Verslag Kaderstellend debat 150721

We hebben vermeden om te praten over sociaal minimum of onder het sociaal minimum, juist omdat de bedoeling van de Quiet Community is om de stigma’s weg te nemen. Het gaat erom dat je het mag vertellen, maar ook om jezelf sterker te maken: je mag er zijn. Er wordt heel bewust niet gesproken over mensen in een uitkeringssituatie of een armoedesituatie. Vandaar dat wij zo veel mogelijk geprobeerd hebben om die objectieve omschrijving te gebruiken. Stop de braindrain gaat over een deel van onze eigen jeugd, maar dat is wel een doelgroep van hbo-/wo-niveau, die zelf bepaalt wat ze gaan doen en waar ze gaan wonen. Zeker de laatste tijd zoeken zij werkplaatsonafhankelijk hun plek. Wij vinden dat door die onevenredige aandacht op een kleine doelgroep die zichzelf wel weet te redden, de mensen van De Overlaat, van het vmbo en het mbo ondergesneeuwd raken. Als het gaat om de investering, doe dat dan bij een grotere doelgroep waar het meer rendement heeft, want zij zijn veel meer woonplaats gebonden. Mevrouw Schuijffel: Wij vinden het belangrijk om al onze jongeren zo veel mogelijk hier te houden, want al onze jongeren zijn belangrijk voor onze toekomst en niet alleen de mbo’ers en de vmbo’ers. Ik ben het met u eens dat er brede aandacht moet zijn voor alle doelgroepen en niet alleen voor hoger opgeleiden.

Punt is dat u zegt dat ze zichzelf wel kunnen redden, maar in deze periode is het ook voor hen bijna onmogelijk om zich qua huisvesting te redden. Ik zou daarom graag aandacht voor de hele doelgroep hebben. De heer Ottens: Qua huisvesting klopt het natuurlijk dat het ook voor starters met hbo of een wetenschappelijke opleiding lastig is, maar denkt u eens in hoe moeilijk het dan is voor mensen met een vmbo- of een mbo-opleiding, gezien de wachttijden in de sociale woningbouw. Mevrouw Schuijffel: Ik vind dit een beetje aanmatigend. Al onze jongeren hebben recht op woonruimte en een plek om te zijn waar ze willen zijn. Als ze hier willen wonen, kunt u moeilijk zeggen dat anderen het nog moeilijker hebben. Het gaat wel om heel onze jeugd. De voorzitter: U bent het niet eens over de jeugd en over woningbouw voor de jeugd. Mag ik dat concluderen?

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

17

De heer Klerx: Ik wil even ingaan op het betoog van de heer Ottens. Er werd gezegd dat de inwoners niet gehoord zijn in die specifieke straat, dat dat stoort en dat ze vergeten raken. Het lijkt of ze totaal in zelfisolement raken. Ik kom in een andere straat en er zijn nog 27 raadsleden die wellicht in weer andere straten komen. Wij hebben de rol als volksvertegenwoordigers om al deze mensen te vertegenwoordigen. U vertegenwoordigt wellicht die straat, maar wij vertegenwoordigen een andere straat. Ik zou zeggen: pak uw rol, meng u in het debat en breng uw stem uit. Dan kunnen wij al die mensen horen. We kunnen moeilijk al onze 48.000 inwoners horen op alle onderwerpen en elk beleidsgebied: wat vindt u van het schoenenmuseum, wat vindt u van dit en wat vindt u van dat? Dat is onze rol, dat is de werking van de lokale democratie. Over Stop de braindrain ben ik het volledig eens met mevrouw Schuijffel. Wij zullen straks in onze bijdrage een compleet ander geluid laten horen. Ik denk dat we daar geen discussie over hoeven te voeren, want we worden het niet eens. Ik ben op een gegeven moment gestopt met schrijven, want ik merkte dat echt alles anders moet, dat het allemaal fout gaat, dat het allemaal slechte plannen zijn, dat de uitvoering slecht is en dat er wantrouwen is. Het laatste woord dat ik opschreef, was dat er zelfs incestueus werd gehandeld.

Toen dacht ik: volgens mij scheiden hier onze wegen en moeten we maar luisteren naar de uitspraak van de kiezer over een halfjaar. Dit gaan we in de raad niet meer goedpraten, als u met zulke woorden het debat voert. De heer Ottens: En uw vraag is? De heer Klerx: Ik wilde gewoon reageren, ik hoop dat dit mag. Mevrouw Klerks: Ik ga wel proberen om een vraag te stellen, maar ik heb ook moeite met het einde van het betoog, waar de heer Ottens de integriteit ter discussie stelt. Eigenlijk geeft hij aan dat wij als raadsleden allemaal, en de coalitie specifiek, de integriteit onvoldoende waarborgen. Daar wil ik bezwaar tegen aantekenen, omdat ik me er absoluut niet in herken en omdat ik het vervelend vind dat dit zo gezegd wordt. Ik heb nog wel twee inhoudelijke vragen over de moties. Ik blijf wel met u meedenken. In de motie van Quiet Community staat dat de gemeente een initiërende rol moet hebben. Ik vroeg me af of dat een harde voorwaarde is. Als u de steun van de VVD zou willen hebben, zou dat stukje eruit moeten. We willen wel graag inventariseren wat er nodig is om een Quiet Community op te zetten. Ook met punt 3 van de motie zijn wij het heel erg eens, maar punt 2 gaat wel erg in op hoe het moet. Wij zouden dat liever voor een tweede stadium bewaren. Ik ben dus benieuwd welke flexibiliteit er nog is. Mijn tweede vraag gaat over de motie van Den Bolder.

Ik herkende een stukje. Volgens mij is het tweede punt in het dictum hetgeen ik tijdens de behandeling van de afgelopen begroting heb gevraagd aan de wethouder, namelijk om in gesprek te gaan. Volgens mij zijn die gesprekken al geweest. Ik ben benieuwd wat u denkt dat er gaat veranderen als de partijen opnieuw in gesprek gaan, terwijl de afgelopen zes maanden al gesprekken hebben plaatsgevonden. De heer Ottens: Ik heb heel bewust gezegd dat de integriteit van de Waalwijkse politiek in het geding is, dus niet van de coalitie of welke partij dan ook, maar zoals wij hier bij elkaar zitten en vanuit ieders rol. Daar moeten wij ons allemaal heel erg bewust van zijn. Die opmerking is aan ons allen gericht. Ten aanzien van de motie over Quiet Community: wij bedoelen de initiërende rol als niet meer dan dat iemand het moet oppakken. In Tilburg, Den Bosch en Leeuwarden is vanuit de gemeente de vraag neergelegd. Het is juist de bedoeling om daarna je handen er zo veel mogelijk van af te trekken. Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

18

U had nog een vraag over Den Bolder: wat verwacht ik van het overleg? Op het moment dat je met een intentie in overleg gaat, al is dat de intentie om te gaan bezuinigen op Den Bolder, dan volg je wat ons betreft een zorgvuldig proces. Je kunt niet zeggen: in de meerjarenbegroting staat een bezuiniging van € 12.500, oplopend tot € 25.000 en dat is het kader waarover ik in overleg ga. Haal het kader weg en ga vervolgens in overleg. Dat is de oproep in de motie. Mevrouw Klerks: Ik ben blij te horen dat de woorden wat minder hard waren dan dat ik ze meende te ontvangen. Communicatie kent immers ook een ontvanger. Over Quiet communities neem ik wellicht later nog even contact met u op, om te kijken of we elkaar daarin kunnen vinden. Over Den Bolder vraag ik me af of er echt iets gaat veranderen, maar misschien komt de wethouder er straks op terug in zijn beantwoording. De heer Klapwijk: We zien allemaal de noodzaak van woningbouw. We hebben er al heel wat over geschreven, bijvoorbeeld in het addendum en de woonvisie. Ik ben benieuwd welke oplossingen u in het actieplan zou willen zien. Heeft u suggesties om daar richting aan te geven? Ik heb nog een tweede vraag, want de heer Ottens brengt mij in verwarring. Hij geeft aan dat de druk op de woningmarkt vanaf 2025 weer gaat afnemen.

Waarom dan nu die noodzaak tot een actieplan? Of heb ik het niet goed begrepen? De heer Ottens: Bij de woonvisie heb ik namens de PvdA vier of vijf moties ingediend, waarin heel concrete plannen stonden. Die varieerden van het toekennen van percentages aan kleine, middelgrote en grote ontwikkelprojecten en wat meer flexibiliteit qua maximumprijzen, tot en met in overleg treden met Casade om flexwoningen te gaan bouwen om de ergste woningnood op korte termijn aan te pakken. Die moties zijn indertijd allemaal niet aangenomen. Tussen het vaststellen van de woonvisie vorig jaar en nu zijn er nog geen problemen aangepakt, dus komen we bij de Kadernota met de opdracht om er een aanvalsplan voor te maken. Bij de woningmarkt heb ik aangegeven dat het percentage werkenden – dat gaat niet over de woningmarkt maar over de arbeidsmarkt – na 2025 spectaculair afneemt. Voor alles wat je aan groei wilt doen, zul je arbeidskrachten van buiten nodig hebben. Als je ziet dat we nu al problemen hebben met huisvesting en integratie, moet je naar ons idee ook af van het adagium dat je altijd moet blijven groeien. De heer Spohr: Twee zaken vielen op in het betoog. De vacatures voor juridisch medewerkers gaan mij aan het hart. Dat zult u wellicht begrijpen. Het zijn echt niet zulke slechte mensen als u soms doet voorkomen.

Wat voor idee heeft u dat dergelijke medewerkers voor de gemeente doen? U doet alsof het medewerkers zijn die in house advocaten zijn en de gemeente voorbereiden op processen. Zouden die medewerkers wellicht geen andere taken hebben binnen de gemeente? U geeft aan dat de gemeente Waalwijk sterk juridiseert. Ik vind dat echt een framing van de gemeente. Wij hebben ons daar al eens eerder tegen verzet. We mogen allemaal onze eigen mening erover hebben, dus daar gaat het CDA niet tegenin. Maar het feit dat de gemeente Waalwijk continu wordt weggezet als een gemeente waarbij alles erop gericht is om in een juridisch proces met haar burgers te treden, gaat wat ons betreft wat te ver. Heeft u in dat opzicht een vergelijking gemaakt met andere gemeenten, zodat u uw standpunt kunt staven? De heer Ottens: Wij gaan voor het raadswerk alleen over Waalwijk en wij constateren een aantal zaken. Anderen kunnen van visie verschillen. Mijn opmerking over ontjuridisering is bepaald niet in uw richting bedoeld. Laten we daar helder over zijn. We zitten hier als raadslid en niet als jurist. Ik kom nogal eens juristen tegen die alleen maar roepen: Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

19

dit kan niet, dit kan niet, dit kan niet. Als je naar oplossingen zoekt, moet je kijken wat er wel kan. Ik merk wel dat het heel vaak gaat over wat er allemaal niet kan. Dat krijg ik ook terug van bewoners. Als je het gesprek aangaat over wat er wel kan, kun je heel veel juridische procedures vermijden. Het gaat mij meer om de houding dan om de inhoud. De heer Spohr: U raakt de juiste snaar. Het gaat er niet om dat die medewerkers een juridische achtergrond hebben. Het gaat om de houding en de manier waarop met burgers wordt gecommuniceerd. Daar vinden wij ook wat van. Daar mogen we best wat meer aandacht aan geven. Dat ambtenaren, of dat nu economen of juristen zijn, neezeggers blijken te zijn, is misschien een signaal voor de organisatie om eens wat meer open naar burgers te zijn, zonder dat het betekent dat je die medewerkers niet nodig hebt. Tenslotte werken wij in een bestuursrechtelijke organisatie, dus dat je die mensen nodig hebt, vind ik niet zo gek. De heer Van Groos: Ik heb een vraag over Den Bolder. Een paar weken geleden sprak ik de heer Van den Burg en die zei dat ze pas na het raadsbesluit waren geïnformeerd. U herhaalde die uitspraak. Kunt u mij uitleggen hoe het kan dat de raad al een brief van Den Bolder had ontvangen, voordat de raad een besluit had genomen? De heer Ottens: Dat kan ik niet, maar ik zal het uitzoeken en dan kom ik erop terug.

De voorzitter: Het woord is aan de SGP voor de algemene beschouwing. De heer Tiemstra: Voorzitter, geacht college, niet minder geachte leden van de gemeenteraad, kijkers en luisteraars nu en op een later moment. Allen hartelijk gegroet vanaf deze plaats, waarbij ik een ogenblik uw aandacht wil vragen voor de beschouwingen van de SGP bij de kaderstelling van de begroting 2022. Het is daarbij wat veel gevraagd om in de ons toegewezen spreektijd zinvol commentaar te leveren op de gehele inhoud van de voorliggende stukken, te weten de kadernota van 81 bladzijden en het voorjaarsbericht van 226 pagina’s. In dat opzicht verbeelden wij ons als kleine en bescheiden fractie niet te veel. Dat weet u van ons. Daarom zullen wij ons beperken tot het kort behandelen van enkele onderwerpen. We gaan het met u hebben over: I. De groeidoelstellingen van de gemeente Waalwijk II. De voorgenomen ontwikkelingen op de begraafplaats te Sprang aan de Tilburgseweg III. Juridische kosten in de gemeente Waalwijk IV. Toepassing van de Wet Damocles in de gemeente Waalwijk V. Klimaatdoelstellingen Waalwijk VI. Enkele algemene opmerkingen naar aanleiding van de voorliggende stukken en afronding van ons betoog. Allereerst dus de groeidoelstellingen van de gemeente. Daar is meer voor nodig dan het opknappen van het plein in Waalwijk voor 1,7 miljoen.

Groei van Waalwijk naar 50.000 inwoners was tot nu toe het uitgangspunt. Het addendum vanuit de coalitie tilde de groeidoelstelling naar 55.000 inwoners. Dat is mooi, maar hoe gaan we dat dan realiseren? Gaan we vol inzetten op verstedelijking en hoogbouw in de kern Waalwijk? We hebben al een paar plannen gezien. Wat betekent dat voor de mogelijkheden in de kernen Waspik en Sprang-Capelle, waar we toch ook de jongeren niet graag zien wegtrekken, en waar familiebanden vaak nog hecht zijn en met elkaar in goede en slechte tijden weet te vinden. Bijzonder is, dat de raad in april een vertrouwelijke presentatie heeft gekregen van een keur aan bouwplannen, waarover niet gesproken mocht worden. In de weken hierna zagen we het ene na het andere artikel in de krant verschijnen over ons genoemNotulen raadsvergadering 15 juli 2021

20

de plannen. Daarover gaan we de volgende keer andere afspraken maken, wat ons betreft. Wethouder, graag uw toelichting wat de plannen voor de bouwmogelijkheden in de kernen betekenen. Wij hopen van u te vernemen van een ruimte entree naar de woningmarkt met betaalbare woningen voor starters en senioren. Maakt u ons eens blij. Daarnaast is het zaak om het onderwijsaanbod in Waalwijk aandachtig onder loep te nemen. Bij een middelgrote stad hoort een passend onderwijsaanbod. Het middelbare schoolaanbod lijkt op orde, maar qua middelbaar- en hoger beroepsonderwijs hebben wij onze leergierige jeugd niets te bieden. Daarvoor moet uitgeweken worden naar Den Bosch, Tilburg, of verder. Een mbo-opleiding Logistiek en Vervoer zou een mooi begin kunnen zijn. Wat denkt u daarnaast van mbo Autotechniek en Mobiliteit? Mbo Verkoop en Commercieel? Wij zouden zo maar een paar stageadressen kunnen bedenken. Graag vragen wij aandacht van het college voor dit onderwerp. U helpt onze jeugd en u helpt het bedrijfsleven. Ten tweede: de ontwikkelingen op de begraafplaats te Sprang aan de Tilburgseweg. Een gevoelig onderwerp en belangrijk genoeg om vanavond aan de orde te stellen. De gemeente Waalwijk gaat in juli 2021 op de algemene begraafplaats aan de Tilburgseweg in Sprang-Capelle verschillende algemene graven ruimen. Het gaat om 213 graven in grafvak D.

Met nabestaanden is contact gezocht en er wordt in goed overleg met een deskundig en in deze gespecialiseerd aannemer gewerkt aan de realisatie van een verzamelgrafmonument. De SGP heeft zich steeds hiertegen verzet, omdat ruiming op dit moment om uiteenlopende redenen niet nodig is. Dat is geen kritiek richting de gemeente, we zijn het op dit punt gewoon niet eens met elkaar. Een ander punt waarvoor de SGP regelmatig aandacht heeft gevraagd, is het verharden van de grindpaden tussen de grafvelden. Onze gemeente heeft vier algemene begraafplaatsen, resp. aan de Bloemendaalweg te Waalwijk, de Tilburgseweg en de Heistraat te Sprang-Capelle en de Roonlaan te Waspik. De looppaden tussen de graven op de drie laatstgenoemde begraafplaatsen zijn verhard met grind. Deze kiezelverharding vormt als zodanig een obstakel voor bezoekers die zich met behulp van rollator, rolstoel of andere hulpmiddelen over deze paden willen begeven. Bovendien is een kiezelpad lastig, duur en milieubelastend in onderhoud. Voor alle inwoners van onze gemeente moet het mogelijk zijn om zonder hindernissen de begraafplaatsen te kunnen bezoeken. Zowel voor het bijwonen van begrafenissen als voor het bezoeken van het graf van een overleden familielid of dierbare. Er zijn goede alternatieven voorhanden voor het verharden van de loop- en toegangspaden op begraafplaatsen.

Denk in dit verband aan asfaltering, beton, gebakken stenen of klinkers. Er is zelfs verharding met de uitstraling van grind. Onderhandse navraag bij het College heeft opgeleverd dat asfaltering van de loop- en toegangspaden op de drie genoemde begraafplaatsen een investering vraagt van circa € 550.000. Dat brengt een jaarlijkse kapitaallast met zich mee van ca. € 15.000 per jaar. Wij willen het college vragen om dit op te pakken. Graag verzoeken wij het college om de verschillende mogelijkheden te onderzoeken voor het verharden van de loop- en toegangspaden op de verschillende begraafplaatsen, hierin een keuze te maken, de raad een voorstel met plan van aanpak voor te leggen en dit te verwerken in de begroting 2022. Onze motie hebt u op het RIS gezien en deze wordt mede-ingediend door de fracties van LokaalBelang, VVD, CDA en PvdA/Lijst De Jongste. Ik heb nog niet iedereen gesproken, maar deze fracties steunen haar in ieder geval. Ten derde: de juridische kosten binnen onze gemeente. Vanmiddag praten we over geld, terwijl het ons in eerdere discussies rond dit onderwerp met name ging over de grondhouding van de gemeente richting burger en bedrijf. U bent hierop in de jaarrekening teruggekomen zoals beloofd. In de kadernota vinden we ook plannen terug. Waardering hiervoor, we zijn benieuwd naar de resultaten.

Over de houding van de overheid kwamen we onlangs overigens nog een heel aardig artikel tegen in het NRC, ons aangereikt door Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

21

een wakkere burger, namelijk de eerste burger van onze gemeente. Het voelt goed dat juist vanuit u, voorzitter, de raad wordt gevoed met informatie van deze inhoud en strekking. Wanneer we op deze wijze samen optrekken en tot verbeteringen komen, zitten we op het goede spoor. Ten vierde: toepassing van de Wet Damocles in Waalwijk. Een enkel woord slechts hierover. In Waalwijk is deze wet met harde hand toegepast. Daarbij vragen wij ons in gemoede af -- we hebben dat de afgelopen jaren bepaald niet onder stoelen of banken gestoken -- of hierbij steeds de menselijke maat en de juiste belangenafweging heeft plaats gevonden. Dit wagen wij te betwijfelen. De Raad van State heeft onlangs aangegeven dat het Damoclesbeleid wel erg hard is geweest. Dit bleek ook recent uit een promotieonderzoek rond dit onderwerp. Waar hebben we het dan over? Het uit huis zetten van onschuldige mensen en onwetende gezinsleden, met als gevolg het stopzetten van het huurcontract, waardoor men dus echt op straat staat. Waar is de proportionaliteit? Waar is de menselijke maat? De SGP-fractie is benieuwd welke ontwikkelingen rond dit onderwerp in Waalwijk te zien zullen zijn. Ten vijfde: klimaatdoelstellingen Waalwijk. Dit onderwerp komt ook bij anderen, ook in de vorm van moties, nog langs, of is reeds langsgekomen. Daarom ben ik kort hierover. Er spelen diverse ontwikkelingen.

De windmolendiscussie laat ik even rusten. Elektrisch vervoer gaat een grote vlucht nemen. Waterstof biedt ook steeds meer mogelijkheden voor toepassingen in voertuigen. Gisteren las ik een artikel over waterstofpasta, verwisselbare cartridges voor bij voorbeeld auto’s, bestelwagens en drones. Waterstof, ook interessant om via de aanwezige aardgasinfrastructuur te transporteren naar huishoudens. Ik hoop dat u met ons enthousiast wordt. Wel moeten we waken voor dwang. Een wijk in Utrecht, ca. 8.000 woningen, zou in 2030 aardgasvrij moeten zijn. Alle huishoudens moeten hun gasaansluiting opgeven en elektrisch gaan koken. Dat geeft natuurlijk weerstand. Hoe belangrijk is dan goede communicatie? Het helpt dan bepaald niet, wanneer mensen die niet meteen van hun aardgasaansluiting af willen, in de media als “gasklevers” worden weggezet. Dergelijke negatieve berichtgeving en beeldvorming raken mij echt. Laten we in Waalwijk op een andere manier met elkaar omgaan is onze oprechte wens. Ten zesde: enkele algemene opmerkingen en afronding van onze bijdrage in eerste termijn. De begroting waarvoor we nu de kaders stellen zal voor het grootste deel uitgevoerd gaan worden in een nieuwe bestuursperiode. Het is best interessant om een keer na te denken over de wijze, waarop deze raad dat vorm gaat geven.

Gaan we op de huidige voet door, met een stevige coalitie met even stevig coalitieakkoord, of zijn we bereid om eens na te denken over de voordelen van een raadsakkoord op hoofdlijnen? Durven we die handschoen op te pakken? Durven we hier bij voorbeeld in het najaar eens over door te praten? Er is hard gewerkt aan het opmaken van kadernota en voorjaarsbericht. Daarvoor onze dank. De SGP-fractie neemt deze stukken met waardering voor kennisgeving aan, waarbij wij het college en de organisatie al het nodige toewensen om tot uitvoering te brengen wat in het belang van onze gemeente en haar inwoners zal zijn. Tot zover in eerste termijn. De heer Klerx: De heer Tiemstra zei dat hij liever andere afspraken zou maken over de besloten avond. Wij vinden dat de ontwikkelaars een eerlijke kans moeten krijgen om het participatietraject goed op te starten, maar dat het wel fijn zou zijn om af en toe op de hoogte te zijn van de richting waar het college aan denkt. Dan is zo’n besloten avond toch wel handig. Wij vonden het best logisch en ook fijn om te zien dat er daarna met onze inwoners gecommuniceerd werd over de ontwikkelingen om hen te laten meepraten. Ik vroeg me af welke andere afspraken we precies zouden moeten maken. Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

22

Een ander punt was een mbo in Waalwijk. De heer Tiemstra had het over stageplaatsen bij bedrijven. Dat laatste onderschrijven en daar zullen we zeker op terugkomen. Een mbo in Waalwijk klinkt heel mooi, maar levert in onze ogen ook veel uitdagingen en kosten. Heeft u daarover nagedacht en navraag gedaan? U vraagt nogal wat om dat zelfstandig in Waalwijk te gaan realiseren. Als laatste werd de Wet Damocles genoemd. Wij hopen op een warme, maar doortastende hand. Wij twijfelen er niet aan dat dit gaat gebeuren. Wij delen de mening van de SGP niet en zien het gevolg van de ingezette koers met vertrouwen tegemoet. De heer Tiemstra: Ik hoor drie vragen. Dank daarvoor. De eerste vraag is welke andere afspraken wij willen maken over de communicatie over grote projecten. Ik denk dat het probleem vooral is dat er op dit moment geen afspraken zijn gemaakt. We zijn bijgepraat over een aantal plannen. Ik had geen idee in welk stadium die plannen zich bevonden. Waren ze bijna klaar of stonden ze nog in de kinderschoenen? Geen idee. Wij mochten er niet over praten. Vervolgens worden ze in het openbaar over de gemeente en over ons uitgegoten. Ik denk dat dat iets is waarover je het moet hebben: hoe gaan we verder na zo’n avond? Nu zijn we bijgepraat en uit elkaar gegaan. Dat was het. Vervolgens gebeurt er wat er gebeurd is. Daar zou ik het graag nog eens rustig met elkaar over willen hebben.

Tweede: een mbo in Waalwijk. Ik ben begonnen met de opmerking dat in een middelgrote stad middelbaar beroepsonderwijs prima past. Kijk eens naar wat wij aan bedrijfsleven hebben. Daarbij noemde ik mbo Commercieel en Verkoop, Autotechniek en Logistiek. Dat zijn juist de bedrijfsactiviteiten die hier heel sterk aanwezig zijn. Bedrijven schreeuwen om personeel in dat soort functies. Aansluitend bij het betoog van de heer Ottens zou ik graag willen kijken of we de jeugd van onze gemeente aan die bedrijven kunnen koppelen via die weg: met een leerwerkovereenkomst of op andere manieren. Laten we het eens onderzoeken om te kijken of het een kans van slagen heeft. Ik heb niet onderzocht hoeveel het kost, maar ik denk dat het wel heel veel gaat opbrengen, zeker op termijn. Laten we de ogen ervoor openhouden. Het zou me niet verbazen als anderen het eerder ook al eens geroepen hebben, maar ik dacht: ik leg het vanavond in ons midden, zeker omdat ik vanuit het bedrijfsleven veel signalen opvang dat er aan deze doelgroep veel behoefte is. Derde: de Wet Damocles. We hebben hierover al eens eerder met elkaar van gedachten gewisseld. We zullen er nu niet te veel tijd aan besteden. Ik ga graag mee met de woorden “warm en doortastend”. Naar mijn beleving is dat zeker niet altijd zo geweest. Het was meer “hard en doortastend”. Wij hebben juist op de neveneffecten heel vaak de vinger gelegd.

Er is niet voor niets iets veranderd in onze gemeente. Het leek mij een goed moment om vanavond een beroep op de raad te doen om dit onderwerp nog eens onder de aandacht te brengen. Wij gaan natuurlijk volgen of en wat er gaat veranderen. De heer Spohr: Allereerst heb ik een reactie op de heer Tiemstra over de juridisering en juridische medewerkers. U zegt dat vooral de houding belangrijk is en niet zozeer de opleiding of achtergrond. Het gaat vooral om de manier waarop de gemeente Waalwijk met haar burgers omgaat. Daar zijn wij het volledig mee eens. Dat is belangrijk. Wat betreft de Wet Damocles maakt u een duidelijk statement. De CDA-fractie begrijpt de SGP en sluit zich er ook bij aan als het gaat om de zorg voor familieleden die worden getroffen door een besluit in het kader van de Wet Damocles. Twee vragen heb ik daarbij. Kunt u zich wel vinden in de toepassing van de Wet Damocles, namelijk dat die in bepaalde gevallen gewoon nodig is, of heeft u er altijd moeite mee? U weet ook van het bestaan van initiatieven om tot een werkgroep horizontaal toezicht te komen. Zo’n werkgroep zou wellicht veel kunnen helpen omdat de burgemeester in dat geval wordt gevraagd om Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

23

over motieven en werkwijzen meer te delen met de raad. Bent u het met ons eens dat dit mogelijk veel kan helpen? De heer Tiemstra: Ik heb twee vragen gehoord, die betrekking hadden op de Wet Damocles. Wat vindt u van de toepassing; bent u het daarmee eens? Zoals de wet tot nu toe is toegepast, waarbij ik constateer dat er zonder uitzondering hard wordt ingegrepen met een hoop neveneffecten, waarover we nu -- niet alleen wij maar ook andere fracties in de raad – duidelijk aangegeven hebben dat het zo niet goed gaat en dat we het daar niet mee eens zijn. U vraagt of het in bepaalde gevallen nodig zou zijn. In bepaalde gevallen kan ik me er iets bij voorstellen, maar het gaat nu om de algemeenheid en om de oogkleppen waarmee de wet naar mijn idee tot nu toe altijd is uitgevoerd. Zo zal ik het stellen, want zo beleef ik het. Twee. Werkgroep horizontaal toezicht. Mijns inziens is dat een ander verhaal. Volgens mij hebben wij u steeds gesteund. Wij volgen dat traject met belangstelling. De heer Slaats: Met name de stukken over het mbo slaan aan bij GroenLinksaf. Dank voor het initiatief en het benoemen. Over de Wet Damocles denken wij misschien iets genuanceerder, maar ik denk dat we wel aardig op één lijn kunnen komen om daar eens goed naar te kijken. Ik had een vraag over de motie. De motie is een goed initiatief. Goed dat u ermee komt.

U gaf aan dat u onderhandse vragen had gesteld over de kosten. Gevoelsmatig dacht ik dat de kosten best hoog waren. Ik weet het niet, maar dat is mijn gevoel. Heeft u een verdere onderbouwing van de kosten gekregen, of heeft u ze gewoon bij het college opgevraagd en heeft u alleen dit getal gekregen? De heer Tiemstra: Kort en goed is het dat eigenlijk. Ik heb onderhands navraag gedaan en de wethouder heeft dit na enig onderzoek als antwoord gegeven. Het bedrag viel mij mee. Er staat een bedrag. In de begroting staat straks een kapitaalslast van circa € 15.000 per jaar. Er zal ook nog wat correctie zijn omdat je nu kosten hebt voor bijvoorbeeld onkruidbestrijding op de grintpaden. Het zit ergens in die orde van grootte. Ik vind het niet gepast om een voorstel te doen, zonder enig onderzoek naar de kosten. Die vraag komt gegarandeerd en ik vind dat ik het zelf moet weten. Als de wethouder zoiets aangeeft, neem ik dat voor waar aan. De heer Slaats: Ik doelde ook niet dat u het niet voor waar moest aannemen, maar ik vroeg me gewoon af of er misschien een maximaal bedrag was aangegeven. Daar zat ik een beetje naar te zoeken. Ik begrijp wat u bedoelt; dit is een eerste indicatie. De heer Van Groos: Afgezien van het feit dat het draaien van asfalt niet bepaald milieuvriendelijk is, heb ik nog twee vragen bij de motie.

De heer Tiemstra schrijft wel heel gemakkelijk dat het college de kapitaallasten moet verwerken in de begroting, maar hij geeft geen dekking aan. Dat legt hij dus bij het college neer. Het is een goed gebruik om een dekking aan te geven. De dekking zou kunnen zijn dat het wordt doorberekend in de tarieven die de gemeente hanteert voor begraafplaatsen. Is dat wat de SGP wenst, want dat zou voor het college een gebruikelijke wijze zijn voor het verwerken van de kapitaallasten. Het is ook gebruikelijk voor de manier waarop we dat tot nu toe hebben gedaan met alle kosten voor begraafplaatsen. Verder snap ik het pleidooi voor de minder mobiele mens, maar die hebben we al decennialang en die zullen we ook nog decennia houden. Waarom hebben de gemeenten Sprang-Capelle en Waspik voor 1997 hun paden op de begraafplaatsen niet verhard? Waarom is het aangelegd zoals het nu is? Het kan namelijk ook anders. Kijk maar naar begraafplaats Bloemendaal. Daar zijn ook niet alle looppaden verhard. Daar ligt gras, maar daar is kennelijk geen probleem.

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

24

De heer Tiemstra: Een korte reactie zal niet meevallen, want er zaten heel wat vragen verstopt in de interruptie van de heer Van Groos. Ik zal proberen daarop in te gaan. De eerste vraag hoe we dat gaan dekken, snap ik. Ik had zelf niet direct gedacht aan het doorberekenen van de tarieven. Ik heb niet het idee dat die bijzonder laag zijn, maar ik heb er verder geen onderzoek naar gedaan. Als wij nu zouden zeggen dat we de dekking in een bepaald beleidsterrein zouden zien, zou het goed kunnen dat sommige fracties zeggen: uitstekend. Andere fracties zeggen juist: wacht even, dat niet. Dan zijn we straks een halfuur daarover bezig, terwijl we vergeten waar de motie op ziet. Ik acht het college en de organisatie zeer wel in staat om het gevoelen van de raad en van de samenleving daarin mee te nemen en het juiste voorstel te doen bij de begroting. Tenslotte hebben we daar nog wel even de tijd voor, want dit is pas de kaderstelling. De tweede vraag ging over de minder mobiele mens. Waarom dan niet voor 1997? Ik moet eerlijk zeggen dat ik geen onderzoek heb gedaan naar de vraag waarom dat 24 jaar geleden niet besloten is. Ik ben uitgegaan van de huidige situatie. Het is niet voor het eerst dat de SGP dit onderwerp aan de orde stelt.

Naar aanleiding van een toenemend aantal klachten van mensen met een rolstoel, rollator of andere hulpmiddelen, die moeilijk op de begraafplaats konden komen, leek het ons een gepast moment om dit aan de orde te stellen. Naar verwachting zal het met het ouder worden van de mens – bezoekers van begraafplaatsen zijn over het algemeen meer ouderen dan jongeren -- niet afnemen. Vandaar dit voorstel. Mevrouw Pouw: Mag ik een kleine aanvulling doen op het verhaal over de Wet Damocles. We zien namelijk in de media een verharding van de ondermijnende criminaliteit. Dat mag van mij een sterke aanpak hebben. We zien dat er in de Tweede Kamer ook vragen worden gesteld of de wet nog wel zo wordt uitgevoerd door de burgemeesters als hij ooit bedoeld was. Wij zijn heel benieuwd hoe de zorgplicht wordt ingevuld door de burgemeester. Het lijkt me een heel goed voorstel om het daar eens nader over te hebben. De heer Tiemstra: Ik luister met instemming en belangstelling naar uw woorden. Dank u wel. De voorzitter: We gaan luisteren naar de bijdrage van de ChristenUnie. De heer Van Groos: Voorzitter. De bijdrage van de ChristenUnie heeft als titel meegekregen: Samen duurzaam vooruit? Het is dus de titel van het coalitieprogramma, maar dan met een vraagteken.

Deze titel is een aantal keren met zo veel trots is uitgesproken, met name op dit soort hoogtijdagen, door de fractievoorzitter van LokaalBelang, dat je zou denken dat hij deze titel zelf heeft bedacht. Ik kan me niet herinneren dat ik fractievoorzitters van de andere partijen deze titel met zo veel trots heb horen uitspreken. Dit zijn de laatste algemene beschouwingen voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2022. Tijd om eens de voorlopige balans op te maken. Heeft de coalitie het in 2018 vastgestelde coalitieprogramma gerealiseerd? Is daadwerkelijk de vooruitgang geboekt? Onze indruk is dat dit niet echt het geval is. Ondanks het feit dat vele miljoenen extra zijn uitgegeven, zijn de in het programma opgenomen doelen niet verwezenlijkt. Dat geldt zowel voor de harde als de zachte kant. Het valt het college deels niet te verwijten dat er weinig vooruitgang is geboekt ten aanzien van de majeure opgaven zoals het centrum van Waalwijk, Museum plus, de GOL en de Insteekhaven, of bijvoorbeeld de Kerkvaartse Haven. Het enige wat deze bestuursperiode nog dreigt te lukken, is de opening van het museum. In het akkoord werd nog geschreven dat dit in 2021 zou gebeuren, maar de opening is al verschoven richting gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022.

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

25

Kunnen we zeggen dat Waalwijk vitaler is geworden en dat de bestuursstijl opener is geworden? Dat er echt sprake is van samen? Kan iedereen meedoen en wordt er op proactieve wijze samenwerking gezocht met inwoners, organisaties, ondernemers en oppositie? Nee. Ik denk alleen al aan de wijze waarop de coalitie vorig jaar tijdens de lockdown het eigen addendum ter vervanging van de kadernota in de begroting heeft laten opnemen, hoe het college eigenmachtig een addendum op de centrumvisie heeft opgesteld, en hoe de coalitie, los van de strategische visie, zonder inspraak, met een groeidoelstelling van 55.000 inwoners is gekomen. Ik denk aan alle bouwplannen van anderen, die onder verantwoordelijkheid van het college, samen met de organisatie, zijn vormgegeven, terwijl de omgeving te lang in het ongewisse is gelaten. Het is te vaak gebeurd dat niet op het juiste niveau, maar in de collegekamer en/of in coalitieverband het inhoudelijke debat is gevoerd. In deze raad wordt niet echt gediscussieerd. Wij hebben ervaren dat meer op basis van macht dan in goed overleg wordt bestuurd en dat dit zeker niet iets van “samen” was, of het moet slaan op de coalitiepartijen. Voorafgaand aan de verkiezingen was duurzaamheid een belangrijk thema. Het is dan ook niet vreemd dat dit een plek in het coalitieprogramma heeft gekregen, zelfs in de titel.

Jammer is dat dit is ingeperkt tot energie en klimaatduurzaamheid. Over dit onderwerp is veel gesproken en geschreven, maar tot concrete acties heeft het niet geleid. Waar is de klimaatagenda gebleven, die samen met inwoners, ondernemers en organisaties opgezet zou worden? Zijn er concrete plannen voor het plaatsen van windturbines? Is er meer duidelijkheid over hoe we in Waalwijk van het gas af gaan? Nee, met dit tempo halen we onze duurzaamheidsdoelstelling niet. Het college blijft maar voorrang geven aan de auto. Denk aan het gratis parkeren in het centrum, denk maar aan het antifietsbeleid in het centrum, denk maar aan het niet uitvoeren van het mobiliteitsplan. Ook de doelstellingen van maximaal 100 kilo afval per inwoner en 75% gescheiden inzameling zijn niet gehaald. Dit is het eerste Waalwijkse college dat er niet in is geslaagd om de landelijke afvaldoelstellingen te realiseren. Je kunt nog zo vaak de term “duurzaamheid” gebruiken en er aandacht voor vragen, bijvoorbeeld door duurzaamheidsprijzen uit te reiken, maar als je geen concrete resultaten boekt, wordt het een loze term. Onze fractie heeft steeds aandacht gevraagd voor sociale duurzaamheid. Daarop is nooit enthousiast gereageerd. Het is dan ook niet vreemd dat onze fractie het meest teleurgesteld is over wat er tot nu toe in het sociaal domein is bereikt.

Wat is daar van de voorgenomen doelen terechtgekomen? Het is tekenend dat eerst 75 vragen moesten worden gesteld – ik ben ervoor verguisd – voordat we werden geïnformeerd en te horen kregen dat er regionaal verkeerd is ingekocht en dat de Waalwijkse organisatie was uitgegaan van een onjuist paradigma. Gelukkig weten we dat nu, want deze kennis biedt uitzicht op verbetering. Wat is gerealiseerd ten aanzien van het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid door tijdige signalering, van innovatie in de Wmo en de jeugdzorg, van de preventie van kinderarmoede, van het waarderen en ontzorgen van vrijwilligers en mantelzorgers, van de integratie van arbeidsmigranten, van het bouwen voor speciale doelgroepen, zoals starters en arbeidsmigranten? De regionale taakstelling voor Waalwijk was circa 2.500 plaatsen voor kortverblijvers. Daarvan zijn er tot nu toe 1.000 gerealiseerd, waarvan de helft al het startschot in de vorige bestuursperiode kende. Wat is er terechtgekomen van het creëren van een springplank naar werk voor de meest kwetsbaren? Er is helemaal geen springplank. Baanbrekers bekommert zich niet meer om de mensen met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt. Zij zijn overgedragen aan de gemeente die hen maatschappelijk mag activeren. Maar is na ruim drie jaar de totale groep al bereikt? Is iedereen die kan, al geactiveerd? We horen en lezen er niets meer over.

Ook is het heel erg stil als het gaat om het sterker maken van de groep minder Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

26

veerkrachtigen. Als antwoord op een vraag hierover kregen we te horen dat sociale veerkracht moeilijk grijpbaar is en lastig direct beïnvloedbaar. Dat is toch de taak van de gemeente? Het is toch een doelstelling uit het coalitieprogramma? Deze coalitie en dit college hebben de kloof tussen de mensen die goed voor zichzelf en voor elkaar kunnen zorgen en de groep mensen die veel minder veerkrachtig is, in onze ogen alleen maar vergroot. De onvrede onder bepaalde groepen in onze samenleving neemt toe. Juist nu we een overheid nodig hebben die er voor de burger is, worden we geregeerd door een ploeg die vooral met zichzelf en de eigen achterban bezig is. Wij hopen dat het “samen”, waarover de nieuwe burgemeester heeft gesproken, snel zijn intrede doet. Jammer genoeg worden we wel bedolven onder het ene na het andere miljoenen kostende plan voor het centrum van Waalwijk. In de kadernota wordt melding gemaakt van een schatting van nog eens 5 miljoen extra. Elke partij zal veel zaken belangrijk vinden, maar wat voor een fractie het meest telt, blijkt uit de uiteindelijke besteding van de middelen en de keuzes die daarin worden gemaakt. De ChristenUnie vindt de inwoners, met name degenen die ondersteuning nodig hebben, veel belangrijker dan het veraangenamen van het verblijf in het centrum van Waalwijk.

In de financiële verordening staat dat door middel van het Voorjaarsbericht geen nieuwe zaken op de begroting gebracht kunnen worden. Toch bevat dit Voorjaarsbericht zes aanvullingen op de begroting: extra capaciteit concernjuristen, aanpak zorgfraude, optimalisatie gladheidsbestrijding, onderhoud elektrotechnische installaties, budget openbare verlichting, extra onderhoud bluswatervoorzieningen. Als het college vindt dat deze uitgaven noodzakelijk zijn, dan dienen deze op transparante wijze met een raadsvoorstel te worden voorgelegd. De gekozen werkwijze vraagt om een gele kaart. In de kadernota wordt voorgesteld om de prijscompensatie op materiële budgetten bij de begroting 2022 niet te effectueren. Op grond van de nota van uitgangspunten was de prijscompensatie voor deze budgetten gesteld op 1,5%. Deze compensatie wordt niet toegepast. Wat heeft het voor zin om als raad een nota van uitgangspunten vast te stellen als het college vervolgens toch weer eigen keuzes maakt? In deze bestuursperiode gelden de afspraken tot aan de deur. Onze inwoners krijgen geen vergunning, ontvangen een korting op hun uitkering of een boete als zij zich niet aan de regels en de afspraken houden, of worden zelfs met kinderen en andere onschuldige huisgenoten uit hun huis gezet. Dit college lapt afspraken en raadsbesluiten aan zijn laars.

Misschien past dit bij ons schoenen- en leder-DNA, maar wat ons betreft verdient ook deze houding een gele kaart. Het niet doorvoeren van de prijscompensatie is een pure bezuinigingsmaatregel ten laste van de volgende bestuursperiode, om de eigen wensen nog mogelijk te maken. Ten aanzien van die wensen geldt dat het vaak gaat om zaken die incidenteel zijn gestart, zonder dat daarover in de raad is gediscussieerd. Dit geldt bijvoorbeeld voor Go Waalwijk, dat zonder raadsvoorstel van start is gegaan. In de praktijk blijkt deze opzet niet te werken voor Sprang-Capelle en Waspik. Helaas heeft de raad geen evaluatie ontvangen. Toch wordt voorgesteld om hiermee door te gaan. Dat gaat ons te ver. Overigens heeft onze fractie de indruk dat de middelen die ten noorden van de A59 worden verdiend, in grote mate worden uitgegeven ten oosten van de N261 met het centrum van Waalwijk voorop. Veel activiteiten die onder de noemer van Go Waalwijk worden uitgevoerd, vinden plaats in de kern Waalwijk. Kunnen we in de raad een afspraak maken, voor wat het waard is, dat de miljoenen die ten noorden van de A59 worden verdiend ook ten goede komen aan de kernen ten westen van de N261? We willen niet zeggen dat er helemaal niets is gerealiseerd, maar in onze ogen is de oogst te mager.

We hebben in de eerste plaats aandacht willen vragen voor de kwetsbare medemens, waarvoor te weinig wordt gedaan, en ten tweede voor de ondermijning van onze democratie. Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

27

De heer Slaats: Hartelijk dank voor uw betoog, mijnheer Van Groos. Een algemene reactie is dat ik een aantal dingen wel snap, maar dat ik ook een heleboel dingen niet goed kan plaatsen. Met name als u het heeft over duurzaamheid en we de betogen van GroenLinksaf en de ChristenUnie met elkaar vergelijken, waar wij een breed perspectief op duurzaamheid hanteren, terwijl u vraagt om het bredere perspectief, dan denk ik: volgens mij hebben we dat. Maar goed, we mogen van mening verschillen. Ik heb één toelichtende vraag. U gaf aan dat Go Waalwijk in de praktijk niet werkt in Waspik en Sprang-Capelle. Ik snapte dat niet zo goed. Kunt u dat uitleggen? De heer Van Groos: Dank voor de vragen, mijnheer Slaats. U heeft het wel over het bredere perspectief van duurzaamheid, maar het college en de coalitie veel te weinig. Bij hen gaat het altijd over smalle duurzaamheid. Vorige week stond in Weekblad Waalwijk een artikel over Go Waalwijk met de opmerking dat het in Waspik en Sprang-Capelle niet echt van de grond komt en dat het daar weinig oplevert. Ik heb de evaluatie niet gezien. Die schijnt er wel te zijn, maar men vindt het de moeite niet om die naar ons te sturen. Men neemt echter wel de moeite om ons te vragen om extra middelen beschikbaar te stellen, zonder verdere discussie. De heer Slaats: Dank voor de toelichting.

De heer Spohr: De CDA-fractie is het met de heer Van Groos eens dat er best wat meer kan gebeuren ten westen van de N261. Dat juichen we van harte toe. Wij vroegen ons af of u daar al wat suggesties voor heeft. Dat kan natuurlijk enorm helpen in de planvorming. De heer Van Groos: Het lijkt me niet verstandig om met een wensenlijstje te komen, maar laat ik eens beginnen met nieuwbouw van sporthal Zidewinde en het uitvoeren van de renovatie van zwembad Zidewinde. Ik denk dat voor de inwoners van Sprang-Capelle en Waspik andere zaken belangrijk zijn dan voor de inwoners van Waalwijk en dat zij vooral zitten te wachten op een goede, comfortabele leefomgeving met goed onderhouden groen en straatwerk. Daar valt ook het nodige aan te verbeteren. Mevrouw Klerks: Na het horen van het betoog van de ChristenUnie kwamen er twee gezegdes in mijn hoofd: de pot verwijt de ketel dat hij zwart is en het is de toon die de muziek vraagt. De heer Van Groos verwijt de coalitie dat ze niet aan samenwerken doet, maar ik vraag me af hoe hij denkt dat deze toon tot samenwerking leidt. Ik heb het gevoel dat het helemaal niet uitmaakt wat wij doen of wat het college doet, omdat de ChristenUnie altijd tegen is. Ik zie geen voorstellen. Ik zie alleen maar: nee, nee, nee.

De heer Van Groos heeft in sommige dingen gelijk en ik denk dat hij heel erg goed kan opkomen voor bepaalde groepen, maar door alleen maar te schoppen en te klagen, bereikt hij niets. Zou het niet verstandiger zijn om met voorstellen te komen, die wij vervolgens kunnen behandelen? Wat is uw intentie? De heer Van Groos: Dank u wel voor de vraag en de manier waarop u de vraag stelt. Met het gezegde de pot verwijt de ketel kan ik niet zoveel, maar dat de toon van mijn betoog niet bepaald uitnodigend is, klopt. Ik heb in de eerste jaren van deze bestuursperiode mijn best gedaan om met allerlei voorstellen te komen en ik kwam steeds zonder enige discussie, maar wel met besluitvorming van de coalitie teleurgesteld naar huis. Dus ik ben ermee gestopt. Ik blijf aandacht vragen voor de dingen die ik belangrijk vind. Ik denk even terug aan de raadsvergadering van vorige week. Toen heb ik heel inhoudelijke kritiek geleverd op bijvoorbeeld de jaarrekening en het herinrichtingsplan voor de pleinen, maar er werd gewoon niet op gereageerd. Er is geen debat mogelijk, er is geen discussie mogelijk. Het is alleen maar dat de oppositie haar mening mag verkondigen. Vervolgens besluit de coalitie wat er is afgesproken. Er is geen enkele coalitiepartij die voriNotulen raadsvergadering 15 juli 2021

28

ge week heeft gevraagd hoe het nu zit met de fietser in het centrum, terwijl ik daar wel een motie voor heb ingediend, die raadsbreed werd ondersteund. Wij hebben gezegd dat de fietser in het centrum moet blijven. De wethouder heeft toegezegd om het mee te nemen bij de beoordeling van de plannen. Er is helemaal niets veranderd aan de beoordeling van de plannen, terwijl u fietsen in het centrum allemaal zo belangrijk vond! Het mag niet op de markt, het mag straks ook niet in de Stationsstraat voor 12.00 uur, terwijl dat nu wel is toegestaan. Dit soort gedrag bepaalt mijn toon. Dat noem ik ondermijning van de democratie, als er iedere keer afspraken worden gemaakt en moties worden aangenomen, raadsbesluiten worden genomen die vervolgens met voeten worden getreden. En als je er opmerkingen over maakt, krijg je vervolgens niets te horen. Daarom wordt mijn toon steeds harder. U kunt wel vragen om een vriendelijker toon, maar mijn toon is een reactie op het gedrag van de coalitie in de afgelopen jaren. Als dat niet verandert, wordt het alleen maar erger, vrees ik. Ik heb zelf wel nagedacht hoe ik nu liefdevoller onze bijdrage naar voren kan brengen. Een kusje erbij, misschien? Maar ik reageer in ieder geval wel op uw vraag vanuit mijn hart. Vanuit de coalitie gebeurt dat zelden of nooit. We verschillen van mening, wordt er dan gezegd; een klap erop en het is gebeurd.

Dat is de politiek in Waalwijk. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Groos, voor deze intense bijdrage die u doet. Mevrouw Klerks, wilt u er nog op reageren? Mevrouw Klerks: Ik heb in mijn betoog ook een stuk hierover geschreven, dus het komt straks nog wel aan de orde. De voorzitter: Hartelijk dank. Hebben anderen nog behoefte om te reageren? Nee? Dan gaan we naar de beschouwing van het CDA. De heer Spohr: Voorzitter. We hebben een moeilijk coronajaar achter de rug. In de eerste plaats doordat mensen door corona ziek zijn geworden, zijn overleden of in financiële problemen zijn geraakt. Ondernemers zagen hun omzet wegvallen of werknemers verloren hun baan of waren door ziekte niet in staat om te werken. Natuurlijk, de Rijksoverheid heeft flinke steunmaatregelen uit de kast gehaald en die hebben volgens deskundigen ook zeker een dempend effect gehad op de economie en de werkloosheid, maar toch. Ook in de cijfers van de gemeente Waalwijk is duidelijk geworden dat corona tot een verstoring van plannen of financiën heeft geleid. Sommige zaken konden niet of niet volledig worden uitgevoerd, waardoor geld overbleef. Voor maatschappelijke organisaties moest een gemeentelijke financiële steunregeling worden bedacht om te voorkomen dat in het maatschappelijk middenveld organisaties of clubs zouden omvallen.

Daarnaast bleven met name de kosten in de jeugdzorg voor zware hoofdpijn zorgen, ook al beweerde de accountant dat deze kosten meer in de grip waren. Sinds de behandeling van de jaarrekening 2020 weten we beter: dit betekent dat er sprake was van een betere kostenbegroting, natuurlijk niet dat hierdoor de jeugdzorgkosten zijn ingedamd. Dat laatste lijkt vooralsnog ook niet aan de orde. Dat baart de CDA-fractie nog steeds zorgen. Kan de portefeuillehouder bevestigen dat de provincie ten aanzien van de kostenoverschrijdingen in het op Wmo en jeugdzorg aan de gemeenten eisen gaat opleggen voor het maximeren van de tekorten, hetgeen betekent dat dus moet worden bezuinigd op Wmo en jeugdzorguitgaven? En zo ja, met welk bedrag moet de gemeente Waalwijk dan op de sociale uitgaven gaan bezuinigen? De tijdelijke uitkering van het Rijk ter verzachting van de problemen gaat hiervoor immers geen oplossing bieden. Toch vielen de inkomsten voor de gemeente niet tegen, inkomsten die in eerste instantie werden en nog steeds worden gevormd door grondopbrengsten ten noorden van de A59. Waalwijk mag blij zijn met deze opbrengsten, temeer daar deze opbrengsten kunnen worden ingezet voor de samenleving, zoals blijkt uit de sloop en nieuwbouw van de flats Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

29

in Bloemenoord. De gemeente zet daar samen met Casade in op leefbaarheid. Maar voorzitter, kan deze Waalwijkse samenleving ook rekenen op continuïteit van deze opbrengsten en dus op continuïteit van investeringen in de samenleving? Door de trage procesgang bij de Raad van State in verband met het GOL-project mag de gemeente Waalwijk opnieuw 3 miljoen bijleggen in de extra kosten voor dit project. Uit de krant heeft de CDA-fractie moeten vernemen dat de provincie als deelnemer aan het GOLproject een krediet voor de extra kosten niet heeft goedgekeurd. Wat gaat hier fout? Hoe kan het zijn dat de deelnemers aan het GOL-project verschillend denken over het bijdragen aan de extra kosten? Wat betekent dat voor de solidariteit van alle partijen ten opzichte van de GOL-kosten? Zijn de betrokken gemeentes hier voor de provincie de kosten aan het voorschieten? Graag een reactie van de portefeuillehouder. Bovendien heeft de portefeuillehouder vorige week bekendgemaakt dat uitstel van de Raad van State-uitspraak betekent dat de gronden op Haven 8 Oost niet kunnen worden verkocht, waardoor belangrijke inkomsten voor de gemeente Waalwijk worden misgelopen.

Hoeveel miljoenen euro’s gaat de gemeente Waalwijk hierdoor missen, met andere woorden welk financieel effect heeft deze voorlopige bevriezing van grondverkopen op de begroting voor 2022, ervan uitgaande dat de Raad van State in 2021 niet meer tot een uitspraak komt? Moeten we extra bezuinigen op het sociaal domein en gaan we elders uitgavenstops zien? Of komt het college met een compenserende maatregel, bijvoorbeeld het aantrekken van extra financiering? Zie hier de bijzondere uitgangspositie voor het nieuwe begrotingsjaar. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de grote problemen om een woning te vinden, die onze inwoners op dit moment ervaren. Met name starters op de woningmarkt worden in Waalwijk geconfronteerd met de grootste stijging van huizenprijzen in het zuiden. Er is schaarste, terwijl de gemeente zelfs voorloopt op de geprognotiseerde bouw van woningen! Om starters op de woningmarkt te helpen, hebben CDA en Lokaal Belang eerder dit jaar een voorstel ingediend om meer woningen voor starters te bouwen. Dat kan door meer de hoogte in te bouwen. Nadrukkelijk noem ik hier niet hoogbouw, omdat mensen daarbij direct denken aan de torenflats in Tilburg, maar met name hogere bouw. Te denken valt dan aan de gepresenteerde plannen voor de Kasteellaan, waar tot ongeveer 13 of 14 verdiepingen kan worden gebouwd.

Ook in de voorlopige plannen voor de Gedempte Haven zien we de hogere bouw ingetekend, zodat we op een relatief klein grondgebied een paar grote klappen kunnen maken voor extra woningen, met name voor starters. De CDA-fractie is erg blij met deze plannen. Aan de portefeuillehouder willen wij vragen op welke locatie nog meer dergelijke hogere gebouwen zijn voorzien en om hoeveel woningen het daarbij gaat. Andere woonvormen voor starters, zoals tiny houses dienen een vaste plaats te krijgen in de woningbouwprogramma’s. Kan de portefeuillehouder ons aangeven waar in de woningbouwprogramma’s nieuwe projecten voor tiny houses zijn voorzien? We vragen ons af in hoeverre een budget van 2 ton voldoende is om een substantiële versnelling in de woningbouw te realiseren. Moet er niet veel meer gebeuren om dergelijke majeure inspanningen in deze gemeente uit te voeren? Ook de senioren ervaren de grote problemen op de woningmarkt. Met name woningen in zorgcomplexen en aanleunwoningen zijn er niet of onvoldoende en ook renovaties, waardoor thuis wonen voor senioren wel een optie wordt, zijn nog te schaars. Te vaak komen senioren niet in aanmerking voor deze voorzieningen, waardoor zij vaak een extra beroep moeten doen op de thuiszorg, taxifaciliteiten en andere Wmo-regelingen. Bovendien wordt de doorstroming van woningen binnen onze gemeente hierdoor belemmerd.

Welke concrete plannen heeft de portefeuillehouder klaarliggen om onze senioren te helpen? De CDA-fractie denk daarbij ook aan plannen voor het bouwen van zogenaamde woonhofjes, waar senioren met mantelzorgers kunnen wonen.

Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

30

Naar aanleiding van de besluitvorming die na 2022 plaatsvindt over beschermd wonen wil de CDA-fractie aandacht vragen voor woonoplossingen voor inwoners die speciale zorg en aandacht nodig hebben. Wij denken dan aan programma’s voor beschermd wonen en voor daklozenopvang. Op dit moment ligt de coördinatie hiervoor in Tilburg. Voor deze inwoners zouden wij graag woningen gebouwd zien worden in Waalwijk zelf, zodat de doelgroep dichter bij familie of bekenden kan wonen en zodoende binding met Waalwijk houden. Zijn hiervoor al plannen, wethouder? De gemeente is erbij gebaat als inwoners kunnen blijven wonen in hun dorp of kern en niet voor allerlei redenen moeten verhuizen naar Waalwijk of een grotere stad. Dus zijn wij ook gebaat bij mobiliteit en mobiliteitsoplossingen in met name de kernen Waspik en Sprang-Capelle om inwoners te verbinden met de rest van Nederland. De CDA-fractie wil hierop inzetten bij de begroting en zal daar dit najaar zeker nog op terug komen. Maar op kortere termijn valt wat ons betreft ook nog te denken aan eenvoudige oplossingen, zoals de bedrijfsbus voor het industrieterrein Haven. Deze bus zou zeker ook kunnen worden ingezet voor vervoer van en naar Waspik en Sprang-Capelle. Graag vernemen wij daarover een reactie van de wethouder. Om bewoners te behouden voor kleinere kernen, zoals Sprang-Capelle en Waspik is dus veel nodig.

Niet alleen een betere bereikbaarheid, ook het bieden van voldoende woningen en daarnaast voorzieningen. Den Bolder is een van die voorzieningen. We zien dat het hard werken is om dergelijke voorzieningen overeind te houden en hoeveel geld daarmee gemoeid is. Bij de subsidiëring van Den Bolder is het de CDA-fractie nog eens duidelijk geworden dat het subsidiebeleid sleets wordt en aan herijking toe is. Subsidies worden afhankelijk gemaakt van eigen verdiencapaciteit, maar als een instelling zelf geen inkomsten kan maken, doordat een gemeentelijke vergunning in de weg zit, werkt een subsidie-eis niet, terwijl de subsidieverstrekking aan sportclubs met hun hoge baromzet ook tot nadenken stemt. Ook zijn subsidies (maar soms ook vergunningen) vaak het product van historisch gegroeide afspraken. Kortom, reden genoeg voor de CDAfractie om het subsidiebeleid te gaan onderzoeken en wellicht te actualiseren, waarbij een onderzoek door de Rekenkamercommissie onze voorkeur heeft. Het CDA dient hierbij een motie in. De CDA-fractie heeft enige maanden geleden een motie ingediend voor de Molukkers. Herdacht werd toen dat 70 jaar geleden de eerste Molukkers en oud-KNIL militairen naar Nederland kwamen en met name dat door Nederland nooit is teruggekomen op het breken van de Nederlandse belofte om binnen zes maanden weer terug te kunnen keren.

Mede door onze motie heeft Waalwijk destijds meegetekend op een burgemeestersbrief voor het erkennen van leed. Daarin werd ook gesteld dat Waalwijk zich extra voor de groep Molukkers, die in Waalwijk woont, zou inspannen. Van de Molukkers is bekend dat zij graag een eeuwigdurend grafrecht zouden krijgen voor de eerste generatie Molukkers, de oud-KNIL-militairen en hun partners, die in Waalwijk begraven liggen. In enkele gemeentes in Nederland, waaronder de gemeente Tiel, zijn dergelijke afspraken met de Molukse gemeenschap al gemaakt. In Waalwijk liggen op verschillende begraafplaatsen 46 Molukkers begraven, er zijn van de eerste generatie nog drie Molukkers in leven. Het zou een mooi gebaar zijn, als de gemeente meewerkt aan een dergelijke afspraak voor de eerste generatie Molukkers in Waalwijk. Behalve voor de Molukse veteranen en hun families wil de CDA-fractie ook aandacht vragen voor andere Nederlandse veteranen. Van verschillende kanten hebben wij vragen ontvangen, waarom in Waalwijk nagenoeg niets wordt gedaan aan Veteranendag en aan onze veteranen, zoals dat wel het geval is in andere gemeenten. De CDA-fractie zou het college graag willen oproepen om dit vanaf 2022 recht te zetten en vraagt daarvoor een reactie van de portefeuillehouder. Voor de kosten hoeft de gemeente het niet te laten, dus het gaat puur om het gebaar. Notulen raadsvergadering 15 juli 2021

31

Ten slotte heeft de CDA-fractie al eerder aandacht gevraagd voor de inburgeringswet en met name de taalvaardigheden die aan nieuwe of tijdelijke Nederlanders moeten worden bijgebracht. Dit is belangrijk voor sociale contacten en zelfredzaamheid in de Nederlandse samenleving. Taalcursussen kunnen bijvoorbeeld worden aangeboden via de cursussen die bibliotheken aanbieden en wellicht ook anders. Welke mogelijkheden ziet de portefeuillehouder hier? Tot zover in eerste termijn. De heer Van Groos: Het viel me op dat het grootste deel van het betoog van het CDA ging over onderwerpen waarover haar eigen wethouder verantwoordelijk is. Daar wil ik geen vragen over stellen. Het ging over bouwen, zorg voor ouderen en Wmo. Had de coalitie daar niet veel meer aandacht aan moeten besteden dan aan een heleboel andere zaken waar veel tijd, aandacht en geld aan is besteed? Drie jaar geleden was het probleem van het sociaal domein al bekend, was er al een gebrek aan starterswoningen. In deze bestuursperiode is er naar ons idee maar heel weinig aan gedaan en daar legt u nu de vinger op. De heer Spohr: Wij hebben daar ook aandacht aan besteed. U kunt al onze bijdragen nagaan bij de kadernota en de begroting. We proberen het regelmatig, maar we realiseren ons ook dat woningbouwprocessen een lange adem vergen. Dat is niet zomaar binnen een jaar gerealiseerd.

Dat geldt natuurlijk ook voor de verschillende woonvormen die daarbinnen moeten plaatsvinden. Natuurlijk reageren wij op een marktvraag. Dat geldt ten eerste voor de starters, maar ook voor senioren die moeite hebben met het vinden van de juiste woning. Dat leidt tot doorstromingsproblemen. Wij kunnen op deze manier alleen maar aandacht vragen aan het college. Wij weten dat het college ermee bezig is. Waar een versnelling kan worden toegepast, vragen wij erom, net zoals wij de kritische vraag stellen of een bedrag van 2 ton in de begroting die versnelling in de woningbouw gaat realiseren. Of het nu onze wethouder is of niet, dat maakt voor ons niets uit. De heer Van Groos: Dank voor het inhoudelijke antwoord. Welke conclusie moet ik dan trekken? Dat het CDA die punten zo belangrijk vindt, maar dat ze niet door de overige coalitiepartners worden gedeeld, of dat het college zijn eigen gang gaat? Of heeft u nog een andere optie? De heer Spohr: Ik kies voor optie 3. Ik heb in mijn betoog gerefereerd aan het amendement dat wij samen met LokaalBelang hebben ingediend voor hoogbouw. Dat hebben we niet voor niets gedaan. Wat ons betreft was dat een van de initiatieven om te kijken of we wat creatiever konden zijn om op korte termijn meer woningen te kunnen aanbieden. Daarbij hebben we nadrukkelijk gezegd dat de Waalwijkse maat moest worden aangehouden.