Verslag raadsinformatieavond 20-10-22

Verslag van de Informatiebijeenkomst gehouden op donderdag 20 oktober 2022 Voorzitter: Griffier: Plv. griffier:

de heer R. Tiemstra mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig:

de heer J. van Baardwijk Lokaal Belang de heer A. van Belkom Lokaal Belang de heer B. Bruurmijn Lokaal Belang de heer J. van Dijk Lokaal Belang de heer A. van Hamond Lokaal Belang de heer T. Klerx Lokaal Belang de heer W. Lodenstijn Lokaal Belang de heer N. van der Pluijm Lokaal Belang mevrouw M. Veraa Lokaal Belang de heer M. Bokšan VVD de heer D. Dubbeldam VVD mevrouw I. Klerks VVD de heer T. Klerks VVD de heer F. Spierings VVD de heer G. den Braven GroenLinksaf mevrouw Y. van Laar GroenLinksaf de heer H. Metzke GroenLinksaf mevrouw A. Wens GroenLinksaf mevrouw B. de Jongste-van Heijst Samen Waalwijk de heer G. Kocken Samen Waalwijk de heer T. Vink SGP de heer H. van Zelst SGP mevrouw C. de Bruijn CDA de heer R. Spohr CDA de heer N. Kieboom D66 de heer H. Metzke D66 mevrouw Y. IJpelaar Lijst IJpelaar de heer J. van Groos ChristenUnie de heer W. van Veelen ChristenUnie mevrouw M. Schilders Sociaal Lokaal

Afwezig k.k.

mevrouw B. Koptagel-Dermibas mevrouw M. Verhagen-van Lier de heer F. den Braven de heer L. Ottens

Portefeuillehouders:

mevrouw S. Ausems de heer A. de Jong mevrouw R. Odabasi-Seker mevrouw S. Schuijffel

Notulen:

Lokaal Belang Lokaal Belang GroenLinksaf Samen Waalwijk

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen hartelijk welkom. 2.

Kernagenda Regio Hart van Brabant

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

1

De voorzitter geeft aan dat de Kernagenda Regio Hart van Brabant op 5 oktober jl. is besproken tijdens de radenavond Hart van Brabant. Vanavond volgt een nadere toelichting op deze Kernagenda. De behandeling van de Kernagenda is gepland voor de raadsvergadering op 15 december. Portefeuillehouder Ausems verzorgt een presentatie. Naar aanleiding van deze presentatie worden de volgende vragen gesteld: Mevrouw Klerks informeert waarom er een bestuurscommissie jeugd is. De heer Spierings merkt op dat er in het verleden een radenavond was waar politieke partijen moties en amendementen konden indienen. Hij vraagt waarom daar nu niet voor gekozen is gezien de politieke gevoeligheid. De heer Van Hamond begrijpt dat voorstellen alleen op de agenda geplaatst worden als daar unaniem voor gekozen, maar ook dat Waalwijk haar eigen beleid voert in deze. Als Waalwijk met voorstellen komt die door de andere gemeenten niet worden goedgekeurd komen deze niet op de agenda. Hij vraagt zich af wat de waarde van deze kernagenda voor Waalwijk is. De heer Van Groos refereert aan de pohos en de punten waar samengewerkt wordt. Hij mist het doelgroepenvervoer. De Regiotaxi en het leerlingenvervoer staan apart qua bestuur, beheer en financieel, wat hem betreft staat dit te los van de samenwerking binnen Hart van Brabant.

De raden hadden veel kritiek omdat zij in het voortraject iets hadden willen meegeven of een kader hadden willen aanreiken voordat er een begroting lag of een strategische meerjarenagenda zonder dat daarom werd gevraagd. Hij krijgt de indruk dat deze begroting voor een deel op de coalitieprogramma’s is gebaseerd. Hij vraagt of dit de manier is waarop de raden voortaan worden meegenomen in de vaststelling van dit soort belangrijke documenten (heeft de coalitie het ook in Hart van Brabant voor het zeggen). De heer Kocken wijst op het gegeven dat de overheid steeds meer overdraagt aan de gemeente. In de gezondheidszorg komt ook een beweging tot stand. Hij wijst in dit kader op het rapport van de Raad van de Volksgezondheid en Samenleving. De samenwerkingsverbanden zijn niet congruent aan elkaar. De gemeente moet bij zaken die een groot effect hebben op de samenleving kijken naar de positionering van regionale samenwerking. Waalwijk moet het in positie komen van de raad op de agenda zetten als stip de op horizon zodat er op tijd geacteerd kan worden. Portefeuillehouder Ausems geeft aan in de richting van de heer Spierings dat deze gemeenschappelijke regelingen een collegeregeling is. Het college voert de opdrachten uit. De coalitieprogramma’s zijn ingebracht.

De raden worden in stelling gebracht om mee te praten en invloed uit te oefenen via het indienen van een zienswijze op de agenda. Mevrouw Klerks verduidelijkt dat de raden de mogelijkheid hebben om een verenigde vergadering te beleggen. Het lastige daarbij is dat de colleges ingediende moties en amendementen naast zich neer kunnen leggen. Met een zienswijze kan dat niet gebeuren. Het is dus effectiever om een zienswijze in te dienen en daarom heeft de regionale adviescommissie besloten om nog niet tot een verenigde vergadering op te roepen. Op het moment dat de eerste gemeenteraad dit onderwerp gaat behandelen en een zienswijze indient dan wordt deze direct naar alle andere gemeenten in de Regio verstuurd. Voor partijen die collegá’s hebben in andere gemeenteraden is het handig om af te stemmen wat er speelt.

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

2

De heer Spierings mist bij het indienen van een zienswijze het stukje politiek daarin. Partijen kunnen anders denken over onderwerpen. Hij informeert hoe dit naar voren gebracht kan worden. Portefeuillehouder Ausems moet dit antwoord schuldig blijven. De kernagenda wordt vanuit de pohos gevuld en is een voortzetting van hetgeen er al was, continuering van beleid. Aangaande de politieke discussie, het is een collegeregeling, de colleges proberen tot een agenda te komen. De verenigde vergadering kan ingeroepen worden, maar de richtinggevendheid daarvan is beperkt. Het is concreter en stringenter als iets met een zienswijze wordt meegegeven aan het college. Zij zegt nadere beantwoording toe. De kernagenda sluit inhoudelijk aan bij de ambities van Waalwijk, maar het is ook een voortzetting van hetgeen al is ingezet in de Regio, niet enkel de vertaling van het coalitieprogramma. In het coalitieprogramma is geformuleerd dat de inwonersbijdrage gelijk moet blijven. Dit is overgenomen. De heer Van Groos begrijpt dat wordt gezegd het is een collegeregeling, maar het college voert uit wat de raad besluit. Normaalgesproken worden de raden in het voortraject betrokken bij dergelijke documenten. Het voortraject wordt nu door de colleges gedaan. De raden geven steeds aan dat zij gelegenheid wensen om in het voortraject iets te zeggen.

Het is een collegeregeling als het om de uitvoering gaat, maar niet als het gaat om strategie en beleid. Portefeuillehouder Ausems herhaalt dat er wel invloed uitgeoefend kan worden met een zienswijze. Er wordt een kernagenda voorgesteld die aansluit op de ambities waarbij lokaal een zienswijze meegegeven kan worden of je het daar wel of niet mee eens bent. Zij zegt toe het proces nader schriftelijk te duiden. In de richting van de heer Van Hamond geeft zij aan dat het in principe mogelijk is dat voorstellen vanuit Waalwijk niet gehonoreerd worden. In de pohos wordt besloten tot ambities, doelstellingen en projecten. Daar vindt overleg plaats en wordt een keuze gemaakt. Alle gemeenten moet akkoord zijn met het plaatsen van een onderwerp op de kernagenda. Als Waalwijk een goed verhaal heeft en dat wordt unaniem gedeeld dan komt het op de agenda. Als dit niet het geval is, maar er zijn zes gemeenten die het wel een goed idee vinden dan kan iets op de keuzeagenda alsnog vorm krijgen, er kan een coalitie gevormd worden. Als geen van de andere gemeenten het een goed idee vindt, kun je het als gemeente zelf uitvoeren, maar dan niet uit in Hart van Brabantverband. De heer Van Hamond merkt op dat bij elke gemeenschappelijke regeling met een meerderheid van stemmen wordt bepaald wat er gebeurt. Dit is toch een beetje een aparte constructie.

Portefeuillehouder Ausems vervolgt dat zij eigenlijk best blij is met deze constructie. Er zijn dingen niet op de agenda gekomen omdat Waalwijk heeft aangegeven wij doen hier niet aan mee. De heer Van Hamond wijst op de mogelijkheid om een blok te vormen met zes gemeenten en dan kunnen onderwerpen wel op de kernagenda komen. Portefeuillehouder Ausems noemt als voorbeeld een publiek ontwikkelbedrijf, Waalwijk wil daar niet aan deelnemen. Als Waalwijk dit niet op de kernagenda wil, komt het er niet op. Mevrouw Klerks merkt op dat deze constructie ook nadelen heeft. Haar gevoel bij de kernagenda is dat het weinig concreet is omdat het veel dingen zijn waar iedereen het mee eens is. Zij informeert naar de toegevoegde waarde. Portefeuillehouder Ausems refereert aan de presentatie op de radenavond waar de projecten nog niet zichtbaar waren. Er is inmiddels een lijstje van concrete projecten.

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

3

Toen met dit traject werd gestart waren het enkel ambities en doelstellingen. In de praktijk is het bijna een concrete uitvoeringsagenda. Mevrouw De Jongste informeert of er ook een verantwoordelijkheid is als iets eenmaal op de agenda staat zodat wel ergens op afgerekend kan worden. Portefeuillehouder Ausems heeft begrepen dat het eerder minder concreet was. De projecten kunnen nu meer concreet gevolgd worden. In de richting van de heer Kocken vraagt zij of bedoeld wordt dat er bij de Regio meer verantwoordelijkheid wordt neergelegd waardoor deze verantwoordelijkheid lokaal soms verloren dreigt te gaan. Het lokale bestuur moet bovenliggend blijven. Dit is ingewikkeld in een gemeenschappelijke regeling. Waalwijk moet keuzes kunnen maken voor haar eigen inwoners en de inwoners daar ook bij kunnen betrekken. De heer Kocken maakt zich zorgen als regionale samenwerking als platform gebruikt wordt. Steeds verder van gezondheidszorg af komen staan waardoor de inwoners helemaal niet meer weten waarover het gaat als het allemaal elders besloten wordt. Portefeuillehouder Ausems deelt de zorgen dat de Veiligheidsregio’s door het Rijk zijn gebruikt als een soort uitvoeringsorgaan. Het huis van Thorbecke stelt daarover iets anders. Wethouder Odabasi antwoordt de vragen met betrekking tot haar portefeuille.

De bestuurscommissie jeugd is opgericht omdat toen destijds de decentralisaties richting de gemeente kwamen het makkelijk was om Jeugdzorg gezamenlijk te organiseren en de besluitvorming daarvan bij de Regio te laten. De bestuurscommissie is het enige besluitvormende orgaan binnen de Hart van Brabant waarbij besluiten op regioniveau genomen worden. Het overige betreft collegeregelingen waarbij de raden aan zet zijn om de besluiten te nemen. In de afgelopen periode is nagedacht over de voortzetting, hoewel er landelijk geen dwang is om samen te werken gaat het wel die kant op. Bij zwaardere zorg heeft deze samenwerking een toegevoegde waarde. In het proces van de totstandkoming van de kernagenda was er aanvankelijk een projectenlijst, geen visie, geen missie. Hier kwam heel veel kritiek op vanuit de verschillende gemeenten omdat het niet bekend was waaraan gewerkt werd, een gezamenlijke missie, visie en doelstellingen ontbraken. Op basis daarvan zijn keuzes gemaakt met vier thema’s als kapstok waarbinnen regionaal samengewerkt wordt. Elk project wordt getoetst aan deze uitgangspunten. Daarnaast moeten alle gemeenten instemmen om het gezamenlijk op te pakken. De Wmo is een uitzondering, dit is opgenomen in de kernagenda met de afspraak dat dit lokaal wordt uitgevoerd en dat de inkoop niet gezamenlijk gedaan wordt.

Waalwijk heeft wat meer capaciteit dan de kleinere gemeenten, wil af en toe zelf dingen organiseren, maar daarover volgde steeds discussie met de Regio. Er is ingezet op het af en toe de zelfstandigheid kunnen pakken. In eerste instantie was het een kern- en keuzeagenda, daarna is het een kernagenda geworden omdat keuzes op elk moment kunnen ontstaat. Als gemeenten gaan samenwerken, moet daarvan melding gedaan worden zodat de andere gemeenten daarvan op de hoogte zijn opdat er van elkaar geleerd kan worden. Zij wijst op de koers ‘Samen voor de Jeugd’ bij Jeugdzorg waarin wat kleine aanpassingen zijn aangebracht. Binnen de vier hoofdthema’s wordt samengewerkt. Voorkomen dat kinderen uit huis geplaatst worden, ieder kind groeit veilig op (kindermishandeling, huiselijk geweld), ieder kind voelt zich weer thuis op school (onderwijs, gezamenlijke aanpak thuiszitters, maatschappelijke ondersteuning) en snel op de juiste plek (wonen, werken, studie). De toekomstscenario’s jeugd en gezinsbescherming zijn een landelijk programma waarbij Tilburg en Waalwijk pilotgemeenten zullen zijn. Daarnaast wordt meegegaan aan de landelijke hervormingsagenda Jeugd. In de vorige periode was er af en toe strijd in de Regio omdat Waalwijk zaken zelfstandig wilde doen. Nu wordt er veel meer samengewerkt en wordt Waalwijk erkend in haar schaalgrootte en meer betrokken bij

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

4

nieuwe ontwikkelingen en beleidsterreinen. Waalwijk neemt deel aan diverse stuurgroepen en kartrekkersgroepen om het beleid mee te vormen. Het regiovervoer heeft een regionale taak, aan de orde zijn het tekort aan chauffeurs, de problematiek van onderlinge afstemming met gemeenten en de openbaar vervoerbewegingen. De Regio kan een grotere vuist maken omdat zij het aanspreekpunt is voor de organisaties die het vervoer regelen. Van inburgering tot integratie is het thema dat binnen het Sociaal Domein valt dat wethouder Schuijffel voor haar rekening neemt. Waalwijk doet mee in de beleidskeuzes, deelt de visie, maar de uitvoering wordt gedaan op Langstraatniveau met Baanbrekers omdat wordt gekozen voor de nabijheid die ook bij andere zaken zo veel mogelijk geborgd wordt. Vanuit de landelijke overheid wordt er veel meer aangestuurd op een gezamenlijke aanpak van de grote thema’s met betrekking tot gezondheid. Waalwijk probeert continu alert te zijn om dat toch lokaal te organiseren ook al is het landelijk beleid. Dit komt ook terug in de woon-zorgvisie om te voorkomen dat inwoners naar de daklozenopvang in Tilburg moeten (een tweede locatie in Waalwijk). Waalwijk probeert dit soort zaken naar zich toe te trekken, maar wel vanuit de Regio zodat dit ook vanuit de Regio ondersteund wordt. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen.

De heer Vink vindt het positief dat Waalwijk veel dingen naar zich toetrekt en informeert of er meer gemeenten zijn die dit doen. De heer Van Groos merkt op dat het construct van doelgroepenvervoer hem bekend is en ook dat dit op een andere wijze via de gemeente wordt gefinancierd. Hij vraagt waarom dit los staat van de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant. Mevrouw IJpelaar verwijst naar pagina 3, kansengelijkheid, en verzoekt om verduidelijking met betrekking tot de tekst ‘zorggeld is zorggeld en toezicht’. Voorts informeert zij waarom dit gesplitst is. Een toezichthouder is ook een zorgverlener. De heer Klerx vraagt waarom het voor Waalwijk akkoord is dat er een gezamenlijke visie voor Wmo volgt. Op pagina 4 staan onder kansengelijkheid veel zaken die door Baanbrekers gedaan worden (leven lang ontwikkelen, optimaal benutten van mensen). Hij vraagt waarom dit opnieuw met de Regio gedaan wordt. De heer Bokšan heeft begrepen dat de bestuurscommissie jeugd het enige orgaan is dat besluitvormend is en informeert naar de democratische controle van de raad in deze en of het voor de raad mogelijk is om de wethouder een opdracht mee te geven. Wethouder Odabasi antwoordt dat Waalwijk niet de enige gemeente is die eigen beleid voert. De inkoop van de Wmo wordt gezamenlijk met Loon op Zand gedaan. Inburgering en integratie wordt samen met Heusden gedaan.

Alphen, Chaam en Baarle Nassau doen ook gezamenlijk zaken. Tilburg, Hilvarenbeek en Goirle doen gezamenlijk projecten. Het is prima dat er zaken gebeuren in kleine coalities waarbij het fijn is als de resultaten wordt teruggekoppeld zodat gemeenten van elkaar kunnen leren. Zij heeft geen idee waarom het doelgroepenvervoer zo georganiseerd is en waarom dit buiten de kernagenda valt. Deze vraag neemt zij mee. Kansengelijkheid pagina 2; dit heeft te maken met fraudebestrijding, zorggeld moet aan zorg besteed worden, niet aan andere zaken. De toezichthoudende rol wordt gezamenlijk ingevuld. Tilburg doet de inkoop voor de hele Regio dus het toezicht moet ook daar belegd worden. Voor de totstandkoming van de kernagenda zijn heel veel trajecten doorlopen (projectenlijst, visie, missie en doelstellingen). De Wmo is een heikel punt. Deze thema’s worden lokaal als belangrijk aangemerkt. Beschermd wonen, Wmo inkoop en begeleiding worden wel met de Regio gedaan. De landelijke middelen gaan naar de gastheergemeente en daarom gaat Waalwijk daarin mee. De problematiek heeft enkel

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

5

nuanceverschillen, maar de zorgproblematiek houdt niet op bij de stadsgrens, iedereen heeft dezelfde uitdagingen. Vanuit de bestuurscommissie worden regelmatig raadsinformatiebrieven gestuurd over de thema’s die op dat moment belangrijk zijn. De begroting jeugd komt terug en de raad kan te allen tijde de wethouder met een opdracht richting Tilburg sturen. Arbeidsparticipatie gaat over het onderdeel regionaal. Midpoint is de triple helix samenwerking waarbij overheid, onderwijs en bedrijven samenwerken. Dit wordt aangestuurd vanuit de Regio. De vertaling daarvan vindt lokaal plaats. Middelbaar onderwijs, beroepsonderwijs en Universiteiten vallen onder de Regio en daarom wordt deze samenwerking aangehouden. De heer Klerx merkt op dat hij juist doelde op een leven lang ontwikkelen en betere samenwerking in de uitvoeringsorganisaties en informeert naar het nut. Wethouder Odabasi vervolgt dat het de vraag is of dit regionaal gebeurt. Initiatieven kunnen regionaal opgestart worden, maar de uitvoering gebeurt meestal lokaal. Dit is bijvoorbeeld ook met het Jongerenpunt gedaan dat vanuit arbeidsparticipatie regionaal is opgestart. De pilot heeft 2 tot 3 jaar geduurd en daarna heeft de gemeente het lokaal overgenomen en wordt het verder lokaal uitgevoerd. Dit is de verbinding van bedrijfsleven, overheid en onderwijs vanuit regionaal perspectief.

Een aantal zaken wordt als pilot opgestart, maar het uiteindelijke doel is om dit lokaal uit te voeren. Wethouder De Jong vervolgt de presentatie en geeft daarbij aan dat voor de regionale omgevingsagenda vanuit de lokale agenda’s geen nieuw beleid volgt. Samenuitvoeringskracht organiseren is sterk aan de orde bij Smart Cities en Smart Mobility. De subsidie wordt via de Provincie opgedeeld aan de Regio’s. Voor de Haven wordt behoorlijk wat subsidiegeld binnengehaald. De gemeente is penvoerder van het budget. Ruimtelijke Ordening en Wonen betreft de agenda van verstedelijkingsagenda die voor 50% met Hart van Brabant wordt gedaan en in de samenwerking met Tilburg en Breda. De raad is onlangs geïnformeerd via een webinar. Er is een behoorlijke consensus. Het is afwachten of Waalwijk zo concreet kan worden als zij richting het Rijk meende te moeten zijn. De positie die Waalwijk inneemt als M7 gemeente is een behoorlijke voet tussen de deur om de ambities van Waalwijk goed neer te leggen. De concessiebudgetten voor het vervoer lopen in Brabant nadrukkelijk terug. De efficiency moet ergens gevonden worden door een lijn op te heffen waardoor een zwaar appel op de onderlinge samenwerking gedaan wordt. In het Fysieke Domein worden behoorlijk wat thema’s in kleine groepjes uitgewerkt. Dit wordt geagendeerd zodra het presentatiewaardig is.

Hij heeft als beginnend wethouder op de Hart van Brabant dagen goed zijn netwerk leren kennen en hij probeert goede contacten te krijgen met de Provincie. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. Mevrouw De Jongste merkt op dat Waalwijk voor de vierde maal de hotspot is voor woningbouw en vraagt of er rekening wordt gehouden met het toekennen van extra woningen omdat de Provincie in haar optie wel een extra verantwoordelijkheid heeft. Wethouder De Jong kan dit onderschrijven. De werkgelegenheid ontwikkelt zich, er komen 4000 tot 5000 arbeidsplaatsen bij in de komende 20 jaar waardoor een onbalans ontstaat. In het kader van duurzaamheid, natuur en klimaat is het zeer verantwoord als mensen dicht bij hun werk wonen. Dit wordt nadrukkelijk bepleit bij de Provincie, Waalwijk is geen gemiddelde gemeente in deze. De heer Klerx informeert naar de betrokkenheid van de raden bij de regionale omgevingsagenda. Bij de REKS wordt met name op het publiek ontwikkelbedrijf gericht, terwijl dit niet is aangegeven. Ook op dit onderdeel zijn zaken opgenomen die op lokaal niveau geregeld worden (woonzorgbeleid, mobiliteitsplan). Hij begrijpt dat er soms

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

6

afstemming wordt gezocht om beter een vuist te kunnen maken, maar vraagt waarom dit nodig is. De stedelijke regio’s staan los van Hart van Brabant, terwijl in deze samenwerking ook het Waterschap en de Provincie betrokken worden. Hij vraagt waarom deze wel is opgenomen. Wethouder De Jong antwoordt dat er sprake van zo veel kwaliteit en kennis waardoor dit de basis is van waaruit vertrokken wordt. In Hart van Brabant wordt niet iets gedaan dat haaks staat op de strategische verstedelijkingsagenda. Eerder werd al opgemerkt dat er weinig nieuwe onderwerpen zijn. Vanuit voortschrijdend inzicht in de komende jaren zullen zaken meer en minder relevant worden. Gemeenten stellen ambtenaren en bestuurders beschikbaar om mee te doen aan wat georganiseerd wordt. Als er een nieuw woonzorgbeleid nodig is moet er geactualiseerd worden, of het moet breder opgepakt worden en dan is het handig dat dit met elkaar gedaan kan worden. Er worden geen mensen afgevaardigd naar werkgroepen waarvan het beleid van de gemeente nog heel actueel is. De heer Spohr informeert naar het nut van Hart van Brabant voor het vaststellen van woningbouwprogramma’s. Hij denkt dat de gemeente de Provincie nodig heeft en niet zo zeer de Regio. Wethouder De Jong antwoordt dat dit eerder losgekoppeld was omdat het woonvraagstuk zo groot is dat het verstandig werd geacht om daarvoor een zelfstandige positie in te nemen.

In een beperkt collectief komen de gesprekken makkelijker op gang. Het biedt een platform om in verbinding met functionarissen te komen. De heer Spohr begrijpt dat de wethouder graag ambtenaren van de Provincie en de gedeputeerde ontmoet, maar alles wat daar besproken wordt is op dat moment alleen maar de afstemming in een Regio. Wat de Provincie vervolgens doet is niet bekend, maar uiteindelijk moet de wethouder bij de Provincie zijn om de woningbouwprogramma’s te realiseren. Dit wordt onderschreven. De heer Van Zelst hoorde de wethouder over de strategische verstedelijkingsstrategie. De Provincie is van plan om dit vanwege de onduidelijkheid om te zetten naar strategische bouwstrategie. Waalwijk heeft nog steeds niet gekozen bij welke stedelijke Regio zij wil horen. Hij informeert naar het waarom. Vanuit de Provincie zijn diverse subsidies beschikbaar om sneller te kunnen bouwen. Hij vraagt of Waalwijk hier groot genoeg voor is. Voorts vraag hij of Waalwijk al van deze subsidies gebruikt gemaakt heeft of gebruik gaat maken. Wethouder De Jong geeft aan dat hij van plan is om navraag naar de mogelijkheden te doen bij de gedeputeerde. De kunst is om het surplus op de zachte plannen te houden. Waalwijk valt gewoon onder Hart van Brabant.

Hij vindt het belangrijk om ook bij de bouwagenda aan te schuiven omdat het standpunt van Waalwijk steviger wordt als dit door twee Regio’s wordt ondersteund. Wethouder Schuijffel vult aan dat er bij het Sociaal Domein een samenwerking is (van asielwet tot integratie) om stromen goed te kunnen laten lopen, elkaar tegemoet komen. Vanuit de Regio kijken naar de problematiek. Onder het Fysieke Domein valt het portefeuillehoudersoverleg Energie, Klimaat en Grondstoffen. Daarbij speelt de uitvoering van de plannen uit de REKS. Waalwijk heeft aangegeven dat zij samenwerkt in de REKS, maar doet haar eigen uitvoering voor de energie-hub. Zij wijst in het kader van projecten warmte en klimaatadaptatie op twee Waalwijkse pilots (Sportpark De Gaard en Industrieterreinen). Met betrekking tot afval wordt onderzoek gedaan (circulariteit waarvoor een aantal pilots loopt) en wordt vooral geprobeerd om kennis te delen. Voor het landelijk gebied is een overlegtafel (verkennen van meerwaarde van samenwerking). Waalwijk is hier niet erg actief, er lopen momenteel twee gebiedsgerichte aanpakken (Loonse en Drunense Duinen en Westelijke Langstraat).

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

7

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Spohr is van mening dat het landelijk gebied op dit moment behoorlijk in de belangstelling staat (stikstof enzovoorts) en vraagt waarom hij hier niets over hoort. Wethouder Schuijffel herhaalt dat er een overlegtafel is om de meerwaarde van samenwerking te verkennen. Waalwijk moet rekening houden met twee natuurgebieden waardoor er twee gebiedsgerichte aanpakken zijn waar stikstof en het toekomstperspectief van agrariërs al wordt meegenomen. De heer Klerx vraagt of in de kernagenda wordt afgesproken dat er overleg wordt gevoerd of dat de meerwaarde wordt gezien in samenwerking. Dit klinkt heel erg als een keuze waardoor het wellicht thuishoort op de keuzeagenda. De wethouder noemde twee pilots. Hij vraagt of de gemeente deze pilots zonder deze samenwerking niet zelf had kunnen doen. Wethouder Schuijffel antwoordt dat binnen Hart van Brabant een klimaatfonds in oprichting is. Hier moet geld in komen vanuit de opbrengst van het ontwikkelbedrijf en dat wat de andere gemeenten zelf inbrengen. Omdat Waalwijk niet meedoet aan het ontwikkelbedrijf is het wellicht wel waardevol om mee te doen aan de klimaatadaptieve projecten, ook omdat er in regioverband grotere subsidies vanuit het Rijk en de Provincie verkregen kunnen worden om gezamenlijk invulling te geven aan projecten.

Op dit moment is er nog geen ontwikkelbedrijf en dus ook nog geen klimaatfonds. Er is wel een samenwerking op klimaatadaptieve projecten om te kijken welke op korte termijn gesubsidieerd kunnen worden door het Rijk c.q. de Provincie. Op dat lijstje staan in ieder geval twee Waalwijkse projecten waardoor het mogelijk is om ervaringen te delen en kennis uit te wisselen. De heer Klerx begrijpt dat er niet wordt meebetaald aan het ontwikkelbedrijf, maar er wordt wel geld gevraagd voor de pilots. Hij kan zich niet voorstellen dat de andere gemeenten daarmee akkoord gaan. Wethouder Schuijffel vervolgt dat er nu geen geld in het klimaatfonds zit, maar er wordt wel samengewerkt om meer kans te maken op geld vanuit het Rijk en de Provincie op deze projecten. Daarnaast worden kennis uitgewisseld en ervaringen gedeeld. Als er een klimaatfonds is kan Waalwijk overwegen om daaraan mee te doen. Als hierin geld wordt gestort vanuit het ontwikkelbedrijf (waaraan Waalwijk niet meedoet) kan het zijn dat Waalwijk om mee te kunnen blijven doen daar ook geld in moet storten. Aangaande de overlegtafel merkt zij op dat er best wel wat uitdagingen zijn in het landelijk gebied. Gezamenlijk wordt verkend of er een meerwaarde is, maar dat wil niet zeggen dat er nu niets gebeurt. De gebiedsgerichte aanpakken zijn al in gang gezet.

De heer Spierings denkt dat wanneer er kennis wordt gedeeld er wel wordt meegedaan aan het ontwikkelbedrijf en dan is het logisch dat hier geld voor gevraagd wordt. Wethouder Schuijffel benadrukt dat Waalwijk niet meedoet aan het ontwikkelbedrijf, maar wel meedoet aan de uitvoering van de REKS in de volle breedte (projecten, kennis uitwisselen, ervaringen delen). Er wordt ambtelijke capaciteit ingezet om ervoor te zorgen dat de revenuen op kennis en ervaring meegekregen worden. De heer Klerx informeert of het Economisch Domein ook toegelicht wordt. Wethouder Odabasi vervangt wethouder Bakker en geeft aan dat het in dit domein vooral om samenwerking het gaat voor het weerbaar en wendbaar maken van het MKB. Regionaal worden veel contacten vanuit Midpoint geïnitieerd. Afspraken over de industrieterreinen worden regionaal gemaakt. Zij wijst op de triple helix, de verbinding

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

8

van arbeid, onderwijs en overheid waar verbindingen worden gelegd. Als er in het kader van de kernagenda vragen zijn dan worden deze schriftelijk beantwoord. De heer Klerx wijst op pagina 12, het verbreden van het vrije tijdsaanbod, het behouden van een kwalitatief winkelaanbod, het stimuleren van meerdaags verblijf, versterken detailhandel en informeert naar de meerwaarde hiervan. Wethouder Odabasi reageert dat het lijkt alsof er heel veel wordt gedaan, maar het is vooral afstemming dan dat het gaat om zaken die de directe uitvoering raken. Veel gemeenten hebben dezelfde problematiek als het gaat om centrumontwikkeling, leegstand, recreatie (de voordelen van de Efteling, hotelvoorziening). Zij delen hun, leren van elkaar en stemmen zaken af. Mevrouw Klerks vult aan dat op 23 november een radenavond volgt waar Midpoint centraal staat. De regionale adviescommissie heeft geadviseerd aan te geven wat Midpoint is, wat het doet en wat de gemeente hier aan heeft. Zij adviseert om deze avond te bezoeken. De heer Van Zelst is verbaasd dat mevrouw Klerks deze oproep doet, want naar aanleiding van de laatste radenavond heeft zij hem juist geadviseerd om daar niet meer naartoe te gaan.

Mevrouw Klerks verduidelijkt dat zij aangaf dat zij teleurgesteld was omdat zij vindt dat in Hart van Brabant hele belangrijke zaken gebeuren waardoor het jammer is de betreffende avond in haar ogen een minder productieve avond was. Zij is blij de regionale adviescommissie haar uiterste best heeft gedaan om invloed uit te oefenen op de agenda van de radenavond van 23 november en daarom raadt zij zeker aan om hier naartoe te gaan. De voorzitter biedt portefeuillehouder Ausems gelegenheid om dit de bespreking van dit onderwerp af te ronden. Portefeuillehouder Ausems is van mening dat er een stap is gezet. Of het daadwerkelijk zo gaat zijn in de praktijk moet nog blijken. Er liggen concrete projecten en vragen. De Regio doet het best goed. Zij heeft er alle vertrouwen in. Het is nooit eenvoudig, het is altijd zoeken naar de eigen positie en het betrekken van de raad. Zij heeft eerder toegezegd dat het governance proces nader geduid wordt met een memo. De voorzitter sluit de bespreking over dit onderwerp. 3.

Omgevingswet

De voorzitter geeft aan dat voor de behandeling van de kernagenda drie kwartier ingeruimd, de behandeling heeft anderhalf uur geduurd. Hij verzoekt om de behandeling van de Omgevingswet (waarvoor 2 uur is ingeruimd) gezien het tijdstip zo veel mogelijk in te korten. De heer Van Zelst merkt op dat de invoering van de Omgevingswet wederom met een half jaar is uitgesteld. Hij kan zich niet vinden in het beperken van de tijd voor de bespreking van dit onderwerp omdat het een belangrijk onderwerp is dat aandacht verdient en daarom informeert hij of het mogelijk is om de behandeling te verplaatsen. De voorzitter biedt de wethouder gelegenheid om te reageren. Wethouder De Jong geeft aan dat het uitstellen van de behandeling is overwogen. De presentatie zal ongeveer een half uur in beslag nemen.

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

9

Mevrouw Klerks heeft haar vraagtekens bij het verzoek om de presentatie tot een half uur te beperken omdat zij vindt dat het onderwerp wel recht gedaan moet worden. De voorzitter constateert dat het merendeel van de aanwezigen zich er comfortabel bij voelt als geprobeerd wordt om de hoofdlijnen aan te geven in een half uur. Wethouder De Jong verzorgt een presentatie. Naar aanleiding van deze presentatie worden de volgende vragen gesteld: Mevrouw Klerks vraagt of er voorbeeld gegeven kan worden hoe een niveau 2 beleving wordt bepaald. Als het subjectief is en iemand wil verkeerd zou ervoor gezorgd kunnen worden dat onder de zes punten gebleven wordt. Er moeten geen raadsvoorstellen volgen met een beperkte participatie omdat de initiatiefnemer hierop uitkomt terwijl dit wellicht niet klopt. Wethouder De Jong antwoordt dat de participatie vormvrij is in deze. Er wordt een richtsnoer meegegeven en een uitnodiging om in gesprek te gaan. Als het plan gevoelig ligt, is de participatie minimaal op niveau 2. Mevrouw Klerks vervolgt dat het deels afdwingbaar is als hier daadwerkelijk uitvoering aan gegeven kan worden. Zij gaat er vanuit dat de wethouder begrijpt dat wanneer dit onderwerp terugkomt bij de raad objectiveerbaar erg belangrijk is voor haar. Wethouder De Jong vervolgt dat wanneer mensen dit zelf invullen mevrouw Klerks gelijk heeft, maar het is geen zwart-witbenadering.

Er is altijd enige subjectiviteit, maar het moet helder zijn waarom tot dit niveau is gekomen en waarom gekozen wordt voor een bepaald participatieniveau. Als de gemeente signaleert dat het veel te laag is, grijpt zij in. Desgevraagd geeft hij aan dat het in het participatieverslag zichtbaar is voor de raad wat er is ingevuld. Ambtelijk wordt aangevuld dat omdat participatie vormvrij is deze suggestie gedaan wordt. Het kan niet afgedwongen worden. Gehoopt wordt dat mensen denken dit helpt ons en dat gebruiken wij. Wethouder De Jong vervolgt dat er wel richting aan dit proces gegeven wordt. De gemeente geeft aan wat zij verwacht. Als je investeert aan de voorkant wordt aan de achterkant ontzettend veel ruis weggehaald. Er wordt met cijfers gewerkt, maar het is geen exacte wetenschap. De heer Spierings begrijpt dat dit alleen voor externe partijen geldt. In veel gevallen volgt daarna een bestemmingsplanwijziging, daar gaat de raad over en daar ligt een mogelijkheid om dingen tegen te houden als de raad het niet eens is met hoe iets is verlopen. Wethouder De Jong beaamt dat dan het huiswerk opnieuw gedaan moet worden. In dit soort gevallen kan participatie verplichtend opgelegd worden. De heer Van Zelst refereert aan het adviesrecht van de raad waarbij aangegeven wordt dit wel en dat niet en informeert of de raad hier keuzes in moet maken.

De Omgevingsvisie 2.0 moet in 2024 klaar zijn. Nederland krijgt 17 NOVEX-gebieden. Waalwijk valt onder één van deze gebieden en dat houdt in dat de minister gaat vertellen hoe het moet. Hij vraagt zich daarom af of het zinvol is om nu al aan de Omgevingsvisie te werken omdat er straks wellicht zaken vanuit de NOVEX-komen. Dit om dubbel werk te voorkomen. Wethouder De Jong antwoordt dat het adviesrecht bij het college ligt. Buitenplans kan de raad altijd het adviesrecht opleggen.

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

10

Ambtelijk wordt aangevuld met betrekking tot NOVEX dat dit projecten, gebieden en opgaven zijn die dusdanig ingrijpend zijn dat het Rijk daar grip op wil houden. De raad maakt keuzes in de Omgevingsvisie als het gaat om de lokale opgaven. Dit mag niet in strijd met elkaar zijn. De heer Van Groos refereert aan cultuurverandering, bejegening vanuit de organisatie richting de initiatiefnemer. Het is zijn beeld dat het hier niet aan geschorst heeft, maar veel meer naar de omgeving toe en daarvoor is de participatiedialoog. Hij vraagt in hoeverre hetgeen vanavond is gepresenteerd zich verhoudt tot de in de laatste raadsvergadering unaniem aangenomen motie vreemd over de participatiedialoog. Er werd verwezen naar de gemeente Oosterhout, maar de wethouder noemde ook andere gemeenten. Hij vraagt of één en ander in lijn met de oproep van de raad is. Wethouder De Jong antwoordt dat hij meer gemeenten heeft genoemd dan alleen Oosterhout omdat daar de best practices zijn opgehaald. De handreiking participatie is nog niet vastgesteld door de raad. Het is niet één op één overgenomen, maar er zijn wel belangrijke onderdelen meegenomen. De heer Van Belkom heeft onlangs gesproken met de Omgevingsdienst waar zorgen werden geuit over de werking van het digitaal stelsel omgevingswet (DSO) omdat er vanuit dit programma vaak wordt terugverwezen naar de gemeente.

Hij vraagt of de wethouder deze zorgen deelt en wat dit betekent voor de werklast van de gemeente Waalwijk. Wethouder De Jong antwoordt dat het DSO het hart van de verbinding is en de vastlegging van initiatiefnemers, rijksbeleid en mogelijkheden. Dit is een gigantisch groot project dat daardoor ook complex is. Men heeft het nog niet 100% draaiend gekregen. Hij zou graag willen doorgaan met de goede facetten van de Omgevingswet. Hij weet niet of er op aansluiting met de gemeentelijke automatisering gedoeld wordt, maar iedere partner en dus ook de Omgevingsdienst moet hiermee gaan werken. Alle andere zaken zouden wel door de Eerste Kamer aanvaard worden, maar het DSO functioneert nog niet. Als de Omgevingswet ingaat, gelden vervolgens de rijksregelingen, krijgt de raad meer afwegingscriteria en kan er beter maatwerk geleverd worden. Geprobeerd wordt om dit al langs die lijn te realiseren, maar er ligt nog wel een uitdaging. Hij is bereid om hier zijn schouders onder te zetten in een werkgroep zodat zaken beter op elkaar gaan aansluiten. De heer Boksãn vraagt of er een moment komt waarop er een definitieve omgevingsvisie is waarna er ook niets meer volgt. Wethouder De Jong antwoordt dat hier in 2023 zo snel mogelijk mee begonnen wordt zodat er in 2024 opgeleverd kan worden.

Hij benadrukt dat er nog iets volgt vanuit het Rijk, dat waar de heer Van Zelst zojuist op wees, dat sturend is op de Omgevingsvisie en daarvoor moet naar de impact gekeken worden. De gemeente staat voor een grote uitdaging. Als het om de Omgevingswet gaat is het voor een buitenstaander vaak lastig om daar enig zicht op te krijgen. Hij hoopt dat de presentatie een beetje helderheid heeft geschapen en dat zichtbaar is geworden hoe bepaalde processen gaan. Waar staat de raad, welke mogelijkheden zijn er, wat is het mandaat. De raad heeft duidelijk een stem hierin. De voorzitter bedankt de wethouder en de ambtelijke ondersteuning voor de presentatie en sluit de bespreking over dit onderwerp. 4.

Sluiting

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

11

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 15 december 2022.

De griffier,

De voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag van de Informatiebijeenkomst, 20 oktober 2022

12