend financieel systeem. We hebben Pepperflow.

Het kan echt nog wel veel erger. In die zin zeg ik, het zit niet aan de onderkant van wat we bij andere gemeentes af en toe tegenkomen. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Bedankt ook voor deze nuancering. Nu is het een stuk helderder. Ga ik toch even door op de rol die u aanmeet, over die hoeder van financiën. U geeft toch aan dat u op de bedrijfsvoering, dat op orde krijgen, dat niet graag hoort. Dat zal geld kosten. Vervolgens, u maakte een grapje, heeft u het wel over de koffie. Dat mag wel, maar de banken in de hal niet. Het is al wat vaker gezegd vanavond, maar vertrouwt u er niet op dat de ambtenaren en het college hier at zelf wel goed kunnen inschatten wat nodig is, op bedrijfsvoering, koffie en wel of niet banken in de hal? De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Dank u wel. Daar vertrouw ik zeker op, want u hoort in mijn betoog ook geen voorstellen die er helemaal uit moeten. Ik heb ook niet gezegd dat bepaalde wensen niet mogen. Wat me alleen stoorde, was dat het als onontkoombaarheid in de kadernota staat. In onze ogen is het geen onontkoombaarheid, maar een wens. Die nuance willen we wel graag scherp hebben.

Wat is nu een wens en wat is een onontkoombaarheid? We geven alleen maar suggesties aan het college over richting de begroting, waar wij aan denken, maar we geven alle vrijheid aan het college om dat zelf in te richten, behalve het Schoenenkwartier. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dat ben ik toch nog niet helemaal eens met mevrouw Klerks. Het lijkt alsof u op de stoel gaat zitten, want het ene vindt u wel, het andere vindt u niet. Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

29

Daarvoor pak ik even door naar het volgende punt. U hamert altijd heel erg op de ozb. Dat mag niet verhoogd worden, vindt u, maar een wethouder minder, dat mag weer wel. Ook daarin, als je de kadernota leest, staat er een heel gewoon plan van aanpak waarin het college aangeeft op welke facetten en op welke manier ze om willen gaan met het ravijnjaar. U duidt dat ook heel keurig. Waarom wilt u juist op die stoel gaan zitten? Waarom laat u dat niet aan het college om die rol in te vullen? De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Dank u wel. Dan denk ik dat de heer Van der Pluijm iets anders hoort in mijn betoog dan dat ik heb bedoeld. Ik geef gewoon een heleboel suggesties en laat juist aan het college om dat uit te voeren. Ik heb geen enkele motie, behalve eentje. Ik dwing helemaal niks af. Ik geef alleen suggesties in onze zienswijze als VVD, hoe we tot een gedegen financiële begroting kunnen komen. Dat is precies wat de bedoeling is in deze kadernota. De voorzitter: Voldoende? De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Dank voor uw laatste eerste termijn. De voorzitter: Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Natuurlijk laat ik deze gelegenheid niet voorbijgaan om te debatteren met mevrouw Klerks. Misschien gebeurt dat nog vaker vandaag.

Het is in het verleden een aantal keren gebeurd, waren er goede herinneringen aan, het had wat vaker mogen gebeuren. Dat terzijde. Bijzonder vond ik dat de woordvoerder van de VVD begon met de opmerking, we zijn het eens met de koers, maar het moet worden gekoppeld aan financiën. Dan is onze reactie, deze ingezette koers is met de huidige stand van zaken als het gaat om de financiën helemaal niet mogelijk. Die koers moet worden bijgesteld. De VVD noemt een aantal suggesties, komt maar met één motie. Dat hadden er wat ons betreft veel meer moeten zijn, naar aanleiding van de discussie zojuist. Als we als raad bij de begroting nog willen ingrijpen, dan zijn we te laat. Het is heel lastig om een begroting, zeker als het om zulke grote bedragen gaat, bij te stellen. Nu is mijn vraag aan mevrouw Klerks, is het zo dat u het er eigenlijk niet mee eens bent, maar niet overgaat tot actie, omdat u niet als oppositiepartij bekend wil staan? Is het zo van, we blaffen wel, maar we bijten niet. Met alle suggesties die u doet, heeft u ook nog niets geregeld dat de begroting in 2028 structureel sluitend is. Dat is mijn vraag aan mevrouw Klerks van de VVD, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Dank u wel.

Ook ik heb genoten van het debat van de heer Van Groos, vandaar dat hij ook vernoemd werd in mijn betoog, als hij zich nog tenminste iets van zes jaar geleden weet te herinneren. Nee, het was niet mijn intentie om nu weer oppositiepartij te zijn. De VNG heeft wat adviezen afgegeven over hoe we moeten omgaan met ons begrotingen en heeft lange tijd geadviseerd van, laat gewoon die 2028 in de min staan. Laat gewoon zien hoe en wat. Pas op 25 juni heeft de provincie aangegeven hoe zij ermee omgaan. Het is nu 4 juli. Ik denk dat het college heel veel kan, maar ze kunnen niet in anderhalve week een aangepaste kadernota of een begroting maken. Met die opdracht die er nu daadwerkelijk ligt dat we naar nullijn moeten, daar heb ik wel vertrouwen in het college dat ze daarmee aan de slag gaan. Ik heb mijn kadernotabetoog daarop aangepast om suggesties te geven. Om nu met allerlei moties te komen, dat vind ik dus onverstandig, want ik wil heel graag dat het college samen met de organisatie gaat kijken welk beleid geschrapt kan worden, welke wensen er weg kunnen.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

30

Die keuze zou ik als eerste met een voorstel vanuit die hoek willen laten komen, zodat dat aan ons voorgelegd kan worden. Ik vind de tijd te kort om nu fors in te grijpen. De voorzitter: Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, de fractie van de ChristenUnie heeft geen enkel probleem met nu flink ingrijpen, maar dat blijkt later wel vandaag. Dan een andere vraag aan mevrouw Klerks, want ook zij verwijst naar wat de VNG heeft aangegeven, maar de VNG heeft aangegeven naar mijn idee dat er is gezegd van, de tekorten die het Rijk veroorzaakt, moet je niet meteen gaan vullen. De VNG heeft niet gezegd, laat het verder oplopen of, ga nog door met nieuwe wensen. Ik constateer dat heel veel gemeenten in Nederland bezig zijn met bezuinigingen. Maar Waalwijk is zover nog niet. Hoe verklaart zij dat dan? De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Ik verklaar dat doordat we altijd een financieel gezonde situatie hebben gehad, we gewend zijn geweest om altijd wensen te uiten, we een ambitieus college hebben die veel dingen voor elkaar wil krijgen voor onze gemeente. Nu voor het eerst denk ik op de rem te trappen, dat zijn we niet gewend. Als je het VNG advies leest vanuit de mindset, we kijken wat wel kan, dan zoek je de randjes op.

Ik denk dat het prima is dat het college dat heeft gedaan om te kijken van, wat zegt VNG qua advies en hoe kunnen we dat dan inpassen? Prepare for the worst, staat er ook in. Daarover staat ook het een en ander in de kadernota. De brief van de provincie is veel helderder. Nu moet je daar dus mee aan de gang. Daar wil ik het college gewoon de tijd voor geven. Heel anders kan ik dat niet maken, behalve dan dat ik wel me kan voorstellen waar ons college vandaan komt. Ik denk dat ze een flinke opgave te wachten staat, omdat het 180 graden anders is dan wat ze gewend zijn. De voorzitter: Meneer Van Groos, nog een laatste reactie. De heer Van Groos: Voorzitter, er ontglipt mij net een gedachte terwijl ik nog zo nadrukkelijk aan het luisteren was naar mevrouw Klerks. Ik wil in ieder geval wel zeggen dat de wet heel duidelijk is, we moeten een structureel sluitende begroting hebben. Dat je wel kunt blijven hopen en denken dat er geld uit Den Haag gaat komen, dat verwacht ik eerlijk gezegd niet. We zijn als gemeente niet van gisteren. We werken al langer met begrotingen en we weten hoe dat we met tekorten omgaan. Al pratende schiet mij ook in gedachten wat ik nog wilde meegeven. Ik denk dat die rooskleurigheid van de financiële situatie in Waalwijk vooral is ingegeven doordat we heel veel incidentele middelen hebben gehad.

Structureel, als het gaat om structurele inkomsten en uitgaven, zijn die al jaren maar net in balans. We hebben ook niet zo lang geleden moeten bezuinigen omdat de structurele uitgaven groter waren dan de structurele inkomsten. Het perspectief is niet eens veranderd van, we zaten heel ruim en nu moeten we krap. Nee, we zaten al krap en het wordt nog krapper, dus moeten we nu wel iets doen, is ons standpunt. De voorzitter: Voldoende? Ik zie mevrouw Koptagel ook opstaan. Mevrouw Koptagel-Demirbas: Dank u wel, voorzitter. Om iets wat ik zojuist tijdens mijn debat heb te horen gekregen, heb ik wat nageplozen. Ik wil met een aanvulling daarop komen. Aansluitend op van, we zijn het eens met de koers en kunnen we het korten, wettelijk, dat wordt hier ook eens een keertje aangedragen. Ik heb het stuk van de provincie over het sluitend budget of wettelijk. Dan citeer ik een zinsnede daarin. Is uw begroting in 2025 niet structureel en reëel in evenwicht, dan dient u ervoor te zorgen dat Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

31

dit evenwicht tijdig wordt hersteld in de meerjarenraming uiterlijk in 2028. Dat wij met dit voorstel zoals wij het hebben gehad in 2026 niet sluitend zijn, staat toch iets anders in dat stuk. Dat wilde ik even zeggen. De voorzitter: Mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks: Nu hoor ik mevrouw Koptagel iets zeggen wat net niet klopt. Het is altijd zo dat het eerste en het jaar laatste jaar van een begroting sluitend moet zijn. 2025 moet sluiten zijn en 2028. Dat is ook wat u voorleest. Op dit moment, in wat ons nu voorligt, is 2028 niet sluitend. Er is een tekort van 3,5 miljoen, 4,5 miljoen, ergens daaromtrent. Die moet dus nog naar nul. 2025 ziet er volgens mij wel sluitend uit. We hebben alleen iets meerjarig toen in 2028. Dat betekent wel dat we echt keuzes moeten maken. Kleine nuance. De voorzitter: Voldoende. Dank u wel. Dan gaan we over naar de motie. Er is één motie ingediend. Dan mag u even blijven staan. Ik weet niet of daar vragen over zijn. De motie over het Schoenenkwartier, is daar voldoende op gewisseld? Zijn daar geen aanvullende vragen meer over. Ik zal even kijken wie het steunt. Samen Waalwijk was een van de mede-indieners. GroenLinksaf, Lijst IJpelaar en e SGP. Lokaal Belang ook, Schoenenkwartier? Oké. Voldoende. We gaan tien minuten schorsen.

U heeft dan ook de kans om nog even over voor de motie waarover in de eerste bijdrage werd gesproken met elkaar van gedachten te wisselen. Tot 15.50 uur schorsen we de vergadering, hebben we even pauze. Ik hoop dat u op tijd terug bent hier. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter: We vervolgen deze vergadering met de bijdrage van GroenLinksaf. Jammer dat er een aantal mensen zijn die er nog niet zijn. Dat wordt een aandachtspuntje voor de volgende schorsing of pauze. Gaat uw gang. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. Ik ben gewend om het allemaal in één ademteug te doen. Dat gaat vandaag niet lukken, ben ik bang. Graag enige coulance. Voorzitter, vandaag praten we over de kaders voor de begroting van 2025. Kaders die een iets andere vorm hebben dan waar ik als fractievoorzitter van GroenLinksaf twaalf keer eerder een mening over heb mogen geven. Kaders die een vertaling zouden moeten zijn van het coalitieprogramma, kaders waarvan we samen moeten bekijken wat we overeind kunnen houden. Voorzitter, laten we dan eens beginnen met het constateren dat het maken van keuzes moeilijk is, en vandaag ook zal blijken moeilijk te zijn, de afgelopen periode hebben we dat al een paar keer mogen constateren.

Zoveel mensen, zoveel zinnen, en met tien partijen in de raad, een beperkte hoeveelheid geld, en verkiezingen aan de horizon, worden de keuzes er niet makkelijker op. Kiezen we voor mensen, voor stenen, voor natuur, voor cultuur.. Het lijkt allemaal een beetje voor de hand liggend, maar dat blijkt toch wat ingewikkelder te zijn. Voorzitter, laten we eens niet te moeilijk beginnen. Vorige week heeft GroenLinksaf ervoor gekozen een relatief moeilijk amendement in stemming te brengen. Zoals toen al gezegd niet met de bedoeling om te laten zien hoe moreel goed wij wel niet zijn, alhoewel dat er tegenwoordig blijkbaar wel bij hoort, maar meer om het besproken probleem van bestaanszekerheid duidelijk neer te zetten. Vooraf wisten we dat het amendement het waarschijnlijk niet zou halen, maar het was dan ook slechts een opmaat tot de motie die we vandaag over hetzelfde onderwerp indienen. Armoede is echt een Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

32

probleem, en volgens een artikel in Binnenlands Bestuur kost de daarmee samenhangende schuldenproblematiek de maatschappij minimaal 8,5 miljard per jaar De motie vraagt van het college om inzichtelijk te maken wat de verschillende mogelijke scenario’s voor positief effect hebben op de bestaanszekerheid van onze burgers, en tegen welke kosten. Aan de hand van dat overzicht kunnen we dan kijken welke investering voor ons verantwoord voelt. Wij hopen dat u die relatief simpele opdracht wilt geven. Vorig jaar begon GroenLinksaf het betoog met de opmerking dat, ondanks alle ellende, de AR in ieder geval nog redelijk gevuld was. Helaas lijkt dat ondertussen niet meer het geval. Tegenvallers in bijvoorbeeld de grondexploitatie en de projecten waar wij geld voor gereserveerd hebben zorgen er voor dat er eigenlijk niets meer is. Dat wil zeggen, er is een slordige 2,1 miljoen waar we iets mee zouden kunnen doen, en dat klinkt een stuk meer dan het is. Nou doen zich een opvallende situatie voor in die AR. We hebben 21 miljoen, maar die hebben we niet, maar eigenlijk wel. Begrijpt u het nog? We leggen het snel uit. Het grootste deel van het geld dat er nu in zit, en dat is heel veel, gaat naar het GOL, het gat in de Oosten van de Langstraat. Van onze AR is 13 miljoen geblokkeerd als dekking voor de meerkosten die ontstaan zijn door de vertragingen in dat project.

Voorzitter, hoe is het mogelijk dat we blijven accepteren dat dit project duurder en duurder wordt. Er wordt vanavond gepraat over het bijstellen van ambities. Wordt het niet eens tijd dat we hier ambities gaan bijstellen? We zouden dan bijvoorbeeld kunnen beginnen met het schrappen van het onzalige plan voor de Spoorbrug en het afgraven van de dijk tussen Waalwijk en Drunen. Als een relatief simpel geluidsscherm 13,5 miljoen kost, kan hier serieus geld bespaard en natuur gespaard worden. Verder is de reservering voor het GOL een vreemd ding. We moeten het doen voor als de plannen eindelijk uitgevoerd worden, maar als ze uitgevoerd worden hebben we het niet nodig. Volgens de portefeuillehouder kunnen we de grond morgen verkopen voor zo veel meer geld dan waar we zes jaar geleden rekening mee hielden, dat die 13 miljoen probleemloos terugverdiend zal worden. Zo lijkt het allemaal iets minder bleek te zijn. Klopt dit overigens nog wethouder? Voorzitter, GroenLinksaf constateert nog een ander probleem in de manier waarop we met plannen omgaan. Het is maar een voorbeeld, maar toch! We zijn al jaren aan het praten over bouwen op het terrein van de gedempte haven. Een relatief klein stukje Waalwijk, vlak bij het centrum, op geurafstand van de snelweg. De plannen waar we nu op uit dreigen te komen zijn van hoge kwaliteit, zeer hoge kwaliteit, elf hoge kwaliteit zelfs.

Die hoogte is nodig om voldoende woningen te realiseren, we willen ten slotte sociale woningbouw en woningen voor starters en doorstromers. Daar hangt dan wel een heel specifiek prijskaartje aan, een beperkt prijskaartje. Bouwen in de hoogte levert meer vierkante meter woonruimte op, maar betekent ook een onevenredig beslag op de resterende grond. Hoe hoger je bouwt, hoe meer grond je zult moeten reserveren voor. Dat soort onproductieve grond levert verder niets op, kost alleen maar geld, en er komt een moment waarop het voor een ontwikkelaar niet meer rendabel te maken is zonder de prijs per unit te verhogen, en dat kan niet, want wij willen hoogwaardige woonwijken met starters en sociale woningbouw. In het Engels zeggen ze dan dat je je taartje niet kan bewaren als je het opeet, oftewel, je kan niet alles hebben. De principiële keuze is makkelijk, kies je voor mensen of kies je voor auto’s? In de opzet van deze wijk is die keuze van het begin af aan duidelijk geweest. Wij hebben een tekort aan woonruimte, geen tekort aan auto’s. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er geen behoefte is aan duidelijkheid over parkeernormen. Het is vervelend dat we als raad moeten discussiëren zonder te weten waar we plannen nu eigenlijk aan moeten toetsen. Gegoochel met getallen maakt een en ander niet makkelijker uit te leggen.

Voorzitter, ondanks het feit dat we alweer ruim zes jaar deel uit Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

33

maken van de coalitie, heb ik persoonlijk het grootste deel van mijn raadslidmaatschap doorgebracht in de oppositie, tien van de ruim veertien jaar dat ik raadslid ben om precies te zijn. Je zou het bijna vergeten, en volgens sommigen zijn we dat ook vergeten, net zoals sommige raadsfracties wel eens vergeten dat voor hen het omgekeerde geldt. In onze oppositionele rol hebben wij ons altijd zeer duidelijk uitgesproken over de soms ronduit bizarre manier waarop de planvorming rondom het Schoenenmuseum vanuit raad en college vormgegeven werd. In de laatste maanden van mijn eerste drie raadsperioden werd er dan eindelijk een klap op dat plan gegeven, en er wordt ons nu gevraagd of we die klap met twee ton extra structureel per jaar willen honoreren. Graag herinner ik u aan de opmerkingen waarmee wij ons toen niet achter het raadsvoorstel geschaard hebben. Wij doen even een greep uit wat we toen gezegd hebben: het college vraagt ons akkoord te gaan met een plan zonder deugdelijke financiële onderbouwing. Er ligt een mooi plan, maar dat plan gaat veel geld kosten. De verwachtingen waarop dit plan gebaseerd zijn, zijn niet of matig onderbouwd. Wij willen de Raad van Waalwijk er nogmaals op wijzen dat we ons op zeer glad ijs begeven als we nu, omwille van de snelheid, ondoordachte beslissingen gaan nemen waar we later wellicht met spijt op terugkijken.

Voorzitter, spijt is een groot woord, maar de veronderstelling dat de financiële onderbouwing matig was, daar kunnen we het achteraf toch over eens zijn? Op het moment dat ik, namens GLa, bovengenoemde woorden sprak, ging het over een structurele bijdrage van 9 ton, dat werd 1,1, daarna tijdelijk 1,3, en nu zou het structureel 1,3 moeten zijn. Voorzitter, GroenLinksaf hecht er waarde aan te laten weten dat we serieus trots zijn op ons museum, maar net zoals bij de gedempte haven is er een evenwicht tussen wat je wilt investeren en wat je dan mag terugverwachten. We begrijpen de vraag van het museum, we onderschrijven het gewenste ambitieniveau, zeker in het licht van de reden waarom we de mega-investering in dit museum gedaan hebben: het versterken van het centrum van Waalwijk. Aan de andere kant praten we vanavond over de grenzen aan onze ambities in het licht van tekorten waar we iets mee zullen moeten. Wellicht is het goed om het verhaal een jaar door te schuiven, 2025 is sowieso gedekt, en het museum in de tussentijd te laten bedenken op welke manier ze het maximale kunnen persen uit wat ze hebben, zodat ze wellicht met iets lagere extra bijdragen toch kunnen doen wat wij van ze verwachten. Voorzitter, nog een motie. Onlangs is er in het Waalwijks podium ingesproken door twee zeer enthousiaste vertegenwoordigers van de sport.

Zij stelden voor onze Groene Wig om te bouwen tot een sportcampus, met ruimte voor biodivers groen en toegang tot brede laagdrempelige sportvoorzieningen voor iedereen. Een mooi plan, met een heel fors prijskaartje. Zo fors, dat het ons niet lijkt dat Waalwijk in haar meest welvarende jaren die kosten had kunnen ophoesten, zeker niet als al ons geld al naar vertraagde projecten gaat. Nu is het mooie van dit specifieke project dat het ons eigenlijk niets zou hoeven te kosten, en dat het niet overmorgen klaar zeker hoeft te zijn. Volgens de insprekers zou het bedrijfsleven van Waalwijk de kosten kunnen en willen ophoesten, en zou onze rol weinig meer dan een faciliterende hoeven te zijn. De motie vraagt dan ook alleen maar om de intentie van het plan te omarmen, om eens te gaan praten met de initiatiefnemers, om te kijken of en hoe we ze kunnen helpen dit plan te realiseren. Dat hoeft geen geld te kosten, daar is in deze fase marginale ambtelijke inzet voor nodig, het gaat om niets meer dan kijken wat kan, en actief waardering tonen voor een mooi initiatief. Voorzitter, een laatste opmerking. We hebben niet alles besproken, dat kan ook niet. Andere partijen in deze raad zullen vast zaken aanstippen die wij ook belangrijk vinden. Maar ja, keuzes en zo. Ik zou graag afsluiten met een persoonlijke anekdote.

Het lijkt er op dat we de komende periode de financiële kaasschaaf uit de kast zullen moeten halen. Toen ik jong was, nog jonger dan nu, hadden we bij ons thuis niet veel geld. Als goed Christelijk nest hadden mijn ouders zeven kinderen, en mijn vader was een Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

34

alleenverdienende jonge leraar in de tijd dat het onderwijs echt geen vetpot was. Als wij ‘s morgens met zijn negenen aan de ontbijttafel zaten, lag er ook altijd een groot stuk kaas. De bedoeling was dan dat je netjes, met de kaasschaaf, een stuk van de korst afhaalde zodat de kaas netjes van boven naar beneden afgeschaafd kon worden, zodat de kaas netjes recht bleef. Maar veel kinderen, haast, honger, boeien. Wij schaafden lekker een beetje tussen de korst door, net zo makkelijk. Ons moeder werd daar gek van, de kaas uithollen noemde ze dat. Nog erger werd het als we na een tijdje van arren moede maar aan de kop van die holle kaas gingen zagen, zodat we net zoveel van de bovenkant als de onderkant wegnamen. Voorzitter, zullen we dat als gemeenteraad van Waalwijk niet doen met de financiële kaas van de gemeente Waalwijk? Niet uithollen, en zeker niet de boven- en de onderkant even ver wegschaven. Tot zover. Motie Uitbreiding regeling IIT De raad, Gehoord de beraadslaging, Overwegende dat, 

      





   

in de ontwerpbegroting van GR Baanbrekers het advies gegeven wordt voor een aanpassing in de door de deelnemende gemeentes gehanteerde criteria voor inkomensondersteuning, de IIT; het instrument individuele inkomenstoeslag (IIT) een knop is waar gemeenten aan kunnen draaien om een meer stabiel en hoger inkomen te realiseren. mensen die langere tijd een laag inkomen hebben door de IIT een jaarlijkse toeslag kunnen krijgen als aanvulling op het inkomen; het hierbij gaat om een bredere doelgroep dan alleen de bijstandsgerechtigden; een aanpassing in de IIT zorgt voor een grotere bestaanszekerheid; onvoldoende bestaanszekerheid zorgt voor uiteenlopende problematiek op het gebied van schulden, wonen, onderwijs, en zorg; voor veel inwoners van de gemeente Waalwijk deze bestaanszekerheid niet vanzelfsprekend is; een aanpassing van de criteria leidt tot minder schuldenproblematiek, minder problemen met wonen, minder aanspraak op voorliggende voorzieningen, minder aanspraak op zorg en lagere kosten in het brede Sociale Domein.

Constaterende dat, onze regio (Langstraat) een van de weinige Brabantse regio’s is waar nog steeds 105% van het bestaansminimum als grens gehanteerd wordt voor de toekenning van de IIT; de door het Rijk voorgenomen bezuinigingen waarschijnlijk een negatieve invloed hebben op de mate waarin wij de problematiek die ontstaat door onvoldoende bestaanszekerheid kunnen opvangen; in het coalitieakkoord is afgesproken waar mogelijk in te zetten op preventief in plaats van curatief beleid; in de koers sociaal domein bestaanszekerheid een van de pijlers is; Baanbrekers de deelnemende gemeentes adviseert deze stap te zetten, maar de beslissing aan de individuele gemeentes laat; de gemeente Waalwijk de beleidsruimte heeft om hierin een zelfstandige keuze te maken en niet afhankelijk is van wat de andere gemeentes doen.

Verzoekt het college:

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

35

1. Voor de begroting 2025 de financiële gevolgen van de verhoging IIT in beeld te brengen op basis van diverse percentages (110%, 115%, 120% ) en referteperioden van 3 en 5 jaar, zodat de raad een keuze kan maken. 2. Een inschatting te maken hoeveel inwoners we met deze regeling meer bestaanszekerheid kunnen bieden. en gaat over tot de orde van de dag.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

36

Motie Sportcampus Waalwijk De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat:  Er een uitgebreid inspiratiedocument ligt voor een duurzame Sportcampus in het sportieve hart van de kern Waalwijk;  Deze visie uitgebreid en overtuigend is toegelicht door twee pleitbezorgers tijdens het Waalwijks Podium van donderdag 14 maart 2024;  Sport een centrale rol dient te spelen in het leven van ieder individu en in de Waalwijkse samenleving in het algemeen;  Sport een centrale rol speelt in het coalitieakkoord ‘Samen Werken aan de Toekomst’;  Het verenigingsleven om uiteenlopende redenen onder druk staat;  De problemen rondom lokale verenigingen alom bekend en groot zijn; Overwegende dat:  De gepresenteerde Sportcampus zou bijdragen aan een integrale oplossing voor veel van de eerder genoemde correlerende problemen bij individuele verenigingen;  Ook in Waalwijk de verenigingscijfers teruglopen;  Vergroening en verduurzaming van het gehele gebied een gewenste ontwikkeling is, omdat het bijdraagt aan een gezond (sport)klimaat, aan de groen-blauwe kwaliteit en aan de binnenstedelijke biodiversiteit;  Deze Sportcampus een initiatief vanuit de maatschappij is waar de gemeente een cruciale faciliterende rol in kan spelen;  Financiering een uitdaging is en de gemeente zich momenteel in een precaire financiële bevindt;  Dit geen belemmering hoeft te zijn om dit initiatief van de

grond te krijgen; Spreekt uit dat: 

De door inwoners van onze gemeente gepresenteerde visie van een Sportcampus wordt omarmd.

En verzoekt het college:  

  

De visie van een Sportcampus, zoals door de initiatiefnemers is gepresenteerd mede te omarmen. De initiatiefnemers te laten onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om dit initiatief van de grond te krijgen, met aandacht voor draagvlak onder de overige (sport)verenigingen. De initiatiefnemers te laten onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor externe financiering. De Raad op de hoogte te houden van de resultaten van de lopende gesprekken en onderzoeken. In deze fase als college enkel een faciliterende rol te spelen, waardoor het niet noodzakelijk is extra ambtelijke capaciteit te reserveren.

en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Den Braven. Neem een hap adem. Eerst de algemene vragen en dan kom ik aan de motie. Meneer Tiemstra. Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

37

De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel. Via u zeg ik meneer Den Braven dank u wel voor uw boeiend betoog. Ik heb ook genoten van uw verhaal over de kaas. Zeer herkenbaar. Ik weet ook dat die bij ons gesneden wordt. Misschien moeten we inderdaad ook in Waalwijk de kaasschaaf hanteren op de wijze zoals gebruikelijk. Zijkanten eraf, netjes recht en dan door tot beneden. Daar komen we straks op terug. Dat is niet mijn vraag, voorzitter. Mijn vraag is, deze, een zinnetje, ik wil het met u hebben over het gat Oosten Langstraat, waar u het in uw betoog over had. Leuk gevonden. Als we het gat kunnen zien als een gat waar een hele hoop verkeerd door kan worden afgewerkt, dan zou dat onze steun wel kunnen hebben. U schrijft, verder is de reservering voor het GOL een vreemd ding. We moeten het doen voor als de plannen eindelijk uitgevoerd worden, maar als ze uitgevoerd worden, hebben we het niet nodig. Die begrijp ik niet helemaal. Verkeersafwikkeling Haven 6, 7, 8 wat we allemaal hebben, dat zal niet minder worden. De A59 zien we langzaam vollopen. Taxandriaweg loopt vol. Verkeer Waalwijk-Den Bosch loopt vol over de verschillende wegen. Waarom zouden we naar uw mening het GOL niet nodig hebben? Of anders gezegd, niet meer nodig hebben? Want het verkeer wordt niet minder. De voorzitter: Meneer Den Braven. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter.

Ik begrijp dat meneer Tiemstra hem zo hoorde, maar dat is niet wat ik wilde zeggen. Wellicht kwam dat door het feit dat ik wat sneller sprak dan dat ik van plan. Was wat ik wilde zeggen, is dat we de reservering niet nodig hebben op het moment dat GOL ten uitvoering gebracht wordt. Wij reserveren 13 miljoen, voorzitter, voor het GOL. De portefeuillehouder heeft een aantal jaar geleden laten weten tijdens een gesprek dat op het moment dat het GOL uitgevoerd wordt, dan kunnen we de gronden gaan verkopen. De meerwaarde van de gronden ten opzichte van het moment waarop we de plannen maakten, is zoveel hoger, dat we die 30 miljoen ongeveer goed zullen maken met de meerwaarde van de verkoop van die gronden. We reserveren 30 miljoen voor tegenvallers, maar op het moment dat het GOL uitgevoerd wordt, wort die 13 miljoen tegenvaller goedgemaakt door de meerwaarde van de opbrengst van de grond. Dat is wat ik wilde zeggen. De voorzitter: Meneer Tiemstra dan. De heer Tiemstra: Dan is uw conclusie juist. Daarmee bedoel ik dat u sneller hebt gesproken dan dat ik het heb kunnen begrijpen. We horen straks wel wat het college hiervan vindt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, ik wil graag op dit punt ingaan.

Volgens mij loopt meneer Den Braven lang genoeg mee om te weten dat de kosten altijd voor de baten uitgaan en dat we die 13 miljoen eerst nodig hebben om de hele infrastructuur en alles wat er bij het GOL hoort aan te leggen, voordat we grond kunnen verkopen. Dat is één. Twee, als dat dan 13 miljoen oplevert, dan kunnen we gelijk een geluidsscherm realiseren bij Waalwijk Oost, want dat kost om en nabij 13 miljoen. Dan hebben de mensen die de meeste last hebben van die verkeersontsluiting en dat extra bedrijventerrein en het sluipverkeer dat er nu doorheen gaat, het toch wat rustiger. De voorzitter: Meneer Den Braven. De heer Den Braven: Ik probeer in mijn hoofd zeer ernstig daar een vraag uit te destilleren, mevrouw de voorzitter. Dat klopt. Waar ik aan refereer, is dat niet alleen deze Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

38

wethouder maar ook de wethouder voor deze wethouder die het GOL onder zich had, die zei van, ik kan als ik wil ongeacht het GOL morgen die grond al verkopen voor zoveel meer geld. Natuurlijk heeft u gelijk. U zegt, de kost gaat voor de baat uit. Het enige wat ik zeg, is van, ja, inderdaad we reserveren dat geld, we zullen dat geld uit moeten geven op het moment dat het GOL gereserveerd wordt. Het komt ook terug. Ben ik het met u eens dat ik heel graag zou hebben dat die 30 miljoen die we nu reserveren dat die dan gezellig naar het geluidsscherm- Dat is een open deurtje. Ik zou bijna zeggen, als die aanstaande zaterdag zo makkelijk in te koppen valt, dan word ik daar heel vrolijk van. De voorzitter: Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. De heer Den Braven verwijst naar de huidige wethouder en de vorige die zeiden, ik kan het zo verkopen. Dat hoort een beetje denk ik bij de VVD-stijl. Wie koopt er grond als je er helemaal niks mag? Zolang er geen verkeersonveilige ligt, kan er geen vergunning worden afgegeven. Misschien doen ze dat uit strategische overweging, dat ze het dan wel kopen. Naar mijn idee roepen de wethouders te makkelijk van, kunnen we zo verkopen? De voorzitter: Dat is wederom niet echt een vraag, maar misschien wilt u reageren of debatteren. De heer Den Braven: Het voor de hand liggende antwoord ga ik niet geven. Sorry, Frank.

Natuurlijk, ik begrijp wat u bedoelt. Natuurlijk, dat is de manier waarop we het vaak horen, ik kan het verkopen. Dat is de manier waarop het vaak werkt. Feit is wel dat de meerwaarde van de grond op dit moment waarschijnlijk die 30 miljoenen euro ongeveer goed zal maken. Of dat drie minuten na de handtekening onder de definitieve uitvoering van het GOL zal zijn of drie maanden daarna, het gaat over de manier waarop uiteindelijk onze incidentele vulling van de AR plaats gaat vinden. Eens. De voorzitter: Dank u wel. meneer Spohr, of meneer Bokšan op dit onderwerp, of andere onderwerpen? Gaat uw gang. De heer Spohr: Voorzitter, de heer Den Braven heeft in interessant onderwerp aangehaald waar wij al meerdere jaren tegen ageren. Dat waanzinnige GOL wat ons betreft, is volledig de spuigaten uitgelopen. Dat hebben we hier ook al jaren verkondigd. Tot onze grote verrassing horen we de heer Den Braven hier nu ook een opmerking daarover maken. Die wilde, begrijp ik, het plan rond Spoorbrug van de hand doen. De vraag is even, wil u dat nu doen om, via de voorzitter dan, om de kosten omlaag te brengen? Vindt u dat het GOL op dit moment niet meer waard is wat het oorspronkelijk zou moeten zijn? Of heeft alleen maar een probleem met de reserveringen van 13 miljoen? De voorzitter: Meneer Den Braven. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. Even voor mijn duidelijkheid, voorzitter.

Bedoelt de heer Spohr nu de opmerking die ik maakte over de dijk tussen Waalwijk en Drunen? De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Volgens mij heb ik bijna letterlijk aangehaald wat de heer Den Braven zei, dus ik niet neem aan dat dat het verhaal is. De voorzitter: Meneer Den Braven.

Notulen raadsvergadering 4 juli 2024

39

De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. Dan neem ik aan dat de heer Spohr niet op zijn social media te vinden is, alwaar, als hij dat wel zou zijn, hij zal terugvinden dat GroenLinksaf al jaren roept dat de plannen van het GOL tussen Waalwijk en Drunen niet van de meest stabiele mentale instelling blijkt nog even. Wij vinden die plannen echt heel slecht, en duidelijk gemaakt door iemand die niet precies begrijpt hoe zaken lokaal in elkaar zitten. De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, waarom heeft GroenLinksaf dan binnen de huidige coalitie zich niet sterk gemaakt om wat te gaan wijzigen aan het GOL? Het enige wat ik van de coalitie hoor, is, we moeten dan wel doorgaan, want we zitten er nou eenmaal in en als we eruit stappen, dan kost het ons ook een hoop geld, en alleen kunnen we het niet zelf. Maar u geeft precies aan wat het CDA ook al steeds eerder heeft gezegd. Als wij zelf de echt noodzakelijke dingen uit de GOL-plannen halen, of althans, noodzakelijk voor Waalwijk, dan zou ons dat best weleens een hoop kosten kunnen besparen. Dat heb ik nooit in deze raad horen roepen. De voorzitter: Meneer Den Braven. De heer Den Braven: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij hebben wij het één keer eerder in deze raad gehad over het GOL. Toen heb ik ongeveer dezelfde opmerking gemaakt over de dijk tussen Waalwijk en Drunen.