Verslag inspraak en informatiebijeenkomst begroting 211021

Verslag van de inspraak en informatiebijeenkomst begroting gehouden op donderdag 21 oktober 2021 Voorzitter: Grif f ier: Plv. grif f ier:

de heer R. Tiemstra mevrouw J. Louer mevrouw F. Opperman

Aanwezig:

de heer J. van Baardwijk de heer J. van Dijk de heer R. Frodyma de heer A. van Hamond de heer T. Klerx de heer W. Lodenstijn de heer D. Zijlmans de heer C. Kuijten de heer F. Spierings de heer H. van Tuyl de heer M. van der Weijden de heer J. van Elderen de heer D. Klapwijk de heer B. Bögemann de heer H. van den Meerendonk (vanaf 20.15 uur) mevrouw S. Schuijf f el mevrouw B. de Jongste-van Heijst de heer H. de Vaan de heer L. Ottens de heer J. van Groos de heer T. Vink mevrouw Y. IJpelaar

LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang LokaalBelang Lokaal Belang VVD VVD VVD VVD CDA CDA GroenLinksaf

Af wezig m.k.

mevrouw I. Klerks mevrouw A. Pouw de heer H. van Zelst

VVD Lijst Pouw SGP

Portef euillehouders:

mevrouw S. Ausems de heer R. Bakker de heer H.A.W.M. Daandels de heer J. van den Hoven mevrouw R. Odabasi-Seker

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

D66 D66 Lijst De Jongste Lijst De Jongste PvdA ChristenUnie SGP Lijst IJpelaar

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen hartelijk welkom. De vergadering wordt via een livestream uitgezonden. Hij meldt het bericht van verhindering van de leden Klerks, Pouw, en Van Zelst. De heer Van den Meerendonk komt later.

Verslag van inspraak en informatieronde begroting, 21 oktober 2021

1

Tijdens de Input van 7 oktober is er een presentatie verzorgd met betrekking tot de begroting en was er gelegenheid om vragen te stellen. Vanwege de korte tijd tussen de zending van de begrotingsstukken en de Input-vergadering volgt vanavond een extra bijeenkomst. De inspraakronde vervalt omdat hiervoor geen aanmeldingen van inwoners en organisaties zijn. Allereerst wordt de begroting aan de orde gesteld en vervolgens de raadsvoorstellen, die op de agenda van de begrotingsvergadering van 4 november staan. 2.

Inspraakronde

Dit punt is vervallen vanwege het ontbreken van aanmeldingen. 3.

Mogelijkheid tot stellen van vragen

Programma Duurzaamheid De heer Klerx inf ormeert wat de verwachtingen c.q. plannen zijn met betrekking tot het MER traject voor 2022. Bij openbaar groen inf ormeert hij naar de betrokkenheid van de inwoners bij de inrichting en het beheer. Wethouder Odabasi geef t aan dat er af gelopen zaterdag uitgebreid is geïnf ormeerd over de MER-procedure en welke partijen hierbij betrokken worden. Op dit moment wordt gewerkt aan de notitie reikwijdte en detailniveau. De presentatie en inf ormatie hierover wordt nog met alle raadsleden gedeeld. Zij wijst met betrekking tot het openbaar groen op de groene agenda die in uitvoering is waaruit projecten samen met de inwoners worden uitgevoerd waarin de ideeën van inwoners ook meegenomen worden. Omdat er nog budget is en nog niet alle activiteiten uitgevoerd konden worden in verband met corona lopen alle activiteiten volgend jaar door. Als er geen middelen meer zijn, komt zij terug bij de raad. Het voornemen is om de groene agenda structureel te maken zodat er blijvend samen met inwoners gewerkt kan worden aan het vergroenen van de stad. De heer Klerx vraagt of er ook iets geduid kan worden over het onderhoud. Wethouder Odabasi vervolgt dat er regelingen zijn voor adoptiegroen, snippergroen en initiatieven vanuit de wijkaanpak. Soms is valt het onder groen, soms is het een combinatie van ontmoeting en groen.

Dit wordt gef inancierd vanuit de wijkbudgetten. Als deze budgetten niet meer toereikend zijn, komt zij terug bij de raad. Beleidsveld 0 | Bestuur en ondersteuning De heer Klerx wijst op de gigantische af wijking in percentage op zowel de inhuur van externen als de overhead en verzoekt om verduidelijking. Wethouder Bakker heef t deze verklaring niet paraat, maar wijst op het aantrekken van personeel en de beschikbaarheid van personeel waardoor het vaak noodzakelijk is om in te huren. Hij veronderstelt dat ook de oplopende drukte een oorzaak zal zijn. In de f lexibele schil wordt niet alles ingevuld omdat er niet altijd een zelf de hoeveelheid werkzaamheden is. Hij zegt nadere schrif telijke beantwoording toe. De heer Klerx inf ormeert waarom de half jaarlijkse visiewijzer is gestopt. Hij vraagt voorts of Waalwijk Pioniersstad het enige is dat nog wordt gedaan op dit gebied. Portef euillehouder Ausems antwoordt dat er onlangs is gesproken over de vertaling van de strategische visie naar onderwerpen. De strategische visie wordt vertaald in

Verslag van inspraak en informatieronde begroting, 21 oktober 2021

2

onderwerpen en concrete thema’s. Vier thema’s zijn al aan de orde geweest. Op de andere onderwerpen volgt nog concretisering, verduidelijking en terugkoppeling. De heer Klerx verduidelijkt dat het hem met name gaat om het waarom er is gestopt met de half jaarlijkse rapportage over de strategische visie. Portef euillehouder Ausems zegt nadere schrif telijke beantwoording toe. Beleidsveld 1 | Veiligheid De heer Vink leest dat er wordt ingezet op het weerbaar maken van handhavers en bestuurders en inf ormeert of hierbij tegen zaken aangelopen wordt en welke af weging ten grondslag ligt aan het niet meenemen van de raad in dit doel. De heer Klerx vraagt hoe het gaat met de ambities binnen het programma Veiligheid; gaat het naar tevredenheid en hoe verloopt één en ander. Mevrouw IJpelaar mist de hulp voor slachtof f ers van seksueel geweld en vraagt of hier geld voor vrijgemaakt wordt. Wethouder Bakker antwoordt dat de programma’s Veiligheid en Economie zijn opgeheven omdat deze programma’s niet voldoende af delingsoverschrijdend waren. De activiteiten zijn niet opgeheven. In het programma Veiligheid waren niet veel middelen aanwezig. In het programma Economie zijn de middelen beschikbaar gesteld, maar is de programmastructuur met de programmamanagers opgeheven. De ambities en doelstellingen zijn niet getemporiseerd.

Desgevraagd geef t hij aan dat het bij Economie nog steeds naar volle tevredenheid verloopt. Hij mist het programma niet en dat is een goed teken. Portef euillehouder Ausems antwoordt dat er ook wor dt ingezet op weerbaarheid van de raad, dit is alleen niet op die manier omgeschreven en zal aangevuld worden. Wethouder Daandels geef t aan dat er in het zorgbudget middelen zijn om mensen te begeleiden. Hij wijst in dit kader op de ondersteuning van Stichting Blauwe Maan, er loopt een evaluatie om een doorsteek te maken naar 2022. Beleidsveld 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat De heer Ottens merkt op dat de rijtijden economisch vervoer af nemen c.q. gelijk blijven aan die van 2021 en begrijpt dat dit wordt gemeten met een dashboard. Hij inf ormeert wanneer dit beschikbaar komt. De heer Klerx wijst op een stijging van 30% in het f ietsgebruik in 2030 en vraagt hoe dit wordt gemeten en wat er wordt gedaan om dit te stimuleren. Wethouder Bakker antwoordt dat het dashboard open data betref t. Voor het einde van de periode volgt een update van de verschillende monitorinstrumenten die ontwikkeld worden. Hij kan niet aangeven wanneer het dashboard voor verkeer beschikbaar zal zijn maar veronderstelt dat de volgorde aan de orde zal komen in de genoemde presentatie.

Het f ietsgebruik verhogen; hij wijst op de plannen voor het verbeteren van de f ietsbereikbaarheid en de f ietsveiligheid op industrieterreinen wat een motivator kan voor de promotie van het f ietsgebruik. Voorts gaat hij er vanuit dat de snelf ietsroutes naar Tilburg en ’s-Hertogenbosch een impuls zullen geven aan het f ietsverkeer. Als in de stad tot herinrichting overgegaan wordt, is daarbij het streven zo veel mogelijk vrij liggende

Verslag van inspraak en informatieronde begroting, 21 oktober 2021

3

f ietspaden. Hij veronderstelt dat met deze ambities stevige stappen gezet worden in de komende jaren. Beleidsveld 5 | Sport, Cultuur en Recreatie De heer Klerx wijst op sporten in de openbare ruimte, wens 18, waar € 25.000 incidenteel wordt besteed aan een startf oto en verzoekt om verduidelijking met betrekking tot het waarom. Wethouder Van den Hoven zegt schrif telijke beantwoording toe. Beleidsveld 6 |Sociaal Domein De heer Van der Weijden wijst op de verplichte indicator 6.007 percentage Jeugdhulp en vraagt of aangegeven kan worden waarom er in de af gelopen twee jaar een hoger percentage jongeren is die gebruiken maken van hulp in vergelijking tot de vergelijkingsgroep. Wethouder Odabasi antwoordt dat al jaren wordt geworsteld met de vraag waarom de jeugd meer gebruik maakt van de jeugdhulp. Er zijn verschillende verklaringen te geven, maar een echte verklaring is er nog niet. Mede door corona is de casuïstiek complexer geworden en is er meer gebruikt gemaakt van de jeugdhulp. Er wordt druk gewerkt aan het vinden van de verklaringen om dit te kunnen duiden. Zij nodigt de heer Van der Weijden van harte uit deel te nemen aan de bijpraatsessies waar dit soort gesprekken gevoerd kan worden en inhoudelijker ingegaan kan worden op de onderwerpen die spelen. De heer Klerx ref ereert aan wens 22, beschermd wonen, in 2020 en 2021 is € 100.000 overgemaakt naar Tilburg.

Hij vraagt waarom deze wens in de begroting wordt opgenomen. Wethouder Daandels wijst op de samenwerking met betrekking tot beschermd wonen. Tilburg is de regiogemeente. Sinds 2016 worden de gelden vanuit het Rijk jaarlijks overgemaakt door alle gemeenten. Af gesproken werd om dit twee jaar te doen, te evalueren en opnieuw te kijken naar de implementatie. Deze evaluatie heef t nog niet plaatsgevonden. Er is behoorlijk wat discussie over beschermd wonen binnen de Regio. Vooralsnog worden de kosten daarom doorgetrokken. Mevrouw De Jongste vraagt wanneer deze evaluatie plaatsvindt en of de raad volgend jaar meer duidelijkheid kan krijgen zodat er eventueel ander e stappen genomen kunnen worden. Wethouder Daandels antwoordt dat de evaluatie voorbereid wordt. Als de uitkomsten beschikbaar zijn, worden deze teruggekoppeld. Dit kan betekenen dat er een ander besluit wordt voorgelegd of dat dat één en ander gewoon wordt doorgetrokken. Mevrouw De Jongste benadrukt dat haar vraag is wanneer de raad iets met deze evaluatie kan. Wethouder Daandels heef t begrepen dat er eind januari meer zicht op het geheel zal zijn omdat eerst de discussie in de Regio wordt gedaan. Mevrouw De Jongste gaat er vanuit dat de raad in f ebruari 2022 een terugkoppeling krijgt over de stand van zaken. Dit wordt bevestigd.

Verslag van inspraak en informatieronde begroting, 21 oktober 2021

4

Mevrouw IJpelaar wijst op de inburgeringsplicht (het behalen van het examen of het succesvol doorlopen van de Z-route) en inf ormeert wat onder succesvol wordt verstaan. Wethouder Odabasi antwoordt dat de Z-route wordt ingezet voor de meer kwetsbare groep, inburgeraars die bijvoorbeeld analf abeet zijn of door allerlei beperkingen een zorgbehoef te hebben en niet in het reguliere traject mee kunnen. Hierbij speelt ook vaak een leerbaarheidsprobleem waardoor mensen niet direct toegelaten kunnen worden tot een opleiding of begeleid kunnen worden naar werk. Beide trajecten moeten succesvol zijn, maar wel op een ander niveau. Mevrouw IJpelaar dacht dat onder de Z-route zelf redzaamheid verstaan mocht worden en vraagt zich af hoe iemand die de taal niet kent of ziek is zelf redzaam kan zijn. Wethouder Odabasi vervolgt dat het echt de zorgroute betref t, er wordt maatwerk geboden om ook deze mensen zelf redzaam te maken. Dat is een ander traject dat de reguliere route. Mevrouw IJpelaar komt hier bij de begrotingsbehandeling nog even op terug omdat zij het anders leest. Beleidsveld 7 |Volksgezondheid en Milieu De heer Klerx wijst op doelstelling 87, percentage overgewicht 12-18 jaar stabiliseren en vraagt waarom er wordt uitgegaan van stabilisatie in plaats van verder terugdringen. Wethouder Odabasi antwoordt dat dit langdurige trajecten zijn.

Het is heel moeilijk om daar binnen af zienbare tijd heel veel succes in te boeken. Er zijn veel omgevingsinvloeden waar de gemeente weinig invloed op heef t. Er wordt vooral ingezet op bewustwording en bewegen. Stabiliseren is al een behoorlijke winst. Beleidsveld 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Stedelijke Vernieuwing De heer De Vaan ref ereert aan het PFAS-beleid en het mandaatbesluit en verzoekt om verduidelijking. Wethouder Bakker antwoordt dat het niemand ontgaan is dat geen gebruik gemaakt is van het mandaatbesluit, maar het ligt er nog wel. Bij de lijst van documenten worden alle stukken opgesomd. De heer Vink merkt op dat het woord ‘starters’ niet voorkomt in de begroting en verzoekt om nadere uitleg. Hij heef t een suggestie in verband met de enorme tekorten op de woningmarkt en de ambities die de wethouder meerdere malen heef t uitgesproken. Hij acht het verstandig om een indicatie van het aantal starterswoningen toe te voegen. Wethouder Daandels antwoordt dat het niet de doelstelling is om alle doelgroepen te benoemen in de begroting. In de Woonvisie is uitvoerig beschreven welke doelgroepen de gemeente wil bedienen. Hij heef t op zich geen moeite met de toevoeging, maar vraagt zich af of een def iniëring van het aantal starterswoningen in de begroting opgenomen moet worden.

Hij stelt voor om hierbij ook de Regio te positioneren zodat er een gevoel komt hoe Waalwijk staat ten opzichte van de Regio. Hij zegt toe hier nader naar te kijken en spreekt de bereidheid uit om daar een algemeen beeld van te geven.

Verslag van inspraak en informatieronde begroting, 21 oktober 2021

5

De heer Vink ziet graag een vervolg naar aanleiding van het aanbod van de wethouder. Gezien de enorme vraag was hij enigszins verbaasd dat het woord niet in de begroting voorkomt. Vanwege de visie van de SGP met betrekking tot woningbouw wordt hier bij de begrotingsbehandeling nader op teruggekomen. Paragrafen Voortgang ombuigingen De heer Klerx vindt het f ijn dat deze paragraaf is toegevoegd en inf ormeert naar de status van deze ombuigingen. Wethouder Van den Hoven antwoordt dat de gerealiseerde ombuigingen zijn be noemd, alsmede hetgeen dat nog gerealiseerd moet worden. De heer Klerx heef t dit niet kunnen vinden. Wethouder Van den Hoven veronderstelt dat dit over het Sociaal Domein gaat. De heer Klerx vervolgt dat het eigenlijk over alles gaat. Bijvoorbeeld bij maatregelen WMO en beheersmaatregelen Jeugdzorg ziet hij niets over 2021. Wethouder Odabasi verduidelijkt dat de ombuigingen die zijn opgenomen in de begroting gerealiseerd zijn en in beeld zijn gebracht vanuit de beheersmaatregelen. Deze zijn in het meerjarenperspectief geplaatst in de kolom Sociaal Domein. Dat is het totaalbedrag voor 2021. Daar tegenover staat dat de groei nog steeds doorgaat. De ingeboekte bezuinigingen zijn wel gehaald, maar zij kan geen specif iek paginanummer noemen. De heer Klerx ziet bij gerealiseerde ombuigingen overal nul staan, behalve bij de extra rijksmiddelen.

De voorzitter stelt voor om dit buiten de vergadering nader te duiden omdat het wel belangrijk is dat een ieder over dezelf de gegevens beschikt. Financiële begroting per hoofdstuk Kerngegevens De heer Klerx merkt op dat de lasten voor 2021 in vergelijking met 2018 en 2019 met 25% zijn af genomen. Hij inf ormeert wat er is gebeurd dat er sprake is van zo veel lastenvermindering. Hij ziet dat het openbaar groen met 5% is af genomen en verzoekt om verduidelijking wat er anders gedaan wordt gezien de ambitie. Wethouder Odabasi antwoordt dat dit beleid onlangs is vastgesteld. Het is de bedoeling dat niet alleen bedrijven en inwoners een bijdrage aan moeten leveren, m aar dat dit ook in toekomstige projecten wordt opgenomen (woningbouw, herontwikkeling). Dit ambitieniveau moet in de komende tien jaar gehaald worden. Wethouder Van den Hoven verzoekt om de vraag met betrekking tot de lastenvermindering nader te duiden. De heer Klerx verduidelijkt dat er in 2019 € 210 mln. in 2020 € 216 mln. aan lasten was. De verwachting voor 2021 is € 164 mln. in de huidige begroting is dit € 157 mln. Hij merkt dit aan als een rijkelijk f ors verschil en vraagt hoe het komt dat de lasten zodanig af nemen.

Verslag van inspraak en informatieronde begroting, 21 oktober 2021

6

Wethouder Van den Hoven zegt nadere schrif telijke beantwoording toe. De heer Van Hamond ref ereert aan de f ysieke structuur en ziet het totaal aantal woningen teruglopen. Hij inf ormeert hoeveel woningen er gemiddeld per jaar gebouwd worden door woningbouwcorporaties en ontwikkelaars. Hij vermoedt dat er enkel wordt gesloopt en niet wordt gebouwd. Wethouder Daandels heef t deze cijf ers niet paraat, maar als er in 2021 woningen worden gebouwd, worden deze pas meegenomen als deze daadwerk elijk af gemeld zijn. Hij zegt nadere beantwoording toe met betrekking tot het verschil. De heer Van Hamond vervolgt dat er in ook 2020 minder woningen zijn gebouwd dan in 2021. Hij denkt dat er dan in een paar jaar niets is af gemeld en gebouwd. Wethouder Daandels herhaalt dat er een nadere schrif telijke verklaring volgt. Begroting 2022 naar taakvelden De heer Ottens ziet bij taakveld 1.4, economische havens en waterwegen, inkomsten en neemt aan dat dit haven- en liggelden zijn. Hij is geschrokken van de uitgaven die hiervoor gemaakt moeten worden van meer dan een half miljoen en verzoekt om nadere verklaring. Als de kosten inderdaad hoger zijn dan de baten vraagt hij zich af hoe dit straks gezien moet worden bij de insteekhaven. Wethouder Bakker zegt nadere schrif telijke beantwoording toe.

De heer Ottens vervolgt dat hij kan begrijpen dat het antwoord op dit moment niet gegeven kan worden, maar zou ook graag de blik richting de toekomst betrekken. Mogelijkheid tot stellen van vragen over de raadsvoorstellen van de begrotingsvergadering op 4 november 2021 Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. 4. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Tot uiterlijk 28 oktober kunnen vragen gesteld worden via de begrotingsapp. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van gemeente Waalwijk van 25 november 2021.

De grif f ier,

De voorzitter,

Jeske Louer

Sacha C.A.M. Ausems

Verslag van inspraak en informatieronde begroting, 21 oktober 2021

7