Verslag Kaderstellend debat 150721

NOTULEN van de openbare vergadering van de raad der gemeente Waalwijk, gehouden op 15 juli 2021 Voorzitter:

mevrouw S.C.A.M. Ausems

Griffier (a.i.): Plv. griffier:

de heer A.W.J.M. Cornelissen mevrouw J.W.M. Louer

Aanwezig zijn de leden:

de heer J.M. van Baardwijk de heer B.C. Bögemann (vanaf 16.20 uur) mevrouw F.I.H.M. de Bruijn (vanaf 18.00 uur) de heer R.H.M. Frodyma de heer J. van Groos de heer D. Klapwijk mevrouw I.C. Klerks de heer T.A.B. Klerx de heer C.M.A. Kuijten de heer W.C.P.B. Lodenstijn de heer J.H.M. van den Meerendonk (vanaf 21.15 uur) de heer L. Ottens mevrouw A.L. Pouw (vanaf 16.10 uur) mevrouw C.G.W.M.C. Schuijffel de heer G.M.J. Slaats de heer T.F.J.H. Spierings de heer R.J.M. Spohr de heer R.A.A. Tiemstra de heer J.M.M. van Tuyl mevrouw A.J.A.M. van den Udenhout de heer J.M.C. de Vaan de heer M. van der Weijden de heer D. Zijlmans

Afwezig:

de heer J.G. van Dinther de heer A.A. van Hamond mevrouw E.Y. IJpelaar-Alias mevrouw E.A. de Jongste-Van Heijst de heer H.J. van Zelst

Tevens aanwezig:

de heer R. Bakker, wethouder de heer H.A.W.M. Daandels, wethouder de heer M.J.C. van den Hoven, wethouder mevrouw R. Odabasi-Seker, wethouder

Notulen:

mevrouw I.C. Wendt-Kok (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De vergadering wordt geopend om 16.00 uur. De voorzitter: Laten wij ons vanuit onze eigen visie of geloofsovertuiging bij het begin van deze raadsvergadering bezinnen op onze gemeenschappelijke opdracht en verantwoordelijkheid om deze gemeente te besturen. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Voordat we van start gaan met de vergadering, wil ik bij nog even stilstaan bij vandaag. Waalwijk is ook een stad aan de Maas. Jullie hebben allemaal het nieuws gezien. Er gebeuren verschrikkelijke dingen in de landen om ons heen en ook in ons eigen land, in het zuiden. Ik wilde daar even bij stilstaan. Ik zou ook willen stilstaan bij het overlijden van Peter R. de Vries, vanmiddag, zeker na onze woorden van bezinning van zojuist. Of je het nu met hem eens bent of niet, mensen die het opnemen voor de rechtsgang en zich inzetten voor een veilige samenleving moeten gewoon hun werk kunnen doen. Laten we deze journalist en strijder voor recht en rechtvaardigheid herdenken in respect en ter nagedachtenis van hem, maar ook als inspiratie voor ons eigen werk in het bestuur van de gemeente. Daarnaast herdenken wij het verdriet, de doden en de gewonden die er te betreuren zijn in het water. Met dank. Ik wil iedereen welkom heten, ook de kijkers thuis. Het is vandaag de eerste keer voor mij. Vanwege de coronamaatregelen moeten we nog vergaderen zonder publiek, maar doordat we de vergadering livestreamen, is ze in ieder geval openbaar toegankelijk. Het is de eerste raadsvergadering die ik mag voorzitten. Een bijzonder moment. Ik heb begrepen dat het voorzitten van deze vergadering een hele uitdaging is.

Het is een hele belangrijke vergadering, misschien wel de belangrijkste van het jaar, omdat u de beleidskaders en de financiële kaders voor het jaar 2022 en volgende jaren bepaalt en deze ter uitvoering meegeeft aan het college. Het is zeker ook een uitdaging omdat het een van de langste vergaderingen van het jaar is. Ik ben ervan overtuigd dat we met begrip voor elkaars positie deze vergadering prettig en goed kunnen laten verlopen. Ik zou het fijn vinden als u mij wat behulpzaam bent vanavond. De presentielijst is door de griffie opgesteld. Ik heb afmeldingen ontvangen van mevrouw IJpelaar en mevrouw De Jongste, en de heren Van Dinther, Van Zelst en Van Hamond. De heer Bögemann en mevrouw De Bruijne komen later. De heer Van den Meerendonk komt na de dinerpauze. In geval van hoofdelijke stemming zal nr. 19 de heer Spohr, als eerste zijn stem uitbrengen. 3.

Vaststelling agenda

Door de agendacommissie is voor de orde van deze vergadering en voor de weg daarnaartoe vastgelegd hoe we het debat gaan voeren en ons voorbereiden. Afgesproken was om de algemene beschouwingen vooraf onderling te delen met de raad en met het college, om tot een goed voorbereid en levendig debat te komen, met goed afgewogen besluitvorming. Helaas is dat dit jaar niet gelukt, omdat een groot aantal fracties dit weekend heeft aangegeven zich daar niet aan te kunnen conformeren. Dat begrijp ik goed, gezien de opmaat naar de verkiezingen en wellicht uit eerdere ervarinNotulen raadsvergadering 15 juli 2021

2

gen. Gezien de bedoeling van dit debat om vandaag vanuit de raad tot kaders te komen voor het college, vind ik dit jammer. Zonder er nu al te diep op in te gaan, stel ik voor om de structuur van de vergadering binnenkort te evalueren, zodat we samen een goede vorm kunnen bepalen, die rechtdoet aan het debat en aan de positie van de raad en die ons helpt om er samen maximaal rendement uit te halen. Vanavond zal ik de vergadering volgens de recent afgesproken structuur voorzitten. Aan u doe ik het verzoek om de voor- en nadelen van de structuur van deze vergadering vast te houden voor een evaluatie later. Laten we ons nu tot de inhoud beperken. Een aantal fracties heeft verzocht om de pitchtijd van 10 minuten. De algemene beschouwingen worden na afloop van de vergadering gepubliceerd op het RIS. De agenda wordt vastgesteld. 4.

Lijst van ingekomen stukken

De lijst van ingekomen stukken wordt ongewijzigd vastgesteld.

Debat De voorzitter: Ik stel voor de volgende vergaderorde af te spreken. Zoals gebruikelijk wordt de volgorde van de pitches per lot bepaald. De pitchtijd is maximaal 10 minuten per fractie, zoals we net hebben vastgesteld. Er is geen interruptie tijdens de pitch. Na elke pitch kunnen alle raadsleden reageren op de pitch of onderling debatteren. Degenen die aan de raadstafel zitten, doen dat via de microfoons en degenen die erachter zitten, gebruiken de interruptiemicrofoon. Het streven is om de pitches rond 18.30 uur af te ronden. Daarna is er een dinerpauze. We hebben maximaal anderhalf uur voor de pitches zelf en een uur voor het onderlinge debat. Het college heeft aangegeven een uur langer dan de dinerpauze nodig te hebben om een reactie op hoofdlijnen te kunnen voorbereiden. Het voorstel is daarom om een dinerpauze van twee uur te hebben. U heeft dan zelf ook uitgebreid de tijd om als fracties te overleggen. Wellicht kunnen de schorsingen later op de avond dan beperkt zijn. Na de dinerpauze krijgt het college de gelegenheid om te reageren op de pitches en de ingediende moties. Ieder collegelid krijgt 10 minuten om te reageren. Vragen over mijn portefeuille worden vanwege mijn recente start en het nog ontbreken van kennis op een aantal onderwerpen, voor deze eerste keer beantwoord door de wethouders.

U kunt verhelderende vragen stellen aan de wethouder, maar er vindt geen debat plaats tussen u en de wethouder. Na de reactie van het college volgt de tweede termijn. De pitchtijd is dan 2,5 minuut. U kunt spreektijd aanvragen als het college een nieuw gezichtspunt inbrengt. Na elke pitch kunnen andere raadsleden reageren en kunt u met elkaar debatteren. Na afronding van de tweede termijn krijgt het college kort het woord om te reageren op eventueel aangepaste moties. Tot slot hebben we de besluitvorming. 5.

Debat in eerste termijn Voorjaarsbericht 2021 en Kadernota 2022

De voorzitter: Het lot bepaalt de volgorde van de sprekers, te weten Lijst Pouw, GroenLinksaf, PvdA/Lijst De Jongste, SGP, ChristenUnie, CDA, LokaalBelang, VVD, D66. Mevrouw Pouw: Voorzitter. De kaderstelling. Ook wel eens de belangrijkste vergadering van het jaar genoemd, omdat hier de financiële kaders voor het komende jaar worden uitgezet. Lijst Pouw is onlangs een samenwerking gestart met Lijst IJpelaar. Ondanks dat Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

3

Lijst IJpelaar vandaag niet aanwezig kon zijn is de inhoud van deze beschouwing met Lijst IJpelaar afgestemd. Ik zal in deze als woordvoerder voor beide partijen optreden. Als wij de afgelopen periode bezien, dan zien we vanuit het college veel investeringen in steen, en minder in de mens. Of zoals een inwoner het van de week nog tegen mij zei: onze gemeente vindt alleen het industrieterrein belangrijk, mensen niet. Wij zullen het in onze pitch dan ook niet over het industrieterrein hebben vandaag. We krabbelen weer op na de nare COVID-19-periode. Tenminste dat dachten we een paar weken geleden. Maar de besmettingen van afgelopen week brengen ons allen weer down to earth. De economische crisis, veroorzaakt door COVID-19, is voor velen helaas niet op zijn retour. Het heeft vele persoonlijke en mentale wonden achtergelaten. Soms wordt gezegd dat je alles in het juiste perspectief moet zien. En wat voor perspectief wordt hier vandaag aan ons gepresenteerd? Voor ons ligt namelijk een kaderstelling gebaseerd op de regenteske visie van de afgelopen bijna vier jaar. Een visie gestoeld op een erg conservatieve benadering van de werkelijkheid, een die stoelt op de gedachte dat de gemeentelijke overheid een bedrijf is, dat moet investeren en tegelijkertijd de lasten laag moet houden.

Een eenzijdige visie ook omdat zij uitgaat van het adagium dat als je ondernemers nu maar de ruimte geeft om van de Waalwijkse skyline, een New Yorkse skyline te maken, onder het mom van een tekort aan woningen dat het met de samenleving allemaal vanzelf goed komt. Is er wel een tekort aan woningen? Of is er alleen een tekort aan betaalbare woningen? Blijven we straks over met alleen door ontwikkelaar gestuurde woningen waar de gewone Waalwijker naar mag kijken maar niet mag wonen? Zij die het goed hebben bekommeren zich, op wat liefdadigheid na, niet altijd om degenen die om wat voor reden dan ook -en meestal buiten hun schuld- de boot gemist hebben. Velen belanden in de schuldhulpsanering Plangroep. Met Plangroep kiest men dan voor een betrokken, innovatieve en bewezen betrouwbare partner in de schuldhulpverlening. Uiteindelijk blijkt het toch niet duidelijk voor de cliënten hoe dit alles loopt: wat doen ze eigenlijk met mijn inkomsten en hoeveel los ik eigenlijk af? Vragen en nog eens vragen waar men niet uitkomt. Vaak klopt men aan bij ons om hulp te vragen en die leggen wij weer bij TeamWijZ neer maar op welke manier kunt u dit helder en duidelijk voor deze doelgroep op de rails krijgen? En wanneer komt u met een recente evaluatie van de werkwijze van Plangroep naar de raad? Ouderen. Er is heel veel aandacht voor jongeren bij alles en nog wat.

Maar er worden ook beslissingen genomen die ouderen raken. Enkele jaren geleden hebben heel veel ouderen gewerkt aan het ouderenproof maken van Waalwijk. Het lijkt wel alsof dit is losgelaten want echt aandacht en concrete doelstelling voor ouderen vinden wij niet in deze kaderstelling. Een voorbeeld. Hoe zit het nou echt met de stand van zaken betreft het domoticaproject in het afgelopen jaar? Destijds is er ook in het rapport van Waalwijk ouderenproef heel veel aandacht besteed in dit huis van de democratie aan de toegankelijkheid en een betere bereikbaarheid voor onze ouderen. Van de winter toen het zo had gesneeuwd konden ze over de dijk niet lopen laat staan op de bruggetjes hier naartoe. Het was niet sneeuwvrij gemaakt en er werd ook niet gestrooid. Ook klagen ouderen dat er alleen maar één gehandicapten parkeerplaats is op de dijk hier tegenover. Kunt u daarnaar kijken en voor een oplossing zorgen? Luister eens naar hen, daar ontbreekt het soms aan vinden wij. Wijsheid van de ouderen is immers het kapitaal van de samenleving. Daarover bent u het toch met ons eens, college? Ook dat de jongeren van vandaag de ouderen van morgen zijn? Zelfs de wijste uil was vroeger een uilskuiken. Verwarde personen. De problematiek rond mensen met verward gedrag in de wijk is complex en kent veel betrokken partijen. Die van welzijn, zorg, wonen, veiligheid.

En dan de cliënt zelf nog en zijn/haar familie. Lijst IJpelaar en Lijst Pouw vinden samenwerking dan ook numero uno. Vaak wordt de familie over het hoofd gezien. Wij vinden dat het Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

4

anders kan en moet om een meer mensgerichte aanpak van mensen met verward gedrag te bevorderen. Wij pleiten ervoor om de familie, vrijwilligers en ook ervaringsdeskundigen erbij te betrekken. Zij kunnen soms letterlijk helpen ergens binnen te komen, waar anders de deur dicht blijft. Ze staan dichterbij. We willen uiteindelijk allemaal hetzelfde: mensen dichtbij, zo goed mogelijk helpen in veilige wijken waarin iedereen erbij hoort en mee kan doen. Systemen, wetten en regels staan dit doel soms in de weg. Ook hierbij helpt de inzet van ervaringsdeskundigen. Zij kunnen een brug slaan tussen de wereld van instanties en de leefwereld van de cliënten. Beleid wordt nog te vaak gemaakt vanachter een bureau. Het gaat dan over mensen in plaats van met mensen. Echter: de basis is contact leggen. Dat is de kern. Creëer meer laagdrempelige ontmoetingsplekken, een goed voorbeeld is die van de vrijwilligers en ervaringsdeskundigen in Balade. Petje af voor deze groep. Wij zijn trots op hen. Zij zijn er voor elkaar, ondersteunen elkaar en slaan alarm als ze merken dat het fout zit. Heb ook oog voor de buurt(bewoners). Daar ligt een uitgelezen kans voor herkenning en begrip voor de doelgroep, de mensen met verward gedrag, te creëren. Wat daarbij belangrijk is, is dat buurtbewoners weten waar ze terecht kunnen met signalen of zorgen. En zorg dat dat meer is dan een telefoonnummer.

Er moet een mens achter zitten, die actie onderneemt en dit ook terugkoppelt. Kunt u zich vinden in onze denkwijze? Personen met psychische problemen, personen met een verslaving, personen die op een andere manier soms moeite kunnen hebben met het handhaven van een plekje in de maatschappij. Soms is er behoefte aan rust, aan een eigen plekje, met wel of geen hulp van anderen. Dat plekje missen wij in onze gemeente, voorzitter. Vandaar ook dat we een voorstel doen vandaag om te kijken of het concept Skaeve Huse hier een uitkomst kan bieden. Een eigen plekje, niet te ver weg van de eigen sociale omgeving, Lijst Pouw en Lijst IJpelaar van mening dat iedere middelgrote gemeente zijn eigen Skaeve Huse zou moeten hebben. Behalve voor de betrokken inwoners zelf, kan het voor de buurt ook verlichting geven. Aanpak van de zorgfraude. Sjoemelen met zorggeld is makkelijk en winstgevend, de aanpak van zorgfraude juist complex en tijdrovend. Toch lijkt het de moeite waard om erin te investeren. Met zorggeld valt veel te verdienen: tonnen tot miljoenen euro’s per jaar met diensten als huishoudelijke hulp, dagbesteding en begeleiding. Gemeenten zijn nog te weinig alert op de materie, of schrikken van de soms langlopende juridische procedures om oplichters aan te pakken. Dat blijkt uit een rapport dat VNG Naleving in september publiceerde.

Het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ) brengt fraudesignalen in beeld. De aanbevelingen uit het rapport zijn onder andere dat gemeenten moeten zorgaanbieders direct aansprakelijk moeten maken voor fraude. Daarom zijn wij blij met de investering van gemeente om meer in te zetten op het opsporen van fraude. Het is even een investering, maar als je de bedragen van de vorderingen bij andere gemeenten ziet, zou het ook maar eens zo kunnen zijn dat deze investering zichzelf daarom nog wel eens terug zou kunnen verdienen. En laten we niet vergeten waarom we dit doen: om te zorgen dat zorggeld ook daadwerkelijk besteed wordt aan zorg en de inwoners van Waalwijk de zorg krijgen waar ze recht op hebben. We lezen dat de gemeente nog steeds voornemens is om een budgetplafond in te stellen om de kosten van huishoudelijke hulp te drukken. Wij herhalen onze zorgen nog maar eens over deze beslissing. Een budgetplafond kan wat ons betreft prima werken wanneer sturing op zijn plaats is, bijvoorbeeld om de kwaliteit van geleverde zorg op te schalen alvorens meer in te kopen bij een organisatie. Maar het inzetten om kosten te drukken, kon wel eens leiden tot wachtlijsten, of inwoners die niet de zorg krijgen waar zij recht op hebben. Over fraude gesproken, bij de Participatiewet wezen wij de gemeente juist op het omgekeerde.

Wij zagen dat het makkelijker was om fraude te melden, dan dat het was om informatie op te zoeken hoe fraude te voorkomen. De meeste Waalwijkers deugen en er is een verschil tussen bewust frauderen en per ongeluk een foutje maken. In Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

5

het belang van het welzijn van onze inwoners zullen we ons uiterste best moeten doen om dat verschil te willen (blijven) zien. We lezen in de stukken dat we meer inwoners aan werk willen helpen. In ieder geval 100 inwoners. De afgelopen tijd zagen we experimenten bij andere gemeenten met de Participatiewet. En wat bleek? Als bijstandsgerechtigden ontheven worden van hun verplichtingen heeft dat geen negatief effect op de uitstroom uit de bijstand. Er stromen wel meer bijstandsgerechtigden naar deeltijdbanen als ze meer begeleid worden en als ze meer mogelijkheden krijgen om bij te verdienen. De meeste Waalwijkers deugen. Laten we hen het vertrouwen geven en leren van de uitkomsten van de experimenten. Om mee te kunnen doen in de maatschappij is het belangrijk om ons in te zetten voor het bieden van werk voor alle Waalwijkers, ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In tijden van personeelsschaarste lijken we het al snel goed te doen, maar wanneer de economie in een recessie belandt zijn het juist de mensen die net iets meer begeleiding en tijd nodig hebben, ook weer de eersten zijn die thuis op de bank belanden. Dat vinden wij geen inclusie. Inclusie is mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk krijgen en ook zorgen dat ze aan het werk kunnen blijven. Op het gebied van inclusie ligt wat ons betreft nog een grote uitdaging.

Arbeidsmigranten maken ook deel uit van onze arbeidsmarkt. We zagen onlangs dat het niet registeren van arbeidsmigranten tot problemen voor de arbeidsmigrant zelf kan leiden door het mislopen van rechten. Veel arbeidsmigranten blijken niet op de hoogte te zijn om te moeten registeren, en degenen die het wel weten, weten vaak weer niet waarom het zo belangrijk is om te registreren. Daarbij leerden wij ook dat arbeidsmigranten zich achtergesteld voelen door de Nederlandse overheid wanneer het gaat om beschikbare faciliteiten om te kunnen integreren. Faciliteiten die wel gelden voor statushouders, maar niet voor arbeidsmigranten. Blijkbaar zijn we vergeten om behalve aan de bijdrage die arbeidsmigranten aan onze economie leveren, ook te denken aan het welbevinden van de arbeidsmigrant zelf. Ondermijnende criminaliteit is serieus probleem voor onze samenleving. Ik denk dat we het hier met zijn allen wel over eens kunnen zijn dat ondermijnende criminaliteit een stevige aanpak verdient. Wij hebben in de media maar ook in Waalwijk opgemerkt dat de ondermijning in Nederland aan het verharden is, maar ook de signalen opgepikt vanuit de Tweede Kamer waar men zich momenteel afvraagt of de Wet Damocles nog wel toegepast wordt op de manier zoals hij ook bedoeld was. Wij zien dat niet alleen schuldige maar soms ook onschuldige mensen getroffen worden door de uitvoering van de Wet Damocles.

We stelden vragen over de zorgplicht en het bemiddelen bij woonruimte door de burgemeester wanneer onschuldige mensen getroffen worden. Wij zouden graag op een later tijdstip met u nog eens van gedachten wisselen wat deze zorgplicht van de burgemeester voor onschuldige mensen in de praktijk inhoudt. Het aanreiken van een blad met de contactgegevens van woningcorporaties, zoals aangegeven door de vorige portefeuillehouder, vinden wij sympathiek, maar vragen ons af, of dat hetgeen is bedoeld wordt met ‘het bemiddelen van woonruimte’. Net zoals Nederland nog nooit filevrij is geworden door de aanleg van nieuwe snelwegen, zo zal in Waalwijk het aantal klachten en bezwaren niet afnemen door een extra jurist aan te nemen. We begrijpen wel dat het aannemen van de jurist bedoeld is om de achterstand in zaken weg te werken en aan wettelijke termijnen te kunnen voldoen. Maar dat gaat op termijn niet leiden tot minder zaken. Waarom neemt het aantal klachten toe? Het publiek lijkt de afgelopen jaren zijn vertrouwen in de overheid verder verloren te hebben. Zaken als de toeslagenaffaire helpen ons daarbij ook niet. Wij pleiten ervoor om niet op structurele basis een extra jurist aan te nemen, maar om juist een investering te

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

6

doen aan de voorkant door onszelf doorlopend de vraag te blijven stellen: hoe zorgen we ervoor dat het aantal klachten en bezwaren afnemen? Zwerfafval. Inwoners zijn het beu. Ondanks dat zij wel inspanningen zien van de gemeente, hebben zij toch de indruk dat het zwerfafval een steeds groter probleem wordt. Men hekelt daarbij een slappe houding van de gemeente. Geen straatcommunicatie, maar juist aanpakken met camera’s, BOA’s en bekeuringen. Ondanks dat zwerfafval ons allemaal aangaat, en we met zijn allen samen moeten werken om Waalwijk weer zwerfafvalarm te krijgen, heeft de gemeente wel een initiërende rol. Daarom dienen wij vandaag een motie in om een aanvalsplan te maken en daarbij alle verschillende partijen te betrekken. Zwerfafval gaat verder dan alleen het opschonen van directe leefomgeving, het is ook goed voor de biodiversiteit en het dierenwelzijn. GroenLinksaf dient vandaag een motie in die betrekking heeft op het buitengebied. Agrariërs en de toekomst van het buitengebied hebben de afgelopen periode veel belangstelling genoten.

Het lijkt wel of het buitengebied de oplossing moet bieden voor bijna al onze uitdagingen: hier wordt ruimte gezocht voor woningbouw, de energietransitie, het bufferen van water tegen de droogte, we hebben daar van het College trouwens nog steeds niets over gehoord, in het buitengebied wordt ook gezocht naar de bijdrage die agrariërs en het landschap kunnen leveren aan de biodiversiteit, en ook de kringlooplandbouw moet hier plaats gaan vinden om tot een duurzamere manier van voedselvoorziening te kunnen komen. Van kringlooplandbouw is bekend dat het meer ruimte in beslag zal nemen dan de huidige vormen van landbouw om te compenseren voor alle biodiversiteitsinitiatieven – die minder gras opleveren. Frans Timmermans gaf al een waarschuwing af aan provincies en gemeenten: boeren willen wel, maar zitten vaak vast. Hij doelde daarmee op de vele speculanten met landbouwgrond die Nederland kent. Timmermans roept provincies en gemeenten op het land weer te bestemmen waarvoor het bedoeld is en agrariërs te helpen, bijvoorbeeld door een grondfonds op te richten. Om mens en dier respectvol met elkaar om te leren gaan hebben wij in onze gemeente twee mooie kinderboerderijen die een voorbeeldfunctie zouden kunnen vervullen. Wij kwamen er wel achter dat de omschrijving in de subsidieregeling wel een update kan gebruiken.

Tijden veranderen en zo ook onze kijk op dieren en hoe wij met hen omgaan. Dierenwelzijnsorganisaties kloppen op de deur. Inmiddels vindt, volgens de uitkomst van een enquête verricht door de Raad van Dieraangelegenheden een meerderheid van de Nederlandse bevolking het niet kunnen dat gezonde jonge dieren in dierentuinen en andere centra die overtallig zijn, gedood worden. Wij zien ook een oproep van Comité Dierennoodhulp om eerlijke informatie aan het publiek over het doden van deze dieren. Deze oproep ondersteunen wij van harte. Wij denken dat het goed is om met de betrokken partijen over de veranderde kijk op dieren van gedachten te wisselen. Daarom dienen wij vanavond daar ook een motie over in. We zijn benieuwd wat Waalwijk ons nog de nabije toekomst nog gaat brengen. Een kleurrijk Waalwijk dat inmiddels meer dan 160 nationaliteiten herbergt. Waalwijk is rijk aan bewoners van allerlei pluimage. Waalwijk en Waalwijkers zijn schoen en leer, en wanneer je goed naar ze kijkt, nog veel meer. Mevrouw Klerks: Ik heb een vraag over een van de moties van mevrouw Pouw, namelijk die over Skaeve Huse. Ik kende het omdat het project in Eindhoven al lang loopt, vlak bij mijn werk. Eerlijk gezegd hadden we het daar altijd over de aso’s die daar ingeduwd werden. Het verbaast me dat u dat wilt gebruiken voor dak- en thuislozen.

Ik ken er veel betere projecten voor, zoals bijvoorbeeld Springplank in Eindhoven en Den Bosch. Die zijn veel minder stigmatiserend dan Skaeve Huse en werken ook aan werk voor dak- en Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

7

thuislozen. Ik vroeg me af waarom u dit initiatief voorstelt en niet een ander. Ik was even benieuwd naar de beweegreden. Mevrouw Pouw: Ik heb hiervoor gekozen, omdat Skaeve Huse in veel andere gemeenten al gemaakt zijn en men daar ontzettend positieve ervaringen heeft, zowel bij de gemeenten en bij woningcorporaties, als bij de bewoners. De wethouder in Rotterdam gaat het project zelfs uitbreiden. In Denemarken is het vooral een vorm van integratie en hier heeft het een bijnaam gekregen, maar die is niet terecht. Mevrouw Schuijffel: De eerste vraag die ik had was dezelfde als die van mevrouw Klerks. Ik had er nog een aanvullende vraag over. In Nederland gaat Skaeve Huse vooral over overlastgevers. Wij vroegen ons af of Waalwijkse dakloze jongeren niet een heel andere oplossing nodig hebben, dan terecht te komen in een woonvorm voor overlastgevers. Dat lijkt me geen opstap, maar meer een afstap. Ten tweede maakte mevrouw Pouw een opmerking over zorg waar men recht op heeft, of gaat het over de zorg die mensen nodig hebben? Dat is wel een verschil: iets waar je recht op hebt of iets wat je nodig hebt. Mevrouw Pouw: De jeugd apart heb ik er alleen bij gezet omdat we de afgelopen tijd in een ander dossier hebben gezien dat er ook jeugd dakloos is en dat niemand dat oppikt. Uiteindelijk pikt iemand het op die er eigenlijk niet mee belast zou moeten zijn.

Daarom zou ik willen dat de gemeente ook daarnaar kijkt. Dat heeft niet te maken met Skaeve Huse. Ik heb in de motie erbij gezet dat de gemeente daar ook naar moet kijken. Met zorg waar men recht op heeft, bedoel ik zorg die geïndiceerd is, dus dat de gemeente heef besloten dat je er recht op hebt. De heer Ottens: Mijn vragen over het vermengen van de doelgroepen zijn al gesteld door de VVD en D66. De heer Klerx: Ik had een vraag over de motie Waalwijk Zwerfafval-arm. Ik juich de ambitie in het eerste punt toe. Als ik op de site van de gemeente Waalwijk kijk, kom ik drie, vier filmpjes met allerlei mogelijkheden om de doelgroepen erbij te betrekken. Ik kan me niet voorstellen dat hier geen plan onder ligt en dat dit lukraak is gedaan en allemaal voltreffers qua communicatie oplevert. Denkt u echt dat we nog meer moeten doen of dat er geen plan onder ligt? Voor mijn gevoel is de gemeente Waalwijk al in volle vaart ermee aan de slag. Mevrouw Pouw: We zijn inderdaad al heel goed aan de slag, maar inwoners zeggen tegen mij toch dat zwerfafval een steeds groter probleem is, ondanks het feit dat de gemeente er al mee bezig is. Ik denk dat we gewoon een keer een goed plan moeten opstellen en alles wat we hebben moeten bundelen.

Dan wil ik dat er ook aandacht wordt besteed aan de dingen die ik in de motie heb gezet en dat we het er in de raad over kunnen hebben en inwoners erbij betrekken. Ik wil dat er één goed, gedegen, plan komt. De heer Klerx: Wij denken dat dit plan er al is. We zien het in de communicatie-uitingen en in de activiteiten die allemaal georganiseerd worden. Voor ons gevoel is deze motie overbodig, ook gelet op de argumentatie die u aanhaalt in de motie zelf. Mevrouw Pouw: Ik ben het daar niet mee eens. Ik denk dat inwoners niet voor niets aangeven dat ze het beu zijn. Ze zien echt wel dat er iets gebeurt, maar er moet iets meer gebeuren. Ik zoek naar dat stukje meer.

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

8

De heer Klapwijk: Een beetje in lijn met wat de heer Klerx zegt: we doen al een heleboel. Zou het niet beter zijn om zoiets op te nemen in het nieuwe grondstoffenbeleidsplan, waar we binnenkort over gaan spreken? Daar zitten ook afwegingen over de tarieven voor ons afval en wat dat betekent voor de stromen die niet via de containers verlopen. Wat betekent dat voor de prullenbakken die buiten staan? Ik vind het heel sympathiek, want zwerfafval is een vervelend en voor eenieder in het oog springend probleem, maar voor mij is het de vraag of dit de oplossing is. Of moeten we straks naar het grondstoffenbeleidsplan kijken en dit erbij pakken en zeggen dat we gaan proberen om nog creatiever op de communicatie in te zetten. We zijn al creatief, maar het kan of het moet misschien nog beter. Zou dat niet meer rechtdoen aan wat u wilt? Mevrouw Pouw: Ik zou echt een apart aanvalsplan willen hebben ten aanzien van zwerfafval. Daar vragen burgers om. De heer Van Groos: De reactie van LokaalBelang en het CDA verbaast mij, omdat zwerfafval voor heel veel inwoners een probleem is. Om dan te zeggen dat de motie waarmee men dat wil aanpakken, overbodig is omdat we er al heel veel aan doen, vind ik vreemd. Wat we allemaal doen, heeft veel te weinig effect. De suggestie om te kijken naar het grondstoffenbeleidsplan, kan.

Wellicht kan het er gewoon naast en bespreken we het in één keer, want dat er iets moet veranderen, is heel erg duidelijk. Daarom is de motie zeker niet overbodig. Ik zou dat een vreselijk verkeerd signaal vinden naar onze inwoners die zich er dagelijks aan ergeren. Mevrouw Pouw: Ik wil de heer Van Groos danken voor zijn steun. De heer Klapwijk: Het is absoluut niet onze bedoeling om te zeggen dat we al zo veel doen om vervolgens op onze handen te blijven zitten en er helemaal niets aan te doen. Het is goed om erover te blijven nadenken. Als het een opstapje is naar een grondstoffenbeleidsplan, zou dat volgens mij heel goed zijn. Dan heb je volgens mij een mooie gecoördineerde actie en kun je de periode tussen nu en dat moment mooi benutten. De voorzitter: Ik geef het woord aan de heer Slaats voor de pitch van GroenLinksaf. De heer Slaats: Voorzitter. Duurzame ontwikkeling. In 2015 stelde de Verenigde Naties zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen voor de wereld vast. De doelen zijn samen met duizenden mensen, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden opgesteld. Een van de uitgangspunten daarbij was dat nieuwe problemen om nieuwe oplossingen vragen. De zeventien doelen vormen de leidraad om te werken aan echte duurzame ontwikkeling. Dan gaat het over veel meer dan energie of milieu.

Het gaat ook over het voorkomen van armoede, over innovatie of veerkrachtige instituties. Belangrijk daarbij is dat iedereen op zijn eigen manier een steentje moet kunnen bijdragen. Ook Waalwijk werkt aan het realiseren van de duurzame ontwikkelingsdoelen. Dat doen we al enkele jaren. Zo kijken we samen met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen hoe we invulling moeten geven aan het opwekken van duurzame energie, de aanpassingen die nodig zijn om de klimaatverandering op te kunnen vangen en de overschakeling van aardgas naar andere vormen van verwarming. Het blijft niet bij praten. We maken dat ook concreet, zoals in onze plannen voor Bloemenoord en het hart van de stad. Op die manier werken we aan duurzame ontwikkeling. Kan de vlag dan uit? Ja en nee. Wij zijn trotst dat onze gemeente de vlag met de zeventien duurzame ontwikkeldoelen prominent bij de ingang van het stadhuis laat wapperen. Dit laat nogmaals zien hoe belangrijk wij dat vinden. Maar we zijn nog niet klaar. Duurzame ontwikkeling realiseer je niet zomaar even, en het gaat zeker niet vanzelf. De duurzame ontwikkelingsdoelen lopen niet voor niets tot 2030. Ook daarna zal er nog volNotulen raadsvergadering 15 juli 2021

9

doende te doen zijn. We zullen het komende decennium een aantal zaken echt anders aan moeten gaan pakken! In dit betoog zal ik aan de hand van enkele duurzame ontwikkeldoelen beschrijven wat voor GroenLinksaf belangrijke aandachtpunten zijn in de kadernota, waar we mooie stappen zetten en waar we nog wat extra aandacht vragen. Geen armoede (SDG 1) en ongelijkheid verminderen (SDG 10). Een toegankelijk sportaanbod creëert kansen op ontmoeting voor kwetsbare mensen. Door samen te sporten ontstaan kansen. Met deze kadernota zetten we stappen om sporten laagdrempeliger te maken, om sportaccommodaties toegankelijker te maken en we bevorderen sporten in de openbare ruimte. Dat is een goede zaak, want het belang van sporten is opnieuw duidelijk geworden in tijden van corona. Dat geldt eveneens voor de aanpak van problematische schulden. De situatie lijkt er het afgelopen jaar niet beter op te zijn geworden. We zien in Waalwijk zeker mooie voorbeelden als het gaat om het doorbreken van generatiearmoede, wat heel erg belangrijk is. Tegelijkertijd vragen we ons af of er niet meer nodig is. In het land zijn tal van andere mooie initiatieven, zoals in Utrecht waar de focus is verlegd van schuldregeling naar schuldsanering. Wij willen het college vragen om dergelijke initiatieven te bekijken en te kijken wat we ervan kunnen leren voor de inwoners van gemeente Waalwijk.

Goede gezondheid (SDG 3) en welzijn & kwaliteitsonderwijs (SDG 4). De jeugd verdient de toekomst en daar zetten we in Waalwijk op in. Een optimale samenwerking met onder andere scholen en huisartsen zorgt ervoor dat we de jeugd vroegtijdig en proactief kunnen begeleiden als dat nodig is. Bovendien zorgen we dat het zorgaanbod aansluit bij de echte problemen van jongeren en jeugd. Gaat het allemaal vanzelf? Zeker niet, maar we zetten wel mooie stappen. Betaalbare en duurzame energie (SDG 7) en industrie, innovatie en infrastructuur (SDG 9). Met andere bril naar de opgaven kijken en innoveren. Dat is hard nodig en hoort ook bij Waalwijk. De warmtebehoefte van het zwembad Olympia is een voorbeeld. Het zwembad is straks hiervoor niet meer afhankelijk van fossiele brandstoffen. Op een vernieuwende manier wordt energie uit het oppervlaktewater gewonnen om de noodzakelijke verduurzaming van het zwembad te realiseren. Duurzame consumptie- en productiepatronen (SDG 12) en leven op het land (SDG 15). De gemeente Waalwijk zet in op het verduurzamen van de bedrijfsvoering. Zo worden Fairtrade producten gekocht, worden vegetarische menu’s aangeboden in het restaurant en gebruiken we zo veel mogelijk biologische schoonmaakmiddelen en bestrijdingsmiddelen. Ook hier geldt dat je soms nog een stapje verder moet denken. Als gemeenten zijn wij eigenaar van bijna 200 hectare grond.

Deze gronden worden gekocht om in de toekomst te ontwikkelingen of om voor andere locaties te compenseren. Het grootste gedeelte van deze gronden verpachten we aan agrariërs. Dat is een goede zaak en belangrijk voor de sector in de Langstraat. Aan het verpachten stellen wij echter geen voorwaarden die zorgen voor duurzame behoudt van de gronden, bijvoorbeeld als het gaat om het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Dat is eigenlijk gek, want zelf zijn we nogal secuur met de producten die we zelf gebruiken. Hetzelfde mogen we volgens GroenLinksaf verwachten van die personen en instellingen aan wie wij onze eigendommen ter beschikking stellen. Sinds vorig jaar is het voor gemeenten mogelijk om het gebruik van glyfosaat, ook wel Roundup genoemd, op pachtgronden te verbieden. Het is een middel dat niet onomstreden is als het om schade aan gezondheid en de natuur gaat. Wij zullen vandaag met een motie komen om ook nieuwe pachtcontracten van de gemeente Waalwijk van zo’n verNotulen raadsvergadering 15 juli 2021

10

bod te voorzien. Daarnaast willen we de portefeuillehouder oproepen om in een breder verband te kijken naar duurzame ontwikkeling van pachtgronden. Het groenontwikkelfonds heeft daarvoor relevante uitgangspunten geformuleerd. Denk daarbij aan bloemrijke akkerranden. Er zijn echter nog veel meer opties. Vrede, justitie en sterke publieke diensten (16). Als laatst willen we ingaan op het duurzame ontwikkeldoel rondom sterke publieke diensten. We zien dat de onzekere situatie in Nederland en de wereld het lastig maken om vooruit te plannen. Dat vraagt om een veerkrachtige organisatie die kan meebewegen met hetgeen de buitenwereld vraagt. Daarom is het belangrijk dat er een stevige solide basis staat. In financiële zin staat die er tot op zekere hoogte ook. Als we kijken naar het weerstandvermogen, de mate waarop we in staat zijn eventuele tegenvallers op te vangen, staan we er goed voor. Tegelijkertijd heeft onze fractie ook wat financiële zorgpunten. We zien dat in wezen structurele uitgaven incidenteel worden afgedekt. Zo zien we dat formatieplaatsen bekostigd worden uit de reserve. Wat GroenLinksaf betreft is dat geen gezonde situatie. Voor deze kadernota nemen we dat als gegeven. We roepen het college echter op om, wanneer ambities en opgaven niet in lijn te brengen zijn met de financiële ruimte, daar open en eerlijk het gesprek over te voeren en dit te onderbouwen.

Dat geeft ons als raad ook de mogelijkheid om integraal af te wegen of wij het nodig vinden om ambities te verlagen, te prioriteren of de financiële ruimte te verhogen. Nu voelt dit toch een beetje als een trucje om formatieplaatsen structureel op de begroting te krijgen. Dat voelt niet goed. We roepen het college op daar het volwassen gesprek over te voeren. Op alle genoemde gebieden is zeker nog ruimte om de duurzame ontwikkeling van Waalwijk te versterken. De vlag kan nog niet uit. Stap voor stap gaan we echter de goede kant op, een betere wereld begint misschien bij jezelf, maar het werkt pas echt als je het samen doet. Daarvoor is SDG 17, over duurzame partnerschappen. We zijn dan ook blij en enthousiast over alle initiatieven die Waalwijkers op dit vlak nemen. Laten we het samen oppakken en Waalwijk een beetje mooier maken. De heer Tiemstra: Ik heb een vraag over de motie. Ik begrijp deze vanuit uw gezichtspunt. De werking van glyfosaat is mij bekend. Na informatie die ons door ZLTO is aangereikt, blijkt echter dat er al gesprekken lopen tussen ZLTO en de gemeente en dat die na de zomer worden voortgezet om te kijken volgens welke voorwaarden de samenwerking in de toekomst ingevuld zal worden met nieuwe contracten. Het lijkt erop dat deze motie dat doorkruist. ZLTO is daar niet blij mee.

Is dit wel een goed moment om nu met deze motie te komen? De heer Slaats: Dank uw wel voor uw vraag. Ik ben me ervan bewust dat er goede contacten zijn met ZLTO, dat een deel van de agrariërs vertegenwoordigt in deze gemeente. Het is fijn dat er goede gesprekken zijn, want uiteindelijk moeten we het met z’n allen doen. Tegelijkertijd zien we dat glyfosaat best wat impact heeft. De Gezondheidsraad zegt ook dat we moeten minderen met de toepassing van bestrijdingsmiddelen. In het kader van de ambities die we hebben op het gebied van biodiversiteit is het best een problematisch middel. We hebben met deze motie gekeken hoe we richting kunnen geven aan de duurzame ontwikkeling van onze pachtgronden. We hebben expres gezegd dat we een verbod op glyfosaat moeten inbrengen. Daar staan we niet alleen in. De provincie Brabant doet dat al heel lang, alsook de waterschappen in Brabant en tientallen gemeenten. We lopen daarin dus niet voorop, maar eerder achteraan. Het is dus goed dat we nu het initiatief nemen. We hebben bij punt 2 wel gezegd dat we moeten kijken welke mogelijkheden er nog meer zijn voor het verduurzamen van pachtgronden. Dat hoeven we niet voor het einde van het jaar te horen. Neem daar een jaar de tijd voor, zodat het gesprek met de betrokken partijen gevoerd kan worden om af te spreken hoe we hier invulling aan kunnen geven.

Het stoppen met glyfosaat is voor ons echter zeer belangrijk. Als gemeente gebruiken we het ook niet op onze eigen gronden, dus we zouNotulen raadsvergadering 15 juli 2021

11

den ook niet moeten willen dat agrariërs dat op onze gronden doet. Dat is voor ons een belangrijk punt. De heer Van Groos: Mijn complimenten voor het feit dat GroenLinksaf ervoor gekozen heeft om de duurzaamheidsdoelen als uitgangspunt te gebruiken voor de bijdrage. Ik heb één vraag. U refereerde aan de opgenomen wens om zwembad Olympia vrij van fossiele energie te krijgen. Hoe verhoudt zich dit tot de totale warmtevisie waar we in Waalwijk dringend behoefte aan hebben? Heeft u idee of dat plan, waarvoor een half miljoen wordt gevraagd, daarbinnen past, en of er geen betere oplossingen mogelijk zijn? De heer Slaats: Volgens mij moet de warmtetransitievisie nog worden vastgesteld en zijn we daar nog heel hard mee bezig. In die zin gaat het vooral om het omzetten van bestaande woningen en bedrijven naar een andere manier van verwarmen. Dat is een langetermijntraject. Daar zijn we niet in 2030 mee klaar, maar als we geluk hebben misschien in 2050. Ik denk dat de visie is dat je moet loskomen van fossiele brandstoffen en dat we daarop moeten inzetten als de kansen zich voordoen. Op dit moment doet zo’n kans zich daarvoor. In die zin past het volgens mij prima in de visie die nog niet vastgesteld is, maar wel in de gedachtegang zit. En het is een stap vooruit. De heer Van Groos: U wekt de indruk dat u de visie al kent, want u weet dat het er prima inpast.

De heer Slaats: Dat is precies wat ik niet zeg. Ik zeg juist dat die nog moet worden vastgesteld. De visie bestaat nog niet eens. We hebben het er al wel over gehad, dus volgens mij hebben we allemaal de essentie van de visie al te pakken. De aanleiding om met zo’n visie aan de slag te gaan, is juist om los te komen van fossiele brandstoffen. Dat is wat hier gebeurt, dus in die zin past het prima bij het doel en de aanleiding van de visie. Mevrouw Klerks: Ik heb ook een vraag over de motie van GroenLinksaf. Ik snap heel goed dat we in het kader van duurzaamheid Roundup zouden moeten verbieden. Het gemakkelijkste zou zijn als dat landelijk gebeurt, maar het voorstel is niet door de Eerste Kamer gekomen. Wij maken ons wel zorgen over de ongelijkheid tussen boeren die eigen grond bezitten en die pachtgrond hebben. Hoe kijkt u naar de ongelijkheid die we creeren als we deze motie uitvoeren? De heer Slaats: Ik snap uw punt. Ongelijkheid is er wel vaker als je gebruik maakt van iemand anders’ producten. We moeten ook goed beseffen dat het niet om een publieke taak van de gemeente gaat, maar dat het privaatrechtelijke contracten zijn. Daarbij kan een huisbaas die een privaatrechtelijk contract aangaat met een huurder aanvullende voorwaarden stellen. Dat doen wij ook. Als gemeente vinden wij dat bijvoorbeeld belangrijk voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

Daarmee creëer je ook een bepaalde mate van ongelijkheid ten opzichte van mensen die een eigen woning hebben. Dat doen we omdat we een hogere doelstellingen willen bereiken. Dat geldt in dit geval ook. Als gemeente hebben we een hogere doelstelling op het gebied van een schone leefomgeving, op het gebied van gezondheid en op het gebied van natuur en biodiversiteit. Het zou toch bijzonder zijn als we onze eigendommen inzetten om tegen die doelstellingen in te gaan? Dat is de reden dat we deze motie indienen. De heer Frodyma: Een vraagje in aanvulling op de heer Tiemstra en mevrouw Klerks. Mevrouw Klerks had het al over de ongelijkheid tussen boeren die eigen land hebben en boeren die pachten. Er is natuurlijk ook een verschil met de buurgemeenten. Het ZLTO heeft ook afspraken gemaakt met gemeente Heusden hierover, over de akkerranden en de gepachte grond. Daar zijn ze al tot een compromis gekomen, terwijl Waalwijk nog op zich laat wachten. Ik denk dat GroenLinksaf met deze motie een beetje voor de muziek Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

12

uitloopt. ZLTO kijkt echt naar duurzaamheid en wat ze er zelf aan kunnen bijdragen. Ik denk dat we de broedende kip niet moeten storen. Dat wilde ik u meegeven, want zo kijken wij naar de motie. De heer Slaats: Volgens mij is dat een goede toevoeging, maar ik zou er wel op willen reageren, omdat we namelijk zien dat de provincie Brabant en alle waterschappen als grootgrondbezitters al afspraken hebben gemaakt. Er zijn ook al meer dan tien gemeenten in Brabant die deze afspraak hebben gemaakt. We lopen dus zeker niet vooraan. Volgens mij past het gewoon bij onze ambities. Ik denk dat het hartstikke goed is om met ZLTO in gesprek te gaan. Daar ben ik groot voorstander van. Ik zie ook dat er heel veel mooie dingen gebeuren. Maar op sommige punten zul je een stapje verder moeten gaan om je eigen ambities in te kaderen. Volgens mij is dat een mooi aspect voor punt 2 van het dictum dat we het gesprek aangaan, bijvoorbeeld over bloemrijke akkerranden. Misschien zegt ZLTO dat dit goed toepasbaar is en ze daar toegevoegde waarde in ziet, of misschien zijn er nog andere dingen die zij wensen. Volgens mij is het goed om daar het gesprek over aan te gaan. Maar dingen die zo pertinent ingaan tegen de doelstellingen die de gemeente heeft gesteld, zou je niet moeten willen op gemeentegrond. De heer Frodyma: Wij verschillen een beetje van mening.

Ik vind juist dat je met zo’n organisatie als ZLTO tot een compromis moet komen. Dat was al heel ver. Zoals je ziet, gebeurt dat op meerdere plaatsen. Laat het rustig zijn gang gaan en laten we afwachten wat het resultaat daarvan is. De heer Slaats: We lopen zeker niet vooraan. Er had al lang iets kunnen liggen op dit onderdeel. Over een verbod op glyfosaat is geen compromis mogelijk, want je staat het toe of niet. In die zin is het prima om het in te voeren, terwijl je aanvullende maatregelen samen oppakt. Dat zou mijn voorstel zijn. Ik hoop natuurlijk dat u zich daar ook in kunt vinden. De heer Otten: Als je in het buitengebied rondfietst, zie je dat er niet alleen verkend wordt, maar dat verwildering van de akkerranden in de praktijk al wordt uitgevoerd. Wat dat betreft hoeven we daar geen verdere afspraken over te maken. Het kan alleen maar beter worden. Ik heb begrepen dat de afspraken in het najaar worden vastgelegd. Ten aanzien van glyfosaat, heb ik nog een vraag. Het is een verzamelnaam van bestrijdingsmiddelen in verschillende variaties en concentraties. Kunt u aangeven hoeveel hiervan nog wordt gebruikt op onze pachtgronden? En wat wilt u zetten op het verbod op gebruik van glyfosaat? Wilt u het als ontbindende voorwaarde opnemen in het pachtcontract? De heer Slaats: Ik zie ook dat er de afgelopen jaren heel veel is gebeurd aan bloemrijke akkerranden en dergelijke.

In de tijd dat er vogels broeden, zie je ook heel veel goede initiatieven die samen met agrariërs worden opgepakt. Ik ben daar heel blij mee. Tegelijkertijd zie ik dat er ook nog heel veel plekken zijn waar vrij weinig gebeurt, dus ik denk dat er nog steeds heel veel ruimte voor verbetering is. Ik denk dat we dat best mogen bespreken met de partijen die gebruik maken van onze grond. U vroeg hoeveel glyfosaat er wordt gebruikt. Dat inzicht hebben we op dit moment niet. Dat vind ik niet zo belangrijk, want wij willen gewoon dat het niet gebruikt wordt. Op het moment dat het niet gebruikt wordt, is het ook geen probleem om het te verbieden. Als het wel wordt gebruikt, is het juist goed om het te verbieden. De heer Ottens: Dank, u geeft zelf het overbodige van uw motie aan. De heer Slaats: Dan zal ik het anders framen. U vraagt aan mij of ik kan aangeven in hoeverre … Nee, wij hebben geen onderzoek gedaan naar het gebruik van glyfosaat op pachtgronden van de gemeente Waalwijk. Maar wat we wel weten, is dat glyfosaat nog steeds een veelgebruikt middel is in de agrarische sector. We kunnen er dus van uitgaan Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

13

dat er gebruik wordt gemaakt van glyfosaat. Het zou dus goed zijn om er als gemeente naar te kijken. Dat is ook een antwoord op uw vraag. Mevrouw Pouw: Ik heb ook even contact gehad met ZLTO Langstraat en ik wil een stukje voorlezen uit de reactie die zij op de motie hebben gegeven. Zij stellen dat: “je dergelijke maatregelen als het verbieden van glyfosaat beter in overleg met de betrokkenen kunt doen en niet als politiek hamerstuk door de raad kunt loodsen. Ook dient de raad over voldoende informatie te beschikken over de voor- en nadelen van een dergelijke beslissing. Dat lijkt nu niet het geval. Glyfosaat wordt nu ingezet op bepaalde momenten voor het groeiseizoen om moeilijk beheersbare onkruiden te onderdrukken, zodat latere bespuiting in het groeiseizoen kan worden voorkomen. Dergelijke middelen zijn in het algemeen meer milieubelastend dan glyfosaat. Wij willen graag in verder overleg met ambtenaren en de wethouder de mogelijkheden bespreken om tot een duurzamer landbouw te komen. Duurzame landbouw is veel meer dan het verbieden van een door de EU goedgekeurd gewasbeschermingsmiddel”. ZLTO denkt dat wij niet over genoeg kennis beschikken over de voor- en nadelen.

Weet u wat de voor- en nadelen van het besluit zijn? De heer Slaats: De Gezondheidsraad, een belangrijk kennisinstituut of adviesorgaan, geeft aan dat we het aantal bestrijdingsmiddelen beter zo veel mogelijk kunnen verminderen. In die zin lijkt het me een heel goede zet om het op die manier te doen. Ik ben het helemaal met u eens dat we vooral het gesprek moeten aangaan om te werken aan het verduurzamen van pachtgronden, maar uiteindelijk gaat het wel over onze grond. We gaan geen verbod op grond van anderen inzetten. Het gaat om een verbod op ons eigen eigendom. Over de verdere verduurzaming zou ik graag het gesprek aangaan, maar ik denk dat we wel over voldoende kennis beschikken. De Gezondheidsraad heeft geadviseerd om het niet te gebruiken. Het lijkt me een goed plan om dat over te nemen. De voorzitter: Ik geef het woord aan de heer Ottens voor de pitch van de PvdA en Lijst De Jongste. De heer Ottens: Voorzitter. In dit laatste kaderstellend debat voor de verkiezingen schetsen Lijst de Jongste en de PvdA de opgaven waar Waalwijk de komende tijd voor staat. Maar eerst nemen we u mee naar een vergeten straat in Waalwijk. Omwille van het respect voor de bewoners noemen we geen namen. In deze straat hebben ze wel geleerd wat zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid is. De deuren staan voor elkaar open.

Er wordt voor elkaar gekookt en gezorgd, omdat niemand anders dat doet. De pakketten van de voedselbank worden onder elkaar verdeeld. Iedere week een nieuwe verrassing. Voedsel wordt niet weggegooid, omdat ze niet weten of ze morgen nog te eten hebben. Veel van de bewoners leven op of onder het minimumloon. Het minimale beroep op voorzieningen komt niet voort uit eigen kracht, maar uit onmacht met het systeem dat wij voor hen bedacht hebben. Die onmacht delen ze met elkaar. Deze bewoners hebben geen vertrouwen meer in de gemeente, of in Baanbrekers. Zij mijden Team WijZ vanwege de bureaucratie en het gebrek aan oplossingen voor hun problemen. Zij voelen het afbraakbeleid van de laatste jaren, terwijl zij zien dat er aan de andere kant miljoenen worden besteed aan projecten waar zij en vele anderen geen enkel voordeel bij hebben. Neem het Museum: aan hen is nooit gevraagd of zij dit ook willen. Of de logistieke hotspot, waar veel werk door arbeidsmigranten wordt gedaan en meestal onder slechte omstandigheden. Of het pompen van bijna 2 miljoen in stenen voor de markt en het Raadhuisplein. Het achternalopen van projectontwikkelaars, waardoor er geen betaalbare woningen voor hun of onze kinderen worden gebouwd, maar alleen de mensen die zich toch wel kunnen redden worden bediend.

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

14

Dit zijn ook de mensen die machteloos staan als de Tavenu moet verdwijnen. Want dat is de enige plek waar hun kinderen nog terecht kunnen als ze op school worden uitgekotst. Waar school toch al negatief is, want de meeste kinderen komen op de Overlaet of de MET terecht. En dan heb je automatisch al een stempel. Bij de Tavenu tellen hun kinderen tenminste mee. Daar zijn geen keukentafelgesprekken nodig. Daar staan ze voor je klaar. En nee, dat past niet in het systeemdenken van de gemeente. Maar het werkt meestal wel. Deze mensen snappen het door ons bedachte systeem niet. Maar erger nog: wij zijn zo in systemen gaan denken dat wij deze inwoners uit het oog verloren zijn. Dat bleek wel uit de antwoorden van het college op onze vragen of er voor Waalwijk ook lessen uit de toeslagenaffaire te trekken vallen. Iedere zelfreflectie ontbreekt. De bewoners van deze straat zijn maar een voorbeeld. Er zijn veel meer straten en buurten in Waalwijk, Waspik en Sprang-Capelle, waar de inwoners het vertrouwen in de gemeente verloren hebben. Neem de bewoners van de Molenstraat in Sprang-Capelle, of de bewoners van de Berckenrodelaan, of van de Akkerlaan. Daarbij gaat het niet om het gelijk van de inwoners. Het gaat om de manier van communiceren, of liever het gebrek aan communicatie.

Het gaat om compassie met onze inwoners, niet om het verschuilen achter regeltjes en procedures en overal direct een jurist op te zetten. Want dat is wat er mis is met dit college en deze coalitie. Volgens Lijst De Jongste en de PvdA wordt het tijd om de bakens te verzetten. Stop met het achternalopen van de projectontwikkelaars, maar leg harde eisen op voor de bouw van voldoende sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen. Juist in deze verhitte woningmarkt moet de gemeente hard ingrijpen. Dat is in het belang van de inwoners. We brengen daarom een motie in. Stop met het heilige geloof in groei van de stad. Het aantal werkenden krimpt na 2025. Voor iedere groei zijn arbeidskrachten van buiten nodig. Die kunnen we nu al niet huisvesten. We hebben geen groei nodig om onze voorzieningen in stand te houden. Kap met het project Stop de braindrain. Dat is nodeloos geld pompen in een doelgroep die zelf wel bepaalt wat het doet, en die steeds meer woonplaats onafhankelijk werk zoekt. Investeer in plaats daarvan in onze inwoners, in onze eigen jeugd. Voorkom dat er een tweedeling op de arbeidsmarkt ontstaat. Zoek innovatieve vormen tussen onderwijs en bedrijfsleven, waardoor de maakindustrie weer aantrekkelijk wordt, want alleen al voor de energietransitie hebben we meer handjes dan hersens nodig.

Voorkom woonarmoede door juist te investeren in duurzaamheidsmaatregelen waar de meeste winst te behalen valt: sociale woningbouw en goedkope koopwoningen. Kijk verder dan alleen de Stationsstraat en de Grotestraat. Stop met projecten die geen oplossing voor Waalwijkse problemen zijn, zoals de verplaatsing van de bibliotheek of het busstation. Investeer in de wijken waar dat het hardst nodig is. Investeer in de leefbaarheid van Sprang-Capelle en Waspik. Niet alleen met geld -- soms is geld helemaal niet nodig - maar met aandacht en belangstelling voor de kernen. Kies voor mensen in plaats van grond of stenen. Dan nu naar de kadernota. Gelet op het voorgaande kunnen we daar kort op ingaan. De onontkoombaarheden accepteren we. Daar hebben we geen keus in. Dus gaan we kort in op de wensen van het college. Opvallend is dat u veel juridische capaciteit vraagt, terwijl juristen nog nooit een probleem hebben opgelost. Het meest belachelijke voorstel is wel om juridische capaciteit te vragen om te ‘ontjuridiseren’. Dat kan alleen een jurist verzinnen. Wat ons betreft stoppen we daarmee. Wil je ‘ontjuridiseren’, moet je juist de overbodige juristen vervangen door medewerkers die een brug kunnen slaan naar de inwoners en die buiten de bureaucratische paden durven te treden.

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

15

De ambitie binnenstad kost 5 miljoen. Als u onze bijdrage goed verstaan heeft, mag duidelijk zijn dat u moet ophouden met het navelstaren op het centrum. Investeer dit geld liever in de wijken en kernen. Niet akkoord dus. Uitvoering klimaatakkoord: 1,5 miljoen structureel. Hier willen we eerst concrete plannen voor zien, met name gericht op het voorkomen van woonarmoede. We geven het voordeel van de twijfel, maar nu nog niet akkoord. Uitbreiding juridische capaciteit in verband met bezwaren WOZ: niet akkoord. Pak het zorgvuldig aan dan krijg je ook minder bezwaren. Capaciteit BOA’s in verband met afspraken met ondernemers op bedrijventerreinen is wat ons betreft niet de eerste handhavingsprioriteit. Als het nodig is, laat Parkmanagement dan hiervoor betalen. Ondermijningsjurist. We willen eerst een evaluatie zien om het nut te kunnen bepalen. We zijn vooralsnog nog steeds van mening dat ondermijning in regionaal verband moet worden aangepakt. En dat de gemeenten hun rol hierin goed moeten bewaken. Dus vooralsnog niet akkoord. Dan de nog uit te werken voorstellen over mobiliteit: 4,5 miljoen. We geven geen blanco cheque weg. We willen eerst voorstellen zien op basis van objectieve prioriteiten en niet op basis van meningen van ondernemers die de rekening gemakkelijk bij de gemeente neerleggen. Vooralsnog niet akkoord. Het borgen van rechtmatigheid van de zorg.

Dit vinden we, in het licht van de toeslagenaffaire, de grootste misser van het college. Al vanaf 2015 is er enorm op de rem getrapt en is de toekenning van ondersteuning en zorg gebureaucratiseerd en gejuridiseerd. Als het college dit nu nog steeds niet in de grip heeft, heeft het een groot probleem. Datzelfde geldt voor de formatie van Team WijZ: we hebben twee jaar geleden 2,5 miljoen voor de reorganisatie beschikbaar gesteld en de problemen zijn nog steeds niet opgelost. Het onderbrengen van schoolmaatschappelijk werk binnen Team WijZ zien wij als een flop. We hebben onlangs vertrouwelijk de jaarverslagen gezien. We snappen waarom deze vertrouwelijk zijn: de resultaten zijn namelijk om te huilen. Het is een nutteloze extra schakel in de keten. Wat ons betreft stoppen we daarmee en brengen we het bij een organisatie onder, die wel deskundig is en snel en adequaat kan handelen. Versnelling woningbouw: we gaan daar alleen mee akkoord als er aan de hand van de woonvisie een plan komt waarin sociale woningbouw, woningen voor starters en betaalbare woningen voor middeninkomens worden gerealiseerd. Zie onze moties. We passen ervoor om gemeenschapsgeld in te zetten om projectontwikkelaars te faciliteren. Dan onze eigen wensen. We willen de haalbaarheid van een Quiet Community in Waalwijk onderzoeken. In 2015 is er in Tilburg de eerste Quiet Community van start gegaan.

De Quiet Community is inmiddels uitgerold in elf andere gemeenten. Quiet wil verschil maken voor zo veel mogelijk mensen in een armoedesituatie. Via lokale sponsors biedt Quiet hun members regelmatig een gratis dienst of product aan. Er wordt door de sponsors en Quiet niet om een tegenprestatie gevraagd. Quiet werkt basis van vertrouwen en het bieden van een houvast om een sociaal isolement te voorkomen of te doorbreken. Dan nog Den Bolder. Wij vielen bijna van onze stoel toen twee weken geleden bleek dat er niet eens overlegd was met het bestuur over de voorgenomen bezuiniging per 2022. We vielen echt van onze stoel door de opmerking van wethouder Daandels dat het gebruikelijk was om eerst de raad een besluit te laten nemen, voordat de instelling wordt geïnformeerd. Zo ga je niet met elkaar om in een fatsoenlijk democratisch proces. Als je vindt dat je moet bezuinigen, doe je dat vooraf met open vizier, en verschuil je niet achter de raad. Daarom dienen wij daarover een motie in. Tot slot. Lijst De Jongste en de PvdA vinden dat het na de verkiezingen rigoureus anders moet. Van de openheid en transparantie die deze coalitie heeft beloofd, is nul komma nul waargemaakt. Het machtsdenken regeert bij de coalitie. Er is een incestueuze verhouNotulen raadsvergadering 15 juli 2021

16

ding tussen college en coalitiepartijen. En we constateren een schimmige verhouding tussen college en ambtelijke organisatie en de Waalwijkse samenleving. De integriteit van de Waalwijkse politiek is in het geding. Dat moet anders. Macht en tegenmacht is na de toeslagenaffaire erg in de mode geraakt. Wij zien meer heil in kracht en samenkracht. De krachten bundelen en samen meer bereiken. Als raad, in samenspel met het college, maar vooral met onze inwoners. Wij putten vertrouwen uit de ambities en de idealen van onze nieuwe burgemeester. Wij wensen u hierbij veel sterkte en wijsheid. Mevrouw Schuijffel: Allereerst is het een mooi initiatief om de motie over Quiet Community in te dienen. Ik kan wel zeggen dat wij ervoor zijn. Ik heb gezien dat er in Tilburg heel mooie dingen gebeuren. In de motie heeft u het vooral over gezinnen met een laag inkomen. Ik ben benieuwd wat u daarmee bedoelt. Ik kan me voorstellen dat er ook mensen zijn die een hoger inkomen hebben, maar toch te weinig geld om van te leven en dus ook in armoede zitten. Mijn tweede vraag gaat over de braindrain. U zegt dat we het project Stop de braindrain wel kunnen stoppen, omdat we vooral voor onze eigen jeugd moeten zorgen. Is het niet zo dat dit project juist gaat om onze eigen jongeren? De heer Ottens: Mensen met een laag inkomen zijn vaak dezelfde mensen die afhankelijk zijn van de voedselbank.